Symptomy zespołu policystycznych jajników

Zespół policystycznych jajników (PCOS) jest zaburzeniem hormonalnym. W dużym stopniu uwarunkowany jest trybem życia obecnego, rozwiniętego społeczeństwa. Choroba ta stanowi rosnący problem wśród kobiet. Dziś dotyka ok. 5-10% z nich w wieku rozrodczym i jest najczęstszym powodem zaburzeń owulacji. Ta dysfunkcja jajników powoduje nieregularne cykle menstruacyjne, zaburzenia owulacji, co skutkuje niepłodnością. Bywa, że odstępy pomiędzy cyklami obejmują nawet pół roku lub rok, co znacząco ogranicza kobiecie możliwość zajścia w ciążę.

Zmiany hormonalne, powodujące PCOS objawiają się niższym poziomem folitropiny odpowiadającej za pobudzanie wzrostu i dojrzewania pęcherzyków w jajniku, za to wyższym stężeniem androgenów (hormony płciowe o budowie sterydowej o działaniu maskulinizującym fizjologicznie występujące u mężczyzn) i LH. W efekcie dochodzi do wzrostu hormonów męskich w kobiecym organizmie, co może powodować hiperandrogenizm. Jak to wygląda w praktyce? Kiedy androgeny są wytwarzane przez jajniki i korę nadnerczy, pojawiają się u kobiety męskie cechy płciowe. Należy do nich głównie hirsutyzm, czyli nadmierne owłosienie na rękach, nogach, brodzie, szyi, nad górną wargą, a także wokół brodawek sutkowych. Z drugiej strony może również występować łysienie typu męskiego, obniżenie tonu głosu, przerost łechtaczki, zaburzenia tarczycy, spadek libido oraz wspomniana deregulacja miesiączki – wylicza dr n. med. Tomasz Basta, ginekolog z krakowskiej Intima Clinic.

Innym ważnym objawem PCOS jest otyłość (zwłaszcza otyłość brzuszna). Dotyka ona 35–50% chorych. Jest ona związana z insulinoopornością, która jest kolejnym zaburzeniem, tym razem metabolicznym, bardzo często współwystępującym przy zespole policystycznych jajników. Insulinooporność to obniżona wrażliwość organizmu na działanie insuliny, która jest przyczyną takich schorzeń jak np. cukrzyca.

Poza tym PCOS sprzyja hiperprolaktynemii, czyli wzrostowi prolaktyny we krwi, co z kolei skutkuje narastającymi stanami depresyjnymi i kłopotami z poczęciem.

Jak poprawić swoje doznania seksualne? Istnieją zabiegi, które pomogą nam rozwiązać niektóre problemy
 

Czynniki powodujące PCOS, czyli zespół policystyczych jajników

Przyczyn powstawania zespołu policystycznych jajników jest wiele. Bardzo duży wpływ ma długotrwałe przyjmowanie tabletek antykoncepcyjnych, bez stosowania jakichkolwiek przerw.

Kolejnym czynnikiem jest niewłaściwa, wysoko przetworzona, bogata w dużą ilość szkodliwej dla organizmu chemii dieta. Obecnie produkty spożywcze, które spożywamy na co dzień zawierają m.in. hormony i sterydy, którymi faszerowane jest mięso, niezdrowe związki chemiczne i konserwanty oraz bardzo duże ilości wszelkich substancji słodzących typu syrop glukozowo-fruktozowy. Nawet nie zdajemy sobie sprawy z tego, jak ogromny wpływ – nie tylko na naszą wagę, ale i na gospodarkę hormonalną – ma jedzenie wypełnione chemią, które włączamy do codziennej diety. Tymczasem insulinooporność, czyli jedna z przyczyn PCOS pojawia się najczęściej właśnie u kobiet z nadwagą i otyłych oraz z nadciśnieniem tętniczym. A niekiedy też u pacjentek mających genetyczne predyspozycje do cukrzycy, wyjaśnia dr n. med. Tomasz Basta.
 

