Do jej concept storu specjalnie przyjeżdżają klienci z Berlina! To jedno z najmodniejszych miejsc na mapie Warszawy
Kluczem do zrozumienia filozofii brandu jest słowo „wise", celowo zastępujące wszechobecne „smart". Marcelinie Plichcie-Wablik zależało, by nazwa jej concept storu i pracowni projektowej odzwierciedlało równowagę między rozumem a duchowością. A wszystko, by uczynić świat odrobinę lepszym.
„Wise Habit” mieści się w Warszawie przy ulicy Żelaznej 24. Przestrzeń została zaprojektowana w sposób zrównoważony, uważny, bez żadnych kompromisów. Materiały, z tynkami na ścianie włącznie są przyjazne środowisku. Można tu zaprojektować modułową kuchnię przyszłości lub wybrać mydło od lokalnego producenta. Twórczyni konceptu, Marcelina Plichta-Wablik to typ wizjonerki, która błyskawicznie wdraża nieszablonowe pomysły w życie. „Wise Habit” jest także miejscem dyskusji o przyszłości dizajnu, a wziąć w nich udział może każdy, komu zależy na dobru planety. Martav Kutkowska: „Wise Habit” to nie jest concept store, ale chyba cała filozofia… Marcelina Plichta-Wabnik: To pewien sposób myślenia o świecie, produkcie i konsumpcji. Przyglądałam się otaczającej rzeczywistości i zwróciłam uwagę, że teraz wszystko musi być „smart”. A ja wolałam stworzyć koncept, który będzie „wise”, bo to słowo odzwierciedla równowagę między duchowością i emocjonalnością a rozumem. Rozumiem „wise”, a skąd „habit”? Bo jeśli coś wejdzie nam w nawyk, no to robimy to automatycznie. I fajnie byłoby, gdybyśmy mieli nawyk kupowania mądrych, przemyślanych rzeczy, które sprzyjają planecie, a nie są w kontrze do niej. I teraz wchodzimy na poziom naszych wartości. Większość osób w naszym teamie wywodzi się ze świata designu. Wierzymy w sprawczą moc projektowania. Jeśli produkt jest zaprojektowany w zgodzie ze zrównoważony rozwojem, w centrum stawia człowieka i funkcjonalność, a nie jedynie estetykę, to planeta na tym wygrywa. Kasia Błażejewska-Stuhr wyjaśnia, czy istnieje dieta doskonała. To dieta planetarna – dobra dla nas i naszej planety To, co jemy i kupujemy, wpływa bezpośrednio na nasze życie, ale też na klimat. Codziennym wyborem, jakiego dokonujemy kupując jedzenie, możemy przyczynić się do łagodzenia skutków kryzysu klimatycznego, mówi dietetyczka kliniczna Kasia Błażejewska-Stuhr w kolejnym odcinku Glamour Academy. Mnie się design jednoznacznie kojarzy z estetyką… Tak, ale my często mylimy design ze stylingiem. Design musi być funkcjonalny i ponadczasowy. My w „Wise Habit” stawiamy na prostotę, bo ona nie wychodzi z mody. Rzeczy zaprojektowane tak, by cieszyły oko, a jednocześnie służyły nam przez lata, to naszym zdaniem klucz do trwałości przedmiotu, a tym samym zrównoważonego myślenia o produkcie. Dużą wagę przykładamy też do świadomości, bycia tu teraz, stąd kategoria produktów „Be aware” — wybór akcesoriów do medytacji, jogi, czyli rzeczy, które pomagają nam skontaktować się ze sobą, z naszą duchowością. Podsumowując: Wise Habit to design, zrównoważony rozwój i samoświadomość Powiedziałaś w jednym z wywiadów, że twoim zdaniem bez dobrego designu nie ma zrównoważonego rozwoju, co miałaś na myśli? Że o zrównoważonym rozwoju musimy zacząć myśleć już na początkowym etapie projektowania. Należy wziąć pod uwagę, jakiego materiału użyjemy, gdzie on powstanie i jak będzie dystrybuowany, dopilnować, żeby jego elementy był wymienne, był naprawialny. Jednocześnie musimy dać użytkownikowi możliwość wprowadzenia go do drugiego obiegu, myśleć o możliwości wtórnego wykorzystania niektórych jego komponentów. Projektujemy na lata, a mam nadzieję, że na pokolenia. Przestrzeń „Wise Habit” wydaje się dopracowana w każdym szczególe, możesz opowiedzieć, jak ono powstawało? To tak naprawdę dwa miejsca, showroom, w którym postawiliśmy na prostotę i biuro projektowe. Ale ta przestrzeń to nie tylko sklep, ma ona służyć także do organizacji eventów budujących świadomość społeczną i ekologiczną. Organizujemy między innymi pokazy filmów o designie, wellnessie, zrównoważonym rozwoju. Biuro, które mieści się na górze, także jest w całości wykończone i urządzone za pomocą ekologicznych materiałów. Użyliśmy naturalnych tynków z Podlasia, krzesła i stoły, przy których pracujemy, są z drugiej ręki, do wykończenia budowy ścian użyliśmy też rolek po wykładzinach, mamy panele akustyczne, które są robione ze specjalnego rodzaju grzyba. Właściwie każdy element wystroju jest mocno przemyślany. Dziewczyny z misją. Zuzanna Przywecka, Aleksanda Głuchowska i Kaja Rybicka-Gut udowadniają, że ekobiznesy są cool Greenwashing ma się świetnie – wystarczy zielony listek na pudełku, by zmylić sporo osób. Są jednak firmy, które nie nadużywają zielonych symboli, tylko krok po kroku zmieniają biznes na bardziej odpowiedzialny i przyjazny planecie. Bo tylko taki ma przyszłość. Poznajcie Zuzę, Olę i Kaję, które stoją za takimi markami. Integralną częścią „Wise Habit” jest też biblioteka materiałów zrównoważonych, to pierwsze takie portfolio w Polsce i trzecie w Europie. Zebraliśmy ponad 3000 próbek ekologicznych materiałów, by wesprzeć projektantów i architektów w budowaniu w ekologiczny i świadomy sposób. Każdy, kto chce mądrze projektować, ale nie wie, gdzie szukać materiałów, może tu przyjść i z tej bazy skorzystać. W „Wise Habit” zależy nam, by dać narzędzia do zmiany, a nie tylko o niej mówić. Konsumenci często zrzucają odpowiedzialność za kryzys klimatyczny na wielkie koncerny. Ty się chyba trochę przeciwko temu zbuntowałaś… To oczywiste, że wielkie i małe korporacje są w dużej mierze winne nadkonsumpcji, ale chciałabym, żeby każdy z nas miał w sobie odrobinę refleksji i zastanowił się, co sam może zrobić, by pomóc planecie. Wielkie marki nie będą produkować mniej, bo one są po to, żeby zarabiać. Musimy zacząć od siebie i dlatego właśnie powstało „Wise Habit”. Zdaję sobie sprawę, że w Polsce zrównoważony rozwój jest nadal luksusem, ale chciałabym, żebyśmy zrozumieli, że lepiej kupić rzecz, która przetrwa lata, niż dziesięć nietrwałych, które rozpadną się po paru miesiącach. Sama jesteś doskonałym przykładem, że się da… Tak. w 2019 r. na dwa lata zrezygnowałam całkowicie z kupowania ubrań. Teraz, nawet jeśli czegoś potrzebuję, to nie szukam w sieciówkach. Wynajduje rzeczy z lepszym składem, które przetrwają 10-15 lat. W tym wypadku znów stawiam na jakość, rzeczy, które są dzięki niej ponadczasowe i zawsze będą modne. Wspominasz, że „Wise Habit” to także projektowanie inkluzywne. Co to znaczy? To projektowanie, które w centrum stawia człowieka. Gdy coś tworzymy, zastanawiamy się, jak na produkt będą reagowali różni użytkownicy: kobiety, mężczyźni, osoby starsze, młodsze, wyższe, niższe, o różnych typach sylwetek. Chcemy, by to, co projektujemy i produkujemy odpowiadało na potrzeby jak największej grupy odbiorców. Często nie zdajemy sobie sprawy, że żyjemy w świecie, który został zaprojektowany dla mężczyzny w średnim wieku… Tak, meble są projektowane na bazie danych antropometrycznych, czyli przetworzonych danych statystycznych dotyczących naszego ciała. Dane te zostały zgromadzone przez wojsko amerykańskie w latach 70 i 80 koncentrując się jedynie na pracownikach wojskowych, wykluczając np. seniorów. Ostatnia aktualizacja pochodzi z 2012, gdzie grupa mężczyzn jest dwukrotnie wyższa niż kobiet. W Wise Habit staramy się uwzględniać jak największą część populacji. Robimy wszystko, by nikogo nie wykluczać.
Kasia Błażejewska-Stuhr wyjaśnia, czy istnieje dieta doskonała. To dieta planetarna – dobra dla nas i naszej planety
To, co jemy i kupujemy, wpływa bezpośrednio na nasze życie, ale też na klimat. Codziennym wyborem, jakiego dokonujemy kupując jedzenie, możemy przyczynić się do łagodzenia skutków kryzysu klimatycznego, mówi dietetyczka kliniczna Kasia Błażejewska-Stuhr w kolejnym odcinku Glamour Academy.
W tym artykule: Jedzenie przyszłości, czyli dieta planetarna Greenwashing dotyczy też jedzenia Jedzenie przyszłości, czyli dieta planetarna Aż 40 proc. wszystkich gruntów nadających się do zamieszkania na ziemi jest wykorzystywanych do wyżywienia ludzi. Przemysł spożywczy odpowiada za 27 proc. globalnej emisji gazów cieplarnianych. To liczby, które przekonują, że naprawdę nie bez znaczenia jest to, co jemy. Naukowcy i ekolodzy od lat głowią się nad optymalnym modelem wyżywienia prawie 8 mld ludzi. W dobie kryzysu klimatycznego jedynym rozsądnym rozwiązaniem wydaje się dieta planetarna – mówi Kasia Błażejewska-Stuhr. Opiera się przede wszystkim na wykorzystywaniu produktów lokalnych (nie wyklucza mięsa). Służy nie tylko zdrowiu ludzi, ale sprawia, że ograniczamy dewastację środowiska. Diecie planetarnej poświęcona jest nowa książka Kasi Błażejewskiej-Stuhr, o której opowiada w naszej rozmowie. Marta Niedźwiecka w pierwszym odcinku Glamour Academy rozprawia się z tematem self-care Glamour Academy to nowy videopodcast, w którym rozmawiamy z ekspertkami i ekspertami o ważnych dla Was sprawach. W pierwszym odcinku razem z psycholożką Martą Niedźwiecką bierzemy na warsztat self-care. Greenwashing dotyczy też jedzenia Zielone opakowania, nazwy produktów wykorzystujące takie określenia jak np.: jak w naturze, prosto od babci, naturalnie; często próbują nabić nas, konsumentów, w butelkę. Greenwashing w przemyśle spożywczym ma się świetnie. Razem z Kasią Błażejewską-Stuhr staramy się znaleźć sposób, jak nie dać się nabić w butelkę, stojąc przed sklepową półką. Bardzo ważna jest świadomość, jak wytwarza się jedzenie. Ta wiedza pozwoli nam dokonywać lepszych wyborów i być bardziej odpowiedzialnym mieszkańcem i mieszkanką naszej planety. Więcej o dobrym, służącym nam i klimatowi jedzeniu dowiecie się z tego odcinka Glamour Academy.
Dziewczyny z misją. Zuzanna Przywecka, Aleksanda Głuchowska i Kaja Rybicka-Gut udowadniają, że ekobiznesy są cool
Greenwashing ma się świetnie – wystarczy zielony listek na pudełku, by zmylić sporo osób. Są jednak firmy, które nie nadużywają zielonych symboli, tylko krok po kroku zmieniają biznes na bardziej odpowiedzialny i przyjazny planecie. Bo tylko taki ma przyszłość. Poznajcie Zuzę, Olę i Kaję, które stoją za takimi markami.
W tym artykule: Zuzanna Przywecka: „Wciąż nie mogę się nadziwić, jakie piękne koszule powstają ze starej pościeli” Aleksandra Głuchowska: „To natura wyznacza nam cykl pracy” Kaja Rybicka-Gut: „Nigdy nie będziemy siedzieć cicho, będziemy łamać tabu i mówić otwarcie o ważnych rzeczach” Trzy wyjątkowe kobiety opowiedziały Katarzynie Dąbrowskiej, redaktorce naczelnej GLAMOUR o swoich ekobiznesach. Te kobiety nas inspirują – pokazują, że bycie eko może być tożsame z wysoką jakością i trwałością produktów. Zuzanna Przywecka: „Wciąż nie mogę się nadziwić, jakie piękne koszule powstają ze starej pościeli” Zuzanna Przywecka, właścicielka marki Second Hunt. Ze starych zasłon, kap i pościeli szyje piękne ubrania i akcesoria. Katarzyna Dąbrowska, redaktorka naczelna GLAMOUR: Jaki był początek Second Hunt? Zuzanna Przywecka: Już w gimnazjum lubiłam szukać w lumpeksach ciekawych ubrań. Wtedy panowała opinia, że lumpeksy to sklepy dla biednych, ale ja szłam pod prąd, wiedziałam, że to są wyjątkowe rzeczy. W liceum moja pasja się rozrosła, potrafiłam wracać z zakupów z pełnymi siatami. Nagromadziłam naprawdę sporo „staroci”. Potem, po studiach, pracowałam w poznańskiej szkole mody, obserwowałam projektantów, zazdrościłam im, że mają swoje marki, że tworzą coś nowego. To mnie zainspirowało do tego, by zainteresować się konstrukcją, szyciem. Kiedy przyszła pandemia, wszyscy zaczęliśmy porządkować przestrzeń wokół siebie i wtedy przyszedł pomysł, by wyprzedawać swoją szafę – a miałam w niej bardzo dużo rzeczy. Sprzedałam prawie wszystko i wtedy postanowiłam zrobić z tego biznes. Otworzyłam sklep online, w garażu rodziców zrobiłam magazyn i biuro. A skąd pomysł, by z kap i zasłon szyć ubrania? Czegoś mi wciąż brakowało, czułam, że jednak wolę tworzyć niż tylko szukać ubrań w lumpeksach. Nie satysfakcjonowało mnie to w pełni. Zresztą przygotowanie rzeczy do sprzedaży jest żmudne – trzeba je wyprać, odświeżyć, nieraz naprawić, potem wyprasować, sfotografować. Tak bardzo marzyłam o projektowaniu, że po roku postanowiłam otworzyć markę modową. Wymyśliłam, że będę robić kimona, dołączyła do mnie mama, która jest krawcową. I tak powstało Suclo. Szybko okazało się, że tworzenie z nowego materiału to nie mój vibe. Wypuściłam jeden wzór i koniec. I tak zaczęłyśmy szyć kimona ze starych zasłon, które znajduję w lumpeksach i online. Moja mama na początku nie była entuzjastycznie nastawiona do tego pomysłu, kojarzył jej się z jakimś brakiem, dopiero ostatnio zaczęła przekonywać się do tego biznesu. Upcykling okazał się strzałem w dziesiątkę! Zauważyłam dość szybko, że moje klientki potrzebują takich rzeczy. Doceniają ich unikatowość. Mimo że wykrój koszuli, kimona czy torebki, które szyjemy, jest taki sam, to jednak każda rzecz jest unikalna. Jak nasze garnitury. Znajduję stare męskie garnitury i naszywam na nie guziki – każdy guzik jest inny. Z tym wiąże się zabawna historia. Znajoma powiedziała, że dostała setki próbników guzików po zamknięciu pewnej pasmanterii. Kiedy zobaczyłam, jakie one są oryginalne i niepowtarzalne, odkupiłam od niej wszystkie i teraz służą do upcyklingu marynarek. Opowiedz o tkaninach, którym nadajesz drugie życie. Znalazłam np. przepiękną kapę z 1939 roku, powstały z niej torebki. Ostatnio zgłosił się do mnie kolekcjoner starych wełnianych kap, ma ich w domu ponad 300 i już brakuje mu miejsca, by je przechowywać. Kupiłam od niego kilka, bo nie jest łatwo znaleźć tkaniny w dobrym stanie. Żeby powstała jedna taka kapa, tkało się ją dwa tygodnie! Dzisiaj moja mama szyje z niej sześć torebek. Ale jest mnóstwo pięknych tkanin na rynku. Mam w Poznaniu swój ukochany lumpeks, w sobotę przyniosłam chyba z pięć kilogramów zasłon, będą z nich nowe kimona. Czyli teraz spełniasz się kreatywnie, o czym marzyłaś? Tak, oczywiście. Kiedy widzę efekt końcowy naszej pracy, to jest niesamowite. Wciąż nie mogę się nadziwić, jakie piękne koszule powstają ze starej pościeli. Długo pracujemy nad wykrojem, żeby był idealny, by miał dobrą konstrukcję. Na swoim profilu na Instagramie oprócz tego, że prezentujesz rzeczy z metką Second Hunt, publikujesz dużo treści o ekologii. Cieszę się, że to dostrzegasz. Chcę, żeby moi klienci mieli świadomość i wrażliwość ekologiczną. Zamiłowanie do vintage doprowadziło mnie do wiedzy, jak przemysł modowy wpływa na środowisko i niszczy klimat. Nadawanie rzeczom drugiego życia weszło mi w krew. Lubię też stare meble, kupuję książki w antykwariatach. Zawsze towarzyszy mi refleksja, że każdy nasz zakup ma jakieś konsekwencje w kwestii środowiska. Twoje projekty pojawiają się coraz częściej na tzw. czerwonym dywanie. Na przykład Jagna Niedzielska na imprezie Kobieta Roku Glamour 2022 wystąpiła w topie Second Hunt. Bardzo mnie to cieszy, bo dzięki temu moja misja może trafić do wielu ludzi i niesie się dalej. Jestem wdzięczna osobom, które promują zrównoważoną modę i upcykling. To ważne, by mówić o nich i je promować. Aleksandra Głuchowska: „To natura wyznacza nam cykl pracy” Aleksandra Głuchowska, członkini zarządu firmy Bracia Sadownicy, producenta markowych jabłek i soków. Trudno sobie wyobrazić, by ktoś, kto się zajmuje uprawą, nie szanował przyrody... Aleksandra Głuchowska: Tak, to natura wyznacza nam cykl pracy. Musimy jej słuchać, szanować ją i być wobec niej pokorni. Marka Bracia Sadownicy powstała w 2017 roku, ale uprawa jabłoni na rodzinnej ziemi trwa już ponad 30 lat. Oczywiście przez te lata jako producenci robiliśmy wszystko, by być coraz bardziej profesjonalni i nowocześni, ale nie udałoby się nic zdziałać bez zgody natury. Jesteśmy przekonani, że gdybyśmy nie szanowali reguł przyrody, nie udałoby nam się nic w tym biznesie. Nasze jabłka spełniają najwyższe normy, jeśli chodzi o środki ochrony roślin (podchodzimy do tego bardziej restrykcyjnie, niż zakładają przepisy europejskie). Stosujemy tylko niezbędne ich ilości, by jabłka były zdrowe, najwyższej jakości i – co dla nas bardzo ważne – bezpieczne dla konsumentów. Bardzo dbamy o jak najbardziej odpowiedzialną produkcję. Zorganizowaliście też akcję Bracia dla Pszczół, podczas której propagowaliście wysiewanie łąk kwietnych i uczyliście, jak ważną rolę odgrywają pszczoły. Tak. Chcieliśmy zwrócić uwagę na to, że gdyby nie owady zapylające, to nie byłoby na świecie żadnych owoców. Zapraszamy do naszego sadu nie tylko pszczoły, ale też inne pożyteczne owady i dzięki temu jest on bardziej naturalny. Sad to ogromny ekosystem, a my szanujemy każdego, kto w nim mieszka. Nasze motto to: nie przeszkadzać naturze, a ona nam się za to odwdzięczy. Co jest największym wyzwaniem, gdy mówimy o produkcji bezpiecznej żywności? Najtrudniejsze jest to, by nie przesadzić. Niektórzy sadownicy boją się chorób drzew owocowych i stosują nadmierną ilość środków ochrony roślin. W tym wypadku więcej nie znaczy lepiej, wręcz przeciwnie. Słyniecie z tego, że produkujecie markowe owoce. Czym one się charakteryzują? To trochę jak markowe buty czy torebka – od producenta, któremu ufamy i który gwarantuje jakość. Uważamy, że tak jak szukamy ulubionej marki ubrań czy kosmetyków, tak samo warto postępować, jeśli chodzi o żywność. Bierzemy odpowiedzialność za nasze jabłka i chcemy być gwarancją dla naszych odbiorców. Gwarantujemy, że nasze jabłka są zdrowe, bezpieczne, smaczne i piękne. I postanowiliśmy je „obrandować”. Czy zmieniający się klimat wpływa na Wasz biznes? Dzisiaj jeszcze nie odczuwamy bezpośrednio zmian klimatycznych w ujęciu globalnym, choć oczywiście mamy ich świadomość i bardzo się ich obawiamy. Dlatego też jesteśmy uważni i gdzie tylko możemy, dbamy o przyszłość. Obserwujemy, że zmieniają się pory roku, zimy są krótsze. Od kilku lat doświadczamy późnowiosennych przymrozków, które są bardzo niebezpieczne dla produkcji owoców. Kilka lat temu spowodowały, że na rynku było o 20 proc. mniej jabłek, co bardzo podniosło ich ceny. Wspomniałaś, że staracie się działać z myślą o przyszłości. Jakie konkretnie są to działania? Zdajemy sobie sprawę, że jako producenci żywności nie jesteśmy obojętni dla planety. Czujemy się za nią współodpowiedzialni. Z wielką uwagą monitorujemy naszą pracę, każdego roku wyciągamy wnioski i uczymy się, co możemy robić lepiej. Podam przykład. Jak każdy producent żywności, oprócz opakowań jednostkowych, używamy opakowań zbiorczych. One generują tony niepotrzebnych śmieci. Dbamy, by tektura pochodziła z odpowiedzialnych źródeł certyfikowanych w systemie FSC (odpowiedzialna gospodarka leśna). Zwracamy uwagę, by były to opakowania, które pochodzą z recyklingu i będą nadawały się do ponownego przetworzenia. Analizujemy, ile kupujemy opakowań zbiorczych, i co roku wykorzystujemy ich mniej. Czasami są to drobne rzeczy, jak zmniejszenie powierzchni etykiety, dzięki czemu zużywamy mniej papieru. W tym roku szacujemy, że dzięki różnym optymalizacjom zmniejszy- my o około 35 proc. zużycie surowców na opakowania zbiorcze. To kroki, które mają znaczenie. To nam daje prawo mówić, że środowisko nie jest nam obojętne. Na każdym opakowaniu jednostkowym umieszczamy też informację, jak je segregować. Na pewno będziemy wdrażać coraz więcej podobnych rozwiązań. Kaja Rybicka-Gut: „Nigdy nie będziemy siedzieć cicho, będziemy łamać tabu i mówić otwarcie o ważnych rzeczach” Kaja Rybicka-Gut, razem z mężem Markiem pięć lat temu założyli markę Your Kaya. Zaczęli od ekologicznych środków higienicznych, powoli rozszerzając portfolio o produkty pielęgnacyjne. Jak zdefiniowałabyś ekobiznes? Kaja Rybicka-Gut: Tego słowa się niestety zbyt łatwo używa i nadużywa. To biznes odpowiedzialny, w którym na każdym etapie jest ważne, jaki ma wpływ na planetę. Jak to się w takim razie robi w Your Kaya? Zaczęliśmy od ekologicznych produktów, potem krok po kroku wdrażaliśmy odpowiedzialne założenia w innych obszarach. Zależało nam m.in., by wszystkie nasze opakowania były biodegradowalne i kompostowalne. Są zrobione z rPET, czyli przetworzonego plastiku, większość z nich to refille, czyli opakowania, które można uzupełnić. Potem zajęliśmy się tym, jak wysyłamy paczki. Często powtarzam, że uczymy się na własnych błędach, bo jak wszyscy najpierw wysyłaliśmy nasze produkty w foliopakach, później z plastikowej taśmy przeszliśmy na papierową. Teraz większość zamówień wysyłamy do naszych klientek w kartonach z odzysku i nie produkujemy specjalnie nowego kartonu do wysyłki. Jesteśmy z tego bardzo dumni. Ale nie była to łatwa decyzja, mieliśmy dylemat: pozostać przy nowym pięknym kartonie czy postawić na zerowaste’owe użycie kartonu, w którym produkty przychodzą do nas z fabryki. Uznaliśmy, że to drugie podejście jest bardziej nasze. Nie używamy też sztucznych wypełniaczy w paczkach, korzystamy ze skropaku, który rozpuszcza się w wodzie, może służyć jako odżywka do roślin. Nasze wysiłki składają się na to, że z każdym miesiącem jesteśmy coraz bliżej bycia eko, bo na pewno nie mogę powiedzieć, że jesteśmy w 100 proc. ekologiczni. To zawsze jest proces. Bywało, że musieliście odpuścić bycie eko? Nazwałabym to raczej pójściem na kompromis. Przykładem mogą być kartki z podziękowaniem za zakupy, które dołączamy do wysyłki. Nasze klientki tak to polubiły, że kiedy postanowiliśmy z tego zrezygnować, upomniały się. Musieliśmy uszanować ich oczekiwania. Barierą nie do przejścia bywają też opakowania. Wymyślamy sobie coś, a potem okazuje się, że technologia jest tak droga, że produkt musiałby kosztować 300 złotych. Na to nie możemy sobie pozwolić i wtedy musimy szukać jak najlepszych rozwiązań alternatywnych. W jakich kwestiach nigdy nie pójdziecie na kompromis? Na pewno jakości produktów. W tym wypadku nie może być mowy o kompromisach. Chyba największym wyzwaniem były podpaski, bo bardzo długo walczyliśmy, by ich owijki były z kompostowalnego materiału. Udało się to osiągnąć. Chcemy, by nasze produkty miały maksymalnie dobry skład i przystępną cenę. Bardzo się staramy, by ich ceny nie szły w górę, chociaż surowce wciąż drożeją. Na przykład bawełna, która jest podstawą naszych produktów menstruacyjnych. Jej produkcja jest coraz droższa z powodu zmiany klimatu i susz. Robimy wszystko, by nasze klientki nie musiały ponosić tych kosztów. Równie ważna jest dla nas nasza misja edukacyjna. Nigdy nie będziemy siedzieć cicho, będziemy łamać tabu i mówić otwarcie o ważnych rzeczach, o seksie, menstruacji, zmarszczkach. Z którego produktu jesteś najbardziej dumna? Z olejku intymnego. Przede wszystkim dlatego, że jest to pierwszy tego typu produkt, który pojawił się na polskim rynku. Ma świetną cenę, superopakowanie i jest totalnie wielofunkcyjny. To zabawne, bo wymyślając go, nie mieliśmy pojęcia, że nasze klientki będą go stosowały na tyle sposobów. Czasami nas zaskakują tym, jak go używają: nakładają go na końcówki włosów, zmywają nim makijaż, smarują psom łapki zimą, by się nie odparzyły od soli. Czy ekostandardy z firmy przenosisz na życie codzienne? Tak. Tak jak w firmie staramy się wdrażać nowe ekokroki i być coraz bardziej świadomi, tak samo to wygląda w moim prywatnym życiu. Nie ukrywam, że jeszcze 10 lat temu, jak chodziłam na zakupy, to każdą marchewkę chowałam w oddzielną plastikową torbę. Teraz, kiedy widzę takie zachowanie, to mam ochotę głośno zwrócić uwagę (śmiech). Nie ma już odwrotu, musimy być bardziej odpowiedzialni. W pracy i na co dzień.
Odpowiedzialność w modzie. Co dla lepszej przyszłości może zrobić każda i każdy z nas?
Odpowiedzialność w modzie jest hot! Co dla lepszej przyszłości może zrobić każda i każdy z nas? Zosia Zochniak, współzałożycielka marki Ubrania do Oddania i niezłomna propagatorka mody cyrkularnej, namawia, by być jak własna babcia.
W tym artykule: Zosia Zochniak o tym, czym w praktyce jest odpowiedzialność w modzie i jak wygląda walka z greenwashingiem Zosia Zochniak o indywidualnej odpowiedzialności w modzie: „Warto kupować rzeczy, które będą nam służyć” Można szukać przyszłości mody w metawersum i cyfrowych ubraniach, można też ją odnaleźć w zmianie przepisów i nawyków konsumenckich. O tym, jak zmienia (i musi się zmienić) branża mody Angelika Kucińska rozmawia z Zosią Zochniak, współzałożycielką marki Ubrania do Oddania, która przyjmuje nienoszoną odzież, a każdy przekazany ciuch wspiera organizacje pomocowe. Angelika Kucińska, GLAMOUR: Opamiętaliśmy się wreszcie i kupujemy mniej? Zosia Zochniak: Nie. I nie będziemy kupować mniej. Strategia Komisji Europejskiej dotycząca wyrobów włókienniczych w obiegu zamkniętym – oficjalna dyrektywa przyjęta w marcu 2022 roku – definiuje cele dla przemysłu tekstylnego. Określa, co zrobić, by ubrania służyły nam dłużej, żeby poprawić ich jakość, zagwarantować klientom marek odzieżowych prawo do reklamacji, naprawy itd. W tej samej strategii znajdziemy też informację, że do 2030 roku konsumpcja w obszarze tekstyliów wzrośnie o 60 proc. Już teraz produkujemy rocznie 100 miliardów sztuk ubrań, butów i akcesoriów – dla 8 miliardów ludzi na świecie. Jemy i będziemy jeść jeszcze więcej mody. Z czego wynika ten wzrost? Mamy mniej pieniędzy, jesteśmy bardziej świadomi – te dwa czynniki powinny zmniejszać konsumpcję ubrań. To wynika z tego, że ubrania są bardzo tanie. Inflacja i wojna w Ukrainie wpłynęły na ceny produktów i usług w każdej branży poza odzieżową. Tam nie zostały podniesione ceny produktów, ponieważ branża odzieżowa pracuje na bardzo wysokich marżach. A poza tym kupujemy, żeby poprawić sobie humor. Ubrania są tak tanie, tak łatwo dostępne, tak dynamicznie zmieniają się trendy, a my chcemy być tego częścią. Nie chcę dyskredytować takich decyzji zakupowych, mówić, że jesteśmy egoistami, którzy ponosząc wszystkie koszty środowiskowe i ekonomiczne, decydują się na kupowanie ubrań, żeby poprawić sobie nastrój. Tak jednak jest. Kupowanie daje poczucie sprawczości, podnosi naszą samoocenę. Co ciekawe, tylko do momentu powrotu z zakupami do domu, bo potem, jak pokazują badania, często dopadają nas niezrozumiałe wyrzuty sumienia. Zosia Zochniak o tym, czym w praktyce jest odpowiedzialność w modzie i jak wygląda walka z greenwashingiem W zeszłym roku dołączyłaś do grona ekspertek i ekspertów, które miało opracować kodeks etyczny dla branży mody. Co to za grupa? To grupa powstała z inicjatywy Sekretarza Generalnego ONZ, działamy w ramach UN Global Compact. Spotykamy się raz w miesiącu, nazywamy te spotkania naszym okrągłym stołem na rzecz odpowiedzialnej mody. Opracowujemy nową definicję mody w Polsce – tak należy to nazwać. Strategia Komisji Europejskiej zawiera jasno określone założenia dotyczące ekoprojektowania, metek i cyfrowych paszportów, jakości produktów, polityki cenowej, jawnego łańcucha dostaw, prawa do rękojmi i tysiąca innych rzeczy. My opracowujemy scenariusze dla polskiej branży, które pomogą zaadaptować się do zmian. Złożyliśmy naszą interpretację strategii do ministerstwa i czekamy, aż ruszy jej realizacja. Strategia Komisji Europejskiej musi zostać wdrożona w 2025 roku. Jako kraj członkowski Unii Europejskiej nie mamy wyjścia, przedsiębiorstwa będą musiały wprowadzić i realizować postanowienia dyrektyw. Co to oznacza dla mniejszych firm? Wyobrażam sobie, że wielcy gracze zawsze sobie jakoś poradzą. Niekoniecznie. Duże, globalne brandy produkują poza Europą, a 60 proc. CO2 jest emitowane do momentu dostarczenia ubrania do sklepu. Z kolei marki, które produkują lokalnie, w Europie czy w Polsce, emitują zdecydowanie mniej, a jednym z celów strategii jest doprowadzenie do tego, by branża odzieżowa była zeroemisyjna. Ekoprojektowanie to projektowanie odpowiedzialne i od niego wszystko się zaczyna. Ubrania powinny być trwałe, dobrze wykonane, mieć dobry skład. Eksperci Komisji Europejskiej doszli do wniosku, że jeśli zmuszą branżę, by odeszła od produkowania jednorazowych ubrań, to cykl życia każdego ciucha wydłuży się, a właśnie o to chodzi, żeby był jak najdłuższy, bo wtedy są zwracane zasoby zużyte na jego produkcję. Dużym game changerem na polskim podwórku będzie obowiązek dołączania do produktu cyfrowego paszportu. Kupujesz sos pieczeniowy w torebce i na tyle opakowania masz cały skład. Grzyby w proszku, tyle sody, tyle barwników itd. Z ciuchami będzie tak samo. W paszporcie cyfrowym znajdziesz informację, gdzie ubranie zostało wyprodukowane, z jakich materiałów, jakich barwników i substancji chemicznych użyto. Formaldehydu, który stosuje się do mumifikowania zwłok, używa się też powszechnie w branży odzieżowej np. do utrwalania prasowanek z „Psim patrolem” na piżamkach naszych dzieci. Rodzice nie mają świadomości, że stosuje się tę substancję, że jest rakotwórcza i że określono maksymalne normy jej użycia, które są permanentnie przekraczane. Bo przy tej nadprodukcji odzieży brakuje instytucji i możliwości, by zweryfikować każdy ciuch. Ale gdy zostaną wprowadzone cyfrowe paszporty, będziesz mogła przeczytać, że do produkcji piżamki z „Psim patrolem” czy Elzą użyto formaldehydu, który jest substancją szkodliwą, będziesz mogła podjąć w pełni świadomą decyzję zakupową. Więcej niż trendy. Czyli technologia w służbie mody O wpływie najnowszych technologii na projektowanie, a konkretnie o tkaninach przyszłości rozmawiamy z Ewą Polkowską, ekspertką w dziedzinie zrównoważonego projektowania ubioru oraz innowacyjnych materiałów w przemyśle tekstylnym i odzieżowym, absolwentką Copenhagen School of Design Technology i Designskolen Kolding oraz wykładowczynią Międzynarowowej Szkoły Kostiumografii i Projektowania Ubioru. Chcecie wiedzieć, jakie odpady można zamienić na ubrania? Czytajcie dalej. Cyfrowe paszporty będą zawierały nie tylko informację o kompletnym składzie ubrania, ale też o drodze, którą przebyło, zanim trafiło do sklepu. Będzie wiadomo, skąd przyjechało i jak szkodliwy dla środowiska jest jego transport. I jak wygląda ta droga. Przyjęło się, że ubrania produkuje się w Bangladeszu. Stają nam przed oczami kolorowe rzeki i dzieci pracujące w szwalniach. Tymczasem Bangladesz dysponuje jedną z lepszych technologii produkcji, dostosowanych do standardów europejskich. Gdyby faktycznie wszystkie ubrania były produkowane w Bangladeszu, problem byłby trochę mniejszy. Niestety, producent, który chce optymalizować koszty, dżinsy szyje w Bangladeszu, ale farbuje je w Tadżykistanie, a guziki przyszywa w Birmie. Ciuch, zanim trafi na sklepowy wieszak, pokonuje dystans nawet 50 tysięcy kilometrów. Mógłby okrążyć Ziemię. W strategii KE znalazł się też zapis, że nie będzie już można stosować określeń „ekologiczny”, „eco-friendly”, jeśli nie zostanie to dowiedzione. Jak dowieść ekologiczności ubrania? Są certyfikaty, które określają, czy np. materiały użyte w produkcji spełniają odpowiednie normy. Niestety, certyfikacji też się nadużywa. Takim nadużyciem jest określanie ekologicznym ubrania, które co prawda zostało uszyte z bawełny organicznej, ale została ona potraktowana hektolitrami chemii i z organicznej została jej tylko nazwa. To greenwashing. KE będzie wymagała kwitów na to, że produkujesz ekologicznie. Musisz mieć papier. Rozwiązania są różne. Możesz np. szyć i farbować w certyfikowanych szwalniach i farbiarniach. Cały proces produkcji i dostaw będzie objęty certyfikacją, bo nie chodzi tylko o chemię, materiały, uprawy bawełny. Będzie też brane pod uwagę, czy np. producent korzysta z własnych oczyszczalni wody albo fotowoltaiki, bo ekologiczny będzie ten, który będzie najmniej emisyjny – tak można to najprościej ująć. Zosia Zochniak o indywidualnej odpowiedzialności w modzie: „Warto kupować rzeczy, które będą nam służyć” Powiedziałaś, że pięć lat temu, gdy startowały Ubrania do Oddania, nie wiedziałaś zbyt wiele o branży mody. Wiedza, którą zdobyłaś po drodze, wpłynęła na Twoje postrzeganie przemysłu tekstylnego? Impulsem do założenia Ubrań do Oddania była moja własna szafa. Sama byłam kompletnie nieświadomą osobą na konsumpcyjnym haju. Jako dziewczyna z małego miasta żyjąca w Warszawie uważałam, że jak cię widzą, tak cię piszą, więc na każdą sobotnią imprezę na Mazowieckiej musiałam iść w całkowicie nowym outficie, od butów, przez sukienkę, po bieliznę i torebkę. W czwartek po pracy szłam do galerii na zakupy. Nie miałam świadomości, w jakich warunkach i z czego są produkowane ubrania, przez kogo, za jakie pieniądze. Zobaczyłam prawdę o konsumpcji mody w Polsce, gdy uruchomiliśmy Ubrania do Oddania, a nasz magazyn zaczęły zalewać ciuchy często nowe, z metkami. Całe kartony rzeczy. Mnóstwo butów, które pewnie zostały raz włożone. Najpierw zobaczyliśmy w drugim obiegu szansę na biznes, potem możliwość wyregulowania rynku, który jest ogromny. Dopiero obsługa drugiego obiegu uświadomiła mi, że my, konsumenci, jesteśmy na końcu łańcucha, który gdzieś się przecież zaczyna i warto zobaczyć, jak ten początek wygląda. Zaczęłam zdobywać informacje, choć nie było to proste, bo przecież branża odzieżowa nie ma interesu w tym, żebyśmy widzieli, jak i za ile została wyprodukowana bluza czy sukienka, która wisi na ładnym wieszaku w pachnącym sklepie. Na początku bardzo krytykowałam modę. Byłam krzykaczką, która namawiała ludzi, żeby przestali kupować, i mówiła im, że branża odzieżowa powinna zniknąć. Z czasem otworzyłam się na dialog i zrozumiałam, że wielką szansą jest wejście w struktury legislacyjne, współpraca z Komisją Europejską czy ONZ, jakakolwiek możliwość zderzenia się z tym światem pozwoli nam wprowadzić zmianę. Odeszłam od krytyki na rzecz szukania rozwiązań. Paradoksalnie nie ma znaczenia, czy kupisz coś w pierwszym, czy drugim obiegu, bo odpowiedzialna moda zaczyna się, gdy będziesz z tej rzeczy korzystać. Ważne jest, ile razy tę rzecz włożysz, jak ją będziesz prała, jak ją będziesz trzymała w szafie i co z nią zrobisz, gdy uznasz ją za nieprzydatną. Bardzo trudno zobaczyć ten cały cykl w momencie zakupu, który jest często impulsywną decyzją. I nie ma tu idealnego rozwiązania. Ja dzielę się ze swoją społecznością wskazówkami, które sprawdziłam na sobie. Przejrzałam szafę, sprawdziłam składy ubrań i nagle okazało się, że chodzę cała w plastiku, więc nic dziwnego, że mam ciągłe problemy ginekologiczne. Wystarczyło zamienić poliestrowe koronkowe majtki z Victoria’s Secret na takie z bawełnianą wkładką. Dla mnie to było „wow”, dla innych może też będzie. Dlatego namawiam, by być wybrednym konsumentem. Wydajemy na ubrania pieniądze, na które ciężko pracujemy. Warto więc kupować rzeczy, które będą nam służyć. Mówiąc o przyszłości mody, skupiamy się na technologii, nowych materiałach, ubraniach cyfrowych. A może przyszłością jest właśnie zmiana podejścia? Przyszłość mody odkryły nasze babcie. Dziś odmieniamy przez wszystkie przypadki modę cyrkularną i zachwycamy się, że ktoś uszył sobie fartuch z prześcieradła. A przypomnij sobie czasy dzieciństwa i babcię, która wykładała kosz na śmieci gazetami, a zużytą pościel przerabiała na ścierki. Nie wiem, czy metawersum i skóra z ananasa są przyszłością mody. Wiem jednak, że przyszłościowa jest troska o to, co już mamy, i korzystanie z zasobów już wyprodukowanych. Przyszłością jest odpowiedzialność. Rozmowa pierwotnie ukazała się w magazynie GLAMOUR w marcu 2023 roku. Zapraszamy do Glamour Academy. „Będziemy pogłębiać wiedzę o sobie samych i o świecie" – wyjaśnia redaktorka naczelna Katarzyna Dąbrowska Glamour Academy to nowy projekt, w którym prezentujemy bieżącą wiedzę na różne ważne tematy. W każdym miesiącu omawiamy inny obszar naszego życia i publikujemy treści, które pomogą zgłębić dane zagadnienie.
Wielki Finał 30. Akcji Sprzątanie świata - Polska już wkótce
Polska edycja Akcji Sprzątanie świata obchodzi w tym roku swój okrągły, 30. jubileusz. Do tej pory w Akcji udział wzięło ponad 23 miliony uczestników, którzy wraz z koordynującą Akcję Fundacją Nasza Ziemia, zebrali ponad 45 milionów kilogramów śmieci! Jaki będzie wynik tegorocznych działań? Dowiemy się w trzeci weekend września, podczas Wielkiego Finału, w którym udział może wziąć każdy, komu bliska jest troska o naturę. Wsparcie zapowiedziało już ponad 2 tysiące grup z całego kraju, w tym szkoły, przedszkola, wolontariaty pracownicze, harcerze, gwiazdy oraz 30 Ambasad z Honorowym Patronem Akcji Ambasadorem Australii na czele.
3 dekady współpracy i działania Sprzątanie świata to polska edycja Clean up the World, która swój początek wzięła od sprzątania Australii. W 1993 roku jej pomysłodawca, australijski żeglarz i biznesmen Ian Kiernan, rozszerzył ideę Clean up Australia na cały świat, pod patronatem ONZ. Rok później Mira Stanisławska-Meysztowicz, Polka na stałe mieszkająca w Australii, zaszczepiła tę ideę w naszym kraju pod nazwą Sprzątanie świata - Polska. Założyła też Fundację Nasza Ziemia, która od początku koordynuję tę Akcję w Polsce. Jak podkreślają organizatorzy, w Akcji Sprzątanie świata nie chodzi o to, aby cały czas sprzątać, ale o to aby w końcu przestać śmiecić i poprawnie gospodarować odpadami. W Clean up The World na całym świecie uczestniczy blisko 40 milionów wolontariuszy. Akcja odbywa się zawsze w trzeci weekend września i polega na społecznym zaangażowaniu się osób, firm i instytucji w sprzątanie najbliższego otoczenia z zalegających tam śmieci. Hasło przewodnie jubileuszowej edycji Sprzątanie świata - Polska brzmi: „Sprzątanie świata łączy ludzi”. Podobnie jak w ubiegłych latach plakat promujący Akcję zaprojektował i ofiarował non-profit wybitny artysta grafik Andrzej Pągowski. - W przededniu 30. finału Akcji szczególne podziękowania i wyrazy uznania należą się Mirze Stanisławskiej-Meysztowicz, która nie tylko zainicjowała tę akcję, ale też sprawiła, że trwa ona do dziś. W imieniu swoim, zespołu Fundacji, a także Miry, w roku jubileuszu, chciałabym przekazać ogromne podziękowania wolontariuszom, którzy - mimo wielkich przemian, jakie na przełomie 3 dekad miały miejsce w naszym kraju - niezmiennie angażują się chętnie i całym sercem. Z pewnym wzruszeniem obserwujemy również jak rodzice, którzy uczestniczyli w Akcji jako małe dzieci, dziś włączają w działania swoje rodziny. Jedyne co smuci, to fakt, że mimo naszych działań, nadal znajdujemy śmieci porzucone w naturze. Dlatego też łączymy siły po raz kolejny, by jeszcze mocniej wybrzmiał manifest Akcji: Stop śmieceniu w naturze - mówi Beata Butwicka, Prezes Fundacji Nasza Ziemia. Fundacja koordynuje Akcję Sprzątanie Świata - Polska od 1994 roku. Od 30 lat jej przedstawiciele zajmują się edukacją ekologiczną i angażują do działania całą
Dominika Abrahamczyk: Jak widzę pod wodą śmieci, zaplątane w nie ryby i zwierzęta, to wywołuje to we mnie silne emocje. I pytanie: czemu ludzie to sobie robią?
Już po raz 30. wolontariusze wraz z Fundacją Nasza Ziemia ruszają z akcją sprzątania. W tym roku można dołączyć do nich m.in. nad Wisłą w Warszawie, nad Wartą w Poznaniu i nad Jeziorem Durowskim w Wągrowcu. Tuż przed wielkim finałem jubileuszowej edycji Akcji Sprzątanie świata - Polska rozmawiamy z Dominiką Abrahamczyk, jedną z nurków, którzy zejdą na dno jeziora, by wyłowić z niego śmieci.
Jak długo jesteś związana z Fundacją Nasza Ziemia? Na pierwszej akcji byłam trzy lata temu, zaczynałam sprzątając na powierzchni. Ekologią interesowałam się od najmłodszych lat, już w szkole startowałam w konkursach o tematyce ekologicznej, zdobywałam nawet jakieś nagrody. Miałam nauczycielkę, która zaszczepiła we mnie miłość do przyrody, myślałam nawet, by się w tym kierunku kształcić, ale wybrałam inną drogę zawodową. Jestem instrumentariuszką na bloku operacyjnym, skończyłam studia pielęgniarskie, prowadzę też swój salon urody. Z fundacją związałam się dzięki mojemu partnerowi, Redaktorowi Naczelnemu Magazynu Perfect Diver, który jest partnerem Fundacji, razem zaczęliśmy jeździć na sprzątanie. To również on zaraził mnie pasją do nurkowania. 3 lata temu sprezentował mi podstawowy zestaw do nurkowania, krok po kroku zaczęłam się w to wciągać. Pod wodą jest wspaniały świat, polecam każdemu spróbować! Najpiękniejsza rzecz, jaką zobaczyłaś po wodą? W zeszłym roku byliśmy na Cyprze i widziałam tam żółwia morskiego. Był na wyciągnięcie ręki. Majestatyczne zwierzę, to było bardzo ekscytujące Czy nurkowanie uwrażliwiło Cię jeszcze bardziej na przyrodę? Zdecydowanie tak. Dotarło do mnie, jak wielkie zniszczenie sieje człowiek. Jak widzę te śmieci, zaplątane w nie ryby i zwierzęta, to są tak silne emocje: czemu ludzie to sobie robią? Bo robimy to właśnie sobie, to odbija się na naszym zdrowiu. Choćby mikroplastik. Przecież jedząc owoce morza czy ryby, zjadamy plastik, który wytwarzamy, a potem wrzucamy do mórz i oceanów. To frustrujące. Jakie śmieci wyławiacie z polskich jezior? Opowiem o moim pierwszym sprzątaniu w jeziorze Niedzięgiel. Tam była przejrzysta woda – znajdowaliśmy typowo poturystyczne fanty – np. okulary przeciwsłoneczne. Znalazłam wtedy bardzo fajny kubek, którego używam do dziś. Był ogloniony, ale w świetnym stanie. To moja pamiątka po pierwszym sprzątaniu. Jezioro Durowskie, które sprzątaliśmy w zeszłym roku, było trudniejsze, widoczność była o wiele gorsza, od razu jest głębokie. To, co znaleźliśmy w jeziorze, przechodzi ludzkie wyobrażenie – muszla klozetowa, wózek dziecięcy z gondolą. To nie były przypadkowe śmieci, to śmieci wyrzucone tam z premedytacją. To straszne i bardzo smutne. Jak bardzo śmieci degradują podwodny ekosystem? One niszczą podwodne życie. W ciągu jednego dnia z powodu zanieczyszczeń potrafi umrzeć cała rafa koralowa na dużym obszarze. Zagrażają takżebezpieczeństwu ludzi . Sprzątaliśmy kiedyś z fundacją jezioro, gdzie przy samej plaży znaleźliśmy mnóstwo potłuczonego szkła. Tym się można pokaleczyć. Haczyki wędkarskie, których jest mnóstwo w wodzie, wbijają się w ciała pływających ludzi. Wierzysz, że takie sprzątanie, jak to z Fundacją Nasza Ziemia, sprawi, że ludzie będą bardziej szanować przyrodę? Mam nadzieję. Misją Fundacji jest promocja idei nieśmiecenia w naturze - poprzez wspólne działania pokazujemy, że naprawdę jest co robić i powinniśmy dbać o czystość zarówno nad, jak i pod wodą. Ludzie często dziwią się, że tyle śmieci ląduje w wodzie. Rok temu wyłowiliśmy ich z jeziora Durowskiego prawie tonę, to ogromna ilość, zagrażająca ekosystemom ale też zdrowiu wypoczywających nad wodą osób. . Gdzie można będzie spotkać Cię w tym roku? 16 września będę w Wągrowcu, by nurkować w jeziorze Durowskim. Będziemy wyławiać śmieci, których jest tam wciąż mnóstwo. Mam nadzieję, że frekwencja dopisze, nurkowie wciąż się zgłaszają. W zeszłym roku było nas prawie 40 osób. W tym roku Sprzątanie świata - Polska odbywa się po raz 30., podwodnej akcji towarzyszyć będzie masa atrakcji, włącznie z piknikiem ekologicznym i koncertem Eweliny Flinty, ambasadorki Akcji, więc mam nadzieję, że będzie nas więcej.
Aktywistki z inicjatywy Wschód zapraszają na Silent Disco pod Sejmem. Chcą razem zatańczyć o lepszą przyszłość. Jak można do nich dołączyć?
W piątek 28 lipca o godz. 20 pod Sejmem odbędzie się wyjątkowe wydarzenie przygotowane przez inicjatywę Wschód. W czasie Silent Disco będzie można wytańczyć swoje postulaty: od ochrony przyrody po samostanowienie o własnym ciele. O evencie mówią nam aktywistki Wschodu.
Dziewczyny z inicjatywy Wschód „walczą o lepszą przyszłość, o Polskę, która jest najfajniejszym krajem do życia dla nas wszystkich”, jak deklarują. Teraz najważniejszym zagadnieniem jest zaktywizowanie młodych ludzi, szczególnie kobiet, by poszły zagłosować w jesiennych wyborach parlamentarnych. Swoją akcję zaczęły na ostatnim Openerze. Postawiły tam urnę do głosowania, gdzie można było wrzucić symboliczny głos. Ludzie mogli głosować nie na polityków i nie na partie, tylko na to, o jakiej Polsce marzą – mówi Ania Pięta, aktywistka inicjatywy Wschód. – Oddawali swoje głosy na czyste powietrze, zdrową przyrodę, możliwość decydowania o swoim ciele, miłość bez względu na płeć. Okazuje się, że więcej nas łączy niż dzieli i wszyscy chcemy lepszej przyszłości. Wiele osób dopisywało swoje własne postulaty. To było naprawdę ekstra. Chciałyśmy pokazać, że głosowanie jest cool i sexy. To jest nasz wielki przywilej i warto z niego korzystać. I nie wymaga wielkiego wysiłku – dodaje Ania. Podczas Openera obyłyśmy ponad 1000 rozmów na temat polityki z młodymi ludźmi – mówi aktywistka Maja Włodarczyk. – Okazało się, że temat polityki nie jest im obcy, tylko nie podoba im się sposób, w jaki o polityce się w Polsce mówi i jak się ją prowadzi - dodaje. W piątek przed Sejm może przyjść każda i każdy z nas. Organizatorki przewidziały 3 tysiące słuchawek, będą trzy kanały z muzyką. Dziewczyny ze Wschodu mówią, że taniec pod Sejmem jest formą zaznaczenia swojej obecności i udowodnienia, że zależy nam na naszej przyszłości. Jeśli jest w tobie złość, wytańcz złość. Jeśli radość, tańcz z radością. Jeśli jest w tobie krzyk, zamiast krzyczeć, tańcz – tłumaczy akcję Wiktoria Jędroszkowiak. Ania Pięta mówi: Taniec jest zabawą, formą beztroski i radości, kreatywności. Nie jest destrukcyjny, jak wszystko, co dzieje się obecnie z naszym światem. Taniec jest o życiu i o tym, że to życie w nas jest i nie damy sobie zabrać radości. Dla mnie taniec jest także formą buntu, upuszczenia energii, ale też wytworzenia jakiejś nowej. Jako aktywistki mamy trochę dość wielkich protestów. Chcemy zrobić coś innego, bardziej radosnego i jednoczącego. W czasie Silent Disco będzie można wrzucać do urny symboliczne głosy na to, jakiej przyszłości chcemy.
Ekologiczne wakacje - jak wypoczywać odpowiedzialnie
W ramach naszego stałego cyklu w Glamour "Ekopolemika" doradczyni zarządu ds. kontaktów z mediami WWF Polska Agnieszka Veljković podpowiada, jak wypoczywać odpowiedzialnie.
Przed nami wakacyjne wyjazdy, które chcemy spędzać blisko natury. To ona pomaga nam zresetować głowę, oderwać się od codziennych obowiązków i złagodzić stresy. Dlatego sami nie fundujmy przyrodzie tych ostatnich. To, co najbardziej jej szkodzi, to właśnie nasze nieodpowiednie zachowanie. Na co zwrócić uwagę przy ustalaniu wakacyjnego grafiku, by nasz urlop był jak najmniej szkodliwy dla środowiska? Już sama decyzja, dokąd pojedziesz, ma wpływ na to, jak duży zostawisz po sobie ślad w przyrodzie. Pomyśl o urlopie w Polsce – dalekie podróże są jednoznaczne z większą emisją CO2. Zwróć też uwagę na środek transportu – pociąg obciąża środowisko w mniejszym stopniu niż samochód. A gdy wybierzesz ten ostatni, postaw na ecodriving. To płynna jazda, dostosowanie tempa do warunków panujących na drodze, spokojna zmiana biegów i hamowanie silnikiem. Gwałtownie ruszając i hamując, zwiększasz spalanie o 40 proc. Plus każdy dodatkowy kilogram powoduje większe spalanie, więc nie przeładowuj nadmiernie samochodu. A jak powinniśmy się zachowywać, kiedy już dotrzemy na miejsce? Gdy dotrzesz do celu, możesz zrobić wiele, aby zminimalizować ślad, jaki po sobie zostawisz. Dokądkolwiek się wybierasz, pamiętaj, aby nie pozostawiać śmieci. Porzucone odpady są nieestetyczne, a co gorsza, stanowią ogromne zagrożenie dla zwierząt, które mogą mylić je z pożywieniem. Uczestnicząc w spływie kajakowym, zawsze miej ze sobą worek na śmieci, aby nie zanieczyszczać środowiska naturalnego. Pływając kajakiem lub łódką, nie wchodź na rzeczne wysepki. Łachy to dom wielu ptaków, które potrzebują spokoju, dlatego schodź z kajaka tylko w wyznaczonych miejscach. Jeśli napotkasz nad morzem ranne dzikie zwierzę, np. fokę czy morświna, nie dotykaj go ani nie zakłócaj jego spokoju. Powiadom natychmiast Błękitny Patrol WWF (tel.: 795 536 009) lub Stację Morską w Helu. Jednym z popularnych zwyczajów nad polskim morzem jest puszczanie zapalonych lampionów. Pamiętajmy jednak, że stanowią one duże zagrożenie pożarowe, a odpady, jakie pozostawiają w postaci cienkich drucików, zagrażają zwierzętom, które mogą się w nie zaplątać lub pomylić je z pożywieniem. Na zwierzęta uważać trzeba też w górach. Podczas górskich wędrówek nigdy nie schodź ze szlaków – tamtejsze lasy są domem wielu dzikich zwierząt, w tym niedźwiedzi, których nie wolno niepokoić. Gdziekolwiek jesteś, nie dokarmiaj dzikich zwierząt. One poradzą sobie bez twojej pomocy, a ich oswajanie z miejscami przebywania człowieka rodzi konflikty, które zazwyczaj oznaczają dla nich wyrok śmierci. Będąc w górskich czy mazurskich lasach, nie musisz też obawiać się wilków. Są to płochliwe zwierzęta, które unikają kontaktu z człowiekiem. Świetny węch, wzrok i słuch pozwalają im wyczuć obecność ludzi z daleka, na tyle szybko, by uciec. Ekodylematy pojawiają się nie tylko podczas urlopu w plenerze, ale i przy zakupie pamiątek z wakacji. Jak wybierać je odpowiedzialnie? Najlepszym wyborem są te wytwarzane lokalnie, a nie przywożone z daleka, np. z Chin. Sprowadzenie takich przedmiotów wiąże się z dużym obciążeniem dla środowiska (emisja CO2), a także często związane jest z nieetycznym wykorzystywaniem pracowników fabryk, którzy produkują je za bezcen w nieludzkich warunkach. Prawdziwa cena wielu pamiątek nieraz powinna być znacznie wyższa niż zapłacona kwota. Bezwzględnie zrezygnuj z pamiątek wykonanych ze skóry, części ciała czy skorup zagrożonych gatunków zwierząt, takich jak koralowce. Po pierwsze, jest to nielegalne, a po drugie, kupując takie wyroby, wspierasz kłusowników i przyczyniasz się do wymierania zagrożonych gatunków zwierząt. Materiał pochodzi z nowego, wakacyjnego Glamour, który jest już w kioskach.
A ty, co dobrego robisz dla planety? Marka Garnier zachęca do stawiania zielonych kroków
W jaki sposób ludzie napotkani na ulicy odpowiedzieli na pytanie o to, jak dbają o środowisko? Poznaj wyniki ekosondy!
Większość z nas zapewne chce żyć bardziej ekologicznie, ale w dalszym ciągu często wydaje się to nam zbyt trudne, drogie i czasochłonne. A może to już się zmienia? Oto rozmowa z warszawiakami o tym, w jaki sposób oni dokładają swoją cegiełkę do ochrony środowiska. Zapytano więc kilka osób, co dobrego robią dla planety. W wideo znajdziesz ich odpowiedzi. Zainspiruj się! Garnier: marka odpowiedzialna Marka Garnier po raz kolejny pokazuje, że troska o środowisko jest prostsza, niż nam się wydaje. Udostępnij materiał z tą sondą uliczną i pokaż reszcie świata, jak może wyglądać odpowiedzialna postawa. W powszechnej świadomości pokutuje bowiem przekonanie, że nasze małe, codzienne działania i tak nic nie zmienią, bo największe znaczenie ma tutaj postawa wielkich firm i koncernów. To jednak też powoli zaczyna się zmieniać, m.in. dzięki takim firmom jak Garnier. Marka od wielu lat prowadzi swoją działalność zgodnie z ideą zrównoważonego rozwoju. Zainaugurowała program społecznie odpowiedzialnego pozyskiwania surowców, opiera swoją produkcję na energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych i angażuje się w rozmaite proekologiczne inicjatywy. Kosmetyki Garnier nie są testowane na zwierzętach (badania są prowadzone na modelach zrekonstruowanej skóry), ich formuły bazują na tzw. Zielonych Naukach, a wiele z ich opakowań pochodzi z recyklingu i jest biodegradowalnych. Firma zobowiązała się też, że do 2025 r. ich wszystkie odnawialne składniki będą pozyskiwane w sposób zrównoważony. Kosmetyki Garnier: dla świadomych osób Pamiętajmy jednak, że bez naszych małych, zielonych kroków, niemożliwa będzie jakakolwiek zmiana. Nie tylko na co dzień, ale również podczas zakupów bądźmy zatem świadomymi konsumentami, którzy wspierają proekologiczne postawy wielkich firm. Produktami, którym warto się przyjrzeć, są pielęgnacyjne perełki od marki Garnier. Kultowe serum z wit. C (o stężeniu 3,5%) na przebarwienia uzupełniono ostatnio o głośną nowość – rozświetlające serum z witaminą C (o stężeniu 10%) na noc. Dlaczego na noc? Bo to właśnie nocą nasza skóra jest najbardziej podatna na działanie pielęgnacyjnych składników, w tym przypadku wit. C i kwasu hialuronowego. Dzięki temu nasz rytuał jest kompletny, a my... możemy spać spokojnie. To serum jest kolejnym produktem marki Garnier zasilanym Zieloną Nauką. Zawartą w nim wit. C pozyskuje się z kukurydzy w procesie syntezy i fermentacji, z poszanowaniem zasad zielonej chemii, która opiera się na wykorzystywaniu surowców odnawialnych, minimalizacji zużycia energii i redukcji odpadów. Kolejnym kosmetykiem, który z pewnością sprosta oczekiwaniom wszystkich świadomych konsumentów, jest Garnier Fructis Hair Food Pineapple – maska do długich, matowych włosów. Można jej używać aż na trzy sposoby – jako maskę, odżywkę albo produkt bez spłukiwania. Zawiera aż 97% składników pochodzenia naturalnego, w tym olejki roślinne oraz ekstrakt z organicznego ananasa. Formuła produktu jest wegańska* i w 99% biodegradowalna**. * Nie zawiera składników pochodzenia zwierzęcego lub pochodnych. ** Zgodnie z OECD 301 lub równoważnym testem. I last but not least – balsamy do ciała GARNIER Body Superfood. Nasze serce skradło regenerujące masło z cocoa butter, ale do wyboru jest jeszcze nawilżający krem-żel z arbuzem, odżywczy krem z olejem z awokado czy kojący krem z aloesem. Te balsamy są wielozadaniowe i gwarantują nawilżenie na dłużej. Zawierają od 96% do 97% składników pochodzenia naturalnego. Zatwierdzono je przez organizację Cruelty Free International. Wszystkie te proekologiczne działania marki realizowane są w myśl przyjętego w 2020 roku programu GREEN BEAUTY, który określa ZIELONE ZOBOWIĄZANIA GARNIER, czyli kompleksowe działania dla zrównoważonego rozwoju. Od lat działamy w imię piękna naszego, jak i planety. Kierujemy się hasłem „maksymalna skuteczność przy zredukowanym wpływie na planetę”. Zielone Zobowiązania Garnier to początek podróży w stronę zrównoważonej, zielonej przyszłości, a my mamy nadzieję, że będziecie nam w niej towarzyszyć – mówi Justyna Garbowska - dyrektor marketingu Garnier.
Upcykling w Polsce – co to jest? Wszystko, co warto wiedzieć na początek
Zamiast wyrzucać można naprawiać, odnawiać, oddawać i upcyklingować. Jeśli serce boli Cię nie na widok wyrzucania nie tylko jedzenia, a dodatkowo uwielbiasz rzeczy z duszą – ta ostatnia opcja może wyjątkowo Ci się spodobać. Co to jest upcykling? Jak wygląda upcykling w Polsce?
W tym artykule: Co to jest upcykling? Upcykling ubrań – dobry trend Upcykling w Polsce – lista marek Co to jest upcykling? Upcykling to przede wszystkim dawanie rzeczom drugiego życia. Może to być zniszczony stół, podarta zasłona, dziurawy koszyk czy cokolwiek innego, co zwykle trafia od razu na śmietnik. Dzięki upcyklingowi takie przedmioty zyskują nie tylko nowe funkcje i wygląd, ale także wyższą wartość. Produkty powstałe w procesie upcyklingu są zwykle ładniejsze i droższe niż przedmioty, z których je stworzono. Czym różni się recykling od upcyklingu? Warto podkreślić, że upcykling to nie to samo, co recykling. Recykling obejmuje głównie materiały przemysłowe, takie jak plastik, papier, metal i szkło – i przetwarza je, aby wyprodukować z nich nowe produkty codziennego użytku. Z kolei upcykling nie niszczy materiału, z którego został wykonany przedmiot, ale zmienia jego formę, aby posłużył innym celom. Tę różnicę dobrze oddają poniższe przykłady: Recykling to np. przetwarzanie plastiku z butelek, aby powstały z nich polarowe bluzy. Po butelkach nie ma śladu, a same bluzy nie mają wyższej wartości ze względu na swoje pochodzenie. Upcykling to np. ręcznie szycie plecaków ze starych banerów reklamowych. Materiał nie został zniszczony, ale zyskał nową formę. Dalej widać wzory i teksturę, dzięki czemu plecaki są unikalne i warte więcej niż poduszki powietrzne czy „zwyczajne” plecaki. Upcykling w Polsce jako hobby i sztuka Pojęcie upcyklingu dotyczy nie tylko tworzenia rzeczy do sklepów. W jego spektrum znajdują się także domowe projekty typu DIY oraz dzieła artystów. Przyjrzyjmy się najpierw pierwszej opcji. Lubisz samodzielnie tworzyć przedmioty, jesteś kreatywna/y i kręci Cię styl życia zero waste? Zacznij praktykować domowy upcykling, czyli przerabianie przedmiotów, które wiele osób bez wahania by wyrzuciło. Nie chodzi oczywiście o gromadzenie na siłę. Sednem jest wykorzystanie tego, co już masz – zamiast odruchowego kupowania nowych przedmiotów. Oto kilka pomysłów na rozpoczęcie przygody w upcyklingiem: Torba na zakupy z koszulki Wieszaczki z łyżek Meble z palet Otwarta garderoba z drabiny Świeczki własnej roboty w filiżankach Taca na świece z lustra Doniczki na zioła z puszek Domowy upcykling to jeden z wielu świetnych sposobów na ograniczenie zarówno odpadów, jak i zakupów. Bonusem jest przyjemność spędzenia czasu w samotnej koncentracji lub wręcz przeciwnie – na zabawie z rodziną czy znajomymi. Wszystko zależy, na co masz ochotę i w jaki sposób najlepiej wypoczywasz. 7 rzeczy, dzięki którym twoja pielęgnacja stanie się bardziej przyjazna środowisku Czy pielęgnacja i codzienne rytuały mogą być przyjazne środowisku? Okazuje się, że tak. Wystarczy wprowadzić do swojego życia kilka (prostych) zmian. Oto 7 rzeczy, na które warto zwrócić uwagę! Upcykling ubrań – dobry trend Przerabianie starych ubrań to aktualnie najpopularniejszy trend w ramach upcyklingu. Za jego sukcesem stoją media społecznościowe, przede wszystki Pinterest czy TikTok, gdzie instrukcje pokazujące, jak np. ze starej apaszki zrobić modny top, zyskują miliony wyświetleń. O ile użytkownicy nie kupują rzeczy specjalnie, aby je modyfikować, ale wykorzystują, to co już mają w szafie – takie filmiki są świetnym sposobem, aby przekonać się coraz więcej osób do upcyklingu ubrań, co w dużej skali może zrobić ekologiczną różnicę. Pamiętaj, że za każdym razem, gdy przedłużasz życie swetra czy sukienki – robisz coś dobrego dla planety. Tym bardziej jeśli ograniczasz kupowanie „jednorazowych” ubrań w sieciówkach, które bardzo szybko się niszczą. Upcykling ubrań nie tylko daje nowe życie rzeczom, które normalnie trafiłyby na wysypisko śmieci. Pomaga także w zmniejszaniu zużycia nowych materiałów oraz emisji dwutlenku węgla. Tym samym oszczędza zasoby naturalne oraz generuje minimalny ślad węglowy. Na dodatek rozwija kreatywność, uczy doceniać przedmioty, buduje świadomość ekologiczną oraz pomaga oszczędzać pieniądze. Pomysły na upcykling ubrań Chociaż prawie każdy element garderoby można poddać upcyklingowi, niektóre tkaniny są łatwiejsze w obróbce niż inne. Najbardziej wdzięcznymi ubraniami do przerabiania są te jeansowe i bawełniane. Nie martw się jednak, jeśli miałaś/eś na oku stary wełniany sweter lub wiskozową sukienkę. Przy odrobinie kreatywności z każdego ciucha można stworzyć coś nowego. Poniżej znajdziesz listę inspiracji. Pofarbuj – Nie podoba Ci się kolor lub wzór starej sukienki? A może na środku ma plamę, której nie można już doprać? Kup farbę do ubrań w ulubionym kolorze i daj kreacji drugą szansę. Kuszącą opcją dla osób lubiących kolory jest technika tie dye. Możesz też wypróbować naturalne metody i zabarwić tkaninę cebulą lub skórką awokado. Naszyj – Nie musisz mieć maszyny do szycia, aby poradzić sobie z większością dziur czy rozdarć. W przypadku wielu ubrań genialnie sprawdzą się naszywki, które nasze babcie nazywały po prostu łatami. Mnóstwo wzorów i kolorów kupisz za grosze w sklepach internetowych, a także w pasmanteriach. Zrób poszewkę – Masz w domu sporo ubrań, które są w kiepskiej formie, ale ich tkaniny nie powiedziały jeszcze ostatniego słowa? Zabaw się w ręczne uczycie patchworkowej poszewki na kołdrę lub poduszkę. Poszukaj tutorialu w sieci, zaplanuj sobie wolne popołudnie i ewentualnie zaproś osobę do towarzystwa. Zaceruj dziurę lub dodaj haft – Nie przekonał Cię pomysł z naszywkami? Pomyśl o cerowaniu lub hafcie! Wszystko, czego potrzebujesz to igła, nitka i odrobiona czasu, aby nauczyć się nowej rozrywki. Przytnij – Zmiana starych jeansów na szorty to znane, lubiane, ale niejedyne rozwiązanie z nożyczkami w roli głównej. Np. ze starej kurtki jeansowej możesz zrobić kamizelkę, a z koszulki – crop top. Zrób gumkę do włosów – Tkanina ze starej koszulki, sukienki czy spódnicy doskonale sprawdzi się do uszycia gumki do włosów. To wyjątkowo prosty i szybki projekt, dzięki któremu ocalisz ładny materiał. Zrób matę węchową lub zabawkę dla psa – Z bardziej zniszczonych ubrań również można zrobić pożytek. Po pierwsze polecamy wykonanie maty węchowej do ukrywania smaczków. Po drugie możesz uszyć prostą zabawkę czy szarpak. Wystarczy, że w środek np. koszulki włożysz inne zwinięte ubrania i zaszyjesz – tworząc w ten sposób prostą maskotkę. Wykorzystaj jako ściereczkę – W ostateczności każde ubranie możesz na kwadraty, aby używać jako ściereczki wielkokrotnego użytku. Upcykling w Polsce – lista marek Nie masz czasu lub po prostu ochoty na zabawę z nożyczkami, igłą, nicią czy klejem, a bardzo podoba Ci się idea upcyklingu? Najłatwiejszym sposobem, aby ją wspierać jest kupowanie od marek, które upcyklingują. A mamy ich w Polsce już całkiem sporą gromadkę. Oto kilka z nich, które na pewno warto sprawdzić. Poznaj marki, które promują upcykling w Polsce. Trashki – firma szyje między innymi torby, plecaki, nerki z plakatów, banerów, dętek czy poduszek powietrznych. Brzmi wspaniale, prawda? Żona Johna – marka założona przez Aleksandrę Rałowską, która z pasją szyje kolorowe ubrania, gumki do włosów oraz cudne opaski do włosów. Flea – kolejna malutka marka bogata w prawdziwe perełki ręcznie uszyte z materiałów vintage. W jej ofercie znajdziesz niepowtarzalne kwieciste sukienki, bufiaste bluzeczki czy przesłodkie komplety dla dzieci. Jackob Buczynski – marka autorska, która zyskała popularność za sprawą niezwykle wyrazistych patchworkowych lub bogato zdobionych kurtek z drugiego obiegu. Jego projekty można rozpoznać na ulicy z daleka. Polskie marki upcyklingowe. To właśnie one tworzą najpiękniejsze ubrania i akcesoria z materiałów z drugiego obiegu Wskazujemy polskie marki upcyklingowe, które naszym zdaniem warto znać. W ich kolekcjach znajdziemy najpiękniejsze ubrania i akcesoria tworzone z materiałów z drugiego obiegu. Podkręcą każdą - nawet najbardziej basicową stylizację.
Książki o zero waste – 9 tytułów, które mogą odmienić twoje życie
Szukasz wiedzy i inspiracji, aby Twoje życie stało się bardziej świadome i zdecydowanie less waste? Mamy dla Ciebie listę aż 9 świetnych książek, dzięki którym łatwiej będzie Ci zacząć coś zmieniać Sprawdź!
Zero waste książki TOP 9 1. „Nie śmieci”, Julia Wizowska Zaczynamy nie od poradnika, ale raczej reportażu, który wciąga, zaskakuje, momentami zasmuca, ale co najważniejsze – skutecznie otwiera oczy i motywuje do zrobienia kroku w stronę życia zero waste. Książka Juli Wizowskiej dostaje wyjątkowo dobre recenzje, co jest najlepszym dowodem, że czytelniczki i czytelnicy doceniają wykonaną przez nią pracę. Autorka włożyła mnóstwo wysiłku, aby rzetelnie zbadać obieg śmieci w Polsce i odpowiedzieć na podstawowe pytania, np. dokąd trafiają śmieci po wyrzuceniu? Czy recykling w Polsce to fikcja? Po co segregować śmieci, skoro wszystkie trafiają do jednej śmieciarki? „Nie śmieci” to jednak nie tylko reporterska opowieść, ale także miniporadnik, dzięki któremu staniesz się bardziej świadomą/ym konsumentką/em. Dowiesz się m.in.: jak marnować mniej jedzenia, ograniczyć ilość domowych odpadów, kupować ubrania lepszej jakość, ale też czy napisy „bio” i „eko” na etykietach naprawdę coś znaczą. Założyłam tu konto tylko dlatego, by napisać, że takie książki jak ta powinny być lekturą obowiązkową w każdym domu. Bardzo dobra i rzetelna robota autorki! Książka wciąga już od pierwszych stron (nie sądziłam, że o śmieciach można pisać w tak ciekawy sposób). Bardzo polecam każdemu – Julietta, Lubimyczytac.pl 2. „Gotuję nie marnuję. Kuchnia zero waste po polsku”, Majcher Sylwia Sylwia Majcher to dziennikarka, blogerka oraz autorka jednych z najpopularniejszych w Polsce książek o tematyce zero waste. W tym zestawieniu znalazły się dwie pozycje spod jej pióra. Zaczynamy od najbardziej rozpoznawalnego tytułu. „Gotuję nie marnuje” łączy w sobie: dane na temat marnowania jedzenia, proste i tanie przepisy oraz praktyczne porady i triki. Dowiesz się, jak planować listy zakupów i plan posiłków, jak przechowywać różne produkty, które z nich można mrozić, kisić, pasteryzować, suszyć, a także oczywiście, jak tworzyć pyszne potrawy z resztek. To świetne kompendium wiedzy na temat całego tematu zero waste w kuchni. Z pewnością przyda się szczególnie osobom, które dopiero zaczynają swoją przygodę z ekologicznym podejściem do gotowania. Czytelnicy i czytelniczki chwalą nie tylko zawartą w książce wiedzę, ale także lekki język i piękne zdjęcia, dzięki którym wieczór z nią to czysta przyjemność. 3. „Życie zero waste”, Katarzyna Wągrowska Kolejna ceniona i lubiana książka zero waste, ale tym razem wychodząca daleko poza tematykę kulinarną. Katarzyna Wągrowska podpowiada, jak być bardziej eko nie tylko w kuchni, ale całym domu, drogerii czy restauracji. Autorka krok po kroku wprowadza nas w świat targowisk i małych sklepików ze świeżymi produktami, aktywności na świeżym powietrzu, łatwego i przyjemnego dnia codziennego bez odpadów. Jej porady są proste, praktyczne i genialne. Z książki Życie zero waste dowiesz się np. jak zrobić domowe mydło, makaron czy jogurt, jak kupować bezśmieciowo oraz jakich składników kosmetycznych unikać. Ta pozycja to cudowny niezbędnik dla każdego, kto chce łagodnie wejść w świat zero waste. Podpowiedzi są uzupełnione wartościową wiedzą i refleksją nie tylko na temat nadmiaru śmieci, ale także konsumpcjonizmu w ogóle. Niezwykle przystępna dawka wiedzy na temat zero waste dla kompletnie początkujących :) Już w trakcie lektury wdrożyłam szereg proponowanych przez autorkę rozwiązań - prostych, choć w obecnym konsumpcyjnym świecie nieoczywistych, zapomnianych. Polecam wszystkim, którym leży na sercu dobro naszej planety, a bezradnie przyglądają się rosnącej ilości plastików, papierków po cukierkach, wacików i innych zbędnych przedmiotów w swoich śmieciach – Agnieszka, www.empik.com 4. „Ekoszafa. Ubieraj się dobrze”, Elizabeth L. Cline Ta książka to świetne kompendium wiedzy na temat etycznej mody. Od dawna chcesz podchodzić bardziej świadomie do zakupów ubrań, ale brakuje ci motywacji i obawiasz się, że ucierpi na tym Twój osobisty styl? Dziennikarka i fashionistka Elizabeth L. Cline doda ci odwagi i rozwieje wszelkie wątpliwości. Z tej lektury dowiesz się, jak wyzwolić się z toksycznego świata fast fashion i sztucznych potrzeb, które kreuje, aby sprzedawać więcej i więcej. Zyskasz świeże spojrzenie na trendy i cały przemysł odzieżowy. Pokochasz modę od nowa – tym razem będzie to miłość oparta na szacunku dla każdej tkaniny i kosztu, jaki poniosła nasza planeta i jej mieszkańcy, aby można było ją wyprodukować. Jak nie zabić Ziemi ubraniami? Te 6 rzeczy możesz zacząć robić już teraz Moda to jedna z najbardziej szkodliwych dla środowiska gałęzi przemysłu. Co roku produkuje 150 miliardów sztuk odzieży. Na świecie jest nas jakieś 7 miliardów. To, czego nie kupimy, zostaje zniszczone (najczęściej w piecach, emitując do atmosfery metan). Trzeba to zatrzymać. 5. „Less Waste Polska”, Agnieszka Bukowska To książka przewodnik po Polsce w wydaniu less waste. W tej pięknie wydanej pozycji znajdziesz listę pionierskich lokali, które od lat pokazują, że prowadzenie genialnej kuchni może iść w parze z niemarnowaniem jedzenia. Za każdym z nich stoi właściciel lub właścicielka o wielkim sercu – poznasz ich bliżej właśnie dzięki tej lekturze. W książce Agnieszki Bukowskiej znajdziesz też praktyczną eko instrukcję dla osób z branży gastronomicznej oraz sprytne porady dla konsumentów. Dzięki temu obie strony mogą bardziej świadomie cieszyć się pyszną kuchnią i nie mieć wyrzutów sumienia. To jeszcze nie wszystko! Pozycja „Less Waste Polska” została uzupełniona o indeks producentów i dostawców zrównoważonych rozwiązań – czyli podany na talerzu research dla każdego, kto myśli o wprowadzeniu rozwiązań less waste we własnej restauracji, w biurze, na evencie lub po prostu w domowej kuchni. Wisienką na torcie jest przyjemnie podana wiedza i porady od znanych ekspertów w tej dziedzinie, m.in. Arety Szpury, Grzegorza Łapanowskiego czy Alicji Rokickiej. 6. „Nauka o klimacie”, Aleksandra Kardaś, Szymon Malinowski i Marcin Popkiewicz Chcesz rozszerzyć swoje wiadomości na temat zmian klimatycznych? Nurtuje cię wiele pytań, a nigdzie nie możesz znaleźć wyczerpujących i potwierdzonych naukowo odpowiedzi? Ta książka sprawi, że staniesz się prawdziwym ekspertem wśród swoich znajomych i bez mrugnięcia okiem będziesz obalać wszelkie usłyszane mity. To pozycja popularnonaukowa o wysokim poziomie merytorycznym. Cieszy się bardzo dobrymi opiniami, ale wiele osób podkreśla, że to dosyć wymagająca lektura – jej czytanie wymaga skupienia, czasem zaglądania do innych źródeł, a także pewnej wiedzy bazowej. Momentami autorzy książki posługują się wręcz językiem akademickim. Jest to więc bez wątpienia ambitna pozycja. Jeśli jednak czegoś takiego brakuje w twojej biblioteczce, na pewno nie będziesz zawiedziona/y. 7. „Styl życia zero waste. Śmieć mniej, żyj lepiej”, Amy Korst Ta ekologiczna biblia napisana przez Amerykankę Amy Korst mimo osadzenia w nieeuropejskich realiach – wciąż ma mnóstwo fanów i fanek w Polsce. Dostaje sporo komplementów za przystępny, a jednocześnie bardzo inspirujący przekaz. Pomaga spojrzeć inaczej na bałagan, nadmiar, zakupoholizm czy wyrzucanie jedzenia. Autorka w zgrabny i przyjacielski sposób doradza, jak żyć oszczędniej i ekologicznej, ale dalej wygodnie i przyjemnie. Pokazuje, że wejście na ścieżkę zero waste wcale nie jest początkiem pasma wyrzeczeń, ale wręcz przeciwnie – sposobem na pełniejsze cieszenie się życiem. Ramię w ramię z ekologią idą bowiem zdrowsze nawyki, uporządkowany dom, więcej czasu dla bliskich czy rozsądniejsze zakupy. Życie z mniejszą ilością śmieci przyniesie korzyści nie tylko planecie, ale Twojemu ciału i umysłowi. Zosia Zochniak: „Nie ma znaczenia, czy kupisz coś w pierwszym, czy drugim obiegu, bo odpowiedzialna moda zaczyna się, gdy będziesz z tej rzeczy korzystać” Można szukać przyszłości mody w metawersum i cyfrowych ubraniach, można też ją odnaleźć w zmianie przepisów i nawyków konsumenckich. W jakim kierunku pójdzie branża i co dla lepszej przyszłości może zrobić każda i każdy z nas? Zosia Zochniak, współzałożycielka marki Ubrania do oddania i niezłomna propagatorka mody cyrkularnej, namawia, by być jak własna babcia. 8. „Wykorzystuję, nie marnuję. 52 wyzwania zero waste”, Sylwia Majcher Druga ciekawa propozycja od Sylwii Majcher. Tym razem to książka w formie EKOplanera z cotygodniowymi wyzwaniami na cały rok. Polecana jest szczególnie osobom stawiającym pierwsze kroki w świecie zero waste. Przejrzysta struktura i praktyczne pomysły sprawią, że dokonywanie kolejnych pozytywnych zmian stanie się banalnie proste. Ekologiczna ewolucja z książką „​​​​​​​Wykorzystuję, nie marnuję. 52 wyzwania zero waste” będzie indywidualnie dopasowana do Twoich potrzeb i stylu życia. W rezultacie bez większego wysiłku zaczniesz nie tylko mniej śmiecić, ale także żyć taniej, przyjemniej i bardziej świadomie. Oprócz planera znajdziesz w niej: inspirujące wywiady z ekspertami, sprawdzone eko triki oraz przepisy na smaczne dania sezonowe. 9. „Pokochaj swój dom”, Bea Johnson Oryginalny tytuł tej książki brzmi „Zero waste home: the ultimate guide to simplifying your life” – polskie tłumaczenia jest więc od niego dosyć odległe i może wprowadzać w błąd. To bardzo popularna pozycja w USA i trzeba zaznaczyć, że wiele porad w niej zawartych najlepiej odpowiada amerykańskim realiom. W dalszym ciągu jest to jednak tytuł zdecydowanie warty uwagi. Bea Johnson to nie tylko aktywistka zero waste, ale przede wszystkim żona i mama dwóch synów, która najpierw krok po kroku zmieniła swoje domowe życie, a potem postanowiła zainspirować innych. Autorka na własnym przykładzie wyjaśnia, jak zmniejszyć ilość produkowanych śmieci, wydawać mniej pieniędzy na zakupy, a jednocześnie uprościć swoje życie. Jeśli ciekawi Cię amerykańskie spojrzenie na temat zero waste oraz szukasz bogatego zbioru porad i trików – koniecznie przeczytaj tę książkę. Pomyśl, potem kup. 6 najczęstszych mitów o eko modzie obalonych Osiągnęliśmy apogeum ekomody. Gdziekolwiek spojrzeć, tam greenwashing: marki wiele obiecują, ale realnie mało robią dla środowiska. Nic dziwnego, że się w tym pogubiliśmy. Nasze ekspertki rozprawiają się z najczęstszymi ekomitami.
Pomyśl, potem kup. 6 najczęstszych mitów o eko modzie obalonych
Osiągnęliśmy apogeum ekomody. Gdziekolwiek spojrzeć, tam greenwashing: marki wiele obiecują, ale realnie mało robią dla środowiska. Nic dziwnego, że się w tym pogubiliśmy. Nasze ekspertki rozprawiają się z najczęstszymi ekomitami.
W tym artykule: Mit 1: Ubrania wyprodukowane w krajach pierwszego świata, np. w USA albo w Wielkiej Brytanii, są etyczne Mit 2: Nic na to nie poradzę, że pracownicy fabryk tak mało zarabiają. Przecież to nie moja sprawa Mit 3: Kupuję produkty "eko" albo "sustainable", więc mój ślad węglowy jest mniejszy Mit 4: Naturalne materiały są zawsze eko, a sztuczne - szkodliwe dla środowiska Mit 5: Zakupy z drugiej ręki są zawsze eko i obojętne dla środowiska Mit 6: Luksusowa moda to lepszy wybór, bo w parze z wysoką ceną idzie dbałość o ekologię i etykę Mit 1: Ubrania wyprodukowane w krajach pierwszego świata, np. w USA albo w Wielkiej Brytanii, są etyczne Mit obala Agnieszka Oleksyn-Wajda, radczyni prawna, dyrektorka Instytutu Zrównoważonego Rozwoju u Środowiska Uczelni Łazarskiego, współkierowniczka studiów podyplomowych Prawo i zarządzanie w sektorze mody na Uczelni Łazarskiego. Produkcja w Europie nie jest gwarancją, że ubranie zostało wytworzone etycznie, tj. w pełni odpowiedzialnie społecznie i środowiskowo. Jeśli konsument również pochodzi z Europy, łańcuch dostaw zostaje w takim przypadku skrócony, a tym samym – ograniczone są ślad środowiskowy i emisje gazów cieplarnianych. Sam jednak fakt produkcji w Europie nie daje nam pewności, że warunki pracy były właściwe, podwykonawcy kierowali się kodeksami etyki, a zanieczyszczenie środowiska zostało zredukowane do minimum. To właśnie te elementy stanowią składowe oceny etyczności produkcji. Obecnie brak jest instrumentu, który gwarantowałby konsumentowi pełną transparentność produkcji, tj. przez kogo, gdzie, przy użyciu jakich substancji chemicznych, jakiej ilości wody zostało wykonane ubranie oraz czy i jakie są możliwości jego recyklingu. Ponadto brakuje jednolitych wytycznych w porządkach prawnych, istnieje wiele różnych certyfikatów ekologicznych (nie wszystkie są rzetelne), a łańcuchy dostaw w sektorze mody są skomplikowane i zglobalizowane. Przez to informacje o produkcji ubrania są nieprzejrzyste. Instrument weryfikacji tych danych zaproponowała Komisja Europejska w ogłoszonej w marcu 2022 roku strategii na rzecz zrównoważonego sektora mody. Jednym z jej postulatów jest bowiem wprowadzenie cyfrowych paszportów produktów, w ramach których zgromadzone i udostępnione zostaną informacje o produkcie i jego wpływie na środowisko. Będzie to dokument, który pokaże konsumentowi podróż towaru. Rozwiązanie to wydaje się gwarancją przejrzystości informacji, ułatwiającą nam świadome podejmowanie decyzji zakupowych. Dzięki zaproponowanemu rozwiązaniu na poziomie unijnym zostanie wyeliminowana rozbieżność regulacji w poszczególnych państwach członkowskich w zakresie komunikacji istotnych informacji o procesie produkcyjnym. Mit 2: Nic na to nie poradzę, że pracownicy fabryk tak mało zarabiają. Przecież to nie moja sprawa Mit obala Anna Pięta, aktywistka społeczna i ekologiczna, ekspertka od zrównoważenia m.in. w modzie i autorka podcastu „MUDA Talks”. Działa w kolektywie WSCHÓD na rzecz sprawiedliwej transformacji energetycznej. Rozumiem, że każdy w pośpiechu wpada do sklepu po nowy ciuch i mało kogo obchodzi, kto jak niską cenę za niego zapłacił. Zgadzam się również z tym, że to głównie producenci i marki powinny odpowiadać za warunki pracy. ALE! Jeśli w tych samych fabrykach zatrudniony byłby ktoś z naszej rodziny, pewnie bardziej zatroszczylibyśmy się o warunki, w jakich pracuje. T-shirt za 30 złotych wyprodukowany z poszanowaniem praw człowieka? To niemożliwe. Sama produkcja to koszt 20–60 groszy, a największy wydatek to reklama i marketing marki. Jak w tej kwocie ma się jeszcze zmieścić godziwe wynagrodzenie dla podwykonawcy? Co więcej, marki nie chcą produkować lokalnie, bo przyzwyczaiły nas do modelu szybkich, tanich ciuchów sprzedawanych masowo. T-shirt wyprodukowany w Polsce z materiału dobrej jakości mógłby kosztować już około 100 złotych. Dopiero taka cena mogłaby zapewnić pracownikom szwalni czy fabryki godne zarobki, które powinny wystarczyć na jedzenie, mieszkanie, opiekę zdrowotną, szkołę dla dziecka i transport. Tymczasem ich płaca zwykle ledwo pozwala im przeżyć. Takie podejście – że to się dzieje gdzieś daleko, że nie widzę, więc mnie to nie dotyczy – jest bardzo szkodliwe. Tak jak bzdurą jest teza, że ograniczenie produkcji czy wyższe ceny ubrań spowodują, że ci ludzie nie będą mieli żadnej pracy. Warto też zwrócić uwagę na nasze wydatki. Fast fashion jest sporo droższa niż dobrej jakości ubrania, które starczą na długo, natomiast tanich ciuchów kupujemy więcej i robimy to częściej. Poza tym dokładamy się do fast fashion kosztami społecznymi i wyzyskiem, płacimy kryzysem klimatycznym i nie widzimy tego, jak produkcja szybkiej mody wpływa na środowisko. Nie widzimy kosztu daleko wyższego niż cena na metce. To jest niestety nasza wspólna sprawa. Jeśli chcesz coś zmienić, głosuj portfelem i nie kupuj ubrań, których produkcja krzywdzi innych ludzi i planetę. Wolność jest piękna, ale tylko wtedy, gdy nasza wolność nie narusza wolności drugiej istoty. Mit 3: Kupuję produkty "eko" albo "sustainable", więc mój ślad węglowy jest mniejszy Mit obala Kasia Wągrowska, koaktywistka, twórczyni internetowa, autorka bloga „Ograniczam się” i książki „Życie zero waste. Żyj bez śmieci i żyj lepiej”, założycielka Klubu Zmieniaczy Świata, współzałożycielka Po-Dzielni (2018), pierwszego w Polsce freeshopu. Coraz więcej ubrań zawiera włókna pochodzące z recyklingu: dżinsy – bawełnę, bluzki czy swetry – poliester. Czy kupowanie takich ubrań to ekologiczne posunięcie? W hierarchii kryteriów podejmowania decyzji o zakupie odzieży na pierwszym miejscu powinna znajdować się… własna szafa. To w niej przede wszystkim warto poszukać inspiracji, np. wśród rzadko do tej pory noszonych ubrań. Fajną opcją jest tworzenie nowych zestawień z tego, co już mamy. Łączenie zaskakujących kolorów, wzorów czy faktur może wnieść ciekawą wizerunkową świeżość. Jeśli stwierdzisz, że w szafie nie znajdujesz inspiracji, postaw na ubrania z drugiej ręki. Zaproś koleżanki i wymieńcie się ubraniami. Możesz to zrobić w formie sąsiedzkiej integracji w lokalnej kawiarni, przy okazji poznacie się i miło spędzicie czas. Wolisz coś kupić? Zerknij na używane rzeczy w lokalnych second handach lub w sklepach online. Pojawia się coraz więcej butików internetowych z odzieżą vintage. Oferują one nie tylko wyselekcjonowane ubrania, ale też buty i dodatki. Wyżej wymienione opcje są lepsze dla środowiska niż kupowanie nowych ubrań, nawet ze zrównoważonych kolekcji. Im więcej szans na drugie życie dajesz już wyprodukowanym rzeczom, tym niższy twój ślad wodny i węglowy. Jeśli rzeczywiście nie znajdziesz nic z drugiej ręki, wówczas możesz sięgnąć po ekologiczne linie odzieżowe. Tkanina bawełniana wyprodukowana w ekologiczny sposób z użyciem tylko wody deszczowej może mieć aż o 91 proc. niższy ślad wodny od konwencjonalnej bawełny. Jeśli w jej uprawie nie stosowano nawozów sztucznych, cały ślad węglowy wypada korzystniej o około 60 proc. Ponadto 20 proc. śladu środowiskowego ubrania pochodzi ze sposobu, w jaki go używamy. Zamiast prać je po każdym włożeniu niezależnie od stopnia zabrudzenia, wstrzymaj się do momentu, gdy to naprawdę konieczne. Mit 4: Naturalne materiały są zawsze eko, a sztuczne - szkodliwe dla środowiska Mit obalają Magdalena Wieczerzyńska i Ewa Chodkiewicz. Magda jest ekspertką ds. komunikacji WWF Polska, specjalistką od zrównoważonego rozwoju oraz idei zero waste. Ewa jest związana z Fundacją W WF Polska od ponad 11 lat, obecnie jest dyrektorką Działu Ochrony Przyrody. Ewa: Same liczby wcale nie skłaniają konsumentów do zmiany, nawet tak wielkie jak emisja 1,7 miliarda ton CO2 rocznie czy zużycie prawie 80 miliardów m3 wody. Z jednej strony wielu osobom wydaje się, że przy takich ilościach działania jednostek nic nie znaczą, a z drugiej – gonimy za modą, gromadząc coraz więcej często marnej jakości ubrań. Następnie wyrzucamy je i biegniemy po kolejne. I tu przechodzimy do sedna: my, jako konsumenci, nie zmienimy technologii produkcji, ale mamy wpływ na popyt. Nawet gdy kupujemy wszystko eko, ale w systemie „weź-używaj-wyrzuć”, to nadal szkodzimy planecie. Magda: Dokładnie. Każde, ale to każde ubranie może być eko! To sztuczne i to z bawełny organicznej. Pod warunkiem że pochodzi z second handów, z wymianek, z szafy koleżanki czy mamy. Ale także jeśli kupujemy coś na lata, coś trwałego, ponadczasowego. Dlatego jeden droższy sweter, który starczy nam na długo, jest lepszy od czterech tanich. Ewa: Natomiast materiałów syntetycznych i tak lepiej unikać. Poliester produkcyjny, który jest już obecny w 60 proc. odzieży, wytwarza niemal trzy razy więcej CO2 niż bawełna organiczna, a jego degradacja może trwać dziesiątki lat i zanieczyszczać środowiska morskie plastikowymi mikrowłóknami. Magda: Jeżeli więc chcemy mieć ekoubrania, to nośmy je długo, dbajmy o nie, korzystajmy z tych z drugiej ręki. Ewa: Traktujmy te, których już nie chcemy nosić, jak cenne surowce – oddawajmy do recyklingu, wystawiajmy w internecie, organizujmy wymianki w biurze, wśród znajomych. Zadbajmy o to, by nie lądowały w koszu, a już najgorsze, co je może spotkać, to pojemnik na odpady zmieszane. To, czy coś jest eko, czy jest bardziej czy mniej szkodliwe dla środowiska, to nie tylko kwestia uprawy bawełny, produkcji, chemikaliów, ale przede wszystkim naszego podejścia i naszych wyborów. Mit 5: Zakupy z drugiej ręki są zawsze eko i obojętne dla środowiska Mit obala Ola Zawadzka, Senior Fashion Online Editor ELLE, maniaczka mody z drugiego obiegu. Ukończyła filologię polską i dziennikarstwo na UW. Napisała książkę „Moda vintage”, która pełni funkcję przewodnika po świecie second handów. Nic nie jest zero-jedynkowe, nawet drugi obieg. Chociaż idea sama w sobie wydaje się piękna, to jednak trzeba pamiętać o jej ciemnej stronie. Warto zainteresować się tym, skąd lumpeksy i sklepy vintage biorą swój asortyment (plus czy nie sprowadzają go w nadmiarze), a także co dzieje się z niesprzedanymi rzeczami. Niestety wciąż duża część towaru, który nie znalazł nowych właścicieli, trafi a do krajów Afryki Subsaharyjskiej. Tam może on osłabiać lokalny przemysł odzieżowy oraz i tak kończyć na ogromnych tekstylnych wysypiskach śmieci, przyczyniając się do katastrofy ekologicznej po drugiej stronie globu. A w kwestii nas, klientów drugiego obiegu? Mam wrażenie, że kiedy kusi niska cena w duecie z rozgrzeszeniem zakupowym – bo wybieramy ubrania używane i dajemy im nowe życie – kupujemy bez umiaru, jednorazowo i na zapas. Działa tu podobny mechanizm co w przypadku wyprzedaży, a modowe FOMO kończy się tym, że ostatecznie i tak zalegamy z górą niepotrzebnych ubrań we własnej szafie. Dalekie od ekologii jest przełożenie starych konsumpcjonistycznych nawyków na second handy i wydawanie pieniędzy na coś tylko dlatego, że kosztowało kilka złotych. Każda taka decyzja powinna być przemyślana, byśmy naprawdę kochali ubrania, które nabywamy, i nosili je przez kolejne lata. Uważałabym też na kupowanie syntetycznych sukienek, bluzek czy swetrów z drugiego obiegu. Akryl i poliester, nawet jeśli wcześniej, w poprzednim (u)życiu, zostały wyczyszczone setki razy, z każdym praniem uwalniają do wód mikroplastik. Ten z kolei, jak poinformowali jakiś czas temu naukowcy, znalazł się już w ludzkiej krwi. Mit 6: Luksusowa moda to lepszy wybór, bo w parze z wysoką ceną idzie dbałość o ekologię i etykę Mit obala Aleksandra Włodarczyk, ekspertka w dziedzinie zakupu mody, edukatorka, autorka portalu swiadomykonsumentmody.pl, właścicielka agencji oferującej wsparcie dla firm odzieżowych w pozyskiwaniu rozwiązań zrównoważonych. @swiadomykonsumentmody Dzisiaj produkcja mody odbywa się w fabrykach zlokalizowanych w różnych częściach świata. Często zdarza się, że szwalnia ma na jednej linii produkcyjnej artykuł marki fast fashion, a na drugiej – produkt marki z wyższej półki. Bez względu na to, czy fabryka mieści się w Bangladeszu, Etiopii, Polsce czy we Włoszech, kraj pochodzenia nie gwarantuje wyższej jakości rzeczy ani odpowiedniego traktowania pracowników. Niemniej jednak marka odzieżowa nie jest zupełnie pozbawiona możliwości wpływu na warunki pracy i płacy ludzi. Przed podjęciem współpracy z konkretną fabryką marka może dokonać w niej inspekcji, zweryfikować aktualne certyfikaty, sprawdzić, jak wyglądają sama fabryka i osoby w niej pracujące. Istnieją też firmy, które mogą przeprowadzić taki audyt na zlecenie. Niestety także wyższa cena produktu nie zawsze oznacza jego wyższą jakość. Wcale nie tak rzadko zdarza się, że na metce produktu marki z wyższej półki w składzie widnieją w większości włókna syntetyczne, jak poliester, poliamid czy akryl. Aby ocenić jakość ubrania, należy sprawdzić skład surowcowy, ewentualne certyfikaty, gramaturę i właściwości tkaniny, formę produktu, jakość ściągaczy, zamków i innych detali. Jeśli cena rzeczy jest absurdalnie niska, to jej jakość zapewne nie jest wysoka. Niestety nie działa to w drugą stronę: poza kosztami wykonania produktu w modę luksusową wpisane są wartości wykreowane przez dział marketingu. Moda luksusowa to niekoniecznie slow fashion, a informacji o jakości produktu powinniśmy szukać, przyglądając się samemu produktowi oraz informacjom zamieszczonym na metkach. Dzisiejsze sposoby produkcji, sprzedaży, zarządzania kolekcją w całym cyklu jej życia muszą być poddawane wnikliwej i krytycznej ocenie, a sama marka lub wysoka cena nie świadczą o jakości produktu ani o tym, czy został on wytworzony z poszanowaniem zasad etycznych. W końcu marki luksusowe także mają na swoim koncie spalanie niesprzedanych kolekcji… Tekst ukazał się w magazynie Glamour (numer 04/ 2023). Jak nie zabić Ziemi ubraniami? Te 6 rzeczy możesz zacząć robić już teraz Moda to jedna z najbardziej szkodliwych dla środowiska gałęzi przemysłu. Co roku produkuje 150 miliardów sztuk odzieży. Na świecie jest nas jakieś 7 miliardów. To, czego nie kupimy, zostaje zniszczone (najczęściej w piecach, emitując do atmosfery metan). Trzeba to zatrzymać.
Życie zero waste – co to oznacza? Proste zasady ekologicznego minimalizmu, które warto wprowadzić już dzisiaj
Leży ci na sercu przyszłość naszej planety? Dowiedz się, na czym polega życie zero waste. Zaadaptowanie na stałe już kilku pomysłów sprawi, że zaczniesz przyczyniać się do walki ze zmianami klimatycznymi i zanieczyszczeniem środowiska. Sprawdź!
W tym artykule: Co to znaczy życie zero waste? Jak prowadzić życie zero waste? Życie zero waste – pomysły Produkty zero waste – przykłady Co to znaczy życie zero waste? Zero waste po polsku oznacza „zero marnowania”. Życie zero waste rozumiemy więc jako ekologiczny styl życia, który ma na celu maksymalne zmniejszenie wytwarzanych na co dzień odpadów. Idea zero waste ma ambitną nazwę i założenia, ale trzeba podkreślić współczesna cywilizacja uniemożliwia całkowite uniknięcie produkowania śmieci i marnowania. Dlatego coraz częściej mówi się o życiu less waste. Jak prowadzić życie zero waste? Przyjęcie stylu życia zero waste może na samym początku wydawać się sporym wyzwaniem. Tak naprawdę nie chodzi jednak o jego trudność. Sednem problemu są nasze przyzwyczajenia, których zmiana wymaga czasu i wysiłku. Najistotniejsze jest oduczenie się marnotrawstwa nie tylko jedzenia, ale także innych produktów – od kosmetyków po sprzęty domowe. Kluczem do sukcesu jest uważniejsza konsumpcja, w tym przede wszystkim planowanie zakupów i stawianie jakości ponad ilość. Pomocne w stawianiu pierwszych kroków jest obserwowanie kont w mediach społecznościowych o tematyce ekologicznej. Śledzenie osób, które codziennie pokazują, jak mniej kupować i śmiecić – będzie cię motywować w lekki i przyjemny sposób. Warto polubić na Instagramie na przykład profile @eko.paulinagorska, @kasia_ograniczamsie czy @ubrania_do_oddania. Ostatni z nich pokazuje często szokujące fakty na temat przemysłu modowego, po których poznaniu sama mocno ograniczyłam zakupy w sieciówkach. Franek Sterczewski dla GLAMOUR: Nie ma polityki bez ekologii Możesz segregować śmieci i przesiąść się z samochodu na rower, ale sama świata nie naprawisz. To politycy są odpowiedzialni za wprowadzanie regulacji, które ograniczą emisyjność. Czy można dziś być politykiem i nie uznawać wagi zmiany klimatycznej? Pytamy Franka Sterczewskiego, aktywistę, posła i wielkiego fana transportu publicznego. Życie zero waste – pomysły Rozpoczęcia życia zero waste to proces. Tak poważne zmiany nie wydarzają się z dnia na dzień. Nie podejmuj kilku drastycznych decyzji na raz, bo możesz szybko się zniechęcić. Zdecydowanie skuteczniejsza jest metoda małych kroczków. Poniżej znajdziesz listę zwyczajów, które warto wprowadzić. Na początek wybierz jeden lub dwa, które wydają ci się najłatwiejsze. Dopiero gdy poczujesz się z nimi w pełni komfortowo, dodaj kolejne. Wyeliminuj przedmioty jednorazowego użytku Plastikowe lub papierowe produkty, takie jak: naczynia, słomki, ręczniki papierowe i plastikowe butelki, w olbrzymim stopniu przyczyniają się do niszczycielskiego zaśmiecenia naszej planety. Za naszą pozorną wygodę wysoką cenę płacą przede wszystkim dzikie zwierzęta i mieszkańcy krajów rozwijających się. Zamiast jednorazówek używaj w domu i poza domem przedmiotów wielokrotnego użytku, takich jak: metalowe sztućce i słomki, materiałowe serwetki i ściereczki, szklane butelki itd. Prowadź dzienniczek śmieci W wielu sytuacjach, kiedy nie wiemy, w czym dokładnie tkwi źródło danego problemu – niezwykle przydatne okazuje się prowadzenie dzienniczka. Często warto zapisywać wydatki, posiłki, lęki, a także... śmieci, które wyrzucamy. Chociaż na początku ten pomysł może wydawać się dziwny, to tak naprawdę stoi za nim sprawdzona logika. Dzięki takim zapiskom czarno na białym zobaczysz, jakie produkty generują najwięcej odpadów. Przekonasz się też, jak dużo jedzenia i innych „dobrych” rzeczy wyrzucasz. Zrozumienie swoich nawyków związanych ze śmieciami pomoże ci z kolei dokonywać rozsądniejszych wyborów zakupowych. Zorganizuj recykling i upcykling Recykling to proces, w którym zużyte produkty są przekształcane w wyjściowe tworzywa (np. plastik, szkoło czy papier), a następnie ponownie wykorzystywane w przemyśle. W mniej znanym upcyklingu chodzi o dawanie przedmiotom nowego życia i funkcji, co czyni je unikalnymi, a tym samym bardziej wartościowymi. Przykładem recyklingu jest przetwarzanie plastikowych butelek w bluzy polarowe. Upcyklingiem nazwiemy z kolei szycie pięknych plecaków z worków po kawie. Jak wspierać te idee? Opcji jest mnóstwo, ale dwie najprostsze to segregowanie śmieci oraz wykorzystywanie posiadanych rzeczy do maksimum. Zamiast wyrzucać starą zasłonkę – zrób z niej woreczki na warzywa. Stare lustro wykorzystaj jako tacę na świecie, a zniszczone jeansy zmień w spodenki. Takie przykłady można mnożyć w nieskończoność. Mnóstwo genialnych inspiracji znajdziesz w Internecie. Kupuj z drugiej ręki Marzą ci się markowe jeansy? A może od lat brakuje ci dobrze skrojonej marynarki? Swoje poszukiwania zacznij od przejrzenia aukcji internetowych oraz odwiedzenia kilku second handów i sklepów vintage – także tych online. Dlaczego warto to zrobić? Po pierwsze w ten sposób ratujesz wciąż nadające się do noszenia ubrania przed trafieniem na wysypisko. Po drugie ograniczasz popyt na nowe ubrania. A jak wiadomo – mniejszy popyt oznacza mniejszą podaż. Po trzecie kupowanie ubrań z drugiej ręki sprawia, że do twojej szafy trafiają rzeczy bardziej rzadkie i wyjątkowe, a także często lepszej jakości. Jeśli chcesz dodatkowo zaoszczędzić pieniądze wybieraj tradycyjne lumpeksy. Fanki modowych perełek na pewno doskonale odnajdą się w butikach z wyselekcjonowaną odzieżą, w tym tą od projektantów. Pamiętaj, że w sklepach z używanymi rzeczami kupisz nie tylko ubrania, ale także artykuły gospodarstwa domowego i meble. Wybieraj ubrania lepszej jakości Gdy nie jesteś w stanie znaleźć wśród rzeczy z drugiej ręki tego idealnego swetra czy sukienki, nie kieruj się do pierwszej lepszej sieciówki. Zamiast tego poszukaj marki, która szyje rzeczy na lata. Zwracaj uwagę na sposób ich produkcji, umiejscowienie szwalni oraz pochodzenie materiałów. Uczciwa firma powinna bez problemu dzielić się tymi informacjami. Oczywiście takie ubrania muszą kosztować więcej. Pamiętaj, że masowa produkcja w uboższych krajach pozwala znacznie ciąć koszty, a tym samym ceny. W efekcie jednak wyniszcza nie tylko planetę, ale także lokalne społeczności. Jeśli trzeba odłóż pieniądze i kup upragnioną kreację dopiero za kilka miesięcy czy tygodni. Taki zakup sprawi ci prawdziwą radość i satysfakcję, będziesz bardziej ją doceniać, a dodatkowo na pewno posłuży ci o wiele dłużej niż ta kupiona za grosze. Kupuj świeżą żywność Przetworzona żywność jest pakowana w plastikowe opakowania. Jeśli regularnie ją kupujesz, spróbuj chociaż przez tydzień prowadzić wspomniany wyżej dzienniczek śmieci. Przekonasz się wtedy, ile plastiku tygodniowo przynosisz do domu i wyrzucasz. Zdrową i zdecydowanie bardziej ekologiczną opcją jest kupowanie świeżej żywności np. kasz, ryżu, warzyw, owoców. Dodatkowo posiłki, które z niej przygotujesz są zdecydowanie bardziej syte. Jeśli zjesz na obiad gotowego hamburgera (nieważne czy wege, czy tradycyjnego) po dwóch godzinach zaczniesz czuć głód. Z kolei pełen dobroci bowl nasyci cię do wieczora, Sprawdziłam to na własnej skórze. Wyjmuj kable z gniazdka To odrobinę szokujące, jak mało mówi się o tym, że urządzenia elektryczna pobierają prąd z gniazdka nawet kiedy są wyłączone. Telewizory, komputery, ładowarki do telefonu, sprzęt AGD z wyświetlającą się godziną – podwyższają twoje rachunki także, gdy jesteś poza domem. Zacznij wyjmować kable z gniazdek, a w skali roku zaoszczędzisz nawet kilkaset złotych. Produkty zero waste – przykłady Proszek do prania DIY, Produkty na wagę np. kasze, makarony, herbaty, kawy, przyprawy, suszone owoce itd., Kosmetyki zero waste np. szampon i odżywka do włosów w kostce, szare mydło, mydło Aleppo, Woreczki na warzywa z materiału, Maszynki wielorazowe. Zero waste – co to jest? Jak żyć w zgodzie z ideą ekologicznego minimalizmu? Co jakiś czas słyszysz o zero waste, ale nie do końca wiesz, co to znaczy? A może rozumiesz, o co chodzi w idei zero waste, ale nie masz pojęcia, jak zacząć ją wprowadzać w życie? W tym artykule znajdziesz wszystkie informacje w pigułce. Sprawdź!
Słyszysz o zero waste, ale nie do końca wiesz, co to znaczy? Oto, jak żyć w zgodzie z ideą ekologicznego minimalizmu
Co jakiś czas słyszysz o zero waste, ale nie do końca wiesz, co to znaczy? A może rozumiesz, o co chodzi w idei zero waste, ale nie masz pojęcia, jak zacząć ją wprowadzać w życie? W tym artykule znajdziesz wszystkie informacje w pigułce. Sprawdź!
W tym artykule: Zero waste – co to oznacza? Definicja Zasady zero waste Jak być zero waste? Porady Kuchnia zero waste Zero waste książki Zero waste – co to oznacza? Definicja Zero waste – co to właściwie oznacza? Definicja pojęcia według organizacji Zero Waste International Alliance (ZWIA) brzmi następująco: Zero Waste to projektowanie i zarządzanie produktami oraz procesami, aby systematycznie eliminować szkodliwość odpadów i materiałów oraz zmniejszać ich objętość, przetwarzać i odzyskiwać wszystkie zasoby, nie spalać ich ani nie zakopywać. Zero Waste wyeliminuje uwalnianie szkodliwych substancji do ziemi, wody czy też powietrza, które są zagrożeniem dla zdrowia człowieka, zwierząt, roślin i całej planety. Sedno zero waste polega więc na domykaniu łańcucha korzystania z produkcji. Celem jest jak najdłuższe i najbardziej wydajne używanie dóbr, które już posiadamy, aby niczego nie marnować oraz jak najmniej czerpać ze środowiska. Kiedy zasoby zostaną wykorzystane do końca, powinny być zwrócone w sposób, który wpłynie na planetę w zerowym lub minimalnym stopniu. Dzięki temu ograniczymy produkcję, ilość odpadów i zanieczyszczenie środowiska. Ekologiczne kosmetyki? Sprawdź, co oznaczają te 4 określenia: naturalne, eco, bio, vege i kupuj w pełni świadomie Coraz więcej osób chce żyć w zgodzie z zasadą #slowlife i nic w tym dziwnego skoro obecne czasy bardzo mocno napędzają tempo życia, konsumpcjonizm, itp. Jednocześnie bardzo cieszy fakt, że konsumenci stają się coraz bardziej świadomi. Wybierają np. ekologiczne kosmetyki, żeby nie stosować niepożądanych przez siebie substancji. Starają się również wybierać produkty, co do których mają pewność, że nie są testowane na zwierzętach. Dzisiaj przybliżymy definicję różnych pojęć, aby w przyszłości żadna marka nie wprowadziła nikogo w błąd. Warto podkreślić, że ruch zero waste stawia przede wszystkim na praktyczne działania, z których największą rozpoznawalność zyskał recykling. Olbrzymią rolę w realizacji celów ekologicznych pełni jednak nie tylko sumienne gospodarowanie odpadami. Ekolodzy i eksperci różnych dziedzin ogromną wagę przywiązują do badania zarówno procesów produkcji, jak i konsumpcji. Dążą bowiem do znalezienia jak najbardziej efektywnych i zrównoważonych metod produkcji oraz wpływania na zachowania konsumentów. Obok tego idą kampanie budujące świadomość wśród szefów państw i firm. Ponieważ idea zero waste wydaje się wielu osobom mało realistyczna, czasem zastępowana jest przez less waste, co możemy przetłumaczyć jako „mniej marnowania”. W tym przypadku już na poziomie definicji godzimy się, że całkowite domknięcie łańcucha korzystania produkcji jest niemożliwe, bo nigdy nie dojdziemy do miejsca, kiedy nie musimy pobierać nowych dóbr naturalnych. Ekolodzy zaznaczają jednak, że nie ma większego znaczenia, którą nazwą będziemy się posługiwać – zero waste czy less waste – bo obie niosą to samo kluczowe przesłanie. Chodzi szanowanie naszej planety i wszystkich jej mieszkańców, zaprzestanie prowadzenia gospodarki rabunkowej i dokonywanie bardziej świadomych wyborów. Zasady zero waste Niżej znajdziesz 5 podstawowych zasad zero waste, które zostały ułożone w lejek decyzyjny. Jego początek stanowi moment, kiedy dopiero masz zdecydować, czy kupisz dany przedmiot. Drugi poziom stanowi moment wyboru, jaki to będzie przedmiot. Kolejne punkty prowadzą Ci dalej – aż do chwili, kiedy stanie się on odpadem. 1. Refuse (Odmawiaj sobie) Nie chodzi o narzucenie na kark szaty mnicha i odmówienie sobie wszystkich współczesnych wygód. Sednem jest zmiana sposobu, w jaki z nich korzystamy – przede wszystkim odrzucenie konsumpcji jako podstawowej przyjemności, nawyku czy sposobu na radzenie sobie z emocjami. Niestety kupowanie nowych rzeczy często nie wynika z prawdziwych potrzeb, ale niezbyt zdrowej relacji z samą/samym sobą. Może być zachowaniem kompulsywnym, próbą wpasowania się w trendy, zyskania czyjejś sympatii, poprawę humoru itd. Ruch zero waste zwraca uwagę, że takie działania nie tylko nie przynoszą nam prawdziwej ulgi, ale jeszcze dosłownie doprowadzają do zagłady ekologicznej. 7 rzeczy, dzięki którym twoja pielęgnacja stanie się bardziej przyjazna środowisku Czy pielęgnacja i codzienne rytuały mogą być przyjazne środowisku? Okazuje się, że tak. Wystarczy wprowadzić do swojego życia kilka (prostych) zmian. Oto 7 rzeczy, na które warto zwrócić uwagę! Zamiast robić zakupy bez wahania, spróbuj więcej planować, analizować i zadawać sobie czasem niewygodne pytania: Czy naprawdę będę tego używać? Jak często będę to robić? Czy nie mam już podobnej rzeczy w domu? Czy wysoka jakość pozwoli mi cieszyć się tym przez lata? Ile śmieci to wygeneruje? Genialną inspiracją może stać się koncepcja minimalizmu. Warto poczytać lub pooglądać więcej na jej temat. W skrócie polega ona na polega na otaczaniu się tylko przedmiotami, których naprawdę potrzebujemy lub które darzymy mocnymi uczuciami. Zdaniem minimalistów odrzucenie nadmiaru jest wyzwalające. Pomaga lepiej zorganizować swoje życie, a często przynosi też wielką psychiczną ulgę. 2. Reduce (Unikaj, Ogranicz) Kiedy po prostu nie możesz zrezygnować z danej rzeczy, jest ona niezbędna w życiu codziennych lub po prostu sprawia Ci nieocenioną radość – ta zasada zero waste zachęca do ograniczenia w zakupach i wybierania najmniej szkodliwej dla środowiska wersji. Na przykład nie jesteś w stanie zrezygnować z jedzenia mięsa – ogranicz liczbę posiłków z mięsem w tygodniu. Musisz myć codziennie włosy – rób to od razu pod prysznicem i przerzuć się na szampon w kostce. Tak naprawdę w przypadku większości sytuacji jesteśmy w stanie zrobić coś, aby postępować bardziej ekologicznie. Wszystko jest kwestią włożenia odrobiny wysiłku w zmianę starych przyzwyczajeń. 3. Reuse (Używaj ponownie) „Wyrzucać” to słowo, które wartość została niezdrowo wyniesiona na piedestał. Pojawia się w codziennych rozmowach, poradach od ekspertów, filmach czy reklamach. Tak łatwo jest pozbyć się starej rzeczy i kupić nową, że naprawa lub danie jej innej funkcji nawet nie przechodzi nam przez głowę, gdy pewnym krokiem zmierzamy do śmietnika. Oczywiście winę ponosimy nie tylko my konsumenci, ale także przemysł. Żeby zarabiać, trzeba sprzedawać, więc z każdej strony otacza nas sprytny marketing, który kreuje potrzeby. Z drugiej strony jakość przedmiotów, które kupujemy wydaje się stale spadać. Telefon zmieniamy co dwa lata, sweter rozciąga się nawet po jednym sezonie, a paletka cieni trafia na dno szuflady, gdy za sprawą social mediów zapragniemy nowej. Aby zmienić niebezpieczny kierunek w jakim zmierza cywilizacja, trzeba zacząć myśleć i działać inaczej. Po pierwsze po prostu nie kupuj przedmiotów kiepskiej jakości. Po drugie naprawiaj. Nieważne czy chodzi o ekspres do kawy, czy sweter. Pierwszy zanieś do serwisu, a drugi potraktuj golarką do ubrań lub zaceruj. Po trzecie dawaj przedmiotom drugie życie. Ze starej drabiny może powstać wieszak, kanapa w staromodny wzór zasłużyła na nową tapicerkę, a każda zniszczona koszulka sprawdzi się jako mata węchowa dla psa. Szukaj rozwiązań, a nie pretekstów, aby wybrać się na wycieczkę do sklepu. Pomyśl, potem kup. 6 najczęstszych mitów o eko modzie obalonych Osiągnęliśmy apogeum ekomody. Gdziekolwiek spojrzeć, tam greenwashing: marki wiele obiecują, ale realnie mało robią dla środowiska. Nic dziwnego, że się w tym pogubiliśmy. Nasze ekspertki rozprawiają się z najczęstszymi ekomitami. 4. Recycle (Recyklinguj, utylizuj) Chociaż ostatecznym celem ruchu zero waste jest niewytwarzanie żadnych odpadów, to w praktyce rzadko jest to możliwe. W zasięgu ręki jest za to recykling i utylizacja. Segreguj śmieci nadające się do recyklingu, a te stanowiące zagrożenie dla środowiska i zdrowia człowieka oddawaj do specjalnych punktów, które znajdziesz w każdym większym mieście. Sprawdź tylko adres w sieci. Rzeczy, które nadają się jeszcze do użytku, ale nie są Ci już potrzebne – sprzedawaj lub oddawaj. 5. Rot (Kompostuj) Proces kompostowania to po prostu gnicie. To niezwykła praktyka, którą można zacząć nawet mieszkając w bloku. Jeśli kupisz gotowy kompostownik, to nie wymaga ona tak dużo pracy, jak mogłoby się wydawać. Oczywiście przed startem trzeba się nieco dokształcić, dobrze zaplanować warstwy kompostu, a potem prawidłowo je uzupełniać. Dlaczego warto? Po pierwsze kompostowanie to wygodny sposób na pozbywanie się wielu kłopotliwych śmieci np. resztek jedzenia, zepsutych owoców i warzyw czy skoszonej trawy. Po drugie dzięki kompostowni otrzymasz zdrowy, odżywczy i darmowy nawóz ogrodu czy roślin doniczkowych. Jak być zero waste? Porady Zainteresowało Cię życie zero waste, ale nie wiesz od czego zacząć? Niżej znajdziesz kilka wskazówek, które pomogą Ci gładko i przyjemnie wprowadzić kilka eko zmian. Nastaw się na ewolucję – a nie rewolucję. Zero waste sklepy Na pewno w Twojej okolicy znajdziesz sklep zero waste lub po prostu taki z artykułami na wagę. Produkty takie jak kasze, ryże, makarony, mąki, przyprawy, kawy czy herbaty – nie muszą wcale być od razu zapakowane w plastikowe czy papierowe opakowania. Równie dobrze możesz przynieść je do domu w własnoręcznie zrobionym woreczku ze starej firanki czy koszulki, a następnie przesypać do czystego słoika po ogórkach. Zero waste kosmetyki Czy kilka razy w miesiącu przynosisz do łazienki butelki szamponów, odżywek do włosów, żeli pod prysznic, pianek do twarzy czy płynów do higieny intymnej? Mamy dla Ciebie świetną informację! Możesz jednocześnie zadbać o planetę, zaoszczędzić sporo miejsce i pieniędzy oraz poprawić kondycję swojej skóry. Jak to zrobić? Przerzuć się na kosmetyki zero waste. I nie chodzi tu o żadne wymyślne i drogie produkty. Najzdrowszym i najwydajniejszym wyborem są mydła. Ale nie pierwsze lepsze z drogerii, które są zapewne syndetami. Do mycia ciała i twarzy doskonale sprawdzi się mydło Aleppo, do miejsc intymnych wybierz szare mydło, a o włosy zadbają kostki od jednej z kilku świetnych polskich marek. Kuchnia zero waste Jak przestać marnować jedzenie? Zacznij od chodzenia na zakupy z listą. Dobre planowanie posiłków to klucz do sukcesu. Nie kupuj na zapas, a jeśli już musisz – wybieraj rzeczy o długim terminie ważności np. puszki, słoiki czy mrożonki. Masz problem z psuciem się żywności? Koniecznie poczytaj w sieci, jak przechowywać różne grupy produktów. Najlepiej spisz kilka zasad na kartce i zawieś ją w widocznym miejscu. Źródłem problemu może być też nieprawidłowo organizacja lodówki. Sprawdź, do czego są przeznaczone poszczególne półki oraz jakie rzeczy nie powinny koło siebie leżeć. Pamiętaj, aby produkty otwarte lub mające bliski termin ważności, odkładać zawsze w zasiągu wzorku, a nie w najdalszym kącie. Jeśli mimo tych starań, dalej regularnie wyrzucasz np. jogurty – zastanów się, czy na pewno je lubisz. A może po prostu wybierasz za duże opakowania? Zakup większych produktów przestaje być ekonomiczny, gdy połowa ich zawartości trafia do kosza. Zero waste książki Sprawdzone i uporządkowane informacje na temat życia zero waste znajdziesz w książkach, Jeśli chcesz poszerzyć swoją wiedzę, zobacz poniższą listę świetnie ocenianych publikacji. „Życie Zero Waste. Żyj bez śmieci i żyj lepiej”, Katarzyna Wągrowska „Gotuję nie marnuję! Kuchnia zero waste po polsku”, Sylwia Majcher „Nauka o klimacie”, Aleksandra Kardaś, Szymon Malinowski i Marcin Popkiewicz „Jak kompostować? To proste!”, Joanna Baranowska „Mieć mniej”, Tisha Morris Kylie Jenner została nazwana „klimatyczną kryminalistką”. Co takiego zrobiła?! Kylie Jenner postanowiła wybrać się w podróż prywatnym samolotem, która trwała jedynie 17 minut. Internauci i internautki nie pozostawili i nie pozostawiły na niej suchej nitki. Celebrytka została nawet nazwana „klimatyczną kryminalistką”.
Franek Sterczewski dla GLAMOUR: Nie ma polityki bez ekologii
Możesz segregować śmieci i przesiąść się z samochodu na rower, ale sama świata nie naprawisz. To politycy są odpowiedzialni za wprowadzanie regulacji, które ograniczą emisyjność. Czy można dziś być politykiem i nie uznawać wagi zmiany klimatycznej? Pytamy Franka Sterczewskiego, aktywistę, posła i wielkiego fana transportu publicznego.
Czy można dziś budować swój program wyborczy i nie uwzględnić kwestii klimatu? Nie. Klimat jest dziś jednym z głównych tematów podejmowanych w globalnej polityce. Są politycy proklimatyczni i antyklimatyczni, ale trudno w ogóle nie zajmować się klimatem, będąc politykiem. Green New Deal jest tak samo ważną agendą zarówno dla prezydenta Stanów Zjednoczonych, jak i dla Komisji Europejskiej. Klimat jest istotnym tematem debaty politycznej. W Polsce dyskutujemy teraz o odblokowaniu tzw. ustawy wiatrakowej i w tej debacie liczą się tylko ci, którzy są za lub przeciw. Nie da się tego tematu ominąć. Gdy zaczynałeś pracę posła, powiedziałeś w jednym z wywiadów, że w każdej partii politycznej są osoby, z którymi jesteś w stanie porozumieć się w paru kwestiach – i tymi łączącymi tematami były transport publiczny, walka ze smogiem czy zieleń w miastach. Po tych kilku latach w Sejmie dalej uważasz, że te tematy łączą i można się dogadać? Nie zmieniłem zdania, ale wiem, że dużo łatwiej jest znaleźć porozumienie z różnymi nieoczywistymi środowiskami politycznymi na poziomie samorządowym. Im wyższą pozycję zajmujesz w polityce, im więcej uwagi ogólnopolskich mediów skupia dana sprawa, tym trudniej o oficjalne porozumienia. Partia rządząca jest znana chociażby z tego, że nie troszczy się o środowisko, a takie ustawy jak „lex Szyszko” przyczyniły się do wycięcia ogromnych ilości drzew. Na poziomie centralnym lasy są traktowane jak fabryka drewna, ale już na poziomie lokalnym często zdarza się, że radni tej samej partii bronią zieleni razem z ruchami miejskimi. Sam staram się nie patrzeć na jakąś sprawę z perspektywy etykiet partyjnych – im więcej osób podłącza się, żeby osiągnąć ważny cel, ekologiczny albo prospołeczny, tym lepiej. Zmiana klimatu dotyczy nas wszystkich, więc wszystkim powinno zależeć. Tymczasem bardzo często sprawy środowiska są źródłem konfliktu politycznego. Bardzo często sprzeciw wobec polityki proklimatycznej wynika z obrony jakiegoś interesu. Politycy, którzy rozsiewają fake newsy, że wiatraki płoną, wybuchają i są źródłem wszelkiego zła, świadomie bronią gospodarki opartej na węglu, działają na korzyść konkretnych firm, które chcą wydobywać, spalać, emitować i nie ponosić z tego tytułu żadnych konsekwencji. Naukowcy w raporcie IPCC mówią, że musimy obciąć emisję do poziomu, który pozwoli zatrzymać ocieplenie klimatu. W Polsce powinniśmy dodatkowo zrozumieć, że gospodarka oparta na węglu jest nieopłacalna, nie odpowiada naszym potrzebom. Wyborczynie i wyborcy mają coraz większą świadomość, że bez zaangażowania polityków nie uratujemy planety, bo tylko konkretne prawo może zmusić wielkie biznesy do wprowadzania rozwiązań obniżających ich emisyjność. Potrzebujemy zielonej zmiany na wielką skalę, a nie jednostkowych ruchów. Wśród osób zajmujących się polityką ta świadomość też rośnie? Jest bardzo różnie. Tak jak np. ze stosunkiem do ochrony zdrowia. Niektórzy mówią, że skoro ich stać na prywatną klinikę, to dlaczego innych nie stać, a jeśli kogoś nie stać, to niech się leczy z publicznych zrzutek. Mam nadzieję, że tego typu poglądy, które obciążają odpowiedzialnością jednostkę, równocześnie nie dostrzegając wagi systemu, to też już archaizm. Wszystkie siły polityczne, które biją się o zwycięstwo w najbliższych wyborach, mówią o odbudowie ochrony zdrowia czy edukacji, doceniają systemowość. Z klimatem powinno być podobnie. Mam nadzieję, że przynajmniej liderzy polityczni mają świadomość, że przerzucanie odpowiedzialności na jednostki jest strzałem w kolano. Trzeba odbudować instytucje państwowe, żeby odbudować naszą wiarę w państwo. Jasne, że znajdą się ludzie, którzy powiedzą, że nie obchodzi ich klimat, nie będą segregować śmieci i będą palić w piecu oponami, bo kto im zabroni. Oczywiście, że takie osoby należy karać mandatami, ale można też do nich dotrzeć, mówiąc językiem korzyści. Proszę pana, zamiast palić w piecu plastikowymi butelkami, można je wrzucić do automatu i coś z tego mieć. System marchewki zamiast systemu kija świetnie działa w Niemczech czy Skandynawii i zachęca obywateli do recyklingu. To też się jakoś wiąże z postulatami naukowców i aktywistów klimatycznych, by nie straszyć katastrofą, bo te apokaliptyczne narracje są przeciwskuteczne i sprawiają, że ludzie przyjmują nihilistyczne postawy. Skoro i tak mamy przerąbane, to po co w ogóle coś robić. Dlatego tak cenne są te argumenty, które pokazują wpływ zmiany na jakość naszego życia. To ludzie i rabunkowy rozwój globalnej gospodarki doprowadzili nas do katastrofy klimatycznej. Jesteśmy współodpowiedzialni za kryzys. Z kolei zmiana klimatu powoduje konflikty zbrojne – tak wybuchła np. wojna w Syrii, gdzie przedłużające się susze i brak plonów wpływały na nastroje społeczeństwa. Wojna zdestabilizowała cały region i uruchomiła migracje ludności. Z powodu zmiany klimatu setki tysięcy ludzi uciekają z Afryki. Z powodu zmiany klimatu dochodzi do tak ekstremalnych sytuacji jak powódź w Pakistanie. Ja to rozumiem, wiele osób zdaje sobie z tego sprawę, ale dla innych ważniejsze będą argumenty ekonomiczne i bliskie ich interesom, z ich podwórka. Jeśli będziemy inwestować w odnawialne źródła energii, to prąd będzie tańszy. Jeśli będziemy segregować śmieci i traktować je jako zasób, to produkty w sklepach też będą tańsze. Jeżeli będziemy walczyć z betonozą w miastach, sadzić drzewa, renaturyzować rzeki, to mniej osób będzie umierało z powodu upałów. To są pozytywne argumenty, pokazują korzyści płynące ze zmiany nawyków, a do tego są lokalne, dotyczą naszego podwórka. Jesteś politykiem bardzo aktywnym w mediach społecznościowych, rozmawiasz z ludźmi w pociągach. W wiadomościach, które dostajesz, i rozmowach, które odbywasz, sprawy klimatu pojawiają się często? Ludzie zagadują mnie o transport publiczny, bo tym się głównie zajmuję, a to temat bardzo związany z klimatem. Pociąg jest najbardziej ekologicznym środkiem transportu, powoduje najmniej emisji, jest najtańszy. A co jest nie tak z polskim transportem publicznym? Możesz też oczywiście powiedzieć, że wszystko świetnie działa. Zależy, gdzie spojrzeć. W Warszawie działa. W innych dużych miastach też jest najczęściej bardzo dobrze. Nawet jeśli mógłby działać lepiej, to najważniejsze, że większość mieszkańców ma do niego dostęp. Z transportem międzymiastowym jest różnie. Z Poznania do Łodzi trudno dojechać bez przesiadki. Z Koszalina do Warszawy można dojechać tylko pociągiem ekspresowym, na który mało kogo stać. Ale już takie miasta jak Szczecin są prawie wykluczone komunikacyjnie, bo przez ciągnące się remonty dojazd koleją do Szczecina jest bardzo utrudniony. Najgorzej jednak wygląda transport regionalny, ten w byłych miastach wojewódzkich, ten między powiatami. Prawie 14 milionów Polek i Polaków jest wykluczonych komunikacyjnie. Nie mają w ogóle dostępu do transportu zbiorowego albo jedzie coś raz na dobę, więc nie jest to dla nich żadna oferta. Mnie najbardziej boli to, że widać w podejściu do transportu publicznego rozwarstwienie, Polskę dwóch różnych prędkości. Z jednej strony nowoczesne, klimatyzowane autobusy i tramwaje w dużych miastach, a z drugiej – przestarzałe, zardzewiałe, zarośnięte przystanki PKS w jakiejś małej miejscowości, gdzie autobus przestał jeździć pięć lat temu. To nie jest w porządku. Przywrócenie transportu publicznego wszędzie powinno być priorytetem. Ale ten autobus przestał jeździć, bo się nie opłacało. Usługi publiczne nie muszą się opłacać. Transport zbiorowy, tak jak ochrona zdrowia czy edukacja, bez dotacji nie będzie w stanie się utrzymać. 30 lat temu Polska była dużo biedniejszym krajem, ale państwo wspierało transport, więc rocznie odbywał się prawie miliard podróży koleją. Dziś tych podróży jest około 250–300 tysięcy, to cztery razy mniej! Wierzysz, że atrakcyjny, dostępny, tani transport publiczny sprawi, że osoby poruszające się samochodami przesiądą się do zbiorkomu? To nie jest kwestia wiary. Jeżeli ktoś ma w pobliżu przystanek, na którym może czuć się bezpiecznie, a autobus jest czysty, jeździ regularnie co godzinę, może poruszać się buspasem, więc nie stoi w korkach, to większość osób woli się do niego przesiąść, bo szybciej i taniej załatwi swoje potrzeby. Dojedzie do szkoły, szpitala, pracy czy kina. Może żeby stworzyć dobrą politykę proklimatyczną, obejmującą również transport zbiorowy, trzeba więcej młodych osób w polityce? Mamy najstarszych europosłów w całej Unii, bo dla polskich polityków Parlament Europejski jest miłą emeryturą. Sejm należy do najstarszych w Europie. Średnia wieku wszystkich posłów i posłanek to ponad 50 lat, a co czwarty poseł jest w wieku emerytalnym! Przepaść pokoleniowa jest przeszkodą dla zmian w takich tematach jak klimat, edukacja, zdrowie psychiczne, prawa kobiet i osób LGBT+. To sprawy, które najbardziej bolą młodych ludzi, a o których starsze pokolenia często nie mają pojęcia. Jeśli chcemy lepszej przyszłości, dajmy głos tym, których ta przyszłość dotyczy. Tekst ukazał się w magazynie Glamour 04/23, który możecie kupić w salonach prasowych lub na kultowy.pl.
Zosia Zochniak: „Nie ma znaczenia, czy kupisz coś w pierwszym, czy drugim obiegu, bo odpowiedzialna moda zaczyna się, gdy będziesz z tej rzeczy korzystać”
Można szukać przyszłości mody w metawersum i cyfrowych ubraniach, można też ją odnaleźć w zmianie przepisów i nawyków konsumenckich. W jakim kierunku pójdzie branża i co dla lepszej przyszłości może zrobić każda i każdy z nas? Zosia Zochniak, współzałożycielka marki Ubrania do oddania i niezłomna propagatorka mody cyrkularnej, namawia, by być jak własna babcia.
Opamiętaliśmy się wreszcie i kupujemy mniej? Nie. I nie będziemy kupować mniej. Strategia Komisji Europejskiej dotycząca wyrobów włókienniczych w obiegu zamkniętym – oficjalna dyrektywa przyjęta w marcu 2022 roku – definiuje cele dla przemysłu tekstylnego. Określa, co zrobić, by ubrania służyły nam dłużej, żeby poprawić ich jakość, zagwarantować klientom marek odzieżowych prawo do reklamacji, naprawy itd. W tej samej strategii znajdziemy też informację, że do 2030 roku konsumpcja w obszarze tekstyliów wzrośnie o 60 proc. Już teraz produkujemy rocznie 100 miliardów sztuk ubrań, butów i akcesoriów – dla 8 miliardów ludzi na świecie. Jemy i będziemy jeść jeszcze więcej mody. Z czego wynika ten wzrost? Mamy mniej pieniędzy, jesteśmy bardziej świadomi – te dwa czynniki powinny zmniejszać konsumpcję ubrań. To wynika z tego, że ubrania są bardzo tanie. Inflacja i wojna w Ukrainie wpłynęły na ceny produktów i usług w każdej branży poza odzieżową. Tam nie zostały podniesione ceny produktów, ponieważ branża odzieżowa pracuje na bardzo wysokich marżach. A poza tym kupujemy, żeby poprawić sobie humor. Ubrania są tak tanie, tak łatwo dostępne, tak dynamicznie zmieniają się trendy, a my chcemy być tego częścią. Nie chcę dyskredytować takich decyzji zakupowych, mówić, że jesteśmy egoistami, którzy ponosząc wszystkie koszty środowiskowe i ekonomiczne, decydują się na kupowanie ubrań, żeby poprawić sobie nastrój. Tak jednak jest. Kupowanie daje poczucie sprawczości, podnosi naszą samoocenę. Co ciekawe, tylko do momentu powrotu z zakupami do domu, bo potem, jak pokazują badania, często dopadają nas niezrozumiałe wyrzuty sumienia. W zeszłym roku dołączyłaś do grona ekspertek i ekspertów, które miało opracować kodeks etyczny dla branży mody. Co to za grupa? To grupa powstała z inicjatywy Sekretarza Generalnego ONZ, działamy w ramach UN Global Compact. Spotykamy się raz w miesiącu, nazywamy te spotkania naszym okrągłym stołem na rzecz odpowiedzialnej mody. Opracowujemy nową definicję mody w Polsce – tak należy to nazwać. Strategia Komisji Europejskiej zawiera jasno określone założenia dotyczące ekoprojektowania, metek i cyfrowych paszportów, jakości produktów, polityki cenowej, jawnego łańcucha dostaw, prawa do rękojmi i tysiąca innych rzeczy. My opracowujemy scenariusze dla polskiej branży, które pomogą zaadaptować się do zmian. Złożyliśmy naszą interpretację strategii do ministerstwa i czekamy, aż ruszy jej realizacja. Strategia Komisji Europejskiej musi zostać wdrożona w 2025 roku. Jako kraj członkowski Unii Europejskiej nie mamy wyjścia, przedsiębiorstwa będą musiały wprowadzić i realizować postanowienia dyrektyw. Powiedziałaś, że pięć lat temu, gdy startowały Ubrania do Oddania, nie wiedziałaś zbyt wiele o branży mody. Wiedza, którą zdobyłaś po drodze, wpłynęła na Twoje postrzeganie przemysłu tekstylnego? Impulsem do założenia Ubrań do Oddania była moja własna szafa. Sama byłam kompletnie nieświadomą osobą na konsumpcyjnym haju. Jako dziewczyna z małego miasta żyjąca w Warszawie uważałam, że jak cię widzą, tak cię piszą, więc na każdą sobotnią imprezę na Mazowieckiej musiałam iść w całkowicie nowym outficie, od butów, przez sukienkę, po bieliznę i torebkę. W czwartek po pracy szłam do galerii na zakupy. Nie miałam świadomości, w jakich warunkach i z czego są produkowane ubrania, przez kogo, za jakie pieniądze. Zobaczyłam prawdę o konsumpcji mody w Polsce, gdy uruchomiliśmy Ubrania do Oddania, a nasz magazyn zaczęły zalewać ciuchy często nowe, z metkami. Całe kartony rzeczy. Mnóstwo butów, które pewnie zostały raz włożone. Najpierw zobaczyliśmy w drugim obiegu szansę na biznes, potem możliwość wyregulowania rynku, który jest ogromny. Dopiero obsługa drugiego obiegu uświadomiła mi, że my, konsumenci, jesteśmy na końcu łańcucha, który gdzieś się przecież zaczyna i warto zobaczyć, jak ten początek wygląda. Zaczęłam zdobywać informacje, choć nie było to proste, bo przecież branża odzieżowa nie ma interesu w tym, żebyśmy widzieli, jak i za ile została wyprodukowana bluza czy sukienka, która wisi na ładnym wieszaku w pachnącym sklepie. Na początku bardzo krytykowałam modę. Byłam krzykaczką, która namawiała ludzi, żeby przestali kupować, i mówiła im, że branża odzieżowa powinna zniknąć. Z czasem otworzyłam się na dialog i zrozumiałam, że wielką szansą jest wejście w struktury legislacyjne, współpraca z Komisją Europejską czy ONZ, jakakolwiek możliwość zderzenia się z tym światem pozwoli nam wprowadzić zmianę. Odeszłam od krytyki na rzecz szukania rozwiązań. Paradoksalnie nie ma znaczenia, czy kupisz coś w pierwszym, czy drugim obiegu, bo odpowiedzialna moda zaczyna się, gdy będziesz z tej rzeczy korzystać. Ważne jest, ile razy tę rzecz włożysz, jak ją będziesz prała, jak ją będziesz trzymała w szafie i co z nią zrobisz, gdy uznasz ją za nieprzydatną. Bardzo trudno zobaczyć ten cały cykl w momencie zakupu, który jest często impulsywną decyzją. I nie ma tu idealnego rozwiązania. Ja dzielę się ze swoją społecznością wskazówkami, które sprawdziłam na sobie. Przejrzałam szafę, sprawdziłam składy ubrań i nagle okazało się, że chodzę cała w plastiku, więc nic dziwnego, że mam ciągłe problemy ginekologiczne. Wystarczyło zamienić poliestrowe koronkowe majtki z Victoria’s Secret na takie z bawełnianą wkładką. Dla mnie to było „wow”, dla innych może też będzie. Dlatego namawiam, by być wybrednym konsumentem. Wydajemy na ubrania pieniądze, na które ciężko pracujemy. Warto więc kupować rzeczy, które będą nam służyć. Mówiąc o przyszłości mody, skupiamy się na technologii, nowych materiałach, ubraniach cyfrowych. A może przyszłością jest właśnie zmiana podejścia? Przyszłość mody odkryły nasze babcie. Dziś odmieniamy przez wszystkie przypadki modę cyrkularną i zachwycamy się, że ktoś uszył sobie fartuch z prześcieradła. A przypomnij sobie czasy dzieciństwa i babcię, która wykładała kosz na śmieci gazetami, a zużytą pościel przerabiała na ścierki. Nie wiem, czy metawersum i skóra z ananasa są przyszłością mody. Wiem jednak, że przyszłościowa jest troska o to, co już mamy, i korzystanie z zasobów już wyprodukowanych. Przyszłością jest odpowiedzialność. Całą rozmowę Angeliki Kucińskiej z Zosią Zochniak przeczytacie w nowym numerze magazynu GLAMOUR (03/2023). Marcowe wydanie GLAMOUR z awatarką na okładce już w sprzedaży. Oto 6 powodów, dla których warto je mieć Co tym razem w nowym wydaniu magazynu GLAMOUR? Mamy wyjątkową bohaterkę okładkową – awatarkę Wero a numer poświęcony jest modzie przyszłości.
Glamour EcoTalk: Czy jeden gest może zmienić świat?
Glamour wraz z marką Soap for Globe rozpoczyna akcję Jeden Gest dla Planety. Rozmawiamy z jej pomysłodawczynią Anną Komierowska-Szweycer.
W najnowszym odcinku podcastu Glamour EcoTalk rozmawiamy z Anną Komierowską-Szweycer, współzałożycielką marki Soap for Globe. Razem stworzyliśmy wyjątkową malinową kostkę do mycia włosów, którą możecie kupić z lutowym wydaniem magazynu Glamour. Ania opowiada, jak przebiegała praca nad kostką, jak ważne jest wyeliminowanie plastiku z naszego codziennego życia i co zrobić, by przyłączyć się do akcji Jeden Gest dla Planety. Marzenie o lepszym świecie jest ukryte w nazwie naszej marki – mówi Ania. – Nie chodzi o to, by umartwiać się i być bohaterem, ale o codzienne drobne gesty, które mogą zmieniać świat wokół nas. Posłuchaj podcastu Glamour EcoTalk z Anną Komierowską-Szweycer Podcastu posłuchasz również na platformie Spotify.
Starbucks jako pierwsza kawiarnia w Polsce będzie testować produkty wytworzone z własnych fusów kawowych
Ponad miliard ludzi na świecie pije codziennie kawę, ale mało kto wie, że zużyte fusy po kawie to nie odpad, ale wartościowy surowiec, który może zostać ponownie wykorzystany. Jak? Polski startup Ecobean opracował technologię pozwalającą na zamianę ich w zrównoważone materiały.
We współpracy z operatorem marki Starbucks w Polsce, AmRest, Ecobean już od niemal dwóch lat opracowuje innowacyjne technologie przetwarzania fusów. Firma startuje właśnie z projektem Circular Coffee, który przybliży całą branżę o kolejny krok do bardziej zrównoważonej produkcji i gospodarki obiegu zamkniętego. Współpraca marki Starbucks w Polsce z Ecobean, startupem wywodzącym się z Politechniki Warszawskiej, trwa już od 2021 roku. Starbucks dostarcza do Ecobean zużyte fusy kawowe z warszawskich kawiarni. Startup, który niedawno z powodzeniem zamknął rundę finansowania, rozpoczyna obecnie następną fazę projektu Circular Coffee, który ma na celu wdrożenie przełomowej technologii recyklingu odpadów kawowych w wysokiej jakości zrównoważone surowce. Ecobean planuje także budowę Centrum Technologicznego, które ma przetwarzać aż 1000 ton odpadów rocznie. Zastosowanie różnych procesów chemicznych i biotechnologicznych umożliwia nam przetworzenie prawie 100% kawowych fusów na pięć produktów handlowych biologicznego pochodzenia: olej kawowy, ekstrakt antyoksydantów, kwas mlekowy, dodatki białkowe oraz ligninę. W produkcji zapewniamy bardzo niski ślad węglowy, a dodatkowo ograniczamy ilość fusów zalegających na wysypiskach i emitujących gazy cieplarniane – podkreśla Maciej Majchrowicz, członek zarządu Ecobean, odpowiedzialny za rozwój. Współpraca z Ecobean to jedna z wielu inicjatyw, poprzez które Starbucks spełnia swój cel stania się marką pozytywną pod względem zasobów. Od początku wspieramy projekt, dlatego cieszymy się sukcesem polskiego startupu i jego planami wdrożenia technologii waloryzacji odpadów kawowych w zrównoważone surowce. W Starbucks Polska zawsze szukamy nowych sposobów na ponowne wykorzystanie surowców, w tym fusów kawowych i cieszymy się, że będziemy pierwszą marką w Polsce, która przetestuje nowe, innowacyjne produkty wytworzone z własnych odpadów. Projekt Circular Coffee stwarza możliwość przetwarzania ich na masową skalę, co jest dla nas szczególnie istotne jako marki chcącej wykorzystać nasz globalny zasięg w dobrych celach – mówi Paula Chudzińska, brand manager marki Starbucks w Polsce. Uwielbiamy takie projekty i zdecydowanie kibicujemy!
Znany mizogin, Andrew Tate, zaczepił Gretę Thunberg na Twitterze. Jej odpowiedź zmiotła go z ziemi
Andrew Tate, powróciwszy na Twittera po pięcioletniej banicji, oznaczył Gretę Thunberg we wpisie, w którym pochwalił się posiadaniem 33 samochodów z „ogromną emisją spalin”. Aktywistka zmiażdżyła go żartem o „small dick energy”. Samiec Alfa z pewnością na długo to zapamięta.
28 grudnia 2022 roku 19-letnia szwedzka działaczka na rzecz ochrony środowiska, Greta Thunberg, rozpaliła Twittera swoją odpowiedzią na szyderczy tweet byłego kick-boxera i patoinfluencera Andrew Tate'a. Ów niedawno został przywrócony na platformę po tym, jak został na stałe zbanowany w 2017 roku za naruszenie warunków korzystania z serwisu. Po zakończeniu kariery sportowej rozgłos zbudował bowiem na głoszeniu mizoginistycznych haseł i byciu ucieleśnieniem idei incelstwa. Promowane przez niego treści wielokrotnie były oznaczane jako szkodliwe społecznie. Mizogin: jak rozpoznać mężczyznę, który gardzi kobietami? Mizoginizm może się niektórym wydawać postawą z przeszłości. Niestety w XXI wieku wciąż mają miejsce mizoginiczne zachowanie i spotkać możemy mizogina na naszej drodze. Greta Thunberg trolluje Andrew Tate'a Tym razem amerykańsko-brytyjski emerytowany sportowiec postanowił uderzyć w aktywistkę działającą na rzecz ograniczenia konsumpcji, śladu węglowego i emisji spalin. Oznaczył Gretę Thunberg w tweecie (wyświetlonym do tej pory ponad 94 mln razy), w którym pochwalił się posiadaniem floty aut z „ogromną emisją”. Cześć, Greta, mam 33 samochody – napisał 36-latek, po czym zaczął wyliczać swoje bryki. To dopiero początek. Podaj swój adres e-mail, to wyślę ci pełną listę mojej kolekcji samochodów z ich ogromną emisją – dodał, a do wpisu dołączył swoje zdjęcie z jednym ze swych superpojazdów. Tak, proszę, oświeć mnie. Napisz do mnie na adres smalldickenergy@getalife.com (w dosłownym tłumaczeniu: energiamałegopenisa@zajmijsiężyciem.com) – odpowiedziała bezpardonowo Thunberg. Sformułowanie „small dick energy” oznacza ni mniej ni więcej niż stwierdzenie, że facet „ma małego”, gdy w obsesyjny sposób – w domyśle rekompensując braki – demonstruje swoje „atrybuty męskości”, jak chociażby wypasione auto. Odpowiedź 19-latki ma już 137 mln wyświetleń i niesie się dalej w świat. To się nazywa mistrzowskie zgaszenie trolla. View oEmbed on the source website 17-letnia Greta Thunberg okrzyknięta Człowiekiem Roku 2019 według magazynu „Time” Do Baracka Obamy, papieża Franciszka i Angeli Merkel dołączyła 17-letnia Greta Thunberg, którą tygodnik „Time” ogłosił Człowiekiem Roku 2019.
Wkrótce w miastach będzie mieszkać ok. 7 mld ludzi. Co zrobić, by były przyjazne klimatowi i człowiekowi – mówi Szymon Bujalski, Dziennikarz dla Klimatu.
W najnowszym odcinku podcastu Glamour EcoTalk redaktorka naczelna Glamour Katarzyna Dąbrowska rozmawia z Szymonem Bujalskim, czyli Dziennikarzem dla Klimatu. Szymon napisał właśnie książkę „Recepta na lepszy klimat. Zdrowsze miasta dla chorującego świata”. Miasta zużywają mnóstwo energii i zasobów, mają na sumieniu ciężkie grzechy przeciw klimatowi i ludzkości – emisja gazów cieplarnianych, niszczenie przyrody, smog. Są naszym domem, ale sprawiają, że jego mieszkańcy chorują. Ale nie musi tak być. Szymon pokazuje przykłady działań (polskich miast!), które sprawiają, że przestrzeń miejska staje się bardziej zielona, zdrowa i dostosowana do potrzeb ich mieszkańców. Tą książką nie chcę ratować świata, ale nasze życie. Chcę, by wzbudziła emocje – mówi Szymon. Posłuchaj rozmowy. Posłuchaj podcastu Glamour EcoTalk Najnowszego odcinka podcastu Glamour EcoTalk posłuchasz również na Spotify.
Świat wyzbywa się egoizmu: troska o jutro zaczyna się dziś
Po latach czerpania z planety pełnymi garściami nadszedł czas opamiętania. Zarówno wielkie firmy czy światowe koncerty starają się wdrożyć zasady zrównoważonego rozwoju, jak i my, pojedyncze jednostki dokładamy swoje cegiełki w ochronę planety. Wspólnie mamy szansę ocalić świat.
W tym artykule: Era zrównoważonego rozwoju Hyundai: miasta przyszłości Troska o planetę... na wiele sposobów Choć XXI wiek jest kulminacją dotychczasowego poziomu zniszczenia planety, jednocześnie okazuje się piękną epoką nowych rozwiązań i technologii. I mają one jeden cel: zachować piękno naszego świata dla przyszłych pokoleń. Tym właśnie jest zrównoważony rozwój. To międzypokoleniowa solidarność, która pozwoli ochronić zasoby Ziemi dla naszych dzieci i wnuków... tak, abyśmy jednocześnie i my wciąż mogli świadomie zaspokajać swoje potrzeby. Era zrównoważonego rozwoju Brzmi wspaniale, a jak przekłada się na biznes? Państwa, firmy, przedsiębiorstwa i ogromne korporacje wprowadzają szczegółowe plany działania na rzecz takich zmian na świecie, aby zaspokoić nasze potrzeby w sposób właśnie zrównoważony, ale z uwzględnieniem potrzeb przyszłych pokoleń. Do tego z szacunkiem dla otaczającego nas środowiska. Cele tego nowego podejścia do rozwoju świata zostały ogłoszone i przyjęte przez 193 państwa członkowskie ONZ Rezolucją Zgromadzenia Ogólnego 25 września 2015 roku. Są firmy, które wzięły to sobie głęboko do serca. Idealnym przykładem jest Hyundai, który rozwija nowe zielone technologie przede wszystkim dlatego, by służyć przyszłości świata. Hyundai: miasta przyszłości Co czeka na nas w tym nowym pięknym świecie? Miasta przyszłości. Właśnie firma Hyundai przygotowuje innowacyjną wizję mobilności miejskiej, która ma ożywić miasta, ograniczyć korki i sprawić, by żyło nam się w nich lepiej. To wizja rodem z filmu „Piąty element” Luca Bessona, tyle że dzieje się naprawdę. Tak zwane UAM czyli Urban Air Mobility to pomysł na odkorkowanie miast. Zakłada on wykorzystanie małych, wysoce zautomatyzowanych samolotów do przewozu pasażerów lub ładunków na niższych wysokościach. Głównie na terenie miast. U Bessona ulice miały kilka pasów w szerz i… wzwyż. Koncepcja ta łączy wspomnianą ideę Urban Air Mobility (UAM) z Purpose Built Vehicle (PBV) - naziemne ekologiczne rozwiązanie mobilności, które zapewnia dostosowane przestrzenie i usługi dla podróżujących pasażerów i Hub, miejsce transferu mobilności i działań społecznościowych. Odpowiednia przestrzeń, pojazdy i baza. Połączenia ziemi i nieba, a przede wszystkim ludzi. I, jak zapowiadają uczeni, jest to kwestia kilku lat. UAM, PBV i Hub ożywią miasta, usuwając granice miejskie, dając ludziom czas na realizację ich celów i tworząc zróżnicowaną społeczność – powiedział o projekcie Euisun Chung, wiceprezes wykonawczy Hyundai Motor Group. Marka Hyundai stawia na ekologię również w swoich elektrycznych pojazdach. Elektryczny SUV IONIQ 5 ma zielone wnętrze! Wiele z jego elementów powstało z pozyskiwanych w sposób zrównoważony, ekologicznych materiałów (naturalnej wełny, tworzywa PET z recyklingu oraz przędzy roślinnych - bio PET). Użyto też ekologicznej skóry oraz bio farb z ekstraktami roślinnymi. Samochód ten został ostatnio wielokrotnie nagrodzony za design, ale też jako Światowy Samochód Roku i Elektryczny Samochód Roku. Troska o planetę... na wiele sposobów Nowa przyszłość to też nowe źródła energii. Obiecującym źródłem energii może stać się wodór. W wyniku jego spalania powstaje jedynie woda, a nie szkodliwe substancje. W dodatku można go wykorzystywać wielokrotnie, jeśli podda się go hydrolizie. No tak, brzmi pięknie, tylko dlaczego już od dawna nie przestawiliśmy się na wodór? Ponieważ nie zawsze produkcja tego gazu jest ekologiczna. Co więcej, przechowywanie wodoru wciąż jest dyskusyjne. Nikt jednak nie odpuszcza a naukowcy pracują nad jak najbezpieczniejszym rozwiązaniem tych kwestii pełną parą. Tu znowu prym wiedzie Hyundai. Marka już w 2013 wypuściła swój własny samochód wodorowy - ix35 Fuel Cell i był to pierwszy masowo produkowany pojazd zasilany wodorowymi ogniwami paliwowymi. A niedawno własną wodorową ciężarówkę. Za kilka lat mogą również powstać komputery kwantowe (tegoroczna nagroda Nobla z fizyki została przyznana właśnie za odkrycia w tej dziedzinie). W świecie przyszłości będą nam oczywiście towarzyszyły roboty, mniejsze i większe, zaprogramowane do wielu celów. Już dziś wykorzystuje się egzoszkielety, czyli specjalne powłoki na kręgosłup lub konstrukcje imitujące chodzenie u osób z przerwanym rdzeniem kręgowym. Egzoszkielet może być urządzeniem rehabilitacyjnym, zaprojektowanym z myślą o pracy z chorymi pod nadzorem terapeuty. Wspomagając utracone funkcje nerwowo-mięśniowe, usprawnia kończyny z niedowładem. A sam pacjent odczuwa, że znowu chodzi. Jeden z takich egzoszkieletów marka Hyundai ufundowała parałucznikowi Junowi-Beom Parkowi. Młody człowiek mógł dzięki niemu „stanąć na własne nogi”. Egzoszkielet to także ułatwienie dla osób pracujących fizycznie w nienaturalnych pozycjach ciała - Hyundai stworzył dla swoich pracowników egzoszkielet w formie kamizelki o nazwie Vex. Wspiera ona kluczowe stawy i mięśnie, odciążając je z nadmiernego zmęczenia. Szczególnie pomagają podczas pracy w pozycji, w której użytkownik robi coś „nad głową” z rękami uniesionymi do góry. Wtedy kamizelka zmniejsza nacisk na jego plecy i szyję. Świat poszukuje nowych materiałów, nowej energii i nowych rozwiązań na każdym polu i w każdej skali. Państwa i koncerny szukają i znajdują stabilne i bezemisyjne źródeł energii, a my kupujemy nowe sukienki w butikach cyrkularnych zwracając uwagę, czy producenci naszych butów, torebek i spodni realizują cele zrównoważonego rozwoju. Firmy montują na dachach swoich fabryk ekrany fotowoltaiczne i stawiają farmy wiatrowe, a my segregujemy śmieci i oszczędzamy wodę. Jesteśmy w tym razem. Przyszłość już tu jest. I okazuje się, że może być bezpieczna, wygodna i piękna.
Aktywistki oblały zupą „Słoneczniki" van Gogha. „Co jest ważniejsze – sztuka czy życie?” – krzyczały
Aktywistki klimatyczne oblały zupą słynne na całym świecie „Słoneczniki" van Gogha, które wiszą w National Gallery w Londynie. Sprzeciwiały się działaniom rządu oraz koncernów paliwowych.
W ubiegły piątek (14 października) doszło do niecodziennego zdarzenia w National Gallery w Londynie. Dwie aktywistki klimatyczne z ruchu Just Stop Oil oblały zupą wiszące tam „Słoneczniki” van Gogha, a następnie przykleiły się do ściany. Co jest ważniejsze – sztuka czy życie? Jest ważniejsza niż jedzenie? Sprawiedliwość? Bardziej przejmujecie się ochroną obrazu niż ochroną naszej planety i ludzi? – krzyczały. Obie zostały aresztowane. Aktywistki oblały zupą „Słoneczniki" van Gogha Aktywistki poruszyły temat kryzysu klimatycznego i rosnących cen ogrzewania czy przygotowywania jedzenia. Sprzeciwiały się rządowi, a także koncernom paliwowym. Całość została zarejestrowana przez wspomniany już ruch. W tej galerii pokazywana jest ludzka kreatywność i błyskotliwość, ale nasze dziedzictwo jest niszczone przez niezdolność naszego rządu do przeciwdziałania kryzysowi klimatycznemu i rosnącym kosztom życia – czytamy w opisie filmu, który został opublikowany na oficjalnym profilu Just Stop Oil na Twitterze. View oEmbed on the source website Z materiału dowiadujemy się, że zachowanie aktywistek zaskoczyło i oburzyło zgromadzone w galerii osoby. Wezwano strażników, a następnie – jak wynika z relacji brytyjskich mediów – policję. Serwis „Daily Mail” poinformował, że kobiety zostały odczepione od ściany i aresztowane. Usłyszały zarzuty. Dieta planetarna: czy nasze wybory żywieniowe naprawdę mogą uratować Ziemię? Odpowiadają ekspertki z WWF Polska O tym, że każdy z nas ma narzędzia do zmiany świata na lepsze w zasięgu własnego widelca, mówią Ewa Chodkiewicz i Magdalena Wieczerzyńska z Fundacji WWF Polska. I dodają, że musimy działać teraz! Warto dodać, że „Słoneczniki” van Gogha nie zostały zniszczone. Obraz, którego wartość szacuje się na 84 miliony funtów, znajduje się za szybą, co tym razem ochroniło go przed zupą z puszki. Drobne uszkodzenia są widoczne jedynie na ramie. Okazuje się, że nie była to jednorazowa akcja. Jak podały brytyjskie media, na czele z „The Guardian”, już od dwóch tygodniu Just Stop Oil organizuje protesty w Wielkiej Brytanii. Co więcej, członkinie i członkowie organizacji zapowiedzieli kolejne „akty oporu”.
„Apokawixa”, czyli nadciągają hordy. Pierwszy polski horror komediowy o zombie – czy to mogło się udać?
„Apokawixa” Xawerego Żuławskiego cierpi na ten sam problem, który chciała obśmiewać. „Ekologiczny zombie horror” z Sebastianem Fabijańskim w turbodobrej roli leśnego dziada i magnetyczną siostrą Julii Wieniawy na jednym z pierwszych planów miał cudowny potencjał. W którymś momencie – tak jak w portretowanym świecie – coś poszło nie tak.
Na starcie uprzedzę tych wszystkich chłopców, szumnie nazywających siebie krytykami, którzy jeszcze się nie zorientowali, że mansplaining to obciach, i już rwą się do tłumaczenia mi, że ten film jest świetny, bo jest kampowy, rozrywkowy i „w bezceremonialny sposób celebruje kino gatunkowe klasy B” (a jeśli mam co do niego pewne zastrzeżenia, to pewnie tylko dlatego, że nic nie zrozumiałam). No... nie. Jedyna połówka szarej komórki, jaka mi pozostała, prawdopodobnie jeszcze działa, bo zarówno intencje twórców, jak i konwencja filmu są dla mnie jasne. Co nie zmienia faktu, że – choć założenia były genialne – coś się nie udało. „Apokawixa”, czyli ekologia, zabawa, zombiaki „Apokawixa” Xawerego Żuławskiego opisywana i promowana jako „ekologiczny zombie horror” (choć komedio-horror byłoby znacznie lepszym określeniem), jest jak połączenie „Beverly Hills” z wystąpieniami Grety Thunberg i miks „Walking Dead” z „Kac Vegas”. Są bogate dzieciaki, jest kryzys klimatyczny, są żywe trupy i szykuje się gruby melanż. Czy można sobie wyobrazić lepszy koncept? Z trudnością. Oto trafiamy do świata wylizującego się z pandemii COVID-19. Nadwiślańscy maturzyści – sfrustrowani lockdownami, wykorzystując fakt, że ojciec jednego z nich zarabia grube miliony – jadą nad Bałtyk przeżyć imprezę, jakiej nie przeżył nikt. Choć morze mocno zasyfione, sinice w nim upasione jak meduzy w Chinach, gdzieś ktoś donosi o dziwnych przypadkach bardzo chorych, aż „powykręcanych” ludzi, bohaterki i bohaterowie wcale nie przeczuwają nadchodzącej katastrofy. No bo w głowie i sercu jest wixa. Seks, romanse, alko, piguły, trawa, zabawa, zabawa. Ma tatę artystę i sławną siostrę. Alicja Wieniawa-Narkiewicz zostanie nową gwiazdą polskiego kina? Alicja Wieniawa-Narkiewicz ma już na swoim koncie m.in. role w serialach „Na dobre i na złe” i „Przyjaciółki” oraz występ w teledysku znanego zespołu. Wkrótce będzie można ją także oglądać w nowym filmie Xawerego Żuławskiego pod intrygującym tytułem „Apokawixa”. Poznajcie młodszą siostrę Julii Wieniawy, o której z dnia na dzień robi się coraz głośniej. Całością dyryguje zagrany przez Mikołaja Kubackiego syn milionera, Kamil (postać, nad którą – jak przyznaje sam reżyser – unosi się duch Piotra Woźniaka-Staraka, założyciela Watchout Studio, które wyprodukowało film). Do tego mamy – zgodnie z założeniem – cały przekrój karykaturalnych postaci: Waleria Gorobets wciela się w denerwującą ekoaktywistkę, Natalia Pitry to wyuzdana cam-girl, a siostra Julii Wieniawy, magnetyczna Alicja Wieniawa-Narkiewicz, jest emo-weganką z największym (finalnie) komediowym potencjałem. „Apokawixa”, czyli polski „Zombieland” I choć obraz gen Z grubo tu przerysowany (tak, tak, oczywiście celowo), ostatecznie wydaje się dość akuratny. Nasi bohaterowie siedzą na tykającej bombie i – choć nawet wykrzykują zaangażowane hasła o świecie w płomieniach, którzy zostawiają im dorośli – jak przychodzi co do czego, nie orientują się nawet, że wybuchła wojna. Wojna wcale nie jest „polsko-ruska” (że w taki grubo ciosany sposób nawiążę do dorobku reżyserskiego Żuławskiego), jednak odwołania do katastrofy, która nadeszła niezauważalnie, to prztyczek w nos dla nas wszystkich, nie tylko pseudozaangażowanej, a ostatecznie niewiele ogarniającej dzieciarni... W każdym razie: truta na potęgę Matka Ziemia postanawia się zemścić, a impreza życia zamienia się w jatkę z zombiakami. „Apokawixa” – zwiastun, data premiery i wszystko, co wiemy o nowym filmie Xawerego Żuławskiego o... zombie. Siostra Julii Wieniawy wystąpi w jednej z głównych ról Reżyser Xawery Żuławski powraca z nowym filmem. Tym razem będzie on opowiadał o maturzystach, którzy zorganizowali wielką imprezę nad morzem. W jednej z ról głównych będziemy mogli i mogły zobaczyć Alicję Wieniawę-Narkiewicz, czyli przyrodnią siostrę Julii Wieniawy. Jest brawurowo, ryzykancko, bez jeńców, na złamanie karku. Jest rozpierdziel, w którym odbijają się echa niedawnych netffliksowych hitów utrzymanych w konwencji slasherów („W lesie dziś nie zaśnie nikt” czy „Wszyscy moi przyjaciele nie żyją”). Jest też pojechana, gruba komedia (z Tomaszem Kotem, Cezarym Pazurą i Matyldą Damięcką, czyli przegranymi millenialsami i boomersami w tle). Taki trochę „Zombieland” po polsku. Ostatecznie jednak jest szalony trip, który męczy. Całość nie przenosi na żadne fajniejsze poziomy świadomości. Nic nie zmienia. Czyni oczywiste konstatacje. Trochę nie wiadomo po co to, komu i na co... Cóż, może po prostu jestem za stara na takie zabawy. Z pewnością jednak dziękuję twórcom za Sebastiana Fabijańskiego w roli leśnego dziada (zarówno koncept, jak i jego realizacja turbodobre) i „profetyczne hordy” na końcu. Mocne. Trafne. Na czasie. A ponieważ to recenzja bez spojlerów, by dowiedzieć się, o co chodzi, musicie zobaczyć same i sami. View oEmbed on the source website
Jak oszczędzać wodę: 7 sposobów, by wydawać mniej na wodę i dbać o środowisko
Jak oszczędzać wodę? Rozsądne korzystanie z tego surowca pozwala nie tylko na zaoszczędzenie sporej sumy pieniędzy, lecz także działa korzystnie na środowisko. W jaki sposób możesz ograniczyć zużycie wody w swoim domu i ogrodzie?
W tym artykule: Jak oszczędzać wodę: pij wodę z kranu Jak oszczędzać wodę: zainteresuj się spłuczką w toalecie Jak oszczędzać wodę: weź prysznic zamiast kąpieli Jak oszczędzać wodę: zakręcaj kran Jak oszczędzać wodę: przemyśl pracę w ogrodzie Jak oszczędzać wodę: wybierają odpowiednie krany i baterie prysznicowe Jak oszczędzać wodę: przejdź na wegetarianizm lub weganizm Wodę można oszczędzać z różnych powodów. Nie mają jednak one znaczenia, bo w efekcie korzystają na tym wszyscy. Możesz zatem zacząć robić to dla dobra planety lub dla zaoszczędzenia pieniędzy, a i tak zyskają wszyscy. Zanim to zrobisz, możesz pojawić się kluczowe pytanie. Jeżeli zastanawiasz się, jak oszczędzać wodę, to istnieje wiele sposobów, żeby to zrobić. Do tego wiele z nich nie wiąże się z ogromnymi zmianami w naszym życiu. Metodą małych kroków można wspierać planetę i zasobność swojego portfela. Jak oszczędzać wodę: pij wodę z kranu Na terenie Polski woda z kranu nadaje się do picia, ale jeśli nie do końca ufasz takim rozwiązaniom, możesz użyć również specjalnych filtrów, które w ostatnim czasie zyskują ogromną popularność. Ale jak tak właściwie ma się picie wody z kranu zamiast butelkowanej do jej oszczędzania? Pomijając kwestie finansowe i fakt, że woda kranowa jest znacznie tańsza niż butelkowana, do wytworzenia produktu dostępnego w sklepach potrzebne jest zużycie aż 3 razy więcej płynu niż wynosi jego końcowa zawartość. Wszystko ze względu na konieczność stworzenia opakowań i etykiet, które w ogólnym rozrachunku nie są nam do niczego potrzebne, a jedynie zanieczyszczają środowisko. Takie rozwiązanie jest świetną opcją dla osób, które chcą oszczędzać wodę nie tylko ze względu na kwestie finansowe, lecz także stan środowiska. Wykorzystanie filtrów pozwala na uniknięcie wyrzucania ogromnych ilości plastiku miesięcznie, a koszt wymiennych wkładów jest również znacznie mniejszy niż w przypadku klasycznej wody butelkowanej, do której oprócz marży i kosztów produkcji jest doliczana również cena tego szkodliwego opakowania. A co, jeśli woda z kranu w twoim mieście nie jest smaczna? Wówczas możesz zdecydować się na kilka opcji. Pierwszą i zdecydowanie najłatwiejszą z nich jest dodanie do napoju limonki lub cytryny. W tym celu doskonale sprawdza się także mięta oraz bazylia, która zazwyczaj jest kojarzona jedynie z daniami zawierającymi pomidory, ale nic bardziej mylnego. Jeśli znudzi ci się zwykła woda z takimi dodatkami, ciecz bezpośrednio z kranu możesz przefiltrować, a następnie zagotować. W ten sposób uchronisz swój czajnik przed osadem z kamienia i przygotujesz herbatę lub kawę. Woda z kranu komponuje się dobrze z samodzielnie przygotowanymi syropami owocowymi, które należy jedynie rozcieńczyć i gotowe. Nie musisz też ograniczać się do korzystania z niej jedynie w domu. Wystarczy butelka wielorazowa, którą możesz zabrać ze sobą. Jak być eko na co dzień? Te zasady powinna wprowadzić w życie każda z nas! O tym, jak żyć odpowiedzialnie, mówi się dziś bardzo często. Nie jest już bowiem żadną tajemnicą, że nasze (nawet pozornie małe) wybory mają realny wpływ na to, jak będzie wyglądać w przyszłości świat. Podpowiadamy, w jaki sposób i ty możesz żyć bardziej eko. Jak oszczędzać wodę: zainteresuj się spłuczką w toalecie Jak możemy oszczędzać wodę? Pierwszy sposób w naszym zestawieniu wiąże się ściśle z łazienką, a w zasadzie samą muszlą klozetową. Obecnie na rynku znaleźć można wiele spłuczek dbających o niższe zużycie wody. Jedne z nich posiadają funkcję „stop”, podczas gdy inne są wyposażone w podział oszczędnościowy, czyli dają wybór pomiędzy 3 i 6 litrami wody. Tak, aż tyle cieczy zużywamy podczas jednego spłukania i to z założeniem, że korzystamy z spłuczek ekologicznych! Kolejną poradą łączącą się ze spłukiwaniem wody w toalecie jest również kwestia wrzucania do niej wacików, patyczków do uszu, papierowych opakowań lub rolek po zużytym papierze toaletowym. Tego typu produkty wymagają spłukania za pomocą znacznie większej ilości wody niż zwykły papier toaletowy, który jest lekki, cienki i szybko się w niej rozpuszcza. Z tego powodu lepszym rozwiązaniem jest wrzucenie śmieci do kosza, a nie muszli klozetowej. Nie tylko ze względu na późniejsze trudności w oczyszczeniu ścieków lecz także własną oszczędność. Najbardziej oszczędni zbierają też wodę z wycia rąk i to nią polewają sedes. Ta opcja wymaga więcej zaangażowania, ale dalej najwięcej oszczędności wody i pieniędzy. Jak oszczędzać wodę: weź prysznic zamiast kąpieli Dlaczego szybki prysznic jest lepszy od długiej kąpieli? Jeżeli chcesz zaoszczędzić wodę, bo potrzebujesz obniżyć wartość rachunków lub w swoim życiu stawiasz na ekologiczne rozwiązania, to wystarczy prosty eksperyment, żeby wszystko stało się jasne. Wystarczy zatkać odpływ wanny korkiem i umyć się w niej jak pod prysznicem. Ilość wody, którą zużyjemy może zaskakiwać. Okaże się bowiem, że do umycia wystarczyła nam ok. 1/4 ilości wody, którą zużywamy podczas kąpieli. Trzymając się żelaznych wyliczeń można przyjąć, że klasyczna wanna o długości 160-170 centymetrów. Pomieści ok. 170 litrów wody. Na szybko prysznic zużyjemy zatem ok. 40 litrów wody. Biorąc po uwagę to, że myjemy się codziennie robi to ogromną różnicę dla naszego portfela i środowiska. Wystarczy proste obliczenie. Jeżeli przez rok nie będziemy zużywać 63876 litrów, a zamiast nich 14600 litrów, to uda nam się zaoszczędzić prawie 50 tysięcy litrów wody rocznie. Jeżeli zestawimy to z obecną stawką za wodę, to może się okazać, że zostanie nam pieniędzy na całkiem sporą przyjemność. Dodatkowo podkreślamy, że mówimy tu tylko o jednej osobie i tylko jednej czynności wykonywanej przez nią każdego dnia. Jeżeli nie masz wanny, to nie musisz wcale inwestować w remont łazienki. Być może wystarczy wstawienie parawanu lub powieszenie zasłony, które umożliwią korzystanie z niej jak z prysznica. Jak oszczędzać wodę: zakręcaj kran Tym razem banalna rada na to, jak oszczędzać wodę we własnym domu. Nie chodzi tu jednak o klasyczne zakręcanie strumienia podczas mycia zębów czy moczenia samej szczoteczki. Wodę można zakręcać również w trakcie mycia dłoni. Lepiej jest zwilżyć je lekko, zakręcić kran, użyć mydła, a dopiero na samym końcu odkręcić ponownie i spłukać. Ta sama kwestia dotyczy szamponu. W sytuacji, gdy zamierzasz umyć już mokre włosy, wcale nie potrzebujesz akompaniamentu lecących kropli. W tym czasie wodę można zakręcić, a szampon potrzymać na głowie nieco dłużej niż 10 sekund, dzięki czemu będzie on w stanie lepiej domyć skórę głowy. Zakręcać wodę warto także podczas mycia naczyń. Dobrym nawykiem jest zmoczenie gąbki, zakręcenie kranu, wyszorowanie kilku talerzy i szklanek a następnie spłukanie ich na raz. Strumień cieknący w trakcie przekładania kolejnych naczyń, nabierania płynu czy próby domycia zaschniętych resztek jedzenia nie jest nam wcale potrzebny. Taką zasadę można stosować również podczas innych czynności z wykorzystaniem bieżącej wody. Ogromną oszczędność wody daje także zmywarka, ale jej zakup mogą pokrzyżować względy finansowe lub logistyczne. Dlatego jeżeli nie masz środków na zakup urządzenia do mycia naczyń lub nie masz na niego miejsca w kuchni, to warto wziąć pod uwagę wcześniejsze porady dotyczące oszczędzania wody. Ekologiczne kosmetyki? Sprawdź, co oznaczają te 4 określenia: naturalne, eco, bio, vege i kupuj w pełni świadomie Coraz więcej osób chce żyć w zgodzie z zasadą #slowlife i nic w tym dziwnego skoro obecne czasy bardzo mocno napędzają tempo życia, konsumpcjonizm, itp. Jednocześnie bardzo cieszy fakt, że konsumenci stają się coraz bardziej świadomi. Wybierają np. ekologiczne kosmetyki, żeby nie stosować niepożądanych przez siebie substancji. Starają się również wybierać produkty, co do których mają pewność, że nie są testowane na zwierzętach. Dzisiaj przybliżymy definicję różnych pojęć, aby w przyszłości żadna marka nie wprowadziła nikogo w błąd. Jak oszczędzać wodę: przemyśl pracę w ogrodzie Jak oszczędzać wodę w ogrodzie? Sposobów na rozsądne podejście do tej kwestii jest naprawdę dużo. Przede wszystkim jeśli podczas gotowania nie dodasz do wody soli, będziesz mogła wykorzystać ponownie ciecz do podlania roślin. Doskonałym pomysłem na zaoszczędzenie wody jest również gromadzenie zasobów, które dostajemy prosto od natury i wcale nie musimy za nie płacić. Podczas deszczu warto dodatkowo zbierać deszczówkę, którą następnie można wykorzystać do podlewania roślin pod dachem lub tych, które znajdują się w domu. Jeśli po ulewie przyjdzie suchy okres, zebrana woda pozwoli również na podlanie chociaż części ogrodu przed uruchomieniem zraszacza. Wodę w ogrodzie można zaoszczędzić również na kilka innych sposobów. Doskonałym rozwiązaniem jest wysypanie na ziemi kory lub kamyczków, które zablokują szybkie parowanie wody z gleby podczas cieplejszych dni. Wówczas nie będziesz musiała podlewać roślin tak często, jak bez zastosowania tej warstwy izolującej. Istnieją również specjalne gatunki kwiatów i krzewów, które preferują mniejsze ilości wody, a więc również pozwalają na jej zaoszczędzenie. Dodatkowo myjąc warzywa czy nawet obierając grzyby nie musisz wylewać zebranego płynu. Jest on zazwyczaj pełen piasku i pozostałości mchu czy trawy, ale podczas podlewania ogrodu sprawdzi się znakomicie. Raz zebrana woda do wielokrotnego użytku, to podwójne zwycięstwo. Jak oszczędzać wodę: wybierają odpowiednie krany i baterie prysznicowe Niektóre zmiany pozwalające zaoszczędzić wodę są całkowicie niezauważalne. Z tego powodu warto poświęcić im trochę uwagi. Czasami jedna dobra decyzja zakupowa może zrobić wiele dobrego dla naszego portfela i środowiska. Poza tym wydatek szybko się zwróci i wszystkie dalsze oszczędności będą już tylko na plus dla naszych finansów. To jaki kran lub słuchawkę prysznicową wybieramy ma znaczenie nie tylko dla kwestii estetycznych naszej kuchni lub łazienki. Już na starcie wskazuje się na wyższość jednouchwytowych baterii. Bez kręcenia i regulowania pokrętłami odpowiedniego ciśnienia lub temperatury udaje się za każdym razem ograniczyć zużycie wody. Do tego warto sięgnąć jeszcze po perlator. Jest to nakładka na kran z sitkiem, która ma za zadanie napowietrzać wodę. Dzięki temu mamy wrażenie, że leci nawet więcej wody niż dotychczas, choć w rzeczywistości zużywamy jej o wiele mniej. Oszczędności można wprowadzić nie tylko przy zlewie lub umywalce. Istnieją też wodooszczędne słuchawki prysznicowe. Jak oszczędzać wodę: przejdź na wegetarianizm lub weganizm Nasza ostatnia propozycja na to, jak oszczędzać wodę, może wydawać się dosyć radykalna. Co ma spożywanie mięsa do oszczędzania wody? Jak się okazuje, dosyć sporo. Nie chodzi tu o zmniejszenie ilości cieczy wykorzystywanej w domu, ale o zjawisko znacznie bardziej odległe od naszego codziennego życia i wpływające bezpośrednio na środowisko. Niewiele osób kupujących mięso w supermarketach zdaje sobie sprawę, jak dużo wody pochłania jego produkcja. Jeżeli nie chcesz przechodzić na dietę roślinną, dużym krokiem będzie ograniczenie mięsa. Na przykład jedzące je tylko raz w tygodniu. Słyszysz o zero waste, ale nie do końca wiesz, co to znaczy? Oto, jak żyć w zgodzie z ideą ekologicznego minimalizmu Co jakiś czas słyszysz o zero waste, ale nie do końca wiesz, co to znaczy? A może rozumiesz, o co chodzi w idei zero waste, ale nie masz pojęcia, jak zacząć ją wprowadzać w życie? W tym artykule znajdziesz wszystkie informacje w pigułce. Sprawdź! Wegetarianizm i weganizm to nie tylko etyczny sposób życia dotyczący losu samych zwierząt, ale także świadome podejście do wykorzystywania wody w przemyśle. Ponad połowa wody zużywanej w Stanach Zjednoczonych wcale nie jest pobierana przez gospodarstwa domowe. Pochłania ją hodowla zwierząt na ubój. Do wyprodukowania 1 kg mięsa należy użyć około 21 000 litrów wody, podczas gdy uprawa 1 kg pszenicy zużywa tylko 210 litrów wody. Czyli aż 100 razy razy mniej! Wartości te zależą głównie od gatunku samych roślin, jednak na ogół przyjmuje się, że dieta wegetariańska przyczynia się do zużywania około 10 razy mniej wody w ciągu doby niż ta bazująca na mięsie spożywanym co najmniej raz dziennie. A przecież nikt nie je wyłącznie mięsa i zazwyczaj stanowi ono niewielki ułamek takiego sposobu żywienia.
Tańcząca z wilkami. „Simona” – obejrzyjcie świetny dokument Natalii Korynckiej-Gruz o „czarownicy z Puszczy Białowieskiej”
Simona Kossak została zabita trzy razy – przez rodzinę. Umarła za czwartym razem, kiedy dopadł ją rak. W fascynującym filmie Natalii Korynckiej-Gruz poznajmy słynną naukowczynię od strony trudnych relacji z bliskimi. To właśnie odrzucenie przez ludzi sprawiło, że zamieszkała w dziczy, gdzie „przekroczyła granicę, która dzieli świat człowieka od świata zwierząt”. Absolutnie wyjątkowa postać i takaż opowieść o niej.
W tym artykule: Simona Kossak: zoopsycholożka Matka Simona od myszołowów „Simona”: współodczuwająca Simona Kossak: zoopsycholożka Simona Kossak. Biolożka, profesorka nauk leśnych, popularyzatorka nauki, zoopsycholożka. Aż chciałoby się powiedzieć „polska Jane Goodall”. Ale gdzie tam Jane Goodall do niej. „Czarownica z Puszczy Białowieskiej” była jedyna w swoim rodzaju, niepowtarzalna. Jeśli jakimś cudem jeszcze jej nie znacie, to szybko biegnijcie po książkę Anny Kamińskiej „Simona. Opowieść o niezwyczajnym życiu Simony Kossak”. Tam znajdziecie chyba najpełniejszy obraz wybitnej badaczki przyrody i obrończyni zwierząt, niezwykle skomplikowanej osoby, która pomimo bolesnych doświadczeń znalazła swoje miejsce na ziemi. W surowej, pradawnej puszczy, z dala od ludzi, kilka kilometrów od Białowieży. Nie macie czasu na czytanie? Nic nie szkodzi, bo w kinach jest właśnie świetny (powtarzam: świetny!) dokument Natalii Korynckiej-Gruz „Simona”, poświęcony „tańczącej z wilkami”. No dobrze, może nie tańczącej. Ale żyjącej, mieszkającej i – przede wszystkim – współodczuwającej z dzikimi zwierzętami jak najbardziej. Powstała lalka Barbie wzorowana na wybitnej przyrodniczce Jane Goodall. Wyprzedała się na pniu „W uznaniu dziesięcioleci poświęcenia, przełomowych badań i heroicznych osiągnięć jako obrończyni przyrody” firma Mattel uhonorowała 88-letnią Jane Goodall lalką Barbie, wzorowaną na wizerunku badaczki. To pierwsza w kolekcji Barbie Inspiring Women lalka wykonana z plastiku z recyklingu. Towarzyszy jej szympans David Greybeard, któremu słynna przyrodniczka poświęciła swoje pierwsze przełomowe prace. Matka Simona od myszołowów Opiekowała się osieroconymi sarnami. W jej leśniczówce schronienie miały popielice, ranne jeże i sowy. Na łóżku lubiła sypiać dzika locha – choć Simona kochała Żabkę miłością nieskończoną, innym nie polecała trzymania takich zwierzaków w mieszkaniu (zwłaszcza jeśli nie ma w nim prądu ani bieżącej wody, a tak żyło się w Dziedzince, w której Simona rezydowała aż do lat 90.!). Była matką dla łosi Pepsi i Coli, które wykarmiła mlekiem z butelek po tych napojach. Śmierć rysicy Agatki okupiła żałobą jak po stracie dziecka... Udowodniła bzdurność powiedzenia, że „dzieci i ryby głosu nie mają”, wkładając do akwarium otulony prezerwatywą mikrofon. Rozumiała, co mówią zwierzęta. Kruk Korasek, z którym się zaprzyjaźniła, terroryzował okolicę, atakował rowerzystów i kradł pieniądze, ją tylko ciągnął za warkocze... Wszystko to możecie zobaczyć na pełnych czułości zdjęciach wykonanych przez jej wieloletniego partnera, fotografa Lecha Wilczka (kilka z nich znajdziecie w naszej GALERII). I jeśli film Korynckiej-Gruz będzie waszym pierwszym zetknięciem z Simoną Kossak, to już te obrazy sprawią, że ją pokochacie. Jeżeli jednak wcześniej mieliście lub miałyście przyjemność poobcować z postacią słynnej naukowczyni (na przykład poprzez napisane przez nią „Sagę Puszczy Bialowieskiej”, „Opowieści z Dziedzinki” czy „O ziołach i zwierzętach”), ten dokument pozwoli wam odkryć Simonę na nowo. Nie tylko poprzez jej pracę naukową, bezkompromisowe działania na rzecz ochrony przyrody i fascynujące relacje z nie-ludzkimi zwierzętami, ale także (a raczej przede wszystkim) przez ekosystem rodzinny. Zaburzony, powiedziałby przyrodnik. Na pewno bardzo niesprzyjający wzrastaniu i rozwojowi. Aktywistki i aktywiści: ludzie, którym chce się zmieniać świat „Simona”: współodczuwająca Simona pochodziła z „tych” Kossaków. Prawnuczka Juliusza, wnuczka Wojciecha, córka Jerzego. Jej ciotkami były Maria Pawlikowska-Jasnorzewskiej i Magdalena Samozwaniec. Rodzina zabijała ją trzy razy. Przynajmniej tak twierdzi siostrzenica słynnej naukowczyni. W filmie „Simona” Joanna Kossak wraz z Idą Matysek – cioteczną wnuczką głównej bohaterki – odsłaniają przed kamerami mroczny obraz skomplikowanych relacji rodzinnych. A postawa samej zainteresowanej udowadnia, że nawet odrzucenie przez najbliższych nie oznacza, iż nie można wieść dobrego życia, wypełnionego miłością. I to chyba najpiękniejsze, co udało się uchwycić Natalii Korynckiej-Gruz w jej filmie. „Simona” to opowieść o mądrej i zdeterminowanej kobiecie, która miała odwagę iść po wolność. Miała siłę wyrwać się z toksycznych relacji i zbudować nowe, na własnych zasadach. Nie pozwoliła się złamać i nie zgorzkniała. I nigdy nie zabrakło jej tego, czego tak bardzo brakuje (nie tylko) dzisiejszemu światu: ponadgatunkowej empatii. View oEmbed on the source website
Jason Momoa ściął włosy! Zgolił głowę na oczach internautek i internautów – miał ku temu ważny powód
Filmowy „Aquaman” przeszedł radykalną metamorfozę. 43-letni Jason Momoa na oczach instagramowiczów i instagramowiczek z całego świata ściął swoje długie, będące jego znakiem rozpoznawczym włosy. Zrobił to, by nagłośnić bliski sercu temat.
W tym artykule: Jason Mamoa: działalność proekologiczna Jason Momoa ścina włosy w ważnej sprawie Jason Mamoa: działalność proekologiczna Po tym, jak w styczniu tego roku Jason Momoa i Lisa Bonet oficjalne ogłosili zakończenie swojego 16-letniego związku i kilkuletniego małżeństwa, media interesują się głównie perypetiami uczuciowymi aktora. Stosunkowo mało mówi się o działalności aktywistycznej gwiazdora „Aquamana”, a stanowi ona ważny element jego życia. Pochodzący z Hawajów aktor od lat wspiera działalność Greenpeace i angażuje się w walkę ze zmianami klimatu. Szczególnie bliski jest mu – jak przystało na Aquamana – temat wody i zanieczyszczenia oceanów. Program Narodów Zjednoczonych ds. Ochrony Środowiska (UNEP) nadał mu nawet miano „obrońcy życia”, a on sam podczas jednego ze spotkań dotyczących ochrony oceanów przyznał, że jako dzieciak marzył o tym, by zostać biologiem morskim. Stworzona przez 43-latka firma produkująca wodę butelkowaną we współpracy z platformą rePurpose Global stworzyła program, w ramach którego „za każdą zakupioną przez ciebie butelkę Mananalu, usuwamy z oceanicznych odpadów równowartość jednej plastikowej butelki”. Nie możemy dłużej czekać. Czas przestać wskazywać na problem i zająć się rozwiązaniem. Plastik jednorazowego użytku jest szkodliwy dla ludzi i dla planety. Czas przejść na aluminium – czytamy wypowiedź Jasona na stronie Mananalu. W ramach promocji inicjatywy były mąż Lisy Bonet został nawet... stewardem. Na pokładzie linii lotniczych Hawaiian Airlines roznosił pasażerom i pasażerkom butelki z produkowaną przez siebie w proekologiczny sposób wodą. Jason Momoa ścina włosy w ważnej sprawie Teraz aktor postanowił ponownie zwrócić uwagę swoich fanów i fanek na wagę problemu i po raz kolejny obrał ku temu niestandardowy sposób. By zainteresować ludzi, postanowił ich nieco zszokować. Na oczach użytkowników i użytkowniczek Instagrama ściął swoje długie, charakterystyczne włosy, a w czasie transformacji opowiedział o powodzie. Podaj mi te warkocze – poprosił osobę odpowiadającą za zmianę fryzury i ze ściętymi kosmykami w rękach, głaszcząc się po bokach zgolonej głowy, z właściwym sobie poczuciem humoru stwierdził: Chyba nigdy tu nie czułem wiatru. Następnie przeszedł do rzeczy. Golę włosy, robię to z powodu plastiku jednorazowego użytku. Jestem zmęczony tymi plastikowymi butelkami, musimy przestać. Plastikowe widelce, całe to g***o – zaczął gwiazdor. To trafia do naszej ziemi, do naszego oceanu. Widzę takie plastikowe rzeczy w oceanie. To smutne, proszę was, postarajcie się wyeliminować plastik ze swojego życia, pomóżcie mi – zaapelował do swoich obserwatorek i obserwatorów. Musimy lepiej chronić naszą ziemię i oceany. Musimy wyeliminować plastikowe jednorazówki z naszego życia i z naszych mórz. Plastikowe butelki, plastikowe torby, opakowania, przybory – wszystko – dodał gwiazdor w opisie do wideo. Co tu dużo mówić – choć płaczemy po pięknych puklach Jasona, sprawa ochrony środowiska jest nam bardzo bliska. Przyłączamy się do apelu Aquamana Jason Momoa i Eiza González rozstali się? „Są na innych etapach życia” W lutym amerykańskie media żyły sensacją: Jason Momoa, który cztery miesiące wcześniej zakończył swój wieloletni związek z Lisą Bonet, ma nową dziewczynę. Niestety relacja z pochodzącą z Meksyku aktorką Eizą González nie przetrwała próby czasy – donoszą dziś serwisy plotkarskie.
Glamour EcoTalk: Czy menstruacja jest eko?
Gościnią najnowszego odcinka podcastu Glamour EcoTalk jest Kaja Rybicka-Gut, współwłaścicielka marki YourKaya.
Świadomie wybieramy zdrowe jedzenie, czytamy składy kosmetyków i metki ubrań. Dlaczego jednak nie sprawdzamy, z czego zrobione są podpaski, tampony i wkładki? Proste. Ponieważ ich producenci nie mają obowiązku zamieszczać tych informacji na opakowaniach. Kaja Rybicka-Gut i jej partner Marek Gut postanowili to zmienić. 5 lat temu stworzyli markę YourKaya i wprowadzili na polski rynek środki do higieny intymnej wyprodukowane z organicznej bawełny. Do tego za punkt honoru (i jako składnik biznes planu) postawili sobie, że będą zmieniać rynkową rzeczywistość, edukując i przełamując tabu, jakie narosło wokół menstruacji. O tym, jaką drogę musieli przejść, by przeprowadzić w Polsce okresową ekorewolucję, rozmawiamy z Kają Rybicką-Gut. Posłuchaj podcastu Glamour EcoTalk z Kają Rybicką
Kylie Jenner została nazwana „klimatyczną kryminalistką”. Co takiego zrobiła?
Kylie Jenner postanowiła wybrać się w podróż prywatnym samolotem, która trwała jedynie 17 minut. Internauci i internautki nie pozostawili i nie pozostawiły na niej suchej nitki. Celebrytka została nawet nazwana „klimatyczną kryminalistką”.
Tak, Kylie Jenner jest właścicielką 15 luksusowych samochodów. Jednak w podróż z Camarillo do Van Nys w Kalifornii, która samochodem trwałaby 45 minut, zdecydowała się wybrać jednym ze swoich prywatnych odrzutowców. Z racji tego, że członkinie klanu Kardashian-Jenner są nieco oderwane od rzeczywistości, można by przymknąć na to oko. Jednak, gdy w grę wchodzi ekologia, sprawy wyglądają zupełnie inaczej. Upcykling w Polsce – co to jest? Wszystko, co warto wiedzieć na początek Zamiast wyrzucać można naprawiać, odnawiać, oddawać i upcyklingować. Jeśli serce boli Cię nie na widok wyrzucania nie tylko jedzenia, a dodatkowo uwielbiasz rzeczy z duszą – ta ostatnia opcja może wyjątkowo Ci się spodobać. Co to jest upcykling? Jak wygląda upcykling w Polsce? Korzystanie z samolotów jest bardzo szkodliwe dla środowiska. Nie mówiąc już o prywatnych odrzutowcach, w których najczęściej siedzi jedna lub zaledwie parę osób, a zanieczyszczenie jest tak samo duże. Dlatego właśnie Kylie spotkała się z tak ogromną (i słuszną) krytyką. W końcu stoimy u progu katastrofy ekologicznej. 17-minutowy lot Kylie Jenner Użytkownik Twittera działający pod nazwą @CelebJets wyliczył, że podróż z lotniska w Camarillo do Van Nuys trwała tylko 3 minuty. Później sprostował jednak, że lot trwał 17 minut. Ale to nie wszystko. Trzy dni później Kylie, która najwyraźniej nie wzięła sobie do serca krytyki internautów i internautek, opublikowała na Instagramie zdjęcie. Widać na nim Kylie, która przytula się do swojego chłopaka – Travisa Scott’a. Para stoi na lotnisku, a w tle widać ogromne samoloty. Bierzemy mój czy twój? – zapytała celebrytka w opisie zdjęcia, czym jeszcze bardziej zdenerwowała obserwujących i obserwujące. Jak oszczędzać wodę: 5 sposobów, by wydawać mniej na wodę i dbać o środowisko Jak oszczędzać wodę? Rozsądne korzystanie z tego surowca pozwala nie tylko na zaoszczędzenie sporej sumy pieniędzy, lecz także działa korzystnie na środowisko. W jaki sposób możesz ograniczyć zużycie wody w swoim domu i ogrodzie? Kylie Jenner w ogniu krytyki za swój post na Instagramie Internet wybuchł. Posypała się lawina krytykujących komentarzy. „Nie mogę się doczekać, jak Kylie Jenner nagra Instastories o świadomości klimatycznej, jakby ona jedna, swoim lotem, nie wyrządzała więcej szkody środowisku, co większość z nas” – czytamy na Twitterze. „Czyj bierzemy, aby zanieczyścić dzisiaj Ziemię?” – zapytał ironicznie użytkownik Instagrama. „Klimatyczna kryminalistka na pełen etat. Te samoloty nie powinny w ogóle latać” – napisał kolejny. Pomimo ogromnej krytyki zdjęcie zebrało ponad 8 milionów polubień. Jednak ilość komentarzy również jest imponująca. Ich liczba wynosi aż 37 tysięcy. To znacznie więcej niż mają jej ostatnie posty. Internauci i internautki mają celebrytce dużo do zarzucenia. Oprócz komentarzy na temat zanieczyszczania środowiska, pojawiły się również te, które zarzucają Kylie i jej siostrom epatowanie bogactwem. Ludzie dziwią się, że to nadal jest modne oraz, jak bardzo, ociekające luksusami życie członkiń klanu Kardashian-Jenner jest oderwane od życia „zwykłych ludzi”.
Gdzie trafiają ubrania, których już nie chcemy, co się z nimi dzieje i jaki ma to wpływ na świat? To właśnie o tym rozmawiano na Global Fashion Summit 2022, dorocznej konferencji poświęconej ekologicznej modzie
Global Fashion Summit to forum dla liderów zmian na rzecz odpowiedzialnej mody. Do tej pory odbywało się pod nazwą Copenhagen Fashion Summit, a teraz przyjmuje globalną perspektywę I możemy oczekiwać, że będzie „podróżować po świecie” i odzwierciedlać różnorodność perspektyw. Co działo się podczas tegorocznej edycji wydarzenia? Mamy dla was informacje z pierwszej ręki. Jakie wyzwania stoją obecnie przed branżą mody, czym jest „waste colonialism”, a czym „carbon insetting”. Co dzieje się z ubraniami, które trafiają na śmietnik i jakie pomysły mają marki, by rozwiązać ten problem? Przeczytajcie!
W tym artykule: Global Fashion Summit 2022 – relacja z najważniejszej na świecie konferencji poświęconej zrównoważonej modzie Gdzie trafiają ubrania, które wyrzucamy i co się z nimi dzieje? Waste colonialism i waste dictatorship, czyli mocne słowa na Global Fashion Summit 2022 Wysypiska ubrań w opinii ekspertek Innowacje dla ekologicznej mody, czyli proszek-nie-proszek do prania Niewygodne pytania o modę Global Fashion Summit 2022 – relacja z najważniejszej na świecie konferencji poświęconej zrównoważonej modzie Biorąc pod uwagę łańcuch dostaw, czyli drogę od pola do sklepu, przemysł odzieżowy i obuwniczy jest czwartym, który zużywa najwięcej wody i zasobów naturalnych. Zaraz po żywności, transporcie i budownictwie. Największy (negatywny) wpływ na środowisko i ludzi moda wywiera tam, gdzie jest produkowana. Podczas wydarzenia nie mogło więc zabraknąć przedstawicieli przemysłu odzieżowego z Bangladeszu (co wyraźnie odróżniło tegoroczną konferencję od wcześniejszych). Jeśli masz na sobie coś z bawełny wyprodukowanego przez europejską sieciówkę, to z dużym prawdopodobieństwem powstało to właśnie w Bangladeszu. Spośród 10 fabryk odzieży o najwyższych ekologicznych standardach na świecie, 7 znajduje się właśnie tam. Co więcej, organizatorzy kopenhaskiego zlotu przedstawicieli świata sustainabilty, czyli Global Fashion Agenda, angażują się tam już od dwóch lat w projekt Circular Fashion Partnership, który ma na celu rozwinięcie recyklingu tekstyliów na większą skalę. W tym roku ogłosili też kolejny projekt – Global Circular Fashion Forum, który ma zwiększyć światową produkcję tekstyliów z recyklingu – zarówno z odpadów produkcyjnych, jak i odzieży wyrzucanej przez konsumentów z całego świata. I to właśnie ten temat był drugim, który najbardziej poruszył zebraną publiczność. Gdzie trafiają ubrania, które wyrzucamy i co się z nimi dzieje? Pojawiły się aktywistki, młodzi projektanci i kilka odważnych głosów, które przywróciły sens Global Fashion Summit. Z moich rozmów i obserwacji wynika, że najbardziej poruszające było usłyszeć o realiach panujących w krajach, do których trafiają wyrzucone przez nas ubrania. Jak wpływa to na rozwój lokalnego przemysłu odzieżowego? Jakie warunki życia i pracy mają pracownice i pracownicy gigantycznych bazarów sprzedających używaną odzież? A co z ludźmi, którzy żyją w pobliżu wysypisk śmieci zasypanych odzieżą z naszych domów? Ocenia się, że w Europie konsumujemy średnio 26 kg tekstyliów na osobę. Ponad połowa z zebranych tekstyliów jest przeznaczana do ponownego użytku, czyli w większości eksportowana do krajów Globalnego Południa. Druga połowa jest przetwarzana na czyściwo, materiały izolacyjne i paliwo alternatywne. Ocenia się, że tylko 1% odpadów w wyniku recyklingu zostanie przetworzonych na nowe tkaniny. View oEmbed on the source website Waste colonialism i waste dictatorship, czyli mocne słowa na Global Fashion Summit 2022 W Kopehadze padły mocne słowa. Liz Ricketts, jedna z założycielek Or Foundation, określa eksport używanej odzieży do Afryki jako „waste colonialism”. Bobby Kolade, założyciel marki Buzigahill, jako „waste dictatorship”. Mówi do nas: Obudźcie się! Czy potrzebujecie jednorazowej koszulki, żeby przebiec maraton? Ja wiem, że ta koszulka na koniec wyląduje w moim kraju. Ich wystąpienia nie byłyby tak poruszające, gdybyśmy nie mieli świadomości, lub nie przeczuwali, że one naprawdę świadczą o dramatycznej skali problemu. Bobbiemu łatwiej było rozkręcić markę w oparciu o odzież second-hand importowaną z Zachodu niż używając bawełny z Ugandy, bo import całkowicie unicestwił lokalną produkcję. Liz wzrusza się, mówiąc o trudach życia i niesprawiedliwości, która spotyka kobiety trudniące się transportem i handlem odzieżą używaną w Ghanie, które zarabiają na życie i utrzymanie rodzin, nosząc na głowach nawet 80-kilowe paczki z odzieżą. Niestety większość używanej odzieży z Zachodu trafia do Azji i Afryki. Wszędzie tam, gdzie ktoś chce zapłacić za nią, nawet gdy oficjalnie jest to zakazane tak jak w Ghanie (już od 2019 roku). Liz otrzyma miliony dolarów od marki SHEIN, żeby wspierać formalnych i nieformalnych pracowników przetwarzających odpady odzieżowe w Ghanie i poprawić ich jakość życia. Po ogłoszeniu tej współpracy, wszyscy na chwilę wstrzymali oddech. Czas pokaże, czy to zapowiedź większych zmian. Wysypiska ubrań w opinii ekspertek Z pewnością ten temat nie jest nowy dla naszej lokalnej ekspertki Zofii Zochniak z Ubrania do Oddania. Jej profil na Instagramie to kopalnia wiedzy na temat rynku second-hand i odpowiedzialnej konsumpcji. Niestety Ghana jest wysypiskiem tekstylnych śmieci świata. Wynika to z sytuacji gospodarczej i ekonomicznej tego regionu i braku restrykcyjnych wytycznych regulujących zasady handlu odzieżą używaną z kupcami z Ghany. Moim zdaniem, odpowiedzialny model pracy w drugim obiegu powinien opierać się na gospodarowaniu tym, co w danym kraju stało się odpadem. Tymczasem Polska jest jednym z głównych odbiorców odpadu tekstylnego z Wielkiej Brytanii, a po nas jest właśnie Ghana. Dlatego w Ubraniach Do Oddania każdego dnia pracujemy nad tym, aby jak największy odsetek pozyskiwanych ubrań wprowadzać do drugiego obiegu właśnie w Polsce – mówi. I dodaje: Jednocześnie chcieliśmy sprawdzić, jak działa obszar eksportowy we współpracy z afrykańskimi kupcami. Zdecydowaliśmy się nawiązać współpracę z przedstawicielką najbardziej restrykcyjnego i wyregulowanego rynku, jakim jest rynek kenijski. Drugi obieg stanowi w Kenii bardzo istotną gałąź gospodarczą i jest dokładnie kontrolowany przez powołane instytucje. Taka współpraca nie jest łatwa, ale nie jest też niemożliwa. Dzięki temu doświadczeniu wiemy, że idealny model współpracy z afrykańskimi kupcami istnieje – pod warunkiem, że polscy przedsiębiorcy będą swoich afrykańskich kontrahentów traktować po partnersku – przede wszystkim oferując w sprzedaży wyłącznie to, co ci chcą kupować. W kopenhaskiej debacie zabrakło głosu przedstawicieli europejskich sortowni. To oni zbierają, sortują, przetwarzają i eksportują odzież. Gdyby nie oni, nie bardzo byłoby wiadomo, gdzie mielibyśmy ją wyrzucać. To oni przekazują część swoich dochodów na rzecz organizacji charytatywnych, takich jak choćby Czerwony Krzyż. Od 2025 roku wszystkie kraje europejskie będą miały obowiązek zbierać odpady tekstylne od mieszkańców, co postawi ich przed sporym wyzwaniem, bo ubrań i odpadów zebranych od konsumentów będzie jeszcze więcej. Przedstawicielem tego przemysłu w Polsce jest rodzinna firma, Wtórpol, która testuje nowe technologie w ramach europejskiego projektu Sorting for Circularity, żeby wkrótce sortować odzież także pod kątem recyklingu, a nie tylko jakości i potrzeb kupców. Co roku wprowadzamy do drugiego obiegu 84 miliony kilogramów niepotrzebnej odzieży. Ubrania w najlepszym stanie trafiają do naszej sieci second handów w Polsce lub na eksport, a te w gorszym – są przetwarzane na czyściwo lub paliwo alternatywne. W Polsce drugie życie otrzymuje dziś wciąż mniej niż połowa wyrzucanych ubrań – mówi Monika Lipnicka z Wtórpola. I tłumaczy: Aby to zmienić, potrzebna jest edukacja, budowanie świadomości i odpowiedzialności za środowisko i naturalne zasoby. Dlatego właśnie od lat angażujemy się w projekty mające na celu uświadomienie, jak ogromną rolę ma drugi obieg – zarówno w życiu naszym, jak i w życiu przyszłych pokoleń. Wszystkim nam powinno zależeć na tym, by niepotrzebne ubrania nie były traktowane jako odpad, ale zgodnie z prawdą, jako cenny surowiec nadający się do stworzenia zupełnie nowych rzeczy. Na szczęście widzimy pozytywny trend – coraz więcej osób porzuca wszechobecny konsumpcjonizm na rzecz mody zrównoważonej i świadomych decyzji zakupowych. Innowacje dla ekologicznej mody, czyli proszek-nie-proszek do prania Podczas sympozjum organizowanego przez Global Fashion Agenda poznać można (i pokazać) odpowiedzialne innowacje i nowe produkty. Regularnie wystawiają się tam start-upy, które zostały wyróżnione nagrodą H&M – Global Change Award. W tym roku jest to Biorestore, enzymatyczny produkt do prania, ale nie detergent. To detergent 2.0, albo „re-tergent”, obiecujący odświeżyć kolor i usunąć zmechaconą warstwę z bawełnianych tzw. „spilingowanych” ubrań, żeby przywrócić im dawną świetność. Detergenty to coś, co nie kojarzy się z odpowiedzialną modą, przecież pranie i suszenie ubrań wiążą się z zużyciem wody, energii i generowaniem odpadów w postaci mikrowłókien. Jednak Biorestore obiecuje przywrócić wygląd bawełnie, której nie chcemy już nosić, tym samym wydłużając jej czas przydatności do użycia, co jest bezcennym argumentem dla odpowiedzialnych konsumentów. Niewygodne pytania o modę Moje serce skradła mniejsza scena konferencji, czyli Action Stage. To tam – z dala od sceny głównej i licznej publiki, miały miejsce najciekawsze prezentacje. Tam można było porozmawiać z prelegentami i zadać im, także te niewygodne, pytania. Przedstawiciele marki Ganni opowiadali o tym, czym jest carbon insetting (zmniejszenie emisji dwutlenku węgla, np. dzięki wykorzystaniu energii z odnawialnych źródeł) i jak, z dwoma producentami w Portugalii, pracują nad ochroną i zwiększeniem bioróżnorodności w miejscu produkcji kolekcji. Tam też, Asos opowiadał o współpracy z lokalnymi partnerami nad otwarciem centrum wsparcia pracowników – emigrantów w Mauritiusie, a Reversed Resources i Recover o praktyce produkcji bawełny z recyklingu. Pierwszy raz można było usłyszeć o realiach pozyskiwania odpadów fabrycznych. Zachodnie marki nie interesowały się nimi przez lata, a teraz wiele z nich chce, żeby Reversed Resources je zbierało i segregowało pod kątem ponownego wykorzystania lub recyklingu. Do tej pory gospodarowano nimi lokalnie, trafiały na bazary i do domów, lub małych zakładów produkcyjnych. Teraz, kiedy nagle mają nową wartość, są tematem konfliktu i fabryki stoją przed trudnymi wyborami i naciskami ze strony dotychczasowych i nowych kupców. Nie będę wyliczać, ile razy z kopenhaskiej sceny poleciały wytarte slogany, takie jak think outside the box czy be the change you want to see in the world. Dla mnie osobiście zbyt dużo rozmów dotyczyło zmiany systemowej i toczyło się na czysto teoretycznym poziomie. Nie chodzi o to, że nie pragnę zmiany systemu mody, lecz o to, że śmiem wątpić w to, że kolejna seria wskaźników, celów i moderowanych paneli eksperckich to jest to, co tę zmianę przyniesie najszybciej. Większą wiarę pokładam w aktywistkach i aktywistach oraz biznesach, w których ktoś odważnie przejmuje stery i w was, czytelniczkach tego tekstu, które są zainteresowane odpowiedzialną konsumpcją i modą.
Powstała lalka Barbie wzorowana na wybitnej przyrodniczce Jane Goodall. Wyprzedała się na pniu
„W uznaniu dziesięcioleci poświęcenia, przełomowych badań i heroicznych osiągnięć jako obrończyni przyrody” firma Mattel uhonorowała 88-letnią Jane Goodall lalką Barbie, wzorowaną na wizerunku badaczki. To pierwsza w kolekcji Barbie Inspiring Women lalka wykonana z plastiku z recyklingu. Towarzyszy jej szympans David Greybeard, któremu słynna przyrodniczka poświęciła swoje pierwsze przełomowe prace.
W tym artykule: Barbie Inspiring Women Lalka Barbie inspirowana Jane Goodall Barbie Inspiring Women Jak czytamy na stronie firmy Mattel, kolekcja Barbie Inspiring Women składa hołd niesamowitym bohaterkom swoich czasów. Lalki powstające w tej serii są wzorowane na nieulękłych kobietach, które podjęły ryzyko, zmieniły zasady i utorowały drogę kolejnym pokoleniom dziewczynek, by marzyły odważniej niż kiedykolwiek wcześniej. Dotychczas swoje lalki Barbie we wspomnianej serii otrzymały m.in.: Maya Angelu, Frida Kahlo, Amelia Earhart, Eleonora Roosevelt, Florence Nightingale. Teraz do tego grona dołączyła 88-letnia Jane Goodall, wybitna brytyjska badaczka w dziedzinie prymatologii, etologii i antropologii, która od 1966 roku prowadzi badania nad szympansami w Parku Narodowym Gombe w Tanzanii (jednym z najważniejszych jej dokonań było odkrycie, że naczelne posługują się narzędziami). W uznaniu dziesięcioleci poświęcenia, przełomowych badań i heroicznych osiągnięć jako obrończyni przyrody, ekspertki od zachowań zwierząt i aktywistki, Barbie uhonorowała kolekcjonerską lalką dr Jane Goodall, założycielkę Instytutu Jane Goodall i Posłankę Pokoju ONZ – poinformował Mattel. Barbie inspiruje dziewczynki do bycia astronautkami i inżynierami Barbie swoją współpracą z Europejską Agencją Kosmiczną chce zachęcać dziewczynki do łamania stereotypów i realizowania się w astronomii oraz naukach ścisłych. Lalka Barbie inspirowana Jane Goodall Lalka Barbie wzorowana na słynnej przyrodniczce ubrana jest w „roboczy” strój khaki i została wyposażona w lornetkę i notatnik. Towarzyszy jest David Greybeard – szympans, któremu badaczka poświęciła swoje pierwsze przełomowe prace badawcze na temat emocji i komunikacji u zwierząt. Zresztą nowy wzór lalki zaprezentowano tuż przed Światowym Dniem Szympansa, który obchodzony jest 14 lipca. Barbie Jane Goodall zaprojektował Carlyle Nuera, główny designer kolekcji Barbie Signature. Lalka została wykonana w minimum 90 procentach z plastiku pochodzącego z recyklingu. Chciałam, by powstała lalka z moim wizerunkiem, jeszcze zanim pojawił się ten pomysł. Dziewczynki bawiące się Barbie potrzebują wyboru – lalki powinny być dostępne nie tylko w wersji „dziewczęcej”, jak było kiedyś. Teraz są astronautkami, lekarkami, itd. (...) Dzieci uczą się o mnie w szkole. Będą zachwycone, kiedy dostaną lalkę podobną do mnie – powiedziała Reutersowi przyrodniczka. Jane Goodall zwróciła uwagę, że przez całą swoją karierę zachęcała dzieci do tego, by interesowały się światem i próbowały go odkrywać. Jest przekonana, że „jej” Barbie jest jedną z szans na kształtowanie przyszłych liderek i liderów w dziedzinie ekologii. Jak widzimy na stronie Mattel, Barbie inspirowana dr Jane Goodall, która kosztuje 35 dolarów, wyprzedała się na pniu. Podcast Glamour EcoTalk: Weganizm to nie dieta, to styl bycia i filozofia W kolejnym odcinku podcastu Glamour EcoTalk rozmawiamy z Pawłem Gnatowskim, szefem kuchni Youmiko, wegańskiej restauracji sushi.