Co stało się z Gileadem po „Opowieści podręcznej”? Kontynuacja hitowego serialu zapowiada się jeszcze bardziej mrocznie
Nie pamiętają świata sprzed zakazów, czerwonych płaszczy i strachu. „The Testaments”, kontynuacja „Opowieści podręcznej”, opowiada historię dziewcząt wychowanych już w pełni przez reżim Gileadu. Pierwsze kadry zapowiadają serial mroczny, bezkompromisowy i boleśnie aktualny.
Podczas festiwalu CCXP25 w São Paulo zaprezentowano pierwsze oficjalne kadry z serialu „The Testaments”, czyli długo wyczekiwanej kontynuacji „Opowieści podręcznej”. Produkcja, oparta na powieści Margaret Atwood z 2019 roku, zadebiutuje w 2026 roku i przeniesie widzów do świata Gileadu wiele lat po wydarzeniach znanych z oryginalnej serii. Tym razem historia koncentruje się na dziewczętach, które dorastały już całkowicie w realiach totalitarnego systemu. Nie znają innej rzeczywistości niż ta narzucona przez reżim: wychowanie podporządkowane ideologii, jasno wyznaczone role społeczne i przyszłość zaplanowaną przez państwo. Ich codzienność to posłuszeństwo, kontrola i brak wyboru. „The Testaments” opowiada jednak nie tylko o opresji, ale przede wszystkim o dojrzewaniu, rodzącym się sprzeciwie i powolnym odkrywaniu, że nawet w najbardziej zamkniętym systemie istnieje przestrzeń na bunt. Nowe twarze, powrót ikony i znajoma estetyka Na pierwszych udostępnionych zdjęciach widzimy bohaterki grane przez Chase Infiniti, Lucy Halliday, Rowan Blanchard, Matteę Conforti, Isolde Ardies, Shechinah Mpumlwanę oraz Birvę Pandyę. Do obsady wraca także Ann Dowd, ponownie wcielająca się w postać ciotki Lydii – jednej z najbardziej złożonych i niejednoznacznych figur świata Gileadu. Kadry sugerują, że serial zachowa charakterystyczny wizualny język znany z „Opowieści podręcznej”: surową, niemal hipnotyczną estetykę, w której piękno kadrów kontrastuje z brutalnością systemu. Jednocześnie perspektywa młodszych bohaterek zapowiada zmianę tonu tj. mniej wspomnień utraconego świata, więcej prób zrozumienia rzeczywistości, w której przyszło im żyć, i pytań o możliwość jej podważenia. Ten sam twórca, nowy rozdział historii Za sterami projektu ponownie stoi Bruce Miller, twórca „Opowieści podręcznej”, pełniący funkcję showrunnera i producenta wykonawczego. Wśród producentów znaleźli się również Elisabeth Moss, Warren Littlefield oraz Mike Barker, który odpowiada za reżyserię trzech pierwszych odcinków. Serial powstaje dla MGM Television. „Opowieść podręcznej”, oparta na kultowej powieści Atwood z 1985 roku, zakończyła się po sześciu sezonach na początku tego roku. „The Testaments” nie jest więc prostą kontynuacją, lecz nowym spojrzeniem na Gilead – opowiedzianym z perspektywy pokolenia, które nie pamięta świata sprzed teokracji. To historia o dorastaniu w cieniu przemocy systemowej, o próbach wyrwania się z narzuconych ról i o cenie, jaką trzeba zapłacić za wolność. Premiera serialu zaplanowana jest na kwiecień 2026 roku. „The Testaments” będzie dostępne na platformach Hulu oraz Disney+.
Kobiety mają supermoce! Zwłaszcza te uprawiające sport. Co ma bieganie do feminizmu?
Przez całe stulecia atletyczne aktywności były wyłącznie udziałem mężczyzn. Aż się jedna odważna zaczaiła w krzakach i nielegalnie przebiegła maraton. Dzięki niej – i paru innym zuchwałym – dziś biegamy na potęgę. Żadna nie ucieka przed patriarchalną opresją. Wręcz przeciwnie – raczej leci co sił w łydkach na czołowe starcie z ograniczającą normą społeczną, wedle której sport damie nie przystoi.
Na początku chodziło o ciało. Umięśnione, wysportowane, silne nijak nie wpisywało się w obowiązujące kanony, bo te premiowały krągłe biodra i pełne piersi wzorowych matek i posłusznych żon. Atletycznie zbudowana kobieta wzbudzała powszechny niesmak, czasem wręcz odrazę. Nie była atrakcyjna – nie według konserwatywnych definicji atrakcyjności – a przecież zdolność przyciągania męskich spojrzeń był jej największym kapitałem i gwarancją przetrwania w świecie. Na atletkę długo żaden nie chciał spojrzeć. Żadnej rywalizacji, żadnego przekraczania siebie, żadnego porywania się na coraz bardziej imponujące osiągi. Chodziło też o władzę. Polityka, biznes, sport, sztuka – to tylko przykłady sektorów życia publicznego historycznie zdominowanych przez mężczyzn. Ograniczanie dostępu kobietom do tych przestrzeni służyło ustanowieniu i wzmacnianiu hierarchicznego porządku. W ten sposób podział na tych, którzy władzę sprawują, i tych, którzy jej podlegają, był jasny. Dziś kobiety uprawiają sport – amatorsko i profesjonalnie, biorą udział w zawodach, zdobywają medale. Ale niegdysiejsze nierówności wciąż wybrzmiewają, chociażby w tonie, jakim mówimy o zawodowych sportowczyniach, notorycznie umniejszając wartość kobiecych dyscyplin. Historia biegania świetnie pokazuje, jak zaciekle kobiety walczyły o swoje miejsce w sporcie i jak sport stał się przestrzenią skutecznej emancypacji. Gdy kobieta biega, rodzina płacze „Kobiety zawsze potrafiły biegać, ale przez całe stulecia mężczyźni próbowali nam wmówić, że się do tego nie nadajemy” – od tego zdania rozpoczyna się wydana w ubiegłym roku książka amerykańskiej dziennikarki Maggie Mertens „Better Faster Farther: How Running Changed Everything We Know About Women” (Lepiej, szybciej, dalej: Jak bieganie zmieniło wszystko, co wiemy o kobietach). Mertens postanowiła pokazać, jak bieganie – obecnie ultramodne – latami przyczyniało się do podtrzymywania patriarchalnego status quo i jak stało się narzędziem podważania przyjętego porządku, który narzucał kobietom całą litanię limitujących przekonań. Autorka w książce sięga do przykładów z historii, oddaje należny hołd ikonom biegowej rewolucji i przypomina, że dziś tak ochoczo i masowo startujemy w maratonach, bo kilka zbuntowanych i odważnych wybiegało nam prawo do aktywności sportowej, która realizuje nasze ambicje i sprawia nam przyjemność, a nie tylko służy pielęgnowaniu akceptowanej społecznie urody. „Mizoginia bierze się ze strachu przed upadkiem tradycyjnych struktur rodzinnych, w których mężczyzna sprawuje władzę zarówno w domu, jak i poza nim” – tłumaczyła Mertens w rozmowie z kwartalnikiem dla biegaczy i biegaczek „Like The Wind”. A w swojej książce Maggie Mertens przypomina, jak w końcu XIX wieku wielkie sportowe areny były w zasadzie ostatnim bastionem tradycyjnej męskości, bo feministyczne działaczki z coraz większymi sukcesami domagały się uznania równości kobiet w życiu politycznym i społecznym. „Kobiety w Europie zaczynały się organizować w walce o więcej swobód, o prawa wyborcze, o prawo do edukacji i wykonywania zawodów wcześniej zarezerwowanych dla mężczyzn” – to fragment „Better Faster Farther”. „W tym samym czasie do podobnego poruszenia dochodziło w Stanach Zjednoczonych, gdzie jeszcze do niedawna zniewoleni czarni zbierali się w protestach o równe prawa. W skrócie: to, co dla wielu białych mężczyzn uchodziło za naturalny porządek, zostało poddane krytyce. W czasach bez globalnej wojny sport był więc idealną areną, na której można było performować męskość i przypominać o swojej fizycznej przewadze” – pisze Mertens. Kobiety na maratony Autorka „Better Faster Farther” lubi wracać do jednej z największych teorii spiskowych, które miały powstrzymać kobiety przed bieganiem. Do programu letnich igrzysk olimpijskich organizowanych w 1928 roku w Los Angeles włączono lekkoatletykę kobiet, w tym bieg na 800 metrów. Obecni na miejscu reporterzy i sędziowie twierdzili, że uczestniczki mdleją podczas zawodów i nie docierają do mety. Te doniesienia miały ostatecznie dowieść, że zawodowy sport jest domeną facetów. Seksistowskie kłamstwa o omdlałych biegaczkach demaskowały materiały wideo z turnieju. Ale zanim wyszły na jaw, kobiece biegi na dystans dłuższy niż 200 metrów usunięto z igrzysk olimpijskich, a to pozwalało dalej montować w społeczeństwie mizoginiczne przekonania, że kobiety, te cherlawe chuchra, nie powinny podejmować wysiłku fizycznego. „Częste treningi to zarazem element amerykańskiej tradycji, aczkolwiek historycznie bardziej dostępny dla mężczyzn. Podczas gdy podatnym na »histerię« dziewiętnastowiecznym kobietom zalecano wypoczynek w łóżku lub histerektomię, mężczyznom podstawiano konia i radzono udać się w dzicz” – czytamy w wydanej niedawno po polsku głośnej książce „Ewangelia wellnessu” Riny Raphael. Autorka przypomina też, że moda na amatorskie bieganie zaczęła w końcu lat 70. ubiegłego wieku: Książka ojca joggingu pewnie nie odniosłaby takiego sukcesu, gdyby nie toczona od kilkunastu lat walka o równość na ścieżkach i olimpiadach. Przeświadczenie, że bieganie jest zbyt dużym wysiłkiem dla kobiet, usprawiedliwiało systemowe wykluczenia. Biegaczki nie mogły nawet zgłaszać się do maratonów. W 1966 roku Roberta „Bobbi” Gibb ukryła się w chaszczach przy starcie maratonu w Bostonie, by niepostrzeżenie – i wówczas także nielegalnie – przebiec trasę wyścigu. Rok później Kathrine Switzer też uczestniczyła w tym maratonie, bo zarejestrowała się, używając wyłącznie inicjałów. Do historii przeszło zdjęcie, na którym osoba pracująca przy organizacji biegu próbuje zerwać Switzer numer startowy, by unieważnić jej udział. Kathrine udało się uciec i dokończyć bieg, a wspomniany numer 261 stał się symbolem nieustraszonego oporu kobiet. Jeszcze wiele lat później kobiety uczestniczące w zawodach biegowych, już legalnie, na piersiach przypinały sobie numer nadany przez organizatora, a na plecach właśnie 261, taki symboliczny gest wdzięczności i solidarności. W 1972 roku pozwolono na udział kobiet w dwóch ważnych amerykańskich maratonach, bostońskim i nowojorskim, a w 1984 roku maraton kobiet stał się dyscypliną olimpijską. Choć Switzer zawsze podkreślała, że jej bieg wcale nie był wielkim przemyślanym przewrotem feministycznym, zdaje sobie również sprawę, że bieganie może być polityczne, i dziś prowadzi międzynarodową fundację łączącą kobiety w rozbiegane społeczności. Wstęp tylko dla dziewczyn Gdy Kathrine Switzer zakładała fundację 261 Fearless Moment, kobiece kluby biegowe nie były niczym oczywistym, a dziś stają się normą, przynajmniej w każdym większym mieście. – Nie za bardzo lubiłam biegać, więc dołączyłam do klubu, żeby się przekonać do tej dyscypliny i przygotować do półmaratonu – opowiada Olga Kapusta, trenerka i inicjatorka powstania kobiecej społeczności biegowej Swords Is Female, działającej pod parasolem warszawskiego klubu Swords Athletics. – Kiedy przyszłam na pierwsze spotkanie, w klubie biegały może cztery dziewczyny. Było nas mało, stąd pomysł stworzenia grupy tylko dla dziewczyn. Sama, gdy obserwowałam Swords Athletics na Instagramie, myślałam, że nie dam rady z nimi biegać, bo są za szybcy i nie nadążę. Próg wejścia był wysoki. Kobiecą grupą, która wychodzi na lżejsze treningi, chciałyśmy zachęcić inne dziewczyny. Swords Is Female właśnie obchodzi piąte urodziny, a z czasem dziewczyny zaczęły biegać więcej maratonów, zależy im na jak najlepszym wyniku, chcą biegać szybko. Dziś więc działamy dwutorowo. Zachęcamy dziewczyny, by zaczęły biegać, a tym, które już biegają, pokazujemy, jak trenować, żeby biegać jeszcze lepiej – tłumaczy. Dziewczyny dołączają do klubów biegowych wyłącznie dla kobiet, bo czują się w nich komfortowo – nikt się na nie nieodpowiednio nie patrzy, nie ocenia sprawności ani wyglądu. Bieganie w grupie to także większe poczucie bezpieczeństwa – wiele kobiet boi się biegać solo, zwłaszcza po zmroku. Liczy się też integracja. W kobiecych klubach biegowych zaczynają się przyjaźnie albo przynajmniej jakościowe koleżeńskie znajomości. Olga Kapusta jakiś czas temu napisała na swoim Instagramie, że „kobiety mają supermoce, zwłaszcza te uprawiające sport”. – Niedawno odbyła się kolejna edycja naszych flagowych zawodów, Border to Hel – mówi. – To, co dziewczyny tam wyprawiają… Biegną przez trzydzieści kilka godzin na równi z chłopakami. Są niezwykle mocne fizycznie i mentalnie. I to właśnie sport buduje taką siłę psychiczną. Regularne treningi sprawiają, że jesteś bardziej odporna na różne sytuacje, mniej pogubiona, życie masz lepiej ustawione. Sport pozwala sobie poradzić z szalonym tempem świata i nadmiarem bodźców. Buduje poczucie dyscypliny. Nieważne, ile masz na głowie – dowozisz. Widzę to po koleżankach i dziewczynach, które z nami trenują. Mogą mieć dzieci i pracować na dwa etaty, a sport sprawia, że są w stanie ułożyć sobie wszystkie obowiązki. To jest właśnie moc kobiet. Artykuł ukazał się w magazynie Glamour 9/25.
Toksyczne wzorce niszczą mężczyzn. Czy to odpowiedzialność kobiet, by ich ratować?
Gdzie były feministki, gdy Andrew Tate budował swoje zasięgi? I czy w ogóle to odpowiedzialność kobiet, by ratować mężczyzn przed szkodliwym wpływem patologicznych przekazów płynących z manosfery, skoro dobrowolnie im ulegają?
Stephen Graham miał misję. „Nie chciałem jako aktor i autor scenariusza, zrobić serialu, który okaże się po prostu hitem. Chciałem nakręcić jeden z tych dramatów, które rezonują społecznie” – mówił w rozmowie z magazynem „Rolling Stone” wiosną 2025, tuż po tym, jak 13 marca ukazała się na Netfliksie limitowana seria „Dojrzewanie”, której wystarczyły 24 godziny, by stała się najchętniej oglądaną premierą na platformie. Przy okazji wywołała dyskusję na temat kondycji emocjonalnej dorastających chłopców i wpływu seksistowskiej retoryki dominującej na forach internetowych skupiających środowiska incelskie czy w treściach szemranych influencerów pokroju wspomnianego Andrew Tate’a, byłego boksera, przestępcy seksualnego, wreszcie samozwańczego przewodnika współczesnych mężczyzn, którzy nie potrafią odnaleźć się w rzeczywistości wyemancypowanych kobiet, a ich opór wobec zmiany często realizuje się w brutalnych aktach przemocy. „Mamy poważny problem” – kontynuował Graham w wywiadzie. Serial Netfliksa triumfował podczas ceremonii Emmy Awards, nominowany w 13 kategoriach, ostatecznie wygrał w pięciu. To na pewno jedna z najważniejszych tegorocznych produkcji. Odważnie zrealizowana, bo kręcona techniką długiego ujęcia, bez cięć, co tylko wzmaga i tak gęstą atmosferę serialu, buduje iluzję, że przedstawiona sytuacja rozgrywa się tu i teraz. Bo „Dojrzewanie” to dojmująco realistyczny, sprytnie odwrócony kryminał o 13-latku oskarżonym o morderstwo koleżanki ze szkoły, z którego wybrzmiewa ta niewygodna prawda, że nawet mili, nieśmiali chłopcy z teoretycznie dobrych domów są zdolni do okrucieństwa i przemocy, jeśli nie uda się ich uchronić przed radykalizującym poglądy patoprzekazem z internetu. Mężczyźni w niewoli manosfery Stephen Graham, współtwórca serialu „Dojrzewanie”, który wciela się także w postać ojca aresztowanego chłopca,w wielu wywiadach wspomina o rzeczywistych zbrodniach, które wstrząsały Wielką Brytanią w ostatnich latach i które stały się punktem wyjścia do napisania scenariusza. To tylko potwierdza, że dostępne w mediach społecznościowych mizoginiczne treści mają coraz większy wpływ. Media od kilku lat zwracają uwagę na korelację między przemocą wobec kobiet a aktywnością internetową sprawców. W 2021 roku 22-letni Jake Davison zastrzelił pięć osób, w tym własną matkę, a następnie popełnił samobójstwo. Otwarcie przyznawał się do aktywnej obecności na forach internetowych kojarzonych z incelami, środowiskiem mężczyzn żyjących w przymusowym celibacie i – w ich przekonaniu – odrzuconych przez kobiety ze względu na swoją niską atrakcyjność, bo nie wyglądają odpowiednio i nie zarabiają wystarczająco dużo. W częściach internetu zdominowanych przez incelską retorykę próba poradzenia sobie z poczuciem nieadekwatności przepoczwarza się w nienawiść do wszystkich kobiet, zepsutych, nieczułych, zbyt pewnych siebie, proszących się o to, by ktoś przypomniał im, gdzie jest ich miejsce. – Z badań wyraźnie wynika, że mężczyźni poszukują treści przeznaczonych właśnie dla nich, ale w internecie trafiają na content z manosfery. Ta toksyna skutecznie zalewa im umysły. W dodatku są na nią podatni również dorośli faceci. A dorastający chłopcy? Jak mają rozpoznać szkodliwy przekaz? Ich umysł i emocje jeszcze nie są w pełni dojrzałe, rozwinięte – mówi Marta Majchrzak, psycholożka społeczna, założycielka pracowni badawczej Herstories. – Faktycznie w internecie brakuje treści kierowanych do mężczyzn, które wspierałyby ich w poszukiwaniach, w samorozwoju. Może właśnie tę niszę powinien wypełnić feminizm? Czy to nasz problem? Za każdym razem, gdy pada sugestia, że może to aktywistki i publicystki feministyczne powinny wziąć na siebie odpowiedzialność za transformację mężczyzn, wskazać im kierunek i zaopiekować ich osobistym wzrostem, pojawiają się kontrargumenty ze strony samych kobiet, że niby z jakiej racji. Mamy wystarczająco dużo swoich problemów, a poza tym priorytetem dla feminizmu jest równość kobiety, a nie dobrostan mężczyzny. To prawda? – Taka argumentacja jest konsekwencją stereotypowego rozumienia feminizmu – odpowiada Marta Majchrzak. – Wiele osób wciąż widzi go jako ruch skierowany przeciwko mężczyznom. Dlaczego więc miałybyśmy wspierać mężczyzn, skoro z zasady jesteśmy wobec nich krytycznie nastawione? To jest ten popowy feminizm, daleki od inkluzywności. Tymczasem ten, w który ja wierzę i który praktykuję, łamie stereotypy płciowe. Jest tak samo skierowany przeciwko toksycznej męskości, jak i toksycznej kobiecości. Męskość sama w sobie nie jest toksyczna, ale widzimy, jak szkodliwa jest ta, która definiuje się przez przemoc, dominację, władzę jako cel. Tu jest lęk przed okazaniem słabości i tłumienie emocji. Z kolei w toksyczną kobiecość wpisane są nadprogramowa opieka, przedkładanie cudzych potrzeb nad własne, niechęć wobec siostrzeństwa i przekonanie, że należy się podporządkować. Żyjemy w świecie, w którym te stereotypowe wzorce męskości i kobiecości są bardzo widoczne, a feminizm uczy myślenia poza stereotypem. Jest mostem, który nas łączy, bo widzisz w drugiej osobie przede wszystkim człowieka, a nie płeć i to, co z nią związane. Tylko taka perspektywa sprawi, że nam i naszym dzieciom będzie się żyło lepiej – puentuje badaczka. Jak wychować syna na feministę? Obsypany nagrodami serial Netfliksa jest ważnym głosem w dyskusji o męskości, bo przygląda się opisywanemu zjawisku z wielu stron. Twórcy „Dojrzewania” są ewidentnie świadomi, że problem jest złożony, a za przemoc, której dokonuje dziecko, owszem, są odpowiedzialni dorośli, ale nie można wskazać jednego winnego. Może być nim wycofany emocjonalnie ojciec, nauczyciel, który nie poświęca dorastającym podopiecznym wystarczającej uwagi, idol z internetu, który z wyrachowaniem kapitalizuje lęki i kompleksy nastoletnich chłopców, wreszcie państwo, opieszałe we wprowadzaniu regulacji, które utrudnią osobom małoletnim dostęp do szkodliwych treści. Można z drugiej strony wierzyć, że nastolatek wyposażony w odpowiednie zasoby – w domu i w szkole – będzie umiał weryfikować content, z którym ma do czynienia. W 2022 roku Sonora Jha, eseistka i wykładowczyni akademicka z Seattle, wydała książkę „How to Raise a Feminist Son” (Jak wychować syna na feministę), w której dzieliła się własnym rodzicielskim doświadczeniem. Książka wywołała poruszenie. „Nie chodzi wyłącznie o wychowanie delikatnych, empatycznych chłopców. Powinnyśmy im przypominać, że w świecie większej równości mężczyzna nie musi wiecznie dowodzić, bo może podążać za kimś. Ma prawo do porażki. Może zajmować się domem i spędzać więcej czasu z dziećmi. I nie będzie przez to mniej męski”. Mogłoby się wydawać, że feministkom udało się już przekonać sporą część populacji do zmiany myślenia o powinnościach wynikających z płci. Że pomogły nie tylko kobietom, ale również mężczyznom wyzwolić się ze sztywnych ról, które narzuciła im kultura. Zdobywcy i lidera. Tego, który zarabia, by utrzymać rodzinę, i wychowuje dzieci, ale ich nie przytula. W pracy odnosi wyłącznie sukcesy. W seksie jest bezkonkurencyjny. Tymczasem okazuje się, że mężczyźni odrzucają dzisiaj tę zmianę. – Nie odrzucają. Po prostu tych, którym się zmiana nie podoba, słychać dziś bardziej – podkreśla Marta Majchrzak. – Trzeba pamiętać, że progres nie przebiega liniowo. Każdy postęp wiąże się z próbą zablokowania go. To frustrujące, gdy robimy krok w przód, a potem ktoś nas cofa o dwa, ale tak wygląda proces zmiany społecznej. Pokolenie równości czy podziału? Ten niewygodny paradoks wybrzmiewa z analiz światopoglądowych postaw generacji Z. To z jednej strony niezwykle otwarte, tolerancyjne, liberalnie usposobione pokolenie, a z drugiej to właśnie młodzi mężczyźni z tej generacji najczęściej ulegają fantazjom o konserwatywnej ekspresji męskości i kobiecości. Co z kolei przeczy powszechnemu przekonaniu, że dla następnych pokoleń tradycyjne role płciowe nie będą miały żadnego znaczenia. Marta Majchrzak współprowadziła spotkania warsztatowe dla dziewczynek w wieku wczesnoszkolnym i zauważa, że nawet wśród tak młodych osób wciąż funkcjonują utarte, schematyczne przekonania na temat płci. – Chłopcy muszą być wysportowani, świetnie grać w nogę. Mają być twardzi, rządzić i nawet powinni być trochę niegrzeczni. A na dziewczynkach dalej ciąży presja bycia idealną. Muszą ładnie wyglądać i być miłe – mówi badaczka. – Oczywiście to się zmienia, ale powoli. Zwłaszcza rodzice dziewczynek napierają, by szkoła także zachęcała je do większej asertywności. Realizując projekt w szkołach, zauważyłam też, że światy dziewczynek i chłopców są kompletnie rozdzielone. Dziewczynki czują się krytykowane, nieakceptowane, więc naturalnie odpowiadają tym samym. A ja jako mama 12-letniego chłopca, mogę potwierdzić, że najlepsze, co mogą zrobić rodzice chłopców, to dopilnować, by dziewczynki były częścią ich grupy rówieśniczej. Mój syn dorastał z córkami znajomych, miał zarówno kolegów, jak i koleżanki. Dzięki temu, w przeciwieństwie do wielu swoich kolegów, nie wstydzi się rozmawiać z dziewczynkami i czuje się w ich towarzystwie naturalnie. Cieszę się, że sam zauważa, jak bliskie nam osoby często spełniają różne funkcje w naszym życiu. Z kimś jest fajnie pójść na deskorolkę, z kimś innym do kina, a jeszcze inna osoba sprawdzi się w rozmowie o emocjach. Obecność koleżanek pomaga wytłumaczyć dziecku tę różnorodność i pokazać, jakie ma zalety. Nie trzeba używać słowa „feminizm” w rozmowach z 12-latkiem, żeby uczyć go równości – zaznacza. Zwłaszcza że wiemy, jak niebezpieczne jest wychowanie kolejnego podzielonego pokolenia.
Mężczyźni założyli spódnice na znak solidarności z kobietami. Tę kampanię powinien zobaczyć każdy!
„To nie tylko artystyczny sprzeciw wobec przemocy wobec kobiet, lecz także szerszy manifest równości, tolerancji i prawa do bycia sobą” – tak o swoim ostatnim projekcie „To nie sukienka daje przyzwolenie” mówi artystka wizualna Pamela Porwen, która – by zwrócić uwagę na poważny problem – ubrała mężczyzn w spódnice i sfotografowała na tle Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie.
Mężczyźni w spódnicach przed Pałacem Kultury i Nauki w Warszawie? To najnowszy projekt artystyczny Pameli Porwen, polskiej artystki wizualnej, która nie boi się podejmować trudnych tematów (to właśnie ona stoi za głośnym „Polskim Filmem o Aborcji”). I jej odpowiedź na masowy protest, jaki odbył się w Turcji w 2015 roku po brutalnym gwałcie na 20-letniej Özgecan Aslan, w wyniku którego straciła ona życie. Tysiące osób wyszło wówczas na ulicę nie tylko na znak protestu, ale i by przypomnieć, że odpowiedzialność leży zawsze po stronie sprawcy – i to, w co ubrana była ofiara nie ma absolutnie żadnego znaczenia. To właśnie dlatego protestujący – wśród których nie brakowało także mężczyzn – na demonstracji pojawili się w sukienkach i spódnicach. Projekt Porwen „To nie sukienka daje przyzwolenie” jest do tego bezpośrednim odniesieniem. By jeszcze raz podkreślić, że to nie strój zachęca do przemocy lecz to kultura milczenia. „To nie sukienka daje przyzwolenie” – artystyczny projekt Pameli Porwen na znak sprzeciwu wobec przemocy wobec kobiet Kampania „To nie sukienka daje przyzwolenie” to nie tylko zdjęcia mężczyzn, którzy w spódnicach pozują przed Pałacem Kultury i Nauki w Warszawie, ale i wideo inspirowane twórczością Gustave'a Courbeta, które nawiązuje do aktualnej społeczno-politycznej sytuacji Polski. I dodaje, że ten projekt to nie tylko manifest solidarności z kobietami,ale i gest queerowy, ponieważ część uczestników identyfikuje się właśnie jako osoby queerowe, a ich obecność i słowa poszerzają pole widzialności. „Wspomnienie o trans kobietach, osobach niebinarnych i wszystkich, których wygląd był przyczyną wykluczenia lub ataku, nadaje projektowi dodatkową warstwę – to także opowieść o wolności wyrażania siebie, o odrzuceniu norm, które nakazują, jak powinien wyglądać „prawdziwy” mężczyzna” – mówi. Mężczyźni w spódnicach w projekcie Pameli Porwen „To nie sukienka daje przyzwolenie” W najnowszy projekt Pameli Porwen zaangażowali się: Michał Cessanis – dziennikarz i podróżnik Miłosz Przepiórkowski – działacz Kampanii Przeciw Homofobii, Mateusz Urban – aktywista społeczny, walczący, wraz z mężem, Miłoszem Przepiórkowskim, o uznanie transkrypcji aktu małżeństwa zawartego kilka lat temu w Niemczech, Mateusz Trzebiatowski – działacz KPH, Maciej Jarosz – biotechnolog, Rafał Dembe – prezes Parady Równości, Tomasz Kosmalski – nauczyciel, aktywista, Andrzej Sosnowski – księgowy i tłumacz oraz Mateusz Wyszomirski – członek Partii Razem. To właśnie oni stanęli przed PKiN ubrani w spódnice, by wypowiedzieć jakże ważne słowa: „Wspieram kobiety. Wspieram trans kobiety, cis kobiety, kobiece osoby niebinarne. W ogóle wspieram wszystkie osoby, które kiedykolwiek doświadczyły przemocy ze względu na swój wygląd. Jestem z wami”.
To najlepszy film wszech czasów i twierdzą tak krytycy. Obejrzycie go w streamingu (i to za darmo)
Krytycy są zgodni. To najlepszy film wszech czasów. Produkcję, która była trudno dostępna w Polsce, obejrzycie teraz w streamingu. Dobra wiadomość – całkowicie za darmo! Zobaczcie, o jaki film chodzi. To kino wybitne.
W tym artykule: „Jeanne Dielman, Bulwar Handlowy, 1080 Bruksela” – fabuła „Jeanne Dielman, Bulwar Handlowy, 1080 Bruksela” – obsada i twórcy „Jeanne Dielman, Bulwar Handlowy, 1080 Bruksela” – zwiastun, gdzie obejrzeć? To właśnie ta produkcja została nazwana najlepszym filmem wszech czasów . „Jeanne Dielman, Bulwar Handlowy, 1080 Bruksela”, bo tak brzmi jej tytuł, zajęła pierwsze miejsce na liście prestiżowego magazynu, „Sight and Sound”. Ostatnia edycja The Greatest Films of All Time: Critics’ 100 Greatest Films, odbyła się w 2022 roku. To właśnie wtedy krytycy i eksperci postanowili wyróżnić nie klasykę, a niezależne i awangardowe kino feministyczne. „Jeanne Dielman, Bulwar Handlowy, 1080 Bruksela” to pierwszy film wyreżyserowany przez kobietę, który znalazł się w tym prestiżowym zestawieniu. Poznajcie szczegóły dotyczące fabuły i obsady. „Jeanne Dielman, Bulwar Handlowy, 1080 Bruksela” – fabuła Opowieść koncentruje się na postaci Jeanne Dielman – samotnej matki i pani domu, której życie toczy się według sztywno ustalonej rutyny. Dni upływają jej na sprzątaniu, gotowaniu i opiece nad synem. Jednak Jeanne skrywa także swoje drugie oblicze – po cichu zarabia jako prostytutka. Nagle uporządkowany świat bohaterki lega w gruzach. Jej codzienność ulega zmianie i już nigdy nie będzie taka sama. Ten film zdecydowanie nie jest dla każdego. Trwa prawie trzy i pół godziny i dla niektórych widzów może wydawać się nużący. Nie brakuje w nim długich, szczegółowych scen – jak chociażby obierania ziemniaków czy smażenia kotletów. Choć mogą wydawać się monotonne, mają głęboki sens – podkreślają ciężar codziennych obowiązków i niewidzialną pracę, jaką wykonują kobiety. To kino wymagające, niełatwe w odbiorze. Zakończenie produkcji zaskakuje i skłania do refleksji. Mimo swojej niekonwencjonalnej formy, „Jeanne Dielman, Bulwar Handlowy, 1080 Bruksela” została uznana przez krytyków za najwybitniejsze dzieło filmowe w historii. Na portalu Filmweb natomiast, dostał ocenę 8,2/10. To naprawdę dobry wynik. Macie okazję przekonać się o tym sami – film dostępny jest teraz całkowicie za darmo. Zamierzacie zrobić sobie seans? „Jeanne Dielman, Bulwar Handlowy, 1080 Bruksela” – obsada i twórcy Film jest francusko-belgijską produkcją i światło dzienne ujrzał w 1975 roku. W roli głównej wystąpiła Delphine Seyrig. Na ekranie towarzyszyli jej również Jan Decorte, Yves Bical, Jacques Doniol-Valcroze czy Henri Storck. Za reżyserię i scenariusz odpowiedzialna była Chantal Akerman („Kanapa w Nowym Jorku”, „Przez całą noc”). „Jeanne Dielman, Bulwar Handlowy, 1080 Bruksela” – zwiastun, gdzie obejrzeć? Jeśli jesteście zaciekawieni, przedstawiamy zwiastun produkcji. Jak możecie się spodziewać, nie dzieje się w nim za wiele (lub tylko tak się z pozoru wydaje). Jedno jest pewne – bardzo dobrze wprowadza w klimat filmu. Zobaczcie! View oEmbed on the source website Gdzie obejrzeć „Jeanne Dielman, Bulwar Handlowy, 1080 Bruksela”? Najlepszy film wszech czasów dostępny jest na platformie Nowe Horyzonty VOD. Kosztuje on 10,99 zł. Niedawno produkcja pojawiła się również w innym serwisie – ARTE.tv. Tam obejrzycie ją za darmo.
Dyrektor artystyczny MDAG: „W kinie dokumentalnym jest więcej twórczyń niż w Hollywood” [wywiad]
W związku ze startem kolejnej edycji Festiwalu Filmów Dokumentalnych Millenium Docs Against Gravity prezentujemy fragment wywiadu z Karolem Piekarczykiem, czyli dyrektorem artystycznym wydarzenia.
Festiwal Filmów Dokumentalnych Millenium Docs Against Gravity nie pierwszy raz przyjmuje feministyczną perspektywę. Tym razem kamera skierowana jest na kobiety, których historie zostały zapomniane lub wymazane. Bo wystarczyło narazić się patriarchalnemu establishmentowi, by spotkał cię całkowity cancel. Marta Kutkowska: Festiwal Millennium Docs Against Gravity ma w DNA wpisany feminizm. W Konkursie Polskim są parytety, a filmy kobiece, feministyczne zawsze były podczas wydarzenia mocno eksponowane, toczyły się wokół nich zażarte dyskusje. W tym roku dodatkowo będzie można obejrzeć sekcję „Niezapomniane historie kobiet”. Skąd na nią pomysł? Karol Piekarczyk, dyrektor artystyczny festiwalu MDAG: Rzeczywiście te tematy zawsze były nam bliskie, nie jest tak, że nagle się obudziliśmy i postanowiliśmy dać więcej przestrzeni twórczyniom czy twórcom filmów kobiecych, feministycznych. Parytety są dla nas ważne, ale zaznaczam, że nie mamy z tym trudności, bo w kinie dokumentalnym jest więcej twórczyń niż np. w Hollywood. Jeśli chodzi o tę konkretną sekcję, to my zawsze, w pewnym momencie ustalania programu, rozmawiamy o filmach, które nas zachwyciły, które chcemy pokazać, i zastanawiamy się, czy pojawiają się w nich jakieś wspólne wątki. W tym roku wielu reżyserów i reżyserek zainteresowało się wybitnymi kobietami, których historie nie zostały wystarczająco nagłośnione. Tytuł „Niezapomniane historie kobiet” jest przewrotny, bo z jednej strony pokazujemy przemilczane wydarzenia czy biografie, z drugiej – twórcy i twórczynie, a także my, jako festiwal, uważamy, że należy się im miejsce w historii. Zaprezentujemy dziewięć filmów z bardzo różnych dziedzin – od sportu, przez muzykę, po literaturę czy fotografię. W sekcji znajdą się również obrazy o kobietach pozornie rozpoznawalnych, jak np. Cyndi Lauper i Anita Pallenberg, których medialny wizerunek był jednak bardzo powierzchowny, odbierał ich dokonaniom ciężar, głębię. Top 5 nowości Netflix na maj 2024. Wśród nich mroczny kryminał z Gierszałem i Ostaszewską, „Bridgertonowie” oraz thriller z Jennifer Lopez Co oglądać w nadchodzących tygodniach? Prezentujemy listę nowości Netflix na maj 2024. Naszą szczególną uwagę zwróciło pięć produkcji, w tym te od polskich twórców oraz twórczyń. To właśnie w ich towarzystwie spędzimy ten miesiąc. Jak wyglądała selekcja filmów do tej sekcji? O niektórych filmach wiedzieliśmy już na etapie produkcji i śledziliśmy ich rozwój, inne widzieliśmy na festiwalach, jeszcze inne trafiały do nas poprzez zgłoszenia. W pierwszej kolejności przyświecała nam oczywiście jakość filmowa, bo nie robimy sekcji na siłę, tylko staramy się pokazywać po prostu dobre filmy. Z biegiem miesięcy, od zeszłorocznego festiwalu, zaczęło nam takich produkcji stopniowo przybywać i wtedy rozmawialiśmy z zespołem, jak te dokumenty można wyeksponować, żeby trafiły do jak najszerszej publiczności. Warto wspomnieć, że poza projekcjami będziemy organizować spotkania z twórczyniami i bohaterkami, jak w przypadku obrazów „Copa 71” i „Jeszcze nie jestem tym, kim bym chciała”, a także debaty, np. wokół „Zniknięcia Shere Hite” (z udziałem Glamour – przyp. red.) czy „W ogniu. Historia Anity Pallenberg”. Mam nadzieję, że sekcja będzie punktem wyjścia do wielu dyskusji. Margaret w niezwykłym filmie "Pieśni Wielorybów". To prawdziwe zanurzenie w świat przyrody, sztuki i muzyki Wielkimi krokami zbliża się premiera fascynującego spektaklu przyrodniczego, który przenosi nas w niesamowity świat oceanicznych tajemnic. "Pieśni wielorybów" wkraczają na ekrany kin 29 grudnia, a w polskiej narracji filmu zabrzmi głos Margaret. Może Pan podpowiedzieć, które trzy filmy Pana zdaniem koniecznie trzeba zobaczyć? Nie lubię tego pytania, bo to tak, jakby zapytać o ulubione dziecko. Na pewno mogę wymienić filmy, które warto obejrzeć w pierwszej kolejności, bo będą dobrym wprowadzeniem do sekcji. Zacząłbym od „Jeszcze nie jestem tym, kim bym chciała”, bo będziemy gościć nie tylko reżyserkę, ale i bohaterkę dokumentu, fotografkę Libuše Jarcovjákovą. Pierwszy raz w Polsce odbędzie się także wystawa jej zdjęć – „Imprezy” w BWA Warszawa, między 8 a 19 maja. Produkcja będzie prezentowana również w Konkursie Głównym festiwalu. Fenomenalny jest też obraz „Zniknięcie Shere Hite”, o wybitnej seksuolożce, która dokonała pionierskich odkryć w dziedzinie kobiecej seksualności, ale zaczęła przeszkadzać establishmentowi, gdy wzięła na tapet mężczyzn. Narratorką tego filmu jest Dakota Johnson. Z kolei „Copa 71” opowiada o mundialu kobiet, który został z historii sportu wygumkowany. Mimo powagi tematu ma w sobie pewną lekkość. Został świetnie udokumentowany, twórcy wykonali kawał rzetelnej, reporterskiej roboty, a z ciekawostek – producentkami tego dzieła są siostry Serena i Venus Williams. -- Fragment wywiadu z Karolem Piekarczykiem pochodzi z majowego numeru GLAMOUR z Sandrą Kubicką na okładce. To wydanie można kupić stacjonarnie oraz online. View Burdaffi on the source website
Zofia Krawiec: „Wszystkie jesteśmy ofiarami polowań na czarownice” [WYWIAD]
„Jeśli nie przypatrzymy się archetypowi czarownicy, nie będziemy w stanie zrozumieć, z czym my – kobiety zmagamy się w dzisiejszych czasach” – mówi Zofia Krawiec, autorka poruszającej książki „Szepczące w ciemnościach”.
W tym artykule: „Czarownicami były kobiety niewygodne. Niepokorne, dominujące, niewpisujące się w obowiązujące normy” „Bycie patriarchalnym nie oznacza bycia mężczyzną” „Polowanie na czarownice to sposób na to, by nasze przodkinie nie miały władzy i nie mogły decydować o sobie” Kim były czarownice i dlaczego społeczeństwo nienawidziło ich tak bardzo, że palono je na stosie? Naprawdę wiedziały i rozumiały więcej? Czy wciąż są wśród nas? Przeczytaj wywiad z Zofią Krawiec – kuratorką sztuki, performerką, influencerką i autorką głośnej książki „Szepczące w ciemnościach. Jesteśmy wnuczkami czarownic, których nie zdołaliście spalić”. „Czarownicami były kobiety niewygodne. Niepokorne, dominujące, niewpisujące się w obowiązujące normy” Joanna Twaróg: Kim były czarownice? Zofia Krawiec: Za czarownice uznawane były osoby niewygodne. Niepokorne, niezależne, niewpisujące się w obowiązujące normy. Tępione ze względu na swoją odwagę, innym razem obiekty zazdrości. Warto pamiętać, że kilkaset lat temu wiara w magię była czymś powszechnym. Zachowania i rytuały magiczne traktowano jako element rzeczywistości. Wierzono w ich skuteczność. Kobiety, szczególnie te z klasy ludowej, wplątały ją w swoje codzienne zajęciach, na przykład przy pracy w polu, spełniała także funkcję strategii obronnej. Chłopki - bo to one najczęściej były sądzone o czary - miały równie trudno co mężczyźni z tej warstwy społecznej, ale dodatkowo doświadczały przemocy seksualnej. Dlatego w ramach kobiecej solidarności przekazywały sobie tajemne zaklęcia. Czasami to były przepisy na eliksiry miłosne. Ale równie często zaklęcia mające je chronić przed gwałtami, a także jej skutkami, czyli chorobą czy niechcianą ciążą. Mężczyźni – nie tylko chłopi, ale również ich panowie obawiali się ich siły umożliwiającej im zemszczenie się na nich. Strach, który wzbudzały kobiety, był ich bronią. Można więc powiedzieć, że wiara w magiczną moc czarownic niejednokrotnie hamowała mężczyzn i była sposobem walki z męską bezkarnością. A jaka jest różnica między czarownicą a wiedźmą? Dziś synonimicznie używa się tych sformułowań, dotyczących kiedyś różnych postaci żeńskich. Wiedźma to kobieta, która wiedziała więcej. Była na przykład znachorką, znała się na roślinach i ich leczniczych właściwościach. Potrafiła pomóc, przynieść ulgę w fizycznym cierpieniu. Myślę, że miała też rodzaj wrażliwości, wnikliwości i umiejętność dedukcji, przez które uznawano, że dysponuje darem jasnowidzenia. Czarownica posiadała innego rodzaju kompetencje, rzucania czaru, wpływania na ludzkie losy, kreowania nowych sytuacji. Wierzono, że może sprowadzić epidemię lub nieurodzaj. Czy biorąc pod uwagę swoją historię, doświadczenia i ogólną filozofię życia, nazwałabyś siebie czarownicą? Dorastałam w przekonaniu, że księżniczka jest wzorem kobiety – najciekawszym i najbardziej pociągającym. Ale teraz jest mi o wiele bliżej do czarownicy. To z nią czuję połączenie, mentalne pokrewieństwo. To z tego wzorca żeńskości czerpię inspirację. Ze względu na brak pokory czarownicy i jej umiejętność stawiania czoła trudom i mrokowi. Ona niesie nam wiedzę o tym, że nie zawsze może być miło i różowo, kryzysy można przetrwać, a swoje blizny traktować jak talizmany. Ale też ze względu na jej delikatność, miłość do natury i zwierząt. Łączenie tych pozornych przeciwieństw. Przetoczyło się sporo dyskusji na temat tego, czy czarownica ma coś ciekawego do zaproponowania współczesnym feministkom, czy raczej jest szkodliwym reliktem przeszłości, którego należałoby wyegzorcyzmować ze świata wierzącego w empirię. Poświęcam temu wątkowi miejsce w książce. Specjalnie nawiązałam do tytułu Twojej książki „Szepczące w ciemnościach. Jesteśmy wnuczkami czarownic, których nie zdołaliście spalić”. Skąd u Ciebie zainteresowanie tym tematem? Z chęci zrozumienia żeńskości w kontekście przemocy. Doświadczanej i reprodukowanej. Przyjrzeniu się procesowi nieświadomego transportowania uprzedzeń z przeszłości na teraźniejszość. Przyświecało mi przekonanie, że nie zrozumiemy relacji miłosnych, społecznych, swojego stosunku do własnych ciał i seksualności, jeżeli nie zrozumiemy kim naprawdę była i kim jest czarownica. A tak na serio, to nawiedził mnie duch czarownicy, obiecując, że da mi spokój, dopiero po tym, jak napiszę o niej książkę. Rozumiesz więc, że jako zakładniczka tego planu, nie miałam wyjścia. „Bycie patriarchalnym nie oznacza bycia mężczyzną” Wspomniałaś o kobietach, ale w swoich wypowiedziach medialnych podkreślasz, że Twoja książka jest skierowana także do innych osób, w tym do mężczyzn. Absolutnie tak. Bycie patriarchalnym nie oznacza bycia mężczyzną. I tak samo żeńskość, w kontekście której najczęściej mówi się o czarownicach, może rezonować ze wszystkimi osobami. Dlatego w swojej książce staram się odchodzić od binarnych podziałów. Zadedykowałaś tę książkę swojej babci. Gdy to zauważyłam, zaczęłam się zastanawiać, czy to oznacza, że temat czarownic był obecny w twoim domu i czy kobiety w twojej rodzinie wierzyły w rytuały, przekazywały sobie tego typu wiedzę? Raczej nie. Praca nad „Szepczącymi w ciemnościach” dała mi silniejsze poczucie więzi z moimi przodkiniami. Chciałam wywołać duchy kobiet od których pochodzę i z których jestem zlepiona. Dowiedzieć się o nich jak najwięcej. Pisząc o czarownicach myślałam też o przemijaniu i starości. Ze względu na to, jak sama się zmieniam i jakie etapy żegnam. Zauważ, że starość zaczyna się o wiele wcześniej u kobiet niż u mężczyzn. Kolejna kwestia to siwe włosy. Gdy kobieta ich nie farbuje, zaczyna być postrzegana jako nieatrakcyjna, wmawia jej się, że o siebie nie dba. To częsty powód do zawstydzania. Z kolei u mężczyzn siwe włosy są tożsame z doświadczeniem, powagą i silnie ugruntowaną pozycją społeczną. Dokładnie. Moim ulubionym przykładem, który to potwierdza, są politycy farbujący sobie siwe pasemka, by wzbudzać większe zaufanie i odgrywać mędrców. Często mówi się również o tym, że siwe włosy wyglądają atrakcyjnie u mężczyzn. U kobiet – wręcz przeciwnie, leżą podobno na antypodach seksowności. Podczas gdy dla dojrzałych kobiet seksualność oderwana od prokreacji, mogłaby być ważnym źródłem przyjemności i czerpania radości ze swojego ciała. Myślę, że to utożsamianie żeńskiej starości z pożegnaniem seksualności, to ogromna strata i jedno z wielu szkodliwych przekonań, które potrzebujemy zweryfikować. „Polowanie na czarownice to sposób na to, by nasze przodkinie nie miały władzy i nie mogły decydować o sobie” Choć o czarownicach mówi się głównie w kontekście wydarzeń sprzed kilkuset lat, to poruszasz w swojej książce tematy niezwykle aktualne jak wykluczenie, ograniczone prawo do decydowania o sobie i swoim życiu czy walka z patriarchatem. Zaczynając pracę nad tą książką, czułam, że jeśli nie przypatrzymy się archetypowi czarownicy, nie będziemy w stanie zrozumieć, z czym my – kobiety zmagamy się w dzisiejszych czasach. Zauważ, że powszechnie kojarzymy historię cywilizacji z postępującym na przestrzeni lat czy wieków rozwojem. Ale jak zwrócisz uwagę na historię kobiet, okaże się, że mamy do czynienia z regresem. Polowanie na czarownice były sposobem na to, by nasze przodkinie nie miały władzy i nie mogły decydować o sobie – swoich losach czy ciałach. Teraz walczymy o coś, co już kiedyś miałyśmy. To niesamowite – w negatywnym tego słowa znaczeniu – że musimy się nadal tym samym zajmować. Czy Twoim zdaniem polowanie na czarownice sprzed kilkuset lat może mieć wpływ na kobiety w dzisiejszych czasach? Absolutnie tak. Nieuznanie polowań na czarownice jako kobietobójstwa i masowej mizoginii nie pozwala nam pójść dalej, przepracować zbiorowej traumy, o której być może nie myślimy na co dzień, a która wpływa na społeczne podejście do kobiet chcących iść swoją drogą. Czyli m.in. zabierających głos, wyłamujących się z różnych schematów, walczących o prawo do swoich ciał czy decydujących się na samotne życie. W pewnym stopniu wszystkie jesteśmy ofiarami polowań na czarownice ze względu na strach, który obejmował kobiety. Nawet jeżeli nie zostały spalone na stosie, musiały zachowywać większą pokorę albo rezygnować ze swoich potrzeb. Gdyby nie zachowywały się tak, jak od nich oczekiwano, mogłaby spotkać je kara. „Chłopki”: Chciałabym, żeby to była fikcja. Niestety te historie wydarzyły się naprawdę [recenzja] „Chłopki. Opowieść o naszych babkach” to książka, która zmusza do refleksji i zmienia perspektywę. Wciąga, porusza, ale nie jest propozycją na jeden wieczór czy weekend. Możesz odłożyć ją na półkę, ale historie tych kobiet zostaną z tobą na długo. Dużo rozmawiamy o prawie o decydowaniu o sobie i życiu na własnych zasadach. Nie jest tajemnicą, że doświadczyłaś hejtu m.in. za pokazywanie ciała w mediach społecznościowych. Jak to doświadczenie na Ciebie wpłynęło? Na pewno bardzo demotywująco. Mimo pozytywnego feedbacku, który zdecydowanie przeważał, gdy regularnie publikowałam swoje zdjęcia w mediach społecznościowych, hejt mocno na mnie wpłynął. Jestem osobą wrażliwą, dlatego to było naprawdę trudne doświadczenie. W wielu przypadkach krytyka wiązała się z fantazjowaniem na temat krzywdzenia mnie i mojego ciała. Dziewczyny, które są aktywne w sieci, nieustannie spotykają się z ośmieszaniem, wyszydzaniem czy zawstydzaniem ich ze względu na wygląd. Pamiętam pewną rozmowę ze znajomym, także udzielającym się w social mediach. Powiedział mi, że nigdy nie spotkał się z komentarzem dotyczącym tego, jak wygląda albo co ubiera. Pomyślałam, że to tak, jak gdybyśmy żyli w równoległych rzeczywistościach. Jak w takim razie zareagowano na Twoją książkę? Pozytywnie. Wydaje mi się, że literatura, która wymaga większego skupienia i uwagi, wywołuje mniej hejtu niż zdjęcie w mediach społecznościowych. Ale prawda jest taka, że byłam przygotowana na to, że odbiór może być różny. Jak jesteś kobietą, a do tego poruszasz takie tematy publicznie, automatycznie myślisz o ewentualnych – negatywnych reakcjach. Miałaś poczucie, że wkładasz przysłowiowy kij w mrowisko? Trochę tak. To jak z powrotem do domu po zmroku. Co chwilę obracasz się i upewniasz, że nikt za Tobą nie idzie. Sama pewnie wiesz, że my – dziewczyny jesteśmy uważne i projektujące to, co może nastąpić, jeżeli chodzi o przemoc, której możemy doświadczyć. I to niezależnie od tego, czy na ulicy, czy w internecie. „Szepczące w ciemnościach” opierają się na rozmowach – trudnych i emocjonujących. Czy któraś z nich wywołała u Ciebie szczególne poruszenie? Może to zabrzmi nieprawdopodobnie, ale mam szczególny stosunek do wszystkich rozmów. Do każdej z nich podchodzę w trochę inny sposób. Każda z nich wiele mnie kosztowała, w każdą z nich bardzo mocno wierzę. Ważne było dla mnie to, by nie rozmawiać o czarownicach w banalny sposób. Chciałam pokazać, że to nie zawsze były pozytywne bohaterki. Niektóre stały po mrocznej stronie. To ważne, by poznać całe spektrum ich zachowań i emocji. Osoby, czytające książkę, mogą wracać do poszczególnych rozmów na różnych etapach swojego życia, kiedy będą czuły, że tego potrzebują. A jeżeli ktoś podchodzi do niej po raz pierwszy, wcale nie musi trzymać się kolejności rozdziałów proponowanej układem książki. Jak w takim razie najlepiej czytać tę książkę? Od której rozmowy zacząć? Moim zdaniem najlepiej zacząć od rozmowy z Agnieszką Szpilą. Ale dozwolone są różne pomysły, czyli czytanie książki linearnie, albo przejrzenie tytułów rozdziałów i wybranie tego, który akurat najbardziej do nas przemawia. Wiem, że niektórzy czytelnicy i czytelniczki tak właśnie robią. To się sprawdza.
Margot Robbie, Greta Gerwig i wiele innych kobiet nie dostały żadnej nominacji do Oscara. Czyli o tym, jak Amerykańska Akademia Filmowa kompletnie zignorowała przekaz „Barbie”
Właśnie dowiedzieliśmy się, kto w 2024 roku ma szansę na Oscara – najbardziej prestiżową nagrodę filmową. Ogłoszeniu nominacji, jak zwykle towarzyszyły ogromne emocje. Również z powodu tego, kto tej szansy nie dostał. Nie jest wielkim zaskoczeniem, że chodzi o niektóre kobiety.
W tym artykule: Margot Robbie i Greta Gerwig bez nominacji do Oscara Nie tylko Margot Robbie i Greta Gerwig. Które kobiety zostały pominięte w nominacjach do Oscara? Nominacje do Oscarów: Ile kobiet zostało nominowanych w kategorii „Reżyseria” i ile wygrało nagrodę? W 2023 roku mogliśmy oglądać naprawdę wiele wspaniałych filmów. Swoją premierę miały między innymi „Barbie” czy „Oppenheimer”. Już w lipcu (miesiąc premiery) wszyscy wiedzieli, że te produkcje będą miały szansę na Oscara w wielu kategoriach. I tak się też stało. Film o wynalazcy bomby atomowej dostał aż 13 nominacji, a film o plastikowej lalce (oraz o czymś znacznie więcej) – 8. Największym zaskoczeniem było to, że szansy na Oscara nie będą miały dwie kobiety, które dosłownie stworzyły ten film: Margot Robbie, która wcieliła się w tytułową bohaterkę oraz Greta Gerwig – reżyserka. Oscary 2024: nominacje. Kto ma szansę na najważniejszą nagrodę w branży filmowej? Doczekaliśmy się. We wtorek ogłoszono nominacje do Oscarów 2024. Tym razem nie obyło się bez zaskoczeń. Sprawdźcie, które filmy, twórcy i aktorzy powalczą o Nagrodę Amerykańskiej Akademii Filmowej. Margot Robbie i Greta Gerwig bez nominacji do Oscara Gdy światło dzienne ujrzała lista nominacji do najbardziej prestiżowej nagrody filmowej, chyba większość z nas szukała na niej Margot Robbie i Grety Gerwig. Jednak, ku zaskoczeniu wszystkich, zarówno aktorka, jak i reżyserka się na niej nie znalazły. Nominację dostał za to Ryan Gosling. Aktor ma szansę na nagrodę w kategorii „Najlepszy aktor drugoplanowy” za rolę Kena. Jest to trochę zadziwiające. I wcale nie to, że Gosling został nominowany. W „Barbie” był naprawdę wspaniały i zasługuje przynajmniej na nominację. Chodzi jednak o to, że dwie kobiety, o których mówiło się w poprzednim roku najwięcej, które stworzyły jeden z bardziej dochodowych i przełomowych filmów, zostały całkowicie pomięte przez Amerykańską Akademię Filmową. Wygląda na to, że nadal nie wszyscy rozumieją to, co chciał przekazać film „Barbie”. Porozmawiałam z drą. Małgorzatą Bulaszewską – filmoznawczynią i kulturoznawczynią z SWPS-u, aby dowiedzieć się, jakie mogą być przyczyny braku Robbie i Gerwig na liście nominowanych. Ekspertka uważa, że film został odebrany jednowymiarowo oraz że członkowie Akademii nie dostrzegli kulturowego znaczenia produkcji. To w ogóle jest chyba kłopot samej Barbie, samego produktu i tego, jak stereotypowo jest on postrzegany – powiedziała mi kulturoznawczyni. – Myślę, że członkowie Akademii mogli odebrać ten film, jako coś, co nie jest współcześnie ważne, postrzegając tylko tę wierzchnią, różową warstwę. A Gerwig chciała pokazać, że ani patriarchat, ani matriarchat nie czyni ludzi szczęśliwymi. Nie dostrzega się tej głębi i tego, o czym tak naprawdę jest ten film. Myślę, że dlatego Gerwig nie dostała tej nominacji – skwitowała. View oEmbed on the source website W sierpniu (zaledwie miesiąc po premierze) przychody ze sprzedaży „Barbie” przekroczyły miliard dolarów. Produkcja stała się największym hitem lata oraz przeszła do historii, będąc najchętniej oglądanym filmem, wyreżyserowanym przez kobietę, w pierwszy weekend od premiery. Jak widać, ogromny sukces amerykańskiej reżyserki nie wystarczył, aby została ona uwzględniona w nominacjach do Oscarów. Nie wspominając już o Margot. Wygląda na to, że zarząd Amerykańskiej Akademii Filmowej kompletnie nie zrozumiał przekazu, jaki niesie za sobą „Barbie”. Jeśli chodzi o samą Margot, to przyznam szczerze, że zaszkodził jej Gosling. On naprawdę świetnie wcielił się w rolę Kena. Margot troszkę zblakła przy kreacji, którą stworzył Gosling. Myślę, że z tego powodu nie dostała nominacji – przyznała filmoznawczyni. View oEmbed on the source website Nie tylko Margot Robbie i Greta Gerwig. Które kobiety zostały pominięte w nominacjach do Oscara? Co roku panuje ta sama dyskusja. Kobiety nie są doceniane, jeśli chodzi o nominacje do Oscarów. Są wręcz pomijane. Niestety, ale tak stało się też w 2024. Nie tylko Margot Robbie i Greta Gerwig nie mają szansy na statuetkę. Kto jeszcze? Greta Lee, która zagrała w filmie „Poprzednie życie” nie dostała żadnej nominacji. Aktorka została za to nominowana do Złotego Globa w kategorii „Najlepsza aktorka w filmie dramatycznym” oraz do Critic’s Choice Award w kategorii „Najlepsza aktorka”. Na Oscara nie ma co liczyć. Wydaje mi się, że nominacji dla kobiet nie ma dlatego, że w 2021 i 2022 roku dużo było tych nominacji kobiecych i to one zdobyły główne nagrody. Może chodzić tu o poprawność, żeby nie było przechyłu w drugą stronę – powiedziała ekspertka. Z filmem „Poprzednie życie” sytuacja wygląda podobnie, jak z „Barbie” – jego reżyserka również nie ma szansy na zdobycie statuetki. Celine Song nie otrzymała nominacji w kategorii „Reżyseria”. Kto jeszcze? Sofia Coppola. Najnowszy film reżyserki, „Priscilla”, został całkowicie pominięty przez Amerykańską Akademię Filmową. Barbie z problematycznej lalki stała się ikoną feminizmu. Jak to w ogóle możliwe? Oto historia jej przemiany Przez długi czas uważana za lalkę, która zniekształciła obraz ciała i sylwetki kobiet. Obecnie Barbie uważana jest praktycznie za ikonę feminizmu. Czy to się ze sobą nie kłóci? Rozkładamy rozwój Barbie na czynniki pierwsze. Nominacje do Oscarów: Ile kobiet zostało nominowanych w kategorii „Reżyseria” i ile wygrało nagrodę? Od początku istnienia Oscarów, kobiety zostały nominowane do statuetki w kategorii „Reżyseria” 7 razy. A tylko trzem z nich udało się zdobyć nagrodę. Po raz pierwszy w 2009 roku. Oscara wygrała wtedy Kathryn Bigelow, która wyreżyserowała film „The Hurt Locker”. Drugą reżyserką, której udało się wygrać Oscara jest Chloé Zhao, a trzecią Jane Campion. Zhao zdobyła statuetkę w 2020 roku za film „Nomadland”, a Campion rok później za film „Psie pazury”. Jednym z największych zaskoczeń nominacji do prestiżowych nagród jest brak obecności Grety Gerwig i Celine Song. W końcu zarówno „Barbie” jak i „Poprzednie życie” mają szansę na Oscara w kategorii „Najlepszy film”. Dlaczego kobiety, które je wyreżyserowały zostały pominięte? Przyczyną tego, że tak mało kobiet dostaje nominacje w tej kategorii jest fakt, że w Amerykańskiej Akademii Filmowej znajduje się właśnie zbyt mało kobiet. W 2019 roku organizacja ogłosiła, że jedynie 32% jej członków stanowią kobiety. W 2015 roku było to 25%. W skład Akademii wchodzi ponad 6 tysięcy osób. W zeszłym roku dowiedzieliśmy się, że polska aktorka, Joanna Kulig, dołączyła do wspomnianej Amerykańskiej Akademii Filmowej. Teraz to również ona będzie decydować o tym, kto zdobędzie Oscara. Joanna Kulig znów doceniona za granicą. Aktorka dołączyła do Amerykańskiej Akademii Filmowej Joanna Kulig została doceniona po raz kolejny. Aktorka przyjęła zaproszenie Amerykańskiej Akademii Filmowej, stając się pełnoprawną członkinią grona wybitnych przedstawicieli i przedstawicielek świata filmu. Bulaszewska wspomniała też, że trzeba pamiętać o tym, że reżyserek jest mniej, bo dość późno zaczęły się zajmować kręceniem filmów. Na Oscarach to mężczyźni mają prestiż i kapitał w tym polu, ponieważ to oni mieli możliwości i środki na kręcenie filmów. Pierwszymi reżyserami byli właśnie mężczyźni. Wynikało to z sytuacji społeczno-kulturowej. Co za tym idzie – produkcji, które wyreżyserowali mężczyźni jest po prostu więcej. Na koniec filmoznawczyni dodała, że gdy mówimy o Oscarach nie powinniśmy brać pod uwagę tylko jakości i wartości samego filmu. Oscary to nagrody, które zostały wymyślone po to, aby promować sztukę Hollywood i to, co jest społecznie ważne w danej chwili. Możliwe więc, że Amerykańska Akademia Filmowa nie uznała „Barbie” za ważną produkcję. Oznacza to, że całkowicie nie zrozumiała idei filmu i wartości, jaką za sobą niósł. I jest to dość przykre. „Barbie”: recenzja. Teatralna opowieść o feminizmie Szumnie zapowiadany film „Barbie” ujrzał światło dzienne 21 lipca 2023 roku. Margot Robbie i Ryan Gosling zapraszają do Barbie Landu w produkcji w reżyserii Grety Gerwig. Czy warto odwiedzić tę różową krainę, w którym każdy dzień jest tym najlepszym? Tegoroczna gala rozdania Oscarów odbędzie się w nocy z 10 na 11 marca.
Coraz więcej młodych kobiet marzy, by zostać gospodynią domową. Kim są tradwifes?
Feministki pieklą się, że nie po to spaliły gorsety, żebyś ty dziś paradowała w fartuszku, a nowe pokolenie gospodyń domowych odpowiada: dałyście nam wybór, wybieramy bycie żoną. Kim są tradwifes?
Może to jeden wielki spisek. Perwersyjny zamach strażników patriarchatu na feministyczne wartości. Jak w filmie „Nie martw się, kochanie” Olivii Wilde z Florence Pugh i Harrym Stylesem w rolach głównych, w którym ona gra zapracowaną młodą lekarkę, on – bezrobotnego gościa, który tonie we frustracji, siedząc całe dnie w domu i czekając, aż żona wróci z pracy. Wilde snuje mroczną symulację świata, w którym mężczyźni robią kariery, a kobiety zajmują się domem. Oni podejmują decyzje, one pieką kurczaka. To świat stylizowany na bogate przedmieścia typowe dla Ameryki lat 50. ubiegłego wieku, więc dystopijna przyszłość w „Nie martw się, kochanie” wygląda jak idylliczna przeszłość. Wróć. Przeszłość? Jak bohaterki filmu Olivii Wilde noszą się dziś rosnące w siłę influencerki, które promują w mediach społecznościowych życie w zgodzie z tradycyjnymi wartościami. Mówi się o nich od połowy 2018 roku, gdy słowo „tradwife” pięło się w rankingach najczęstszych wyszukiwani Google, a od tamtej pory młodych kobiet identyfikujących się z ruchem tradycyjnych żon tylko przybywa. Dla jednych to dowód smutnego społecznego regresu i wielka porażka feminizmu, dla innych wręcz przeciwnie – jego absolutne zwycięstwo, bo w renesansie tradycyjnego modelu ma wybrzmiewać autentyczna akceptacja różnorodności potrzeb i pomysłów na życie. Jedni celebrują kobiety wybierające życie żony i gosposi w sukience vintage, inni prychają, że to iluzja wyboru i nieświadome wspieranie systemu, który pozbawia kobiety autonomii. Tradwifes: Tradycja? Slow life! Wiktoria Wilkosz ma 20 lat, jest mężatką od dwóch. Jej mąż jest ekonomistą, kiedyś związanym z polityką, dzisiaj aktywnie zaangażowanym – jak można przeczytać w jego bio na X (dawniej Twitter) – w obnażanie „kłamstw i manipulacji” Konfederacji. Kilka miesięcy temu przenieśli się do Londynu. Ona studiuje software development i chwilowo pracuje jako koordynatorka obiektu biurowego, ale tylko do końca roku, bo wówczas zamierzają zacząć się starać o pierwsze dziecko. – Pracuję, bo rodzina jest najważniejsza, ale na rodzinę trzeba najpierw zarobić. Oboje pochodzimy z biednych rodzin, nie mamy wsparcia finansowego krewnych i to dla nas bardzo ważne, abyśmy byli samowystarczalni – wyjaśnia, gdy rzucam, że przecież tradwives z założenia nie pracują. Wiktoria prowadzi popularne konto na TikToku, obserwuje ją prawie 46 tys. osób. Pokazuje, co nosi („moje ulubione skromne i kobiece sukienki”), co jada, jak sprząta mieszkanie. Regularnie opowiada, dlaczego zdecydowała się na życie tradycyjnej żony. To dlaczego? – Nigdy nie kręciła mnie praca na etacie. Za to zawsze marzyłam o kochającej rodzinie. Być może dlatego, że ta, w której sama dorastałam, nie była idealna. Moi rodzice rozwiedli się, gdy miałam osiem lat. Mężczyzna, z którym później związała się moja matka, był przemocowym alkoholikiem – mówi mi. – Chciałabym dać moim dzieciom to, czego mnie samej zabrakło. Stworzyć dom pełen miłości, troski, akceptacji i poczucia bezpieczeństwa. To dla mnie jedyne logiczne rozwiązanie, by nie pracować, gdy pojawią się dzieci. Jestem gotowa poświęcić życie zawodowe, by być dobrą matką i dobrą żoną. Chcę, żeby mój mąż wracał z pracy do posprzątanego domu, żeby czekał na niego ciepły obiad. To moja wizja spokojnego, szczęśliwego, powolnego życia – wbrew temu pędowi, w którym tak wiele osób dziś żyje. Sami w tym momencie gnamy, mieszkając i pracując w Londynie. A uważam, że ludzie zostali stworzeni do innego tempa życia, zwłaszcza kobiety ze swoim cyklem miesięcznym – dopowiada Wiktoria. Takich kobiet jak Wiktoria Wilkosz jest coraz więcej: żyją tradycyjnie, ale korzystają z nowoczesnych narzędzi, jak platformy społecznościowe, by promować klasyczny model rodziny i pokazywać codzienność typowej gospodyni domowej, która sprząta, pierze, gotuje. Pełną wersje artykułu znajdziecie w listopadowym numerze „Glamour” z Zuzą Kołodziejczyk na okładce. Sprawdźcie, ile wspólnego tradwifes mają z faszyzmem, a ile z feminizmem. Wbrew pozorom, odpowiedź nie jest taka oczywista. Wydanie kupicie poniżej. Wystarczy kliknąć w okładkę, by przenieść się do sklepu. Klik! View Burdaffi on the source website
„Chłopki”: Chciałabym, żeby to była fikcja. Niestety te historie wydarzyły się naprawdę [recenzja]
„Chłopki. Opowieść o naszych babkach” to książka, która zmusza do refleksji i zmienia perspektywę. Wciąga, porusza, ale nie jest propozycją na jeden wieczór czy weekend. Możesz odłożyć ją na półkę, ale historie tych kobiet zostaną z tobą na długo.
W tym artykule: „Chłopki. Opowieść o naszych babkach” autorstwa Joanny Kuciel-Frydryszak „Chłopki”: recenzja. Niestety to nie jest fikcja „Chłopki” kiedyś i dziś. Choć wiele się zmieniło, te historie są nadal aktualne Po „Służących”, które kilka lat temu osiągnęły całkiem duży sukces na rodzimym rynku wydawniczym, przyszedł czas na „Chłopki”. Joanna Kuciel-Frydryszak przenosi się wraz ze swoimi czytelnikami i czytelniczkami z miasta na wieś, by opowiedzieć przejmujące historie kobiet, żyjących tam około sto lat temu (a nawet mniej). Daje przestrzeń tym, które przez wieki były zupełnie pomijane, z którymi nikt się nie liczył, o których nie przeczytamy w podręcznikach do historii. Pisze o pracujących na roli dzieciach, o wydawanych za mąż wbrew ich woli dziewczynach, o harujących od rana do nocy kobietach w różnym wieku. O naszych babciach, prababciach, ich siostrach i koleżankach. Trochę o każdej z nas. „Chłopki. Opowieść o naszych babkach” autorstwa Joanny Kuciel-Frydryszak Joanna Kuciel-Frydryszak wykonała tytaniczną pracę już na etapie researchu. Dotarła do źródeł książkowych i prasowych, do badań społecznych, a także do wielu materiałów prywatnych, np. pamiętników. Porozmawiała z potomkami oraz potomkiniami swoich (przyszłych) bohaterek. A to wszystko, by jak najrzetelniej przedstawić realia, w jakich żyły wiejskie kobiety w Dwudziestoleciu międzywojennym. Autorka wzięła pod lupę różne tematy i problemy, w tym m.in. ograniczony dostęp do edukacji, patriarchat oraz związany z nim brak możliwości decydowania o sobie – swoim życiu oraz ciele. Bibliografia jest naprawdę imponująca i nie ustępuje nawet publikacjom naukowym. „Chłopki. Opowieść o naszych babkach” to, po prostu, doskonały reportaż historyczny. Przejmujący, wzruszający i wciągający od pierwszej do ostatniej strony. „Chłopki”: recenzja. Niestety to nie jest fikcja Muszę przyznać, że regularnie płaczę na filmach, natomiast czytając, zdarza się to o wiele, wiele rzadziej. W tym przypadku kilka razy nie potrafiłam opanować łez. Czytałam tę książkę dość długo, powoli. Nie ze względu na objętość książki (496 stron), tylko ciężar emocjonalny, jaki towarzyszy przytoczonym przez Joannę Kuciel-Frydryszak historiom. Jej bohaterki nie żyły dla siebie, tylko dla innych. Pracowały codziennie. Od świtu do nocy, ponad własne siły. Wiele z nich było ofiarami przemocy fizycznej, psychicznej czy ekonomicznej. W zasadzie wszyscy, na czele z ojcami i mężami, mieli prawo do decydowania o ich życiu, tylko nie one same. Nie mogłam, a właściwie nie chciałam uwierzyć, że to, co opisała, działo się naprawdę, było na porządku dziennym. Życzyłam sobie, aby to była fikcja. Niestety – codzienność kobiet z klasy ludowej w tamtych czasach była niewyobrażalnie trudna, wręcz brutalna. 5 książek o ciele, seksie i feminizmie, które warto przeczytać, a potem przekazać dalej Są takie książki, które otwierają głowę, dają impuls do zmiany. Pomagają, lepiej zrozumieć sytuację kobiet we współczesnym świecie, jak i oswajają z własnym ciałem, seksualnością. Są bodźcem do sprawienia sobie szeroko pojętej przyjemności, zawalczenia o siebie tu i teraz. Ostrzegamy: od tych pozycji trudno się oderwać! Nie byłabym sobą, gdybym nie zwróciła uwagi na drugą część tytułu, czyli „Opowieść o naszych babkach”. Uważam, że jest nie tylko trafiona, ale także ważna i potrzebna. W końcu zdecydowana większość z nas może pochwalić się wiejskimi korzeniami (i specjalnie podkreślam „pochwalić się”, bo wbrew temu, co sądzi duża część społeczeństwa, nie jest to dla mnie powód do wstydu). W związku z tym nietrudno domyślić się, że nasze babcie, prababcie i inne kobiety z naszych rodzin miały podobne problemy. Co więcej, nie ma opcji, żeby ich doświadczenia nie miały wpływu na kolejne pokolenia kobiet, w tym na nasze. „Chłopki” kiedyś i dziś. Choć wiele się zmieniło, te historie są nadal aktualne Choć na przestrzeni ostatnich lat realia panujące na polskich wsiach, jak również w miastach zmieniły się, niektóre historie z „Chłopek” wydają się przerażająco aktualne. W końcu patriarchat ma się dobrze, a kobiety mierzą się z wieloma niesprawiedliwościami i seksualizacją, do tego wciąż muszą walczyć o swoje prawa. W domu, w pracy, w życiu publicznym. Joanna Kuciel-Frydryszak uzupełnia brakującą część naszej historii. Jednocześnie zmusza do refleksji i zwraca uwagę na to, że jest jeszcze dużo do zrobienia, byśmy my – kobiety mogły w końcu poczuć, że jesteśmy równe i traktowane poważnie.
O co walczą młode feministki? Dziewczyny po 20-tce opowiadają o swoim doświadczeniu i marzeniach
Z aktualnych badań przeprowadzonych przez Ipsos we współpracy z The Global Institute for Women’s Leadership z londyńskiego King’s Collage wynika, że według młodych osób walka kobiet o równe prawa w ich krajach posunęła się za daleko. Od mężczyzn wymaga się za dużo, co prowadzi do ich dyskryminacji. Jednocześnie 53 proc. osób jest przekonana, że beneficjentami feministycznego rozwoju będzie każdy i każda, a równość płci zostanie osiągnięta jeszcze za ich życia.
W Polsce walka o prawa kobiet nie bez przyczyny jest na ustach wszystkich, niezależnie od wieku. Ograniczenie prawa do aborcji i jego konsekwencje co rusz nie tylko rozgrzewają opinię publiczną, ale przede wszystkim są dramatem wielu osób. Aborcyjny zakaz stał się też symbolem tego, jak obóz rządzący traktuje kobiety (ale też inne mniejszości, np. seksualne). Brak równości odbija się we wspomnianych wyżej badaniach. Gdy zgłębimy je szczegółowo, okazuje się, że aż 62 proc. osób z generacji Z z Polski zauważa dysproporcje między mężczyznami i kobietami w kwestiach społecznych, politycznych i/lub ekonomicznych. Co więcej społeczeństwo jest spolaryzowane do takiego stopnia, iż każdorazowe zabranie głosu na okołorównościowy temat od razu przykleja osobie etykietę „feministka”/„feminista”. Nie byłoby w tym nic złego, wszak 45% Zetek tak się definiuje, ale aż 48% ze strachu nie chce mówić o tym głośno. Gdy studentkę filologii polskiej Martynę Sobczak ktoś pyta, czy określa się jako feministka, ta odpowiada: „Tak, ale…”. Dopowiadam, że nie wychodzę nago na ulicę, nie krzyczę. W taki sposób obalam stereotypy. Feministki nie chcą przewracać świata do góry nogami, mścić się, by mężczyźni mieli teraz gorzej i pokutowali za poprzednie lata. Zawsze zaznaczam, że chodzi o prawa wszystkich. Dlatego staram się nie określać w ten sposób, żeby moje intencje nie zostały zrozumiane według stereotypów – mówi w rozmowie ze mną. Martyna ostrożnie używa słowa „feminizm”. Ten, według niej, w powszechnym rozumieniu konotuje walkę, a ta bezpośrednio kojarzy się z wojną. A nie o starcie zbrojne tutaj chodzi, tylko o dążenie, staranie się. Chociaż – jak przyznaje po chwili wahania – może to za słabe określenia, gdy mówimy o prawie do aborcji. Dziennikarka Klementyna Szczuka co prawda nie unika nazywania siebie feministką, choć w rozmowach rzadko jej się to zdarza. To, że nią jestem, wydaje mi się naturalne. Nie ma opcji, żeby było inaczej – zastrzega. Zwraca też uwagę na niejednorodność feministek. W skład ruchu feministycznego wchodzi wiele osób, też o różnych tożsamościach, orientacjach, nie tylko kobiet. Ta grupa z założenia ma wspólne cele, ale może różnić się swoimi poglądami. Dla Justyny Wachowskiej, promotorki książek i współpracownicy wydawnictwa Odyseya, feminizm ma szerokie znaczenie. Słowo „walka” pojawia się nie tylko w rozumieniu „walki o prawa kobiet i ich podmiotowość”. Wierzę w feminizm intersekcjonalny, czyli taki, który łączy walkę z dyskryminacją różnych grup społecznych, nie tylko tych związanych z płcią, ale też tożsamością i seksualnością, ekologią, z prawami osób z niepełnosprawnościami, mniejszości narodowych, etnicznych, religijnych… Wszystkie te tematy się przenikają. Feminizm powinien uwzględniać prawa tych grup równolegle. Nie walczymy najpierw o prawa kobiet, a dopiero później o prawa osób LGBTQ+ – mówi Justyna. Również Marianna, studentka stosunków i prawa międzynarodowego, nie ogranicza feminizmu do równouprawnienia kobiet czy osób AFAB. Dla mnie oznacza równość wszystkich w każdej dziedzinie życia – stwierdza. „Równość” to obok „walki” słowo, które bardzo często pada z ust moich rozmówczyń. Agata Siatkowska, studentka pilotażu samolotowego, definiuje feminizm właśnie jako „równość możliwości i obowiązków”. Równość pod względem zawodowym, ale też rodzicielskim, czyli równych urlopów, równego podejścia do posiadania potomstwa i odpowiedzialności za nie. Agata najsilniej ze wszystkich moich bohaterek stawia akcent na pracę, bo na co dzień przebywa w bardzo specyficznym środowisku zawodowym, gdzie kobiety stanowią jednocyfrowy procent. W szczególnych męskich profesjach dalej istnieje luka płacowa. Mimo że zarabiamy tyle samo na papierze, gdy zajdę w ciążę muszę odejść z pracy na dziewięć miesięcy. Nie mogę w tym czasie latać. Gdy ja zawodowo traciłabym ten czas, mój partner, który jest pilotem, zyskałby go do swojego stażu pracy, a tym samym mógłby liczyć na podwyżkę i awans. Urlopy rodzicielskie i wychowawcze powinny być odgórnie zrównane. Obecnie nie dość, że kobiety ponoszą koszt zdrowotny ciąży, to jeszcze pozostają w tyle zawodowo. A przecież dwoje rodziców decyduje się na dziecko, podział obowiązków powinien być jak najbardziej bliski równościowemu – mówi Agata. Temat pracy podejmuje również Klementyna. Zauważa, że na rynku pracy cały czas nie ma równości płac. Dodaje: W branży dziennikarskiej, w której pracuję, często dochodzi do mobbingu czy przemocy seksualnej. Na szczęście nie są to rzeczy, których osobiście doświadczyłam. Podobnie, jeśli chodzi o edukację. Studiuję kulturoznawstwo na Uniwersytecie Warszawskim, czyli przebywam w lewicowym i – wydaje się – bezpiecznym, otwartym otoczeniu. Natomiast Marianna wielokrotnie słyszała seksistowskie komentarze pod adresem studentek. Na przykład podczas zdalnego nauczania na pierwszym roku, wykładowca powiedział do koleżanki z roku, aby włączyła kamerę, bo na pewno jest pięknie opalona, a my chcemy zobaczyć, jak wygląda – wspomina. Pytane o największe trudności, które jako kobiety muszą przezwyciężać, dziewczyny najczęściej opowiadają właśnie o różnych wymiarach seksualizacji. Jako kobieta w męskiej profesji zdarza się, że na gruncie profesjonalnym poproszę mężczyznę o coś, usłyszę: „Jak się ładnie uśmiechniesz”. Zdarzają się, że kiedy stewardesa chce zrobić trening pilocki, usłyszy od trenujących ją doświadczonych pilotów: „Jesteś stewardesą, więc wiesz jak się obchodzić z drążkiem”. Wiem, że gdybyśmy odwrócili role, takie zachowanie nie byłoby tolerowane – mówi Agata. Jej słowa częściowo znajdują odzwierciedlenie w perspektywie Justyny. Stwierdza: Z dyskryminacją spotykam się niemal każdego dnia. Wystarczy, że przechodzę na pasach, by usłyszeć zaczepki. Nieustannie seksualizuje się moje ciało. Reaguję od razu - asertywnie, bezpośrednio, spokojnie. Nigdy nie podnoszę głosu. Takie reakcje spotykają się z szokiem, bo osoby, które rzucają seksistowskie komentarze pod moim adresem, zazwyczaj spodziewają się ostrej konfrontacji. Największymi wyzwaniem dla mnie jest udowadnianie każdego dnia, że jestem warta i to, co mam do powiedzenia ma znaczenie – stwierdza Justyna. Natomiast Martyna dodaje: Od najmłodszych lat uczy się dziewczynki, że świat jest zły, że chce je skrzywdzić. Dlatego nie powinny się wychylać, tylko siedzieć grzecznie w domu i, oczywiście, ładnie przy tym wyglądać. Natomiast chłopcy mają eksplorować świat i być aktywni. W dziewczynkach pojawia się lęk, na przykład, by nie odezwać się na lekcjach, zajęciach. Wypowiedzi te są symptomatyczne dla pozostałych historii, w których pojawia się socjalizowanie, zarówno przez dom, jak i społeczeństwo. Marianna w domu rodzinnym bardzo często słyszy pytania o partnera lub męża oraz oczekiwania, które jako 21-latka powinna spełniać, bo osiągnęła już określony wiek. Mówię tu o robieniu kariery i zakładaniu rodziny, najlepiej w jednym momencie. Kończę licencjat, a moja rodzina chce, abym poszła na magisterkę. Jednocześnie usłyszałam też od ojca, żebym wzięła ślub za trzy lata, kiedy rodzice będą obchodzić 25-lecie ślubu – mówi. Jestem singielką, bo życie w pojedynkę mi odpowiada. Czyli o tym, jak oparłam się presji związków i zaakceptowałam to, że jestem sama Życie w pojedynkę, zwłaszcza w dużym mieście, nie budzi dziś zbyt wielu kontrowersji. Jednak wciąż wydaje się być tylko przystankiem na drodze do relacji z kimś. Nie jest zaś postrzegane w kategorii ułożenia sobie prywatnego świata. Agata dodaje swoją obserwację w kontekście szkolenia na pilotkę: Kobiety przez trening słyszą, że się nie nadają, tylko dlatego, bo są kobietami. Nie tylko od trenujących, ale też od rodziny czy znajomych. Jak już dostaną się do linii lotniczej, udowodnią, że się dobre, usłyszą: „Teraz wszyscy chcą być równościowi, dlatego cię przyjęli”. Choć Klementyna nie wychowała się w katolickim i konserwatywnym otoczeniu, kiedy myśli o rodzinie, przed oczami staje jej kultura patriarchalna. Jednak, jak zauważa, dziewczyny z jej pokolenia już częściowo się z niej wyrywają. Świadomie decydują się z różnych powodów na nieposiadanie dzieci (wpływają na to m.in. sytuacja polityczna w kraju oraz zmiany klimatyczne) i nie zawieranie małżeństw, są mniej przywiązane do stereotypowych ról społecznych. Zmienia się też podejście do seksu. Dla mnie i moich koleżanek ważne jest, by rozmawiać o swoich potrzebach z osobami partnerskimi – zauważa. W podobnym duchu pokoleniowości wypowiada się Martyna. Coraz częściej dziewczyny w podobnym do niej wieku zaczyna doceniać własną wiedzę i własne umiejętności, a także na kolejne pokolenia nie przekazuje zinternalizowanej niewiary w swoje sprawstwo. Przyznaje, że sama została wychowana tak, iż władza i rzutkość to elementy przynależne mężczyznom. Moja mama i babcia też wyniosły ten schemat z domu. Teraz ja „walczę” o to, żeby go przerwać i być może uchronić przed nim moją młodszą siostrę – komentuje Martyna. „Nie chcesz mieć dzieci? Jeszcze ci się zmieni!”, czyli czego nie mówić dziewczynom, które nie chcą mieć dzieci Czego nie powinno się mówić dziewczynom, które nie chcą mieć dzieci? Dlaczego wciąż o ciążę i dzieci pytamy niemal wyłącznie kobiety i nie rozumiemy tego czy też nie dowierzamy, że nie wszystkie z nas marzą o roli matki? Czy bezdzietność stanie się w końcu społecznie akceptowanym wyborem? Protesty w miejscach publicznych to również temat, które ściśle związany jest z walką na rzecz kobiet. Od 2016 roku, kiedy to rząd odrzucił projekt liberalizacji prawa aborcyjnego w Polsce, wielokrotnie organizowano manifestacje, jak Czarny Poniedziałek czy późniejsze ogólnopolskie Strajki Kobiet. Dla wielu moich rozmówczyń były to momenty przełomowe. Pierwszy raz świadomie feministką nazwałam się jeszcze w gimnazjum, kiedy odbył się pierwszy Czarny Protest. Wtedy bardziej zrozumiałam, czym jest feminizm, zaczęłam o nim czytać. Dowiedziałam się, że istnieje taki ruch kobiet w Polsce. Na lekcjach o tym nie rozmawialiśmy. Moją uwagę przykuły też inne aspekty, w których kobietom na mniej się pozwala niż mężczyznom. Do tego doszły zagadnienia zdrowotne, przerywania ciąży – wspomina Marianna. Podobne doświadczenia ma Justyna: Po raz pierwszy feministką nazwałam się w wieku 17 lat, kiedy poszłam na Czarny Protest. Pojawiła się we mnie złość na to, że jestem tak młodą osobą, która jeszcze nie weszła w dorosłość, a już odbiera mi się prawo głosu i prawo decydowania o sobie. Na protestach spotkałam się z dużą solidarnością ze strony moich znajomych i członków rodziny. Na facebooku napisałam post, w którym zrobiłam feministyczny coming out. Zaprosiłam do rozmowy osoby o odmiennych zdaniach na temat walki o prawa kobiet. Post wśród moich znajomych wywołał sporo kontrowersji. Z częścią musiałam się pożegnać. Ale nawiązały się też nowe przyjaźnie. Martyna dodaje: Gdy odbywały się Czarne Protesty, nie byłam jeszcze pełnoletnia i rodzice nie pozwolili mi na uczestnictwo. Udało mi się wyrwać tylko raz, kiedy równolegle odbywał się też Tęczowy Piątek. Było to dla mnie podwójnie ważne, bo należę do społeczności LGBTQ+. Rodzina nie była szczęśliwa. Dziadek pożegnał mnie słowami: „Obyś nie wróciła w trumnie”. Z zazdrością patrzyłam wtedy na koleżanki, które regularnie uczestniczyły w nich razem ze swoimi mamami, chociaż nie winię swojej, że nie była gotowa na taki krok. Dla Martyny istotny był też tegoroczny Marsz Równości w Poznaniu. Brała w nim udział po raz pierwszy. Wcześniej rodzice straszyli mnie różnymi niebezpieczeństwami, które grążą osobom biorącym udział w takich wydarzeniach. Nie byłam pełnoletnia, nie miałam za wiele do gadania. W tym roku też pierwszy raz poczułam, że faktycznie mam jakąś wolność i sprawczość w swoim życiu – opowiada. Temat przynależność do społeczności LGBTQ+ porusza również Klementyna. Na trudności, które jako kobieta muszę przezwyciężać, nakłada się wykluczenie mnie ze społeczeństwa jako lesbijki. Jestem wprawdzie w otoczeniu lewicowym. Na co dzień nie spotykam się raczej z dyskryminacją czy homofobią. Natomiast z niewidzialnością w popkulturze i mediach (nawet większość artykułów lifestylowych kierowana jest do osób heteronormatywnych) czy brakiem podstawowych praw jak możliwość sformalizowania związku już tak. Bycie niehetero jest unikalnym doświadczeniem. Moja relacja z kobiecością jest też naturalnie trochę inna niż kobiet heteroseksualnych. W inny sposób doznaję opresji. Nie wszystkie te kwestie są oczywiste dla większości. Jeśli należy się do grupy mniejszościowej, trzeba cały czas podkreślać swoją obecność i wywalczać dla siebie kawałek miejsca w społeczeństwie. Dobrze jest o tym mówić. Tak samo cenne jest opowiadanie nie tylko trudnych historii, ale też tych bardziej prozaicznych, z własnej perspektywy – mówi. Według Klementyny, w przestrzeni publicznej czy medialnej, biorąc pod uwagę też kulturę i historię, kobiety nieheteronormatywne stoją niżej w piramidzie dyskryminacji. Odkrywanie właśnie queerowej historii i kultury jest dla mnie bardzo ważne – dodaje. Wykorzystuje do tego swoją dziennikarską platformę. Opowiada: Sporadycznie uczestniczę w marszach i protestach. Nie przepadam za tego rodzaju wydarzeniami i tłumem. Przytłacza mnie. Choć uważam, że takie ruchy mają ogromny potencjał. Myślę jednak, że jeżeli nie ma się siły brać udziału w określonych akcjach, można sobie na to pozwolić. Ja cieszę się i korzystam za to na przykład z tego, że mam przestrzeń medialną jako dziennikarka. Mam wpływ na dobór bohaterek do tekstu, to, jakim językiem piszę i o czym. Zarówno gdy przygotowuję artykuły lifestylowe, na przykład o związkach, jak i o popkulturze. Przy okazji cały czas się uczę oraz zdobywam wiedzę teoretyczną. To dla mnie akt aktywistyczny. Moje rozmówczynie swój aktywizm rozumieją różnorodnie. Agata studiuje również filologię angielską. Piszę pracę licencjacką na temat historii kobietach w RAF-ie i ich roli w czasie II wojny światowej w Wielkiej Brytanii. Wydobywam te opowieści, bo kobiety w historii są po prostu wymazywane. To mój rodzaj walki o równość. Chodziłam na Czarne Protesty. Rozmawiam w moim otoczeniu na temat ochrony zdrowia kobiet, i ograniczeniach jakich doświadczają – mówi. Natomiast Martyna częściej niż w protestach, bierze udział w dyskusjach, w których uświadamia kolegów i koleżanki na temat dyskryminowania kobiet, np. u lekarza. To absurdalne, że wymieniamy się na różnych forach z innymi kobietami opiniami o tym, do którego ginekologa warto iść nawet nie dlatego, że jest lekarzem dobrym w swoim fachu, a po prostu dlatego, że zostaniemy przez niego potraktowane poważnie – denerwuje się. Justyna na Instagramie prowadzi profil @slowobuk będący bezpieczną przestrzenią dla młodych ludzi, szukających w książkach wsparcia, którego być może nie otrzymują w swoim środowisku. Najczęściej, jak twierdzi, są to osoby z mniejszych miejscowości, z konserwatywnych rodzin. Nie mogą otwarcie mówić o feminizmie, swojej orientacji czy tożsamości. Z kolei Marianna stara się regularnie bywać na manifestacjach i marszach równości. To pierwszy krok, aby pokazać, że jest spora grupa osób, która myśli w konkretny sposób i chce walczyć o zmianę. Jestem idealistką i wierzę, że jest ona możliwa. Mam nadzieję, iż to nie naiwność – twierdzi. W przytaczanych na początku badaniach przeprowadzonych przez Ipsos i The Global Institute for Women’s Leadership pojawia się również wniosek, że 64 proc. Zetek uważa, iż kobiety nie osiągną równouprawnienia, dopóki mężczyźni nie przyłączą się do ruchu. Co prawda moje rozmówczynie widzą potrzebę sojusznictwa, ale też otaczają się bezpiecznymi bańkami, złożonymi z osób o podobnych czy to poglądach czy tożsamościach. Razem chodzą na manifestacje, dyskutują o sytuacji społeczno-politycznej, snują marzenia o lepszej Polsce. Marianna wspomina: Mężczyźni w moim otoczeniu dzielą się na konfederatów i feministów. Ci pierwsi nie widzą problemu. Pamiętam, że na zajęciach ze zrównoważonego rozwoju moja koleżanka miała prezentację o luce płacowej między kobietami a mężczyznami. Padały komentarze, które sugerowały, że ten temat już dawno został zamknięty, że tego problemu nie ma. Z kolei Justyna dzieli się swoją obserwacją: Na Facebooku, gdzie mam wielu znajomych np. z podstawówki, widzę, że poszli oni w bardziej konserwatywną stronę. Mężczyźni w moim wieku mało czytają. Widać to nie tylko w sposobie w jaki się wypowiadają, ale również w ich poglądach. Staram się nie generalizować, ale statystki i sondaże mówią same za siebie. Agata spotyka mężczyzn, którzy wiedzą, że seksistowskie zachowania przechodzą do lamusa. Potrzebujemy głośnego zwracania uwagi mężczyznom przez mężczyzn. Wzięcia społecznej odpowiedzialności. Wielokrotnie słyszałam od kolegów: „Agata, to, co ten facet powiedział było nie w porządku”. Wolałabym usłyszeć podobne słowa skierowane do seksisty – kończy. Czy feministki mówią głupoty? Rozmowa z Martyną F. Zachorską, znaną w sieci jako „Pani od Feminatywów” Słuszne intencje usprawiedliwiają opowiadanie niemądrych rzeczy w imię feminizmu? Komu tak naprawdę służą internetowe „inby” i „dramy”? Czy działania feministek można dziś skrytykować i nie zostać skancelowanym? Na te i wiele innych pytań odpowiada Martyna F. Zachorska, językoznawczyni, doktorantka na Uniwersytecie Adama Mickiewicza w Poznaniu i nauczycielka, prowadząca na Instagramie świetny profil „Pani od Feminatywów”.
Barbie z problematycznej lalki stała się ikoną feminizmu. Jak to w ogóle możliwe? Oto historia jej przemiany
Przez długi czas uważana za lalkę, która zniekształciła obraz ciała i sylwetki kobiet. Obecnie Barbie uważana jest praktycznie za ikonę feminizmu. Czy to się ze sobą nie kłóci? Rozkładamy rozwój Barbie na czynniki pierwsze.
W tym artykule: Jak bardzo feministyczna może być Barbie? Początki Barbie Barbie jako biały, niezróżnicowany wzór do naśladowania Dlaczego film „Barbie” nie byłby dobrym pomysłem w 2014 roku? Mattel próbuje tworzyć różne lalki Barbie Ostatni krok do emancypacji Barbie Czy feministyczna Barbie to nie oksymoron? Jak bardzo feministyczna może być Barbie? Nie wyobrażałam sobie filmu o Barbie – lalce z wąską talią, dużym biustem i o wiele za długimi nogami w 2023 roku. Jednak pojawiła się Greta Gerwig, która na swoim koncie ma już feministyczne filmy, takie jak „Lady Bird”, „Frances Ha” czy „Małe kobietki”. Teraz na warsztat wzięła tę sprawiającą problemy lalkę. Efekt? Jeszcze zanim film trafił do kin, Barbie już zdaje się być ikoną feminizmu. Mattel, firma stojąca za Barbie, również się do tego przyczynia. Tworzy coraz to bardziej zróżnicowane lalki. Nie można zapominać też o mediach społecznościowych – trendy, na przykład z TikToka, sprawiły, że kolor różowy i kobiecość stały się nowoczesne oraz nabrały nowego znaczenia. „Barbie” – jest oficjalny zwiastun filmu z Margot Robbie i Ryanem Goslingiem. Oto wszystko, co wiemy o produkcji [FABUŁA, OBSADA, DATA PREMIERY] Promocja filmu „Barbie” ruszyła pełną parą. Po pierwszych zdjęciach z planu i ogłoszeniu daty premiery wyczekiwanej produkcji przyszedł czas na oficjalny zwiastun. To najlepsze, co dziś zobaczycie. Jednak nadal zadajemy sobie pytanie – jak bardzo feministyczna może być tak naprawdę Barbie? W jaki sposób Barbie, która od zawsze była idealna, stała się ikoną, która pasuje do naszych czasów? Początki Barbie Gdy Barbie pojawiła się na rynku w 1959 roku, była niemal przeciwieństwem ikony feminizmu. Ruth Handler, współzałożycielka firmy Mattel, odkryła lalkę „Bild-Lilli” podczas podróży po Europie. Lilli była mocno seksualizowaną bohaterką komiksu, który wydawany był wówczas w gazecie „Bild”. Lalki te sprzedawano głównie jako dodatek dla mężczyzn. To właśnie ona była inspiracją dla Ruth Handler do stworzenia Barbie. Wraz z pojawieniem się pierwszych lalek Barbie pojawiła się również krytyka. Zwłaszcza w latach 70. Barbie przedstawiała nierealistyczny, jednostronny, biały, chudy, cis-heteronormatywny ideał, który zdecydowanie odbiegał od rzeczywistości. W szczególności krytykowano obraz ciała, który idealizowała Barbie. Na przykład Babysitter Barbie była sprzedawana z książką zatytułowaną „Jak schudnąć?”. Jej treść brzmiała: Nie jedz!. Następnie w 1965 roku pojawiła się Slumber Party Barbie, która sprzedawana była z wagą. 175-centymetrowa lalka ważyła zaledwie 50 kilogramów. To tylko dwa przykłady ilustrujące, jak Barbie odcisnęła piętno na wielu pokoleniach kobiet. One wstydziły się swojego ciała. Kilkadziesiąt lat później – w 2006 roku – badania wykazały, że dziewczynki w wieku od sześciu do ośmiu lat, które bawiły się Barbie, były bardziej niezadowolone z własnego ciała. Czuły presję, aby być szczupłymi. Dla porównania, dziewczynki, które nie bawiły się Barbie, miały mniej negatywny obraz swojego ciała. Barbie jako biały, niezróżnicowany wzór do naśladowania W 1967 roku pojawiła się pierwsza afroamerykańska Barbie. Wyglądała dokładnie tak samo, jak biała, tylko miała ciemny kolor skóry. To również wywołało wiele krytyki. W latach 90. popularność Barbie zmalała, a firma Mattel zmuszona została, aby zrobić coś innego, innowacyjnego. Barbie dostała więc zawody i funkcje. Była policjantką, prezydentką czy bizneswoman. Odeszła od stereotypowych ról płciowych. Nadal jednak była biała i szczupła. Barbie chciała być wzorem do naśladowania dla wszystkich młodych dziewczyn. W 1997 roku pojawiła się pierwsza lalka na wózku inwalidzkim. Jednak nie mieściła się ona przez drzwi domu Barbie – Dreamhouse. Zamysł był dobry, wykonanie już gorsze. Powstała lalka Barbie wzorowana na wybitnej przyrodniczce Jane Goodall. Wyprzedała się na pniu „W uznaniu dziesięcioleci poświęcenia, przełomowych badań i heroicznych osiągnięć jako obrończyni przyrody” firma Mattel uhonorowała 88-letnią Jane Goodall lalką Barbie, wzorowaną na wizerunku badaczki. To pierwsza w kolekcji Barbie Inspiring Women lalka wykonana z plastiku z recyklingu. Towarzyszy jej szympans David Greybeard, któremu słynna przyrodniczka poświęciła swoje pierwsze przełomowe prace. Dlaczego film „Barbie” nie byłby dobrym pomysłem w 2014 roku? Z powodów, które przedstawiłam powyżej, do 2014 roku Barbie była postacią wręcz problematyczną. Mimo tego studio produkcyjne Sony już wtedy zapragnęło zrobić film „Barbie”. Po „The Lego Movie”, który stał się hitem, miało nadzieję, że i ta produkcja również odniesie wielki sukces. Sony chciało stworzyć niekonwencjonalny film z Amy Schumer w roli głównej. Scenarzystka Diablo Cody, która miała współtworzyć „Barbie”, w wywiadzie z „GQ” ujawniła, dlaczego produkcja nie doszła do skutku. Społeczeństwo i Barbie po prostu nie były wtedy gotowe – stwierdziła. Jeszcze w 2014 roku Barbie była wroginią wielu feministek. Wtedy kolor różowy, mocny makijaż czy brokat oznaczały przystosowanie się do patriarchatu. Na szczęście już tak nie jest. Różowe ubrania i „stereotypowy” kobiecy wygląd oznaczają wyzwoloną kobiecość. Barbiecore zdobywa coraz większą popularność w świecie mody. Różowe wszystko znaczy więcej, niż myślisz Barbiecore to styl, który skupia się wokół ulubionego koloru lalki Barbie. Okazuje się, że różowy kolor może być brany na poważnie i sprawdzi się nawet na formalnym garniturze. Ponadto dla dzisiejszych feministek jasne powinno być to, że wrogiem nie powinna być żadna inna kobieta. Scenarzystka Diablo Cody również dostrzegła tę zmianę. Jeśli wyszukasz dzisiaj na TikToku hasztag Barbie, to wyskoczą ci cudowne treści, które celebrują kobiecość – mówi. Społeczeństwo się zmieniło, podobnie jak Barbie. Mattel próbuje tworzyć różne lalki Barbie Po 2014 roku i niewypale z filmem, dochód ze sprzedaży lalek Barbie firmy Mattel po raz pierwszy wyniósł mniej niż miliard dolarów. Według „The Guardian” tylko w latach 2012-2014 Barbie straciła 20% dochodów ze sprzedaży. W oczach wielu osób lalka była już „przestarzała” i tkwiła w przeszłości. Firma Mattel poczuła się zmuszona do działania. W 2015 roku ukazała się pierwsza różnorodna seria Barbie o nazwie Fashionista. Lalki z tej serii miały różne kolory włosów i skóry oraz odmienne sylwetki. W końcu pojawiła się krągła Barbie – nie była tak chuda, miała bardziej realistyczne kształty. Barbie ukazywały się też jako prawdziwe bohaterki, między innymi Frida Kahlo czy matematyczka Katherina Johnson. Barbie bez włosów, z bielactwem i z protezą, czyli nowe lalki w kolekcji Barbie Fashionistas Firma Matell poszerza linię lalek Fashionistas. Już niedługo będzie można kupić Barbie z bielactwem bez włosów albo z protezą nogi. W 2020 roku pojawiła się Barbie na wózku inwalidzkim, który tym razem zmieścił się w Dreamhouse oraz Barbie z protezą nogi. W 2022 roku światło dzienne ujrzała Barbie zainspirowana transpłciową kobietą – Laverne Cox. A w 2023 zaprezentowano pierwszą Barbie z zespołem Downa. Powstała pierwsza Barbie o wyglądzie kobiety z zespołem Downa W celebrującej różnorodność linii Barbie Fashionistas od Mattel pojawiła się pierwsza lalka o wyglądzie kobiety z zespołem Downa. Barbie w końcu ewoluowała w pozytywnym kierunku. Nie była już tylko ideałem. Jednak przed 2023 rokiem Barbie prawdopodobnie nie zostałaby nazwana feministką. Ostatni krok do emancypacji Barbie Chociaż Barbie zmieniła się w ostatnich latach, jej wizerunek jako problematycznej lalki nie zniknął całkowicie. Film „Barbie” nie może zignorować jej starych problemów. Oznacza to, że Barbie musi zostać zdekonstruowana. I tu właśnie wkracza film Grety Gerwig. Już w zwiastunie dostajemy informację, że produkcja jest przeznaczona dla tych, którzy kochają Barbie, ale również dla tych, którzy jej nienawidzą. Film jeszcze nie wyszedł, ale jasne jest, że „Barbie” została stworzona z przymrużeniem oka i nie bierze wszystkiego na poważnie. Pokazuje, że stare lalki nie mają miejsca w prawdziwym świecie. Jednocześnie w filmie podkreślone są te dobre strony Barbie – jej życzliwość, uczynność, optymizm czy wyczucie stylu. A przede wszystkim umiejętność zmiany. I nagle Barbie stała się ikoną. Rozpoznaje błędy i uczy się na nich, zmienia się, ale nadal pozostaje wierna sobie. Jest kobietą niezależną, pisze własną historię, a nadal nosi najpiękniejszą i najbardziej błyszczącą sukienkę na przyjęciu. Internauci dyskutują o piętach Margot Robbie, a my przypominamy: to kobieta, a nie lalka Do sieci trafiło zdjęcie, na którym widać stopy Margot Robbie, co zapoczątkowało absurdalną dyskusję. Internautki oraz internauci zwrócili uwagę na to, że pięty aktorki... nie są idealnie gładkie. Nasze pytanie brzmi: co z tego? View oEmbed on the source website Czy feministyczna Barbie to nie oksymoron? Barbie przeszła niesamowitą metamorfozę na przestrzeni ostatnich dziesięcioleci. Niemniej jednak w Barbie jest jakaś sprzeczność. Z jednej strony większość sprzedawanych Barbie to wciąż są chude, białe fashionistki z chłopakiem u boku. Te lalki generują najwięcej zysku, więc prawdopodobnie nigdy nie zostaną wycofane ze sprzedaży. Firma wydaje się nie przejmować tym, że propaguje nieosiągalny w rzeczywistości ideał i jeden model relacji. Z drugiej strony Barbie ma uosabiać absolutną wolność wyboru. Slogan marki brzmi: Możesz być kim chcesz! Na przykład osoby queer mogły odnaleźć siebie w Barbie – gdy Ken zakłada ubrania Barbie i na odwrót. Tak, Barbie jest chodzącą sprzecznością. Jest toksyczna i wyzwalająca jednocześnie. Mimo że oczekuję filmu „Barbie”, to pokazano nam w nim tylko koncepcję feministycznej Barbie. Ona sama w sobie nadal jest produktem. Warto o tym pamiętać. Ten artykuł pojawił się pierwotnie na glamour.de
Madonna to ikona popkultury i feministka. Jaką rolę odegrała w emancypacji kobiet?
Madonna nie boi się przełamywania barier, zarówno na scenie, jak i poza nią. Przyglądamy się początkom jej kariery oraz temu, jak dużą rolę odegrała w emancypacji kobiet i dlaczego każda z nas powinna brać z niej przykład.
W tym artykule: Madonna – kulisy sławy Madonna – ikona popkultury i feminizmu Kilka dni temu zagraniczne media rozpisywały się o tym, że Madonna trafiła do szpitala po zasłabnięciu we własnym domu w Nowym Jorku. Okazało się, że gwiazda, która przygotowywała się od kilku miesięcy do międzynarodowej trasy „Celebration Tour”, walczy z infekcją bakteryjną, a jej stan zdrowia jest ciężki (piosenkarka leżała na OIOM-ie). Cały świat wstrzymał oddech, a amerykańskie tytuły takie jak Page Six czy TMZ donosiły o pogarszającym się stanie zdrowia artystki, dodając, że „rodzina przygotowuje się na najgorsze”. Według wspomnianych portali, 64-letnia gwiazda bagatelizowała złe samopoczucie (niektóre źródła donoszą, że cierpiała na gorączkę od miesiąca), oddając się wykańczającym próbom do trasy koncertowej i spędzając po 12 godzin na sali treningowej. W efekcie organizm 64-latki odmówił posłuszeństwa, a jej manager poinformował o wstrzymaniu wszystkich koncertów do odwołania. Madonna szykowała dla fanów, zresztą jak zawsze, niezapomniane show w ramach „Celebration Tour”, świętując 40-lecie na scenie. Miała odwiedzić ponad 80 krajów w Ameryce i Europie. Niestety na ten moment nie wiadomo, czy gwiazda wyruszy w trasę. W oczekiwaniu na wiadomości zza oceanu o stanie zdrowia artystki, przyglądamy się początkom jej kariery, którą rozpoczęła już w wieku 18 lat jako tancerka. Oprócz międzynarodowego sukcesu scenicznego, Madonna od zawsze walczyła o prawa mniejszości seksualnych, prawa kobiet, a także udzielała się charytatywnie, prowadząc kilka fundacji. Madonna – kulisy sławy Chciała „być kimś” już od najmłodszych lat. Niekwestionowana ikona popkultury, królowa popu, która biła rekord za rekordem, wspinając się na szczyty list przebojów na całym świecie. Trafiła do księgi rekordów Guinnessa, sprzedając najwięcej płyt w historii jako artystka. Jest również najbardziej dochodową piosenkarką, jeśli chodzi o trasy koncertowe. Jej dwa pierwsze albumy „Madonna” i „Like a Virgin” zrobiły z niej gwiazdę, ale to trzeci album „True Blue” sprawił, że stała się ikoną lat 80. Madonna i jej 29-letni ukochany wybrali się na wyjątkową randkę. Miłość kwitnie? Madonna nie ogląda się za siebie i skupia się już tylko na nowym związku. Jej wybrankiem jest młodszy o ponad 30 lat trener boksu. Zawsze byłam świadoma różnic i tego, jak powinieneś się zachowywać, jeśli chcesz być popularny, powiedziała w 2011 roku w wywiadzie dla „Harper’s Bazaar”. Odkąd jako 18-latka trafiła do Nowego Jorku, pragnęła kariery i wiedziała, że dopnie swego. Wyróżniała się już w szkole, nie tylko wyglądem („nie goliłam pach i nie robiłam makijażu”), ale także talentem, wiedzą (była piątkową uczennicą) i determinacją. Miała świadomość tego, że jest wyjątkowa. Zaczęła od tańca, a następnie postanowiła spróbować swoich sił jako piosenkarka i to był strzał w dziesiątkę. Od początku kariery Madonna uwielbia szokować, prowokować, przełamywać tabu i bawić się z konwenansami. Jej wizerunek sceniczny, którego znakami rozpoznawczymi są kabaretki, skórzane elementy i dodatki, nawiązujące do religii (np. duży krzyż) kopiowały młode kobiety w latach 80., co oczywiście budziło kontrowersje. Jej występy, które ociekały seksem, bo Madonna od zawsze była wyzwolona i świadoma swojej seksualności, odbijały się szerokim echem, nie tylko w środowiskach konserwatywnych. Madonna – ikona popkultury i feminizmu Oprócz talentu, odwagi do przełamywania konwenansów, ambicji i ciężkiej pracy, która wzniosła ją na szczyt, piosenkarka wykorzystuje swój głos w słusznych celach. Madonna odegrała istotną rolę w emancypacji kobiet, w ich walce o równe prawa i wyzwolenie seksualne. Jest pewną siebie artystką z bezwstydną wiarą w to, co robi. Dzięki temu, że wykorzystała władzę i słyszalny głos, jaki dała jej popularność, stała się nie tylko ikoną popkultury, ale również feminizmu. Artystka od początku działalności inspiruje kobiety do tego, aby były dumne ze swojej seksualności, walczyły o równe prawa i własną niezależność. W latach 90. w jednym z wywiadów została zapytana o to, czym jest dla niej feminizm. (…) definiuję feminizm jako kogoś, kto przejmuje kontrolę nad własnym życiem, odpowiedziała Madonna. „Mother of Creation”: pierwszy projekt Madonny w metawersum to prawdziwy odlot Madonna coraz śmielej porusza się po rzeczywistość blockchainu. W projekcie „Mother of Creation” (jej pierwszym w świecie NFT), zrealizowanym we współpracy ze słynnym artystą cyfrowym Beeple, ikona muzyki stworzyła własną kolekcję tokenów i tradycyjnie już - wzbudziła mnóstwo kontrowersji. Artystka wielokrotnie podejmowała temat równości w swoich przemówieniach podczas branżowych eventów, takich jak Grammy czy Billboard. 64-latka głośno mówiła o dyskryminacji kobiet, także w przemyśle muzycznym. Zachęcała kobiety do solidarności i inspirowała do kultywowania siostrzeństwa: Szukajmy silnych kobiet, z którymi możemy się zaprzyjaźnić, od których możemy się uczyć, z którymi możemy współpracować, które mogą nas inspirować, wspierać i oświecać. Madonna z uwagi na swój odważny wizerunek od zawsze mierzy się z hejtem. Nigdy nie przeprosiłam za żaden z kreatywnych wyborów, których dokonałam, ani za sposób, w jaki wyglądam czy się ubieram. Wciąż nie zamierzam tego robić. Od początku mojej kariery byłam poniżana przez media. Rozumiem, że to wszystko jest próbą sił i cieszę się, że mogę przetrzeć szlak, aby wszystkie kobiety stojące za mną miały łatwiej w kolejnych latach, napisała na swoich mediach społecznościowych po tym, jak spadły na nią głosy krytyki po wystąpieniu na wręczeniu nagród Grammy. Mimo że szczyt jej kariery już minął, gwiazda wciąż jest aktywna i stanowi wzór dla wielu osób. Niektórzy upierają się, że na siłę próbuje zatrzymać młodość, a ona z naturalną dla siebie otwartością mówi o procesie starzenia się. Kobiety, na ogół po osiągnięciu pewnego wieku, przyjmują bezkrytycznie fakt, że nie wolno im zachowywać się w pewien sposób. Ja nie przestrzegam zasad. Nigdy tego nie rozbiłam i nie zamierzam zacząć. Więc jeśli mam być tą osobą, która otwiera kobietom oczy i mówi im, że mogą być seksowne i dobrze wyglądać po 50-tce, czy po 60-tce, niech tak będzie, napisała na Instagramie po licznych uwagach na temat swojego wyglądu i operacjach plastycznych. Czego możemy nauczyć się od Madonny? Wiary w siebie, w swoje idee i w to, co robi. Odwagi w zabieraniu głosu w ważnych sprawach i w tym, że można iść pod prąd. To jedna z tych artystek, które zostaną zapamiętane na długo, nie tylko dzięki imponującemu dorobkowi artystycznemu, ale także w wyznaczaniu nowych trendów i mówieniu głosem miliona kobiet.
6 powodów, dla których warto kupić nowy numer GLAMOUR z Mery Spolsky na okładce
Wyjątkowe, podwójne, urodzinowe i wakacyjne wydanie GLAMOUR już w kioskach! Przedstawiamy 6 powodów, dla których warto je mieć.
Przed nami wreszcie długo wyczekiwane lato. Bez względu na to, gdzie je spędzisz, letni czas umili ci nowe, podwójne wydanie GLAMOUR. Poza wakacjami naszym tematem przewodnim jest tym razem feminizm, o którym dużo mówi nasza bohaterka okładkowa – Mery Spolsky. W tym numerze świętujemy też nasze 20. urodziny. I jak na urodzinowe wydanie przystało, mamy dla Was parę niespodzianek, choćby nasze okładki i zdjęcia redakcji z przeszłości. A poza tym jak zwykle w GLAMOUR wszystko, co najciekawsze w modzie, urodzie, kulturze i stylu życia. Zobaczcie, co jeszcze czeka na Was w nowym GLAMOUR. 6 powodów, dla których warto kupić nowe wydanie magazynu GLAMOUR Gwiazdą naszej okładki jest wokalistka Mery Spolsky, która podobnie, jak GLAMOUR niedługo obchodzi swoje okrągłe urodziny. W szczerym wywiadzie opowiada redaktorce naczelnej Katarzynie Dąbrowskiej o zmianach związanych z nadchodzącą 30-tką, własnej definicji feminizmu, stosunku do ciała i nieśmiałości (oraz jak ją rozbraja na scenie). O sile i potrzebie siostrzeństwa mówią psycholożka społeczna Marta Majchrzak i socjolożka Sandra Frydrysiak, autorki pierwszego polskiego badania o siostrzeństwie i powstającej właśnie mapy dobrych siostrzeńskich praktyk SISTERmap. Co to znaczy być fit w seksie? Uspokajamy: nie chodzi o akrobacje w łóżku, tylko robienie wszystkiego po swojemu i na swoich zasadach. Gdzie pojechać, co czytać, czym się delektować? Swoje ulubione wakacyjne adresy, smaki, triki zdradzają nam Bovska, Irena Melcer i Julita Romaniuk, prowadząca na IG profil @biedanizm. Jak się ubrać na urlopie? Letnie akcesoria najlepiej schować w koszu i od rana do wieczora chodzić w zwiewnych sukienkach. Wakacje bez kaca. Jak się bawić bez alkoholu?
Kourtney Kardashian jest po czterdziestce i spodziewa się dziecka. Dlaczego kobietom nadal wytyka się wiek, w którym zaszły w ciążę i sprawia, że czują się zawstydzone?
Po tym, gdy Kourtney Kardashian ogłosiła swoją ciążę po raz kolejny rozpoczęła się dyskusja o jej wieku. I o wieku kobiet, które decydują się na dzieci generalnie. Żyjemy w XXI wieku. Czy nie możemy robić tego, co chcemy i kiedy chcemy? Wytykanie kobietom wieku, w którym zaszły w ciążę musi się w końcu skończyć!
Parę dni temu Kourtney Kardashian ogłosiła, że razem z Travisem Barkerem spodziewają się dziecka. Zrobiła to podczas koncertu zespołu Blink 182, w którym gra jej ukochany. Ciążę ogłosiła w nietypowy sposób – trzymała transparent z napisem – Travis I’m pregnant. Okazało się, że było to odniesienie do teledysku piosenki „All The Small Things”, w którym jedna z fanek trzyma identyczny transparent. Cute. Kourtney Kardashian jest w ciąży! Radosną nowinę ogłosiła w naprawdę szalony sposób Kourtney Kardashian jest w ciąży. Celebrytka spodziewa się swojego pierwszego dziecka z mężem Travisem Barkerem. Wideo z ogłoszenia nowiny robi furorę na Instagramie i TikToku. Kourtney nie mogła cieszyć się poinformowaniem świata o swojej ciąży zbyt długo. Celebrytka od razu spotkała się z krytyką za to, w jaki sposób ogłosiła swój stan. Została nazwana „atencjuszką” i spotkała się z zarzutami, że cały moment był wyreżyserowany. Dodatkowo ktoś napisał, że jej jajeczka są stare. To cios zdecydowanie poniżej pasa. To nie jest sprawa nikogo innego oprócz Kourtney i Travisa. Kardashianka ma 44 lata. Jest mamą trójki dzieci z poprzedniego związku ze Scottem Disickiem. Są one w wieku od 8 do 13 lat, co oznacza, że gwiazda urodziła swoją pierwsza pociechę tuż po trzydziestce. Czy to sprawia, że te ciąże są w jakiś sposób bardziej uzasadnione, jeśli chodzi o oczekiwania społeczeństwa dotyczące rodzenia dzieci? Jeden z hejterów napisał: 44 lata i w ciąży? Stare jajeczka nie nadają się do rodzenia zdrowych dzieci. Ktoś inny dodał tweeta (który btw. został już usunięty), że każda ciąża po 25. (!) roku życia obarczona jest dużym ryzykiem. Serio? Kolejne komentarze były po prostu chamskie. Ona jest za stara na to, aby się rozmnażać – brzmiał jeden z nich. Kourtney Kardashian wyznała, że zamrożone przez nią jajeczka nie przeżyły: „Żadne z nich nie przekształciło się w zarodek” Kourtney Kardashian w najnowszym odcinku „The Kardashians” opowiedziała o swoich problemach z płodnością, które zaczęły się jeszcze przed tym, jak poznała Travisa Barkera. Celebrytka przeszła długą drogę, by zostać mamą. Wydaje się, że zbyt wiele osób, a już szczególnie w internecie, uważa, że ma prawo oceniać wybory kobiety dotyczące ciąży. Dodatkowo wiek jest czynnikiem, który wywołuje jeszcze większe oburzenie. „Jak kobieta śmie zajść w ciążę po 40. roku życia”? Takie podejście jest wspieraniem przestarzałej już mogłoby się zdawać narracji, że 25-letnia kobieta jest w pełni sił wieku lub że do 30. roku życia musi wyjść za mąż. Podobna sytuacja miała miejsce w brytyjskiej edycji „Love Island”. Jedna z uczestniczek powiedziała innemu uczestnikowi, że chciałaby mieć dzieci w wieku 37 lat, na co usłyszała okrutną odpowiedź: To nie chcesz być cool mamą? Jego koncepcja sugeruje, że cool mama jest młodsza niż 37 lat i że aby być atrakcyjną i wchodzić w popkulturowy/patriarchalny kanon macierzyństwa w ciążę musisz zajść w wieku 20 lat. Niezależnie od tego, czy jesteś gotowa do bycia mamą i czy znalazłaś już odpowiedniego partnera, z którym widzisz się w przyszłości. To jest tak bardzo męczące i krzywdzące. Jednak na tym się nie kończy. Jennifer Aniston szczerze o in vitro i próbach zajścia w ciążę pod obstrzałem opinii publicznej Gwiazda „Przyjaciół” pojawiła się na okładce najnowszego wydania magazynu „Allure” i postanowiła poruszyć ważny temat starania się o dziecko, jak i tego, że jej bezdzietność była przez lata szeroko komentowana. Z jednej strony kobiety krytykowane są za używanie „starych jajeczek” do zajścia w ciążę. Nie możemy jednak zapominać o tym, jak bardzo piętnowane są nastoletnie ciąże i z jaką agresją się do nich podchodzi. Chociaż teoretycznie to właśnie wtedy jesteśmy najbardziej płodne i „gotowe do rodzenia dzieci”. Dzięki współczesnej medycynie wiek nie gra już tak dużej roli, jeśli chodzi o zachodzenie w ciążę, jak kiedyś. Zdaje się, że punkt widzenia, o którym pisałyśmy i naciski społeczeństwa mają dużo do nadrobienia. Priyanka Chopra namawia wszystkie kobiety, aby zamroziły swoje jajeczka. „To najlepszy prezent, jaki możecie sobie sprawić” Jedna z fanek (o wiele bardziej wspierająca i niemizoginiczna) opublikowała tweeta, w którym napisała: Kourtney Kardashian ma 44 lata, jest świeżo po ślubie i znowu w ciąży. Czy możecie przestać wbijać kobietom do głowy, że po trzydziestce już nie ma dla nich nadziei? Go KK! View oEmbed on the source website Mamy dość tego, że jesteśmy powstrzymywane przed doświadczeniem pełnego szczęścia, gdy ogłaszamy ciążę. Gdy ktoś decyduje się na ten krok powinien otrzymać nic innego, jak miłość, wsparcie i power! I żadna rekcja nie powinna odnosić się do wieku kobiety. Ten artykuł ukazał się pierwotnie w Glamour UK
Helen Mirren chciałaby, aby każda 20- i 30-latka wzięła sobie do serca tę jedną urodową radę
77-letnia aktorka nic nie robi sobie z upływu czasu, ale z jego perspektywy udziela nam cennej rady. Każda z nas powinna posłuchać i cieszyć się życiem. Dziękujemy Helen!
Niezależnie od tego, czy kroczy boso po wybiegu, czy też edukuje mężczyznę, który przeprowadza z nią wywiad okraszony seksistowskimi komentarzami, 77-letnia aktorka Helen Mirren zawsze stąpa twardo po ziemi. Jakich porad kosmetycznych udzieliłabyś 20- i 30-latkom? Zapomnij o słowie „piękno” i znajdź inne, które najbardziej pasuje do ciebie. Moje słowo to duma – chyba że jesteś bardzo piękna, w takim przypadku wszystko jest w porządku. Myślę, że można śmiało powiedzieć, że masz zarówno urodę, jak i dumę. Ja nie jestem piękna. Nie jestem. Słuchaj, bądźmy realistkami. Na świecie są piękni ludzie i myślę, że wszyscy możemy ich rozpoznać. David Beckham jest spektakularnie piękny. Mężczyźni czy kobiety, istnieje coś takiego jak absolutne piękno. Reszta z nas, 95% z nas, nie należy do tej kategorii, ale jesteśmy w innych kategoriach: interesujący, zabawni, inteligentni, odważni, inspirujący. Mam na myśli, że istnieje wiele, wiele różnych kategorii. Powiedziałbym, że jako 20-latka znajdź swoją kategorię. Pamiętaj, że na tej planecie nie ma ani jednej osoby takiej jak ty. Jesteś absolutną indywidualnością. Znajdź w tym dumę i ukojenie. Jakie są twoje ulubione perfumy? Woda toaletowa Un Jardin en Méditerrannée marki Hermès. Które miasto dostarcza ci największych inspiracji kosmetycznych? Cóż, powiedziałbym, że Rio de Janeiro, ale oczywiście nigdy nie będę wyglądać tak, jak tamtejsze kobiety – nigdy. Nawet gdybym miał 20 lat. Więc jeśli nie Rio, to myślę, że będę musiał powiedzieć Paryż, ponieważ jego mieszkańcy i mieszkanki po prostu wiedzą, jak to zrobić, by wyglądać dobrze bez większego wysiłku. Oni naprawdę są w tym najlepsi. Jaka jest twoja ulubiona emotikonka? Nie używam emotikonów. Nienawidzę ich. Są irytujące i głupie. Ale korzystasz z Instagrama. Tak. Ale nie nazywam tego moim Instagramem, nazywam to moim Latergramem, ponieważ zawsze publikuję materiały dużo później, na przykład trzy tygodnie później. Albo rok później. Jaki jest twój ulubiony sposób na chwilę dla siebie? Filiżanka angielskiej herbaty. Do tego marmite na grzance. Tak, zdecydowanie. Ostatnio dużo się mówi o tym, jak kobiety po 50. roku życia na nowo definiują sposób, w jaki postrzegamy wiek – czy to J.Lo, Jennifer Aniston, czy ty. Myślisz, że pomaga to kobietom pozbyć się lęku związanego ze starzeniem się? Tak, oczywiście, że tak. Ale otrzymujemy dużo pomocy w wielu różnych kierunkach. Widzisz nasze piękne zdjęcia w magazynie, ale jest tam niesamowite oświetlenie, niesamowity fotograf, niesamowity zespół ds. fryzur i makijażu, zespół ds. ubrań. Wykonanie tego idealnego obrazu wymaga dużo pracy. Jednak powiedziawszy to, nadal uważam, że ten obraz jest ważny dla ludzi. Życie wpływowej osoby nie kończy się po czterdziestce. Jaka jest najbardziej kluczowa zmiana standardów piękna, którą zaobserwowałaś w ciągu ostatnich kilku dekad? Akceptacja starzenia się. Jest to absolutnie związane z sukcesem, statusem i pozycją kobiet w miejscu pracy. Zawsze mówiłam – choć mnie to wkurzało i nadal tak jest – że jest o wiele więcej ról dla mężczyzn w filmach, telewizji i dramach. Mimo wszystko teraz jest dużo lepiej. Ale myślę, że aby to zmienić, powinniśmy włożyć naszą energię w role kobiet w życiu. I tak właśnie się teraz dzieje. Kobiety są dyrektorkami szpitali i rektorkami uniwersytetów. Istnieją rekordowe liczby prawniczek. W rzeczywistości moja przyjaciółka, która jest trochę starsza ode mnie, jest prawniczką. Kiedy poszła do szkoły prawniczej, była jedyną kobietą w ciągu całych trzech lat szkoły prawniczej. A teraz więcej niż jeden na trzech prawników to kobieta. Zdecydowanie musimy też wprowadzić więcej kobiet do polityki. Kiedy te kluczowe pozycje w życiu społecznym zostaną równo obsadzone i kobietami, i mężczyznami, nieuchronnie zmienią się również role w filmach, będzie więcej ciekawych, różnorodnych bohaterek i to w różnym wieku. Ale musimy mieć przykład z życia. Czy chciałbyś, aby o pewnych aspektach starzenia się mówiło się więcej? Myślę, że ludzie stają się coraz bardziej otwarci. Na przykład menopauza, o której nie rozmawialiśmy jakieś 30 lat temu, dziś nie jest już tematem tabu. To bardzo interesujące. W miarę jak kobiety zdobywają kontrolę i zajmują ważne stanowiska w świecie, sprawy dotyczące nas wychodzą na jaw i myślę, że to fantastyczne. Wywiad ukazał się pierwotnie na stronie Glamour.com Gwiazdy, które mają siwe włosy i są z tego dumne Siwe włosy już dawno przestały być tym, co trzeba ukrywać. Wręcz przeciwnie! Coraz więcej kobiet, w tym także gwiazd, pielęgnuje swoje siwe pasma i uważa jej za swój atut. Totalnie to pochwalamy! A jeżeli nie czujecie się przekonane, zobaczcie, które znane kobiety mogą zmienić wasze zdanie co do tego, że siwe włosy są cool!
„Gwiazdy, które starzeją się dziwnie wolno”: czas przestać mówić, że Taylor Swift czy Selena Gomez „wyglądają dobrze jak na swój wiek”
Taylor Swift ma lat, zaraz, 33. Dopiero. Zresztą niezależnie od tego, w jakim byłaby wieku, nie powinien on grać roli. Jednak koło trzydziestki jakby kończył się nam wszystkim termin przydatności...
Coś się dzieje, gdy jako kobieta zbliżasz się do trzydziestki. Chociaż twój wygląd fizyczny mógł się nie zmienić, ludzie zaczynają mówić do ciebie: „Dobrze wyglądasz jak na swój wiek”, „Ona starzeje się jak dobre wino” i „Myślałam, że jesteś młodsza”. Zawsze jest to podane w formie niby-komplementu. Ba, może to nawet pomyślane jako komplement, ale taki komunikat jest subtelnie podszyty mizoginią, męskim podejściem do roli kobiety w społeczeństwie i nie pozostaje bez mniejszego lub większego wpływu na nasze samopoczucie. Nie ma się co oszukiwać: standardy piękna wciąż są bardziej surowe dla kobiet. Mężczyźni są nazywani srebrnymi lisami, podczas gdy kobiety są zmuszane do farbowania siwych włosów czy stosowania botoksu w celu wygładzenia skóry. Mężczyźni nie słyszą o swoich zegarach biologicznych ani o tym, że zbyt długo „leżą na półce”. Ageizm, mizoginia i kapitalistyczny konsumpcjonizm przecinają się i tworzą zgniły koktajl presji i wstydu, który kobiety mogą spożyć. Wygląda na to, że ageizm nie tylko nie słabnie, ale wręcz przybiera na sile. Chociaż prawdopodobnie czuję się tak tylko dlatego, że się starzeję. Tak czy inaczej, za każdym razem, gdy przeglądam media społecznościowe, przypominam sobie, że trzydziestka jest obecnie uważana za wiek, w którym kobiety są już po terminie przydatności do spożycia w społeczeństwie. Negging to kolejny antytrend w podrywaniu i randkowaniu po ghostingu i wokefishingu! Jak rozpoznać negging? Negging, czyli jak poderwać drugą osobę będąc zwykłym chamem. Tak można ująć to w największym skrócie. Czym jednak dokładnie jest negging? Jak się przed nim chronić? Odpowiadamy! Był jeden konkretny viralowy tweet, który ostatnio wprawił mnie i wiele innych osób w osłupieniu. Na jednym z fanowskich kont pojawiły się bowiem zdjęcia Taylor Swift z opisem, że starzeje się ona jak wino... Może się to wydawać na pierwszy rzut oka nieszkodliwe, ale podkreślenie kwestii „wieku” i porównanie zdjęć sugeruje, że jest wyjątkowa, wygląda młodziej po trzydziestce niż inne kobiety. Wiele użytkowniczek i użytkowników Twittera zareagowało na ten post zdziwieniem. Wskazywano, że Tay ma tylko 33 lata. A @RachelCDailey przypomniała, że to zjawisko ma miejsce od dawna w kulturze popularnej: Takie rzeczy przypominają mi czasy, kiedy ludzie mówili, że Kylie Minogue jest odważna, nosząc złote majtki i wyglądając niesamowicie jak na swój wiek, gdy miała 32 lata. Z kolei @FrancesCook napisał na Twitterze: Pokolenie Z jest tak przerażone starzeniem, że są w szoku, że 33-latek wygląda jak 33-latek. Ale czy na pewno chodzi tylko o pokolenie Z? Czy po prostu obsesja na punkcie wyglądu ma się świetnie a jej korzenie sięgają naprawdę głęboko. View oEmbed on the source website Przypomnijmy, że komentarze odnośnie wieku pojawiały się jakiś czas temu także pod adresem Seleny Gomez. Na TikToku można znaleźć choćby film, który ma ponad 20 000 wyświetleń a nosi tytuł: „Gwiazdy, które starzeją się dziwnie wolno”. Selena kończy w tym roku 31 lat, więc dlaczego ludzie patrzą wstecz na jej młodsze zdjęcia, jakby to był jakiś dziwny nekrolog? Nie jest źle wyglądać na swój wiek. Mówiąc, że gwiazdy takie jak Taylor czy Selena wyglądają „dobrze” jak na swój wiek, umacniamy przekonanie, że starzenie się jest złe; kiedy nie jest. To tylko życie. Taylor i Selena to piękne kobiety, które wyglądają jak ich (bardzo wciąż młode) równolatki. Ponieważ jesteśmy zalewane i zalewani przekazami, które wmawiają nam, że trzeba kupować produkty „przeciwstarzeniowe”, nic dziwnego, że milenialsi i osoby z pokolenia Z mają wypaczone poczucie wieku. Gendered ageism to określenie zbiorcze na uprzedzenia związane z wiekiem i płcią. Prawie 2 na 3 kobiety w wieku 50+ twierdzą, że są regularnie dyskryminowane, a te doświadczenia wydają się odbijać na ich zdrowiu psychicznym, zgodnie z najnowszym badaniem „Mirror/Mirror” przeprowadzonym przez <a data-event-click='{"element":"ExternalLink","outgoingURL":"https://www.aarp.org/pri/topics/health/prevention-wellness/2021-womens-reflections-beauty-age-media/"}' data-offer-url="https://www.aarp.org/pri/topics/health/prevention-wellness/2021-womens-reflections-beauty-age-media/" href="https://www.aarp.org/pri/topics/health/prevention-wellness/2021-womens-reflections-beauty-age-media/" rel="nofollow noopener" target="_blank">AARP. Wydaje się, że kobiety w wieku 30 lat są uważane przez media i kulturę głównego nurtu za niepożądane, a przed pięćdziesiątką są „zbyt stare”, aby być konkurencyjne na rynku pracy. Stowarzyszenie Kobiety i Hollywood podało, że w 2021 roku ze 100 najbardziej dochodowych filmów tylko 7 przedstawiało kobietę w wieku 45 lat lub starszą, podczas gdy 27 przedstawiało mężczyznę w tym samym przedziale wiekowym. Jest to stosunek płci do 3,9 filmów ze starszymi mężczyznami do każdego 1 filmu ze starszą kobietą. W dodatku wszystkie 7 wspomnianych kobiet pochodziło tylko z jednej grupy rasowej/etnicznej (tj. rasy kaukaskiej). Stwierdzono także, że „żadna kolorowa kobieta w wieku 45 lat lub starsza nie została przedstawiona jako kierująca fabułą”. Mizogin: jak rozpoznać mężczyznę, który gardzi kobietami? Mizoginizm może się niektórym wydawać postawą z przeszłości. Niestety w XXI wieku wciąż mają miejsce mizoginiczne zachowanie i spotkać możemy mizogina na naszej drodze. Stwierdzenie, że kobieta „dobrze wygląda jak na swój wiek” może wydawać się pozytywne, ale wszystko to składa się na system, w którym kobiety są cenione tylko na podstawie wyglądu. Komplementy ("komplementy"?), które słyszą kobiety, ale i powtarzają jej innym (świetnie wyglądasz, schudłaś? ) są zazwyczaj wciąż związane z ideałami piękna. Te kwalifikatory nie są konieczne. Zamiast mówić „dobrze wyglądasz jak na swój wiek”, po prostu powiedz przyjaciółce „dobrze wyglądasz” lub doceń jej umiejętności. Zresztą ta zasada odnosi się także do przyjaciół płci męskiej! Tekst ukazał się pierwotnie na stronie Glamour UK
Czym jest Skinny Boy Era? Timothée Chalamet i spółka wyznaczają nowy wzór męskości?
Czy samiec alfa odchodzi do lamusa? A wraz z nim patriarchat? Czy to koniec toksycznej męskości? Mamy taką nadzieję, patrząc na chłopaków, którzy realizują męskość na najróżniejsze sposoby, nie wstydzą się uronić łzy, stawiają na emocje, wyrażają je, zamiast dusić w sobie i prężyć muskuły, malują paznokcie i noszą spódnice, jeśli mają na to ochotę. Wśród nich nasi crushe: Timothée Chalamet, Harry Styles, Damiano David, Pete Davidson...
W tym artykule: Siostry Jenner wybierają chłopaków nowej generacji Czułość i empatia zamiast muskulatury, czyli jaki jest nowy facet W kwietniu Stephanie McNeal z amerykańskiej edycji magazynu Glamour ogłosiła w swoim tekście, że nadeszła Skinny Boy Spring. A to wszystko za sprawą plotek o romansie Kylie Jenner i Timothy'ego Chalameta. O co w tym wszystkim chodzi? Siostry Jenner wybierają chłopaków nowej generacji Najgorętszy dodatek tej wiosny ma ciemne włosy, zapadnięte policzki i niezbyt widoczną klatkę piersiową. Oto nadszedł sezon na chudych chłopców, a Kylie Jenner wyznacza w tej kwestii trendy – napisała Stephanie, oczywiście bawiąc się słowem, bo raczej nie powielając patriarchalne wzorce i seksualizując facetów, robiąc z nich obiekty, przedmioty (tak jak to przez setki lat było z kobietami robione). Poza tym nie powinien się liczyć tyle wygląd, co przede wszystkim osobowość, kiedy chodzi o życiowe wybory, prawda? Bez wątpienia jednak można powiedzieć, że zachodzi jakaś społeczna zmiana, między innymi patrząc na to, z kim randkują siostry z klanu Kardashian-Jenner czy Emrata. Emrata randkowała z Harrym Stylesem. A Harry Styles od dłuższego już czasu opiera się szufladkom, bawi się wzorcami męskości i kobiecości, co wyraża choćby w swoich stylizacjach: nie tylko tych scenicznych czy na czerwony dywan, lecz także na co dzień. Obcasy, kolczyki z perłą, sukienki... No i nie ma problemu z rozmawianiem o uczuciach. Wróćmy jednak do Kardashianek. Kim spotykała się z Petem Davidsonem, komikiem, wiecznym chłopcem. Pete szczerze opowiadał o swoim stanie psychicznym i szukaniu fachowej pomocy po tym, jak otrzymał groźby śmiertelne od Kany'ego Westa, byłego męża Kim. Z kolei Kourtney Kardashian wyszła za Travisa Bakera, który niebawem zostanie ojcem jej dziecka. Powinno to być normalne, prawda? Niestety wciąć jest novum i wywołuje poruszenie. Teraz Kylie Jenner idzie w ślady swoich sióstr - jej wybrankiem jest 28-letni Timothée Chalamet. I znów: zapewne nie podąża za modą, lecz za sercem, ale... Ale w sieci oczywiście natychmiast dopatrzono się pewnej prawidłowości, trendu itd. Do tego Timmy jest chudy, blady, androgyniczny, nie pręży muskułów i jeszcze chętnie nosi ubrania eksponujące to jego wątłe ciało, nawet zaprojektowane pierwotnie dla kobiet. Czy to przystoi mężczyźnie? Czy facetowi tak wypada? Zwłaszcza zabiegającemu o serce celebrytki i bizneswoman z dwójką dzieci? Oczywiście, że TAK! Kylie Jenner i Timothée Chalamet przyłapani na pocałunkach podczas US Open. Fani nadal zdają się nie wierzyć, ale związek gwiazd jest już oficjalny Związek Kylie Jenner i Timothée’go Chalameta przez bardzo długi czas owiany był tajemnicą. Teraz mamy już niezaprzeczalne dowody na to, że para jest razem, ponieważ zaczęła pojawiać się wspólnie na różnych wydarzeniach. Ostatnim z nich był turniej US Open, na którym paparazzi przyłapali ich na czułościach. Kylie Jenner umawiająca się z chorowitym wiktoriańskim dzieckiem?! To nie mieści się w mojej głowie – napisał ktoś na Twitterze. Pora otworzyć głowy i serca, bo pokolenie Z nie bierze jeńców i ma gdzieś skostniałe podziały płciowe. Ważny jest człowiek, osoba, a nie jej płeć! Panseksualność górą! Miłość i seks pozbawione etykietek, które tylko przeszkadzają. Ekspresja osobowości wolna od schematów. Czy to się komuś podoba, czy nie. Ale jednak sporo jest tych, którym się to podoba. Podoba mi się, że Kardashianki zwracają się do chudych białych facetów – brzmi komentarz z Twittera. Wszystkie Kardashianki mówią po prostu: okej, umawiajmy się z chudymi białymi kolesiami – napisała kolejna osoba. Dziewczyny z klanu Kardashian-Jenner są naprawdę w erze chudych białych chłopców
Emily Ratajkowski w mocnym wyznaniu, dlaczego zrezygnowała z aktorstwa. „Hollywood jest poj***ne. Czułam się, jak kawał mięsa, który ludzie po prostu oceniają”
Emily Ratajkowski w szczerym wywiadzie z „Los Angeles Times” otworzyła się na temat odejścia z branży filmowej. Modelka nie szczędziła gorzkich słów na jej temat. Sprawdźcie, co powiedziała.
W tym artykule: Emily Ratajkowski gorzko o Hollywood i aktorstwie z punktu widzenia kobiety Emily Ratajkowski – aktorstwo Emily Ratajkowski, oprócz tego, że jest jedną z najpopularniejszych modelek, znana jest również z tego, że deklaruje się, jako feministka. W wywiadach często nawiązuje do praw kobiet, podwójnych standardów czy seksualizowania. Te sprawy są dla niej naprawdę istotne. Teraz udzieliła wywiadu kalifornijskiej gazecie „Los Angeles Times”, w którym opowiedziała o tym, jak się czuła będąc w branży filmowej. I nie są to wcale dobre wspomnienia. Emily Ratajkowski gorzko o Hollywood i aktorstwie z punktu widzenia kobiety W obszernej rozmowie z amerykańską gazetą Emily poruszyła wiele tematów, a jednym z nich było aktorstwo. A bardziej szczegółowo – jak to jest być aktorką. Warto wiedzieć i być świadomym tego, że w Hollywood płeć nadal ma znaczenie i kobiety traktowane są kompletnie inaczej niż ich koledzy z planu. Podwójne standardy niestety wciąż mają się dobrze. Emily Ratajkowski ma dość mężczyzn, którzy nie radzą sobie z silnymi kobietami. „Mają do ciebie żal, a potem zaczynają cię niszczyć” Po ostatnich perturbacjach miłosnych Emily Ratajkowski oznajmiła, że „nienawidzi” randkować, a szczególnie z facetami, którzy deklarują, że szukają niezależnej partnerki, podczas gdy nie mają pojęcia, jak w takiej relacji funkcjonować. „Siła i władza są kojarzone z męskością, a kiedy ma je kobieta, mężczyzna nie wie, co mu pozostało” – stwierdziła modelka, która niedawno rozstała się z Petem Davidsonem. Nie czułam się, że jestem artystką, która występuje. Czułam się, jak kawał mięsa, który ludzie po prostu oceniają – zaczęła bez ogródek 31-latka. – „Czy ona ma coś innego do zaoferowania niż jej biust?” – imitowała facetów Emily. Na początku 2020 roku gwiazda podjęła decyzję o odejściu z branży aktorskiej. Zwolniła swojego agenta i menadżera. Nie ufałam im – wyznała. – Mówiłam, że poradzę sobie z odbieraniem telefonów. Będę samodzielnie podejmować decyzje. Żadnemu z nich nie zależało na moim dobru. Oni wszyscy nienawidzili kobiet. Amerykanka z polskimi korzeniami odniosła się również do swojego byłego męża, Sebastiana Bear-McClarda, który jest producentem filmowym. Nienawidziłam tego, że mój mąż był powiązany z tymi mężczyznami – przyznała Ratajkowski. Niedawno on sam został oskarżony o podobne zachowania, o których mówiła Emily. On również przedmiotowo traktował młode kobiety, które pragnęły coś osiągnąć w aktorstwie. Były mąż Emily Ratajkowski, Sebastian Bear-McClard, został oskarżony o przestępstwa seksualne, których dopuścił się na nastolatkach Może właśnie dlatego nie interesuje mnie punkt widzenia mężczyzn – powiedziała modelka. – Oni wszyscy kłamią. Nie mam na myśli niewierności. To jest poj***ny świat. Holywood jest poj***ne. I jest mroczne – dodała. Emily Ratajkowski – aktorstwo Pierwsza rola modelki w dużym filmie to Andie Fitzgerald – kochanka postaci granej przez Bena Afflecka w filmie „Zaginiona dziewczyna” z 2014 roku. Już wtedy zależało jej na tym, żeby udowodnić, że jest poważną aktorką, a nie tylko chwilową gwiazdką. Ratajkowski zagrała również u boku Zaca Efrona w filmie „We Are Your Friends” czy Amy Schumer w produkcji „I Feel Pretty”. Kariera EmRaty w aktorstwie nie potrwała jednak zbyt długo z powodów, o których opowiedziała w wywiadzie. Po raz ostatni na ekranie mogłyśmy i mogliśmy zobaczyć ją w 2019 roku w filmie „Lying and Stealing”. I wcale jej się nie dziwimy. Mamy nadzieję, że to, o czym mówiła 31-latka już niedługo się skończy i kobiety nie będą musiały rezygnować ze swoich marzeń. Emily Ratajkowski w ostrych słowach komentuje film o Marilyn Monroe. „Blondynka" w ogniu krytyki za fetyszyzowanie kobiecego cierpienia Emily Ratajkowski nie przebiera w słowach. W najnowszym TikToku wyjaśnia, dlaczego nowym film na temat życia Marilyn Monroe to feministyczna klapa – „To kolejna produkcja, która fetyszyzuje kobiecy ból i cierpienie". Jak się okazuje, negatywnych opinii jest więcej.
„Sontag”: Kristen Stewart zagra Susan Sontag w nowym filmie biograficznym. Co wiemy o produkcji poświęconej ikonie feminizmu?
Po spektakularnej roli księżnej Diany w filmie „Spencer” Kristen Stewart kontynuuje swoją przygodę z portretowaniem legendarnych kobiet. Tym razem wcieli się w nowojorską pisarkę i ikonę feminizmu, Susan Sontag, która przez 15 lat była w związku ze słynną fotografką Annie Lebovitz. Kto jeszcze znajdzie się w obsadzie produkcji? Kiedy premiera biopicu? Oto wszystko, co wiemy na ten moment.
W tym artykule: Susan Sontag: kim była? „Sontag”: co wiemy o filmowej biografii ikony feminizmu? „Sontag: Kristen Stewart na czele obsady „Sontag”: kiedy premiera filmu? Wygląda na to, że nominacja do Oscara za pierwszoplanową rolę w filmie Pabla Larraína „Spencer” rozbudziła w Kristen Stewart chrapkę na więcej. Gwiazda sagi „Zmierzch” po raz kolejny zmierzy się w legendą. Tym razem wcieli się w Susan Sontag, amerykańską pisarkę i krytyczkę społeczną, której dzieła takie jak „Notatki o kampie” czy „Choroba jako metafora” na trwałe zapisały się w historii kultury XX wieku. Susan Sontag: kim była? Bezsprzecznie Susan Sontag była jedną z najwybitniejszych intelektualistek XX wieku. Umierając w 2004 roku, pozostawiła po sobie imponującą spuściznę. Jej prace, wśród których należy wymienić m.in. „Zestaw do śmierci”, „W Ameryce” czy „O fotografii”, prowokowały odważnymi spostrzeżeniami i stawiały niezwykle precyzyjne diagnozy współczesności. Krytyczna obserwatorka rzeczywistości, prywatnie związana (przez 15 lat) ze słynną fotografką Annie Leibovitz, angażowała się politycznie zarówno w USA (głównie jako aktywistka walcząca o prawa kobiet), jak i poza granicami, np. w latach 80. wspierała Solidarność. Pisarka kilka razy zresztą była w naszym kraju, który zajmował istotne miejsce w jej życiu. Dziadkowie ikony, urodzonej w nowojorskiej rodzinie amerykańskich Żydów, pochodzili z polskich terenów: pod koniec XIX wieku przybyli do Stanów Zjednoczonych z ziem zaboru rosyjskiego i Galicji. 10 książek, które będziemy chciały dać w prezencie naszym córkom Co byście dopisali do tej listy? „Sontag”: co wiemy o filmowej biografii ikony feminizmu? Jak podał „Screen Daily”, filmowa biografia poświęcona legendarnej pisarce będzie nosiła tytuł „Sontag” i wyreżyseruje ją dokumentalistka Kirsten Johnson. Nagradzana reżyserka, scenarzystka i operatorka ma na swoim koncie m.in. wyróżniony nagrodą Emmy obraz „Dick Johnson nie żyje”. W dziele tym autorka, uśmiercając na ekranie swojego ojca, podjęła próbę przygotowania się na ostatnie pożegnanie z nim. Najnowsza produkcja 57-latki będzie oparta na nagrodzonej Pulitzerem w 2019 roku biografii Bena Mosera „Sontag. Życie i twórczość” i obejmie cztery rozdziały z niezwykłego biografii legendy feminizmu. To będzie dramat, ale z aspektem dokumentalnym. Kirsten ma wspaniałe podejście do opowiadania historii i ten film będzie tego odzwierciedleniem, dlatego zostaną w nim wykorzystane materiały dokumentalne – wyjawiła producentka, Gabrielle Tana. Scenariusz napisała Lisa Kron, amerykańska aktorka i dramaturżka, laureatka nagrody Tony za najlepszą oryginalną ścieżkę dźwiękową i książkę muzyczną do musicalu „Fun Home”. 5 książek o ciele, seksie i feminizmie, które warto przeczytać tej jesieni Są takie książki, które otwierają głowę, dają impuls do zmiany. Pomagają, lepiej zrozumieć sytuację kobiet we współczesnym świecie, jak i oswajają z własnym ciałem, seksualnością. Są bodźcem do sprawienia sobie szeroko pojętej przyjemności, zawalczenia o siebie tu i teraz. Ostrzegamy: od tych pozycji trudno się oderwać! „Sontag: Kristen Stewart na czele obsady Ponieważ projekt jest w bardzo wczesnej fazie rozwoju, nie znamy jeszcze pełnej obsady, nie wiemy także, kto wystąpi u boku Kristen Stewart, wcielając się w Annie Leibovitz. Jeśli chodzi o odtwórczynię tytułowej roli, to kolejna już, po wspomnianym występie w filmie „Spencer”, biograficzna rola gwiazdy „Zmierzchu”. 32-latka w 2019 roku zagrała w biopicu „Seberg” Benedicta Andrewsa, gdzie wcieliła się w aktorkę znaną z głośnej roli Patricii z filmu „Do utraty tchu” Jean-Luca Godarda. Kristen Stewart konsekwentnie tworzy więc swój wizerunek gwiazdy Hollywood, która ma wiele do zaoferowania twórcom pragnącym zmierzyć się z portretami kobiet zmieniających świat. „Diana Wstrząśnięta”, czyli „Spencer” w reżyserii Pablo Larraina to najlepszy filmowy portret Lady Di, jaki do tej pory powstał Gdy Kristen Stewart wcielająca się w księżną Walii pyta swoją ekranową powiernicę o to, jaki przydomek nosiłaby, gdyby została brytyjską królową, tamta odpowiada bez zastanowienia: Diana Wstrząśnięta. Ten stan wstrząśnięcia, rozedrgania, świetnie obrazuje najnowszy film Pablo Larraina „Spencer” - najlepsza do tej pory (anty)biografia „królowej ludzkich serc”. „Sontag”: kiedy premiera filmu? Na ten moment nie znamy jeszcze przybliżonej daty premiery biografii Susan Sontag. Wiadomo jednak, że zdjęcia rozpoczną się już za chwilę – na Festiwalu Filmowym w Berlinie. Wykorzystamy Berlin jako punkt wyjścia do nakręcenia materiału dokumentalnego o Kristen w roli przewodniczącej jury oraz o tym, jak będzie stawać się Sontag – tłumaczy producentka. Oczywiście będziemy was informować, gdy poznamy więcej konkretów dotyczących produkcji. Stay tuned! Po co nam feminizm? 7 listopada obchodzimy Światowy Dzień Feministek czy też Światowy Dzień Feminizmu. Jednak z tej okazji nie przeczytacie tu kolejnego suchego informacyjnego tekstu o historii feminizmu, kolejnych jego falach i tego, co nam przyniosły. Bo od tego, czym w teorii jest feminizm, ważniejsze jest, co nam daje w praktyce tu i teraz.
Feminatywy w dzisiejszych czasach wciąż budzą kontrowersje. Dlaczego warto walczyć o żeńskie końcówki?
Popularne były już w XVI wieku, więc to żaden współczesny wymysł. Sprawiają, że kobiety stają się widoczne w przestrzeni publicznej. Używanie feminatywów to krok do bardziej sprawiedliwego świata. Każda i każdy z nas może go zrobić! Co więcej, czas w zasadzie szukać i przyzwyczajać się do form neutralnych.
W tym artykule: Czym są feminatywy? Feminatywy: nazwy żeńskie w starych słownikach Posełki – osiem pierwszych kobiet Maskulinizacja języka w PRL-u Feminatywy: śmieszne słowa? Niewidzialne kobiety, czyli język narzędziem niebezpiecznej dyskryminacji Posłanki Lewicy walczą o żeńskie końcówki Język neutralny płciowo – wyzwanie współczesności Są co chwilę gorącym tematem. A nie są niczym nowym. Żeńskie formy rzeczowników (zwłaszcza tych odnoszących się do nazw funkcji, zawodów), czyli feminatywy jak najbardziej funkcjonowały w naszym języku od dawna a on pozwala na ich tworzenie. Nie są wymysłem feministek i nie tylko feministki ich używają. Czym są feminatywy? Feminatywy lub feminatywa – to pochodząca z łaciny oboczna (czyli obie formy są poprawne) nazwa rzeczowników rodzaju żeńskiego, które w języku polskim występowały i występują do dziś. Najczęściej kojarzymy je, kiedy mowa o żeńskich odpowiednikach męskich nazw zawodów. Kim jest feministka? I czy też nią jesteś? Świadomość na temat feminizmu wzrosła w ostatnich latach, w Polsce zwłaszcza po wydarzeniach związanych ze Strajkiem Kobiet jesienią 2020 roku. Jednak wiele osób wciąż ma opory przed nazywaniem się feministką (czy feministą), bo z tyłu głowy mają stereotypy i uprzedzenia. Kim więc jest dziś feministka? Jaka jest definicja feminizmu? Feminatywy: nazwy żeńskie w starych słownikach Feminatywy rzeczywiście mają długą tradycję językową. Otóż, jak odnotowuje Stanisław Krawczyk w magazynie „Kontakt” w tekście „Gender niszczył nasz język już w XVI wieku”, „Słownik polszczyzny XVI wieku” opracowywany w Instytucie Badań Literackich PAN utrwala żeńskie nazwy, które kiedyś były w użyciu. Znajdziemy tam zarówno funkcjonujące do dziś formy, jak i przestarzałe, np. „łotryni”. Krawczyk przypomina również o takich słownikach jak choćby ten autorstwa Samuela Bogumiła Lindego z lat 1807-1814, gdzie również znajdziemy żeńskie formy, np. „burmistrzyni”. Nic dziwnego, że takie wersje żeńskie się pojawiały, w końcu są one jak najbardziej zgodne z zasadami słowotwórczymi języka polskiego. Można przytoczyć na potwierdzenie stanowisko Rady Języka Polskiego z 19 marca 2012 roku. Formy żeńskie nazw zawodów i tytułów są systemowo dopuszczalne. Jeżeli przy większości nazw zawodów i tytułów nie są one dotąd powszechnie używane, to dlatego, że budzą negatywne reakcje większości osób mówiących po polsku. Skąd te negatywne reakcje? Można wymienić choćby kilka prawdopodobnych przyczyn: "zła" sława feminizmu, z którym feminatywy są kojarzone, stereotypowe myślenie na temat feminizmu; sukces PRL-owskich działań "równościowych", które wyrugowały żeńskie formy na rzecz męskich i męskoosobowcyh; brak świadomości, jak istotny jest język, jak duży ma wpływ na kształtowanie naszej rzeczywistości i świadomości i wciąż mocno męskocentryczne, patriarchalne społeczeństwo, myślenie człowiek=facet; nieosłuchanie się z teoretycznie nowymi formami, co sprawia, że postrzega się je jako śmieszne, dziwne, trudne. Posełki – osiem pierwszych kobiet Powstawanie i rozpowszechnianie się nowych rzeczowników rodzaju żeńskiego może i budziło kiedyś emocje, ale zdaje się nie aż tak negatywne jak obecnie. W czasach, kiedy kobiety zyskiwały kolejne prawa – do nauki, do pracy, pojawiały się w życiu publicznym, tworzono także żeńskie nazwy zawodów, funkcji. Dla ówczesnych użytkowniczek i użytkowników języka, zwłaszcza profesjonalistów jak dziennikarze i dziennikarki, było to naturalne, że poprawnie jest posługiwać się formą żeńską. Taka sytuacja miała miejsce w 1919 roku, kiedy do Sejmu Ustawodawczego II Rzeczypospolitej weszło 8 kobiet. Nie głowiono się wtedy nad tym, czy nazywać je w formie męskiej czy żeńskiej, lecz jak ta ostatnia powinna brzmieć: posłanki, posełki, poślice? Na tamten moment popularność zyskiwały posełki. Taki też tytuł nosi książka Olgi Wiechnik, która opisuje sylwetki 8 pierwszych posełek. Znajdziemy tam sporo przykładów tego, że formy żeńskie były wówczas w codziennym użyciu. Zwracano się też do obywateli i obywatelek, czyli stosowano splitting – użycie równocześnie rzeczowników męskiego i żeńskiego. Maskulinizacja języka w PRL-u Niestety w połowie lat 50. XX wieku zaczęto odchodzić od takiej formy i do zbiorowości, składającej się zarówno z kobiet, jak i mężczyzn, zwracano się coraz częściej w rodzaju męskoosobowym (co miało być formą równouprawnienia według logiki aparatu państwowego), przez co udział kobiet w życiu publicznym choć coraz powszechniejszy, to jednak stawał się językowo niewidoczny. Michał Rusinek potwierdza niechlubne zasługi PRL-u na tym polu w wywiadzie dla „Wysokich Obcasów”. Do męskich nazw zawodów i funkcji przyzwyczaił nas PRL. To wtedy próbowano pozbawić zawody płci, uznając, że kobiety i mężczyźni są równi. A przez to, że niemożliwa gramatycznie jest wersja zawodu w rodzaju nijakim, obowiązująca stała się forma męska. Dlatego środowiska feministyczne, ale nie tylko one, walczą o równouprawnienie także na polu języka. Osoby broniące jedynie męskich wersji nazw zawodów argumentują, że są one bardziej prestiżowe. Tu znów można przytoczyć słowa Rusinka dla WO. Patriarchalny model społeczeństwa, patriarchalny model rodziny, patriarchalny model panujący w przedsiębiorstwach utrwalony przez kulturę pokazuje, że prezesem jest mężczyzna. Który rzecz jasna ma sekretarkę. Podział ról jest w naszej kulturze ściśle ustalony i oczywisty. Podobne językowe przemyślenia ma Jacek Dehnel, o czym napisał jakiś czas temu na swoim koncie na Facebooku: Przeszkadzają tam, gdzie mężczyzn kobieta kole w oczko, na pozycjach władzy. Feminatywy nie przeszkadzają w »sprzątaczce« i »służącej«, gdzie są rzekomo »normalniejsze«”. Feminatywy: śmieszne słowa? Z dzisiejszej perspektywy argument o prestiżu traci rację bytu, stanowi podkreślanie niesprawiedliwości, nierówności, niewidoczności. Inna sprawa, że przez dominację męskich form nie tworzono lub nie używano żeńskich i te, obco dziś brzmiące, nowe, budzą w nas lęk czy śmiech a nawet... agresję. A przecież to tylko słowa i kwestia osłuchania się z nimi, używania, by nam spowszedniały, by przedszkolanka i przedszkolanek czy adwokat i adwokatka stały się równoważne, równie naturalne. A tak na marginesie, dla tych, którzy śmieją się z reżyserki (dla mnie – podobnie jak redaktorka, wydawczyni, prezeska – nie budzi żadnych emocji, jest totalnie akceptowalnym słowem, którego używam w pierwszej kolejności w stosunku do osoby, kobiety, a nie do pomieszczenia) – przecież adwokata można tak samo obśmiać, biorąc go za likier a nie poważnego absolwenta prawa, który pojawia się na sali rozpraw. A taki pilot? Przecież jest do telewizora. Zresztą zobaczcie świetne wystąpienie absolwenta polonistyki i redaktora w jednym z wydawnictw, Macieja Makselona, który znakomicie i przy okazji zabawnie tłumaczy rolę feminatywów. View oEmbed on the source website Niewidzialne kobiety, czyli język narzędziem niebezpiecznej dyskryminacji Dobrym przykładem językowej niewidzialności i tego, jak męskoosobowa forma może być krzywdząca jest aleja Włókniarzy w Łodzi. Ta nazwa zupełnie zaciemnia historię zawodu, w którym pracowały głównie kobiety – włókniarki. O tej niesprawiedliwości przypomina Marta Madejska w swojej książce „Aleja Włókniarek”. Jednak walka o feminatywy może być nie tylko działaniem na rzecz sprawiedliwość, o czym pisze Marcin Napiórkowski w artykule „Żeńskie końcówki to kwestia życia i śmierci” na portalu Mitologiawspolczesna.pl. Napiórkowski odnosi się do tego, że świat projektowany jest pod mężczyzn. Podaje przykład manekinów, których używa się do testowania samochodów w czasie wypadku. Manekiny te zwykle są wymiarów i ogólnie budowy przeciętnego mężczyzny. I to właśnie dla nich samochody są bezpieczne, dla kobiet są bezpieczne dużo mniej. Inny przykład? Testy leków. Pierwszą grupę badawczą stanowią mężczyźni. Lek na nich nie działa? Do kosza. Niewykluczone jednak, że to, co nie działa na męski organizm, zadziałałoby na kobiecy… Napiórkowski odnosi się też do słowa „gościni” – z jego powodu bywa co jakiś czas gorąco w publicznej debacie Jako semiotyk jestem niemal pewny, że niechęć do słowa >>gościni. I dodaje: Na niewidzialność kobiet w licznych obszarach życia składa się wiele czynników. Sposób zaprojektowania przestrzeni, bodźce ekonomiczne, biologia, uprzedzenia, tradycja, religia… Ale język jest niewątpliwie jednym z najważniejszych czynników, umożliwiającym konsolidację pozostałych. Zatem nieobecność kobiet w języku, który ma wpływ na postrzeganie przez nas rzeczywistości, wpływa na niewidoczność ich w społeczeństwie. A skutki męskocentrycznego spojrzenia mogą mieć nawet śmiertelne skutki, dlatego podkreślanie płci w języku ma kluczowe znaczenie, działa na naszą wyobraźnię. Dyskryminacja kobiet – nawet w toalecie Choć może wydawać się to zabawne, to wcale takie nie jest. Długie damskie kolejki do toalet, przedmiot żartów, to wcale nie wina kobiet, lecz tego, że ich potrzeby nie są brane pod uwagę a świat wciąż projektowany jest pod mężczyzn. Posłanki Lewicy walczą o żeńskie końcówki Mimo wszystko feminatywy w dzisiejszych czasach wciąż budzą kontrowersje, choć wydawałoby się, że po prostu powinny być coraz powszechniej używane, skoro nie są ani nowe, ani dziwne, nie szkodzą, a działają w imię sprawiedliwości. Tymczasem w 2019 roku wybuchła medialna emocjonująca dyskusja po tym, jak Magda Biejat, posłanka Lewicy, w poście na Instagramie nazwała siebie gościnią, zapowiadając swoją wizytę w telewizji. – Według mnie ta burza, która się rozpętała, dowodzi tego, że kwestia żeńskich form jest istotnym problemem – mówi nam polityczka. – Używam feminatywów w stosunku do siebie, bo uważam, że język konstruuje rzeczywistość i nie bez powodu jest duży opór wobec żeńskich nazw zawodów, które wiążą się z większym prestiżem społecznym. To odzwierciedla miejsce kobiet w społeczeństwie, nierówność. Według mnie ważne jest podkreślanie, że kobiety także są dyrektorkami, architektkami czy posłankami, bo pokazuje naszą obecność w tych dziedzinach. Kiedy używamy formy męskiej, mówimy np. architekt, w pierwszej kolejności staje nam przed oczami mężczyzna, wydaje nam się, że to taki męski zawód, co zupełnie nie przekłada się na to, jak sytuacja wygląda naprawdę. Cieszy mnie, że małe dziewczynki zaczynają być uświadamiane, że mają równe prawa, powstają takie publikacje jak „Opowieści na dobranoc dla młodych buntowniczek”, pokazujemy herstorię, to, że kobiety też miały i mają wpływ na losy świata, spełniają się także w innych rolach, nie tylko tych tradycyjnie uznanych za kobiece – podkreśla nasza rozmówczyni. Posłanki Lewicy poszły za ciosem i złożyły w Kancelarii Sejmu postulat, by w oficjalnych dokumentach sejmowych zaczęło występować słowo „posłanka”: Zwracamy się z prośbą o uwzględnienie naszej płci w nazewnictwie zarówno w dokumentach będących w obiegu Sejmu RP, jak i we wszelkiego rodzaju przedmiotach przeznaczonych do naszego użytku. Szczególnie zależy nam na takich przedmiotach jak: karty do głosowania czy tabliczki, które wskazują nasze miejsce na sali plenarnej. Pragniemy, aby sformułowanie >>posłanka. Sprawa feminatywów jest ważna, ale powinna być już na porządku dziennym a nie budzić kontrowersje. Nasz postulat o stosowanie wobec nas żeńskich form nie jest nowy – już Wanda Nowicka dwie kadencje temu walczyła o formy takie jak posłanka czy marszałkini i miała swoje sukcesy – przypomina Magda Biejat. – Szkoda, że takich emocji jak feminatywy nie budzą sprawy transportu publicznego, ochrony zdrowia, brak miejsc w żłobkach czy prawa lokatorskie, o czym chcemy jako Lewica rozmawiać. W 2019 roku popularny był też mem zestawiający byłego posła Artura Zawiszę, o którym było głośno z powodu jazdy samochodem pod wpływem alkoholu czy z potrącenia rowerzystki, z Marceliną Zawiszą z partii Razem. Ten przykład świetnie przedstawiał, po co nam są żeńskie końcówki, jak i to, dlaczego posłanka Zawisza nie chciałaby być pomylona z posłem Zawiszą. Można też jeszcze w tym miejscu wspomnieć równie medialne dyskusje. Tę o formie ministra zapoczątkowała Izabela Jaruga-Nowacka w 2004 roku, a następnie do sprawy powróciła Joanna Mucha w 2012 roku. Język neutralny płciowo – wyzwanie współczesności Język jest żywym tworem, a my – jego użytkowniczki i użytkownicy czy też użytkujące go osoby – mamy na niego ogromny wpływ. I dobrze, bo ten z kolei, opisując naszą rzeczywistość, ma też wpływ na jej kształt i na nas. Więc to niebagatelna rola. Napiórkowski pisze w swoim tekście, że o język warto powalczyć, a „każda wypowiedziana >>chirurżka>muzykolożka>profesora. Więc walczmy, używając odpowiedniego języka. Możemy też wziąć udział w akcji zapoczątkowanej na Instagramie i zgłosić na stronie sloworoku.uw.edu.pl „feminatyw”. Niech o żeńskich nazwach mówi się jak najwięcej, żebyśmy były widoczne! A kiedy już oswoimy się z feminatywami, to czas pomyśleć o języku jak najbardziej neutralnym płciowo. Bo język, jak już wiemy, może być dyskryminujący. W obecnej formie niewidoczne w języku są na przykład osoby niebinarne, nieidentyfikujące się z żadną płcią. Dlatego stawiajmy, kiedy tylko możemy na jak najszersze formy lub najbardziej neutralne płciowo, w których będzie mogło się odnaleźć jak najwięcej osób. I pamiętajmy, by mieć wrażliwość językową i najlepiej pytać nowo poznane osoby, jak chciałyby, aby się do nich zwracać. To pytanie może nas na początku krępować, być dziwne, ale jak feminatywy i inne nowe działania – na pewno prędzej czy później wejdzie nam w krew i stanie się oczywistością. Mamy wpływ na język, a co za tym idzie na naszą rzeczywistość – warto to podkreślić jeszcze raz. To wielka odpowiedzialność, ale i wielka siła, dzięki której możemy zmieniać świat na lepszy. Zobacz także: 5 książek o ciele, seksie i feminizmie, które warto przeczytać tej jesieni
Czy feministki mówią głupoty? Rozmowa z Martyną F. Zachorską, znaną w sieci jako „Pani od Feminatywów”
Słuszne intencje usprawiedliwiają opowiadanie niemądrych rzeczy w imię feminizmu? Komu tak naprawdę służą internetowe „inby” i „dramy”? Czy działania feministek można dziś skrytykować i nie zostać skancelowanym? Na te i wiele innych pytań odpowiada Martyna F. Zachorska, językoznawczyni, doktorantka na Uniwersytecie Adama Mickiewicza w Poznaniu i nauczycielka, prowadząca na Instagramie świetny profil „Pani od Feminatywów”.
Anna Jastrzębska: Opisałabyś siebie jako kobietę, osobę z macicą czy może osobę niemęską? Martyna F. Zachorska: Opisałabym siebie jako kobietę. Napisałam o tym zresztą w jednym z moich postów na Instagramie. W kontekście medycznym, a konkretnie w kontekście praw reprodukcyjnych konieczne było wprowadzenie terminów, które precyzyjnie oddawałyby fakt, że w ciążę czasem zachodzą również transpłciowi mężczyźni i osoby niebinarne. Pojęcia, o których mowa, nie są synonimami. Pojawienie się sformułowań takich jak „osoba z macicą” nie jest związane z zamiarem wymazania pojęcia „kobieta”, one nie mają go zastępować, lecz funkcjonować obok słowa „kobieta” wtedy, kiedy kontekst tego wymaga. Coraz częściej jednak te terminy są stosowane poza kontekstem medycznym i wymiennie dla opisania kobiet i osób mogących zajść w ciążę. Trudno się dziwić, że są osoby, uśmiechają się krzywo, gdy to słyszą. Czasami słuszny zamiar oddania idei inkluzywności sprawia, że zwroty te są używane niezbyt precyzyjnie, co może powodować zamieszanie. Intencje są słuszne, ale sposób realizacji niedoskonały, daje się łatwo ośmieszyć (jak zauważyłaś na Instagramie, sformułowanie „osoba z macicą”, można odebrać jako dehumanizujące poprzez sprowadzenie człowieka do organów rozrodczych). Te pojęcia nie są doskonałe, ale w określonych kontekstach są potrzebne. A osoby chcące ośmieszyć feminizm zawsze znajdą sobie do tego jakiś powód. Tak było od początku tego ruchu i do dziś niewiele się w tej kwestii zmieniło. Po co nam feminizm? 7 listopada obchodzimy Światowy Dzień Feministek czy też Światowy Dzień Feminizmu. Jednak z tej okazji nie przeczytacie tu kolejnego suchego informacyjnego tekstu o historii feminizmu, kolejnych jego falach i tego, co nam przyniosły. Bo od tego, czym w teorii jest feminizm, ważniejsze jest, co nam daje w praktyce tu i teraz. No ale – jak sama przyznałaś w poście, który jest punktem wyjścia dla tej rozmowy – feministkom zdarza się mówić głupoty. Jak nam wszystkim, oczywiście, co podkreślasz. Czasami jednak można odnieść wrażenie, że pewne wypowiedzi i działania osób definiujących się przez pryzmat feminizmu wręcz prowokują do krytyki. Jeśli oczekujesz, że skomentuję jakieś dramy i osoby za nimi stojące, to nie ma to szans, bo ja się tym nie zajmuję. (śmiech) Przyznaję jednak, że w rzeczywistości, w której funkcjonujemy, w dużej mierze social mediowej, oczekuje się od nas nieustannego komentowania tego, co się dzieje wokół. Nie zawsze są to tematy, z którymi nam po drodze i na których dobrze się znamy. To jest więc nieuniknione, że – mówiąc kolokwialnie – czasem palnie się jakąś głupotę, kogoś się obrazi, sprowokuje się kogoś do negatywnej reakcji. To wynik tego, jak wygląda nasza współczesność i co robią z nami media społecznościowe. Część osób działa na tej zasadzie, że komentuje ciągle, w związku z czym od czasu do czasu zdarza im się powiedzieć coś niemądrego. Czy to prowokowanie? Myślę, że obecnie media za bardzo skupiają się na kilku aktywistkach, obecnych w mediach społecznościowych, ich „inbach” i „dramach”, a zapominają o sednie, czyli tych wszystkich organizacjach, które na co dzień pomagają kobietom w sytuacjach trudnych, stoją za kobietami i wspierają je w funkcjonowaniu w niełatwym dziś klimacie polityczno-społecznym. Drama nakręca zasięgi, zasięgi dają szansę na dotarcie z ważnym przekazem. W ten sposób, dość dla siebie wygodny, swoją działalność tłumaczy kilka budzących skrajne emocje osób. Aktywistki, które mają zasięgi, mogą nagłośnić – i rzeczywiście nagłaśniają – takie problemy jak sytuacja w Iranie, gdzie kobiety są mordowane za to, że chcą wyglądać tak, jak im się podoba, chcą odkrywać włosy, nie nosić hidżabu. Dziewczyna, która interesuje się celebrytami czy influencerami, za sprawą takiej aktywistki ma szansę dowiedzieć się o ważnej sprawie. Być może z innych źródeł by się tego nie dowiedziała, bo nasze media mainstreamowe niezbyt często zajmują się kwestiami zagranicznymi (poza oczywiście sytuacją naszych wschodnich sąsiadów, bo to jest nieuniknione), rzadko dyskutujemy na temat „świata”. Raczej trzeba aktywnie szukać tych informacji, tylko osoby naprawdę zainteresowane tematem sięgną po podcasty, książki, komentarze. Kilkunastoletni odbiorca czy kilkunastoletnia odbiorczyni prawdopodobnie nie trafi na podcast „Działu zagranicznego” czy reportaże niedawno utworzonego imprintu „Szczeliny”, a czytając o ulubionych youtuberach czy influencerach, może natknąć się na istotny problem i zainteresować tematem. Dla wolności! Juliette Binoche, Marion Cotillard i inne gwiazdy ścinają włosy w wyrazie solidarności z Irankami Publicznie ścinając włosy, kobiety na całym świecie okazują symboliczne wsparcie siostrom z Iranu, które walczą o swoje prawa po tragicznej śmierci 22-letniej Mahsy Amini. Ponad 50 największych gwiazd francuskiego kina, muzyki i mody postanowiło włączyć się do akcji potępiającej bestialskie przepisy ajatollahów. Myślę, że osoby o dużych zasięgach są ważne dla feminizmu, bo zgodnie z przewidywaniami rok 2023 może być rokiem, w którym do głosu dojdą ruchy skrajnie radykalne. Jeżeli będziemy milczeć, to te skrajne środowiska całkowicie zdominują obecność w mediach i przejmą debatę. Trzeba reagować, mówić, ostrzegać, bo te treści rozchodzą się z prędkością światła, oferując atrakcyjny, łatwy i przyjemny przekaz. Utożsamiają się z nim często młodzi chłopcy, dla których feminizm nie jest łatwy i przyjemny. Dlatego uważam, że potrzeba nam różnych przedstawicielek feminizmu, także tych „dramogennych”. Jestem przekonana, że przez popkulturę można skłonić ludzi do głębszej refleksji, sama jestem tego przykładem. Pamiętajmy też, że feminizm nie jest monolitem, to dziś już ruch masowy, który z kontrkultury wszedł do popkultury i mainstreamu. Feminizm nie ma jednej twarzy, ale nie wszyscy to rozumieją. Nadrzędną ideą są oczywiście równe szanse i równe prawa dla kobiet i mężczyzn, jednak różne są drogi do realizacji tych celów. Jest wiele nurtów feminizmu, które nie zawsze się ze sobą zgadzają, jednak na pierwszym miejscu jest poprawienie sytuacji kobiet. Znów: rozumiem intencje, lecz nie jestem do końca przekonana. Mam wrażenie, że przekaz, który wysyłają „królowe dramy”, dociera do odbiorców zniekształcony. W efekcie czego potem mamy na YouTube wysyp dziewczyn, które deklarują, że „nie są feministkami, bo sprzeciwiają się dyskryminacji” (choć z tego, co mówią, jasno wynika, że nie wyobrażają sobie życia w świecie bez feministycznego dorobku). Średnio śledzę działalność influencerek youtubowych, nie mogę więc bezpośrednio odnieść się do konkretnych wypowiedzi. Wydaje mi się jednak, że te dziewczyny dystansują się od pewnej łatki, ale tak naprawdę przecież są feministkami, mają świetnie prosperujące biznesy, korzystają ze swojego głosu. W pewnym sensie to więc hipokryzja. A jeśli chodzi o zniekształcony przekaz, feminizm jest przedstawiany w bardzo zniekształcony sposób przede wszystkim w mediach z głównego nurtu, także w związku z działaniami rządu, który jest antyfeministyczny. Problem jest więc znacznie szerszy. Czy jesteś feministką? Świadomość na temat feminizmu wzrosła w ostatnich latach, w Polsce zwłaszcza po wydarzeniach związanych ze Strajkiem Kobiet jesienią 2020 roku. Jednak wiele osób wciąż ma opory przed nazywaniem się feministką (czy feministą), bo z tyłu głowy mają stereotypy i uprzedzenia. Kim więc jest dziś feministka? Jaka jest definicja feminizmu? Czy nie jest jednak tak, że osoby, które mówią w imię feminizmu niemądre rzeczy, łatwiej usprawiedliwić, bo stoi za tym słuszna idea? Nie mam takiego wrażenia, mam wrażenie wręcz odwrotne: w tej mojej bańce jesteśmy wobec siebie zbyt krytyczne. I musimy się bardzo pilnować, bo followersi wytykają najmniejsze błędy i odchylenia od przyjętego wzorca. Na małą skalę, ale i na wielką. Jak pewna bardzo znana aktywistka, bardzo widoczna w mediach społecznościowych podjęła kontrowersyjną decyzję, została skrytykowana od góry do dołu i absolutnie nie spotkała się z poklaskiem. Z pewnością więc nie można powiedzieć, że została „łagodniej potraktowana”, bo jest feministką. Przynajmniej jednak w pewnych środowiskach dziś strach jest skrytykować, wytknąć błąd osobie głoszące feministyczne idee, żeby nie zostać skancelowaną/skancelowanym. Oskarżenia o hejt padają z dużą swobodą, każda krytyka może być uznana za hejt. To jest bardzo duży problem, nie tylko w świecie lewicowych feministów, ale ogólnie w społeczeństwie. Myślę, że to się zaczęło od celebrytów. Kilka lat temu, gdy pojęcie hejtu dopiero wchodziło do powszechnego użycia, wielu celebrytów i wiele celebrytek myliło pojęcie hejtu z krytyką. To się chyba powoli zmienia, bo w tym środowisku jest coraz więcej dystansu, choć wciąż wiele osób ma bardzo delikatne ego i każdą krytykę, nawet konstruktywną, traktuje jak hejt. To jest bardzo problematyczne, my jako społeczeństwo nie umiemy przyjmować krytyki, wszystko bierzemy do siebie, nie rozumiemy, że krytyka nie dotyczy nas personalnie tylko naszych działań. To bierze się z kultury, naszego wychowania. Myślę, że powinniśmy przejść jakąś narodową terapię. Sama się z tym mierzę, sama chciałabym się tego oduczyć. I chciałabym, żeby oduczyły się tego inne osoby, zwłaszcza kobiety. Co do „kancelowania” – trudno mi to ocenić. Odnoszę wrażenie, że wielu aktywistów, wiele aktywistek – zarówno jeśli chodzi o feminizm, jak i kwestie klimatu czy prawa zwierząt – to osoby bardzo młode. A osoby młode są radykalne. To jest coś, z czego zazwyczaj się wyrasta. Nie chcę się bawić w kaznodziejkę czy nauczycielkę (choć nauczycielką jestem), ale to jest chyba coś, przez co każdy przechodzi. Młodzież zawsze była radykalna. Ja sama, gdy byłam młodsza, byłam radykalną aktywistką pro-life, gotowa byłam iść na barykady przeciwko tym, którzy „chcą zabijać dzieci”. Od tego czasu trochę mi się zmieniło. I chciałabym, żeby to wybrzmiało: radykalizm bardzo młodych osób – nie tylko w ruchu feministycznym – jest rzeczą normalną. Później to się zmienia. Zmienia się nasze patrzenie na świat, zdobywamy nowe doświadczenia, przechodzimy przez różne etapy w swoim życiu, radykalizm się nieco stępia. To nie znaczy, że chcę wyśmiewać młodzież. Wręcz przeciwnie: uważam, że te osoby są zmianą. Wierzę dzięki nim doczekamy się chociażby wprowadzenia równości małżeńskiej w naszym kraju. Feminatywy to nie temat zastępczy. Dlaczego warto walczyć o żeńskie końcówki? Popularne były już w XVI wieku, więc to żaden współczesny wymysł. Sprawiają, że kobiety stają się widoczne w przestrzeni publicznej. Używanie feminatywów to krok do bardziej sprawiedliwego świata. Każda i każdy z nas może go zrobić! Co więcej, czas w zasadzie szukać i przyzwyczajać się do form neutralnych. Gdy byłam nastolatką, nie mieliśmy tak rozwiniętych platform i dostępu w takim stopniu jak dzisiaj do kontaktu z opinią publicznej. Nawet jeśli radykalnie o coś walczyliśmy, nie było to tak mocno nagłaśniane. W moim liceum też byli aktywiści, jedna dziewczyna trafiła nawet na okładkę jednego z prawicowych tygodników, jej sława jednak szybko się skończyła. Być może dzisiaj, w dobie rozwiniętych jak nigdy wcześniej mediów społecznościowych ta osoba byłaby znacznie bardziej popularna, zrobiłaby dużo większą karierę. To jest właśnie ta różnica: my nie mieliśmy tak rozwiniętych narzędzi, by dotrzeć do szerokiej widowni. Jeżeli ja się przeciwko czemuś buntowałam, mogłam się buntować na łamach gazetki szkolnej, a nie przed kilkudziesięciotysięczną publicznością. Dziś radykalizm młodych ludzi wybrzmiewa bardziej. To ciekawe, co mówisz, bo młodym osobom często zarzuca się coś odwrotnego: popfeminizm, latte-feminizm