Leczenie PCOS

Dr n. med. Tomasz Basta uważa, że w przypadku PCOS należy leczyć równolegle każdy z problemów zespołu, a więc: hiperandrogenizm, insulooporność i hiperprolaktynemię. Terapia obejmuje przyjmowanie odpowiednich leków oraz stałą kontrolę polegającą na regularnym wykonywaniu USG dopochwowego oraz badań krwi, a także częstym sprawdzaniu stanu poziomu hormonów w organizmie. Jeśli kobieta choruje na PCOS, na zdjęciach USG pojawią się wielopęcherzykowe jajniki w podobnych rozmiarach – nie będzie tam jednak jednego większego, który mógłby dojrzeć i owulować.
 

O czym należy pamiętać?

PCOS to choroba, która nie zagraża życiu, ani zdrowiu, a związana jest przede wszystkim z płodnością i wyglądem. Bardzo ważne jest to, aby zespołu policystycznych jajników nie leczyć zbyt wcześnie, jeśli kobieta chce w przyszłości zajść w ciążę. Zbyt wczesne rozpoczęcie terapii może sprawić, że ewentualne ponowne leczenie za jakiś czas, już w momencie, kiedy pacjentka zdecyduje się zostać mamą, okaże się dużo mniej skuteczne. Dlatego kobiety planujące ciążę powinny poczekać z leczeniem do momentu kiedy będą na nią gotowe.

8 powodów dla których spóźnia Ci się okres (i nie jest to ciąża)

Najważniejszą rzeczą przy zespole policystycznych jajników jest uświadomienie sobie, że czas działa na niekorzyść chorej, która chce zajść w ciążę. Im jest starsza, tym rokowania są gorsze. Takim pacjentkom najczęściej radzę nie czekać i w miarę ich życiowych możliwości najpierw pomyśleć o dziecku, zanim będzie na to całkowicie za późno, podkreśla dr n. med. Tomasz Basta. Nie zalecałbym też leczenia PCOS antykoncepcją, która może szkodzić, uczula ginekolog. Istnieją tabletki antyandrogenne, które posiadają działanie antykoncepcyjne, a jednocześnie powodują usuwanie nadmiaru testosteronu z organizmu kobiety i regulują miesiączki. Należy jednak pamiętać, że długotrwałe przyjmowanie antykoncepcji stanowi jedną z przyczyn powstawania PCOS, łatwo więc o efekt tzw. błędnego koła.

Natomiast problemy związane z insulinoopornością, hiperandrogenizacją czy hiperprolaktynemią należy rozpatrywać, jako osobne jednostki chorobowe i podjąć leczenie jak najwcześniej.

Na nawrót choroby po leczeniu duży wpływ będzie miał fakt, czy pacjentce udało się zajść w ciążę w trakcie leczenia, czy nie. Jeśli tak, objawy ustąpią. Jeśli nie, może dojść do nawrotu PCO. Niestety, bywa i tak, że chora na zespół policystycznych jajników nigdy tak naprawdę nie ukończy leczenia i musi przez dłuższy czas przyjmować leki na wyrównanie hormonów płciowych, a te przeciwcukrzycowe nawet przez całe życie.
 

Dr n. med. Tomasz Basta - Absolwent Collegium Medium Uniwersytetu Jagiellońskiego, posiadający specjalizację z ginekologii i położnictwa. Wykładowca Polskiego Towarzystwa Ginekologii Plastycznej (PTGP) oraz Polskiego Towarzystwa Ginekologii Estetycznej i Rekonstrukcyjnej. Autor wielu badań i publikacji naukowych w tych dziedzinach.

Założyciel krakowskiej Intima Clinic (www.intimaclinic.pl) zajmujące się w holistyczny sposób zdrowiem intymnym kobiet. Miejsce oferuje ponad 50 zabiegów i konsultacji z zakresu ginekologii i położnictwa, ginekologii plastycznej, ginekologii estetycznej, laseroterapii, chirurgii naczyniowej i ogólnej, endokrynologii, diabetologii, hipertensjologii, angiologii, dietetyki, psychologii i seksuologii.


Zobacz także: Endometrioza – co musisz o niej wiedzieć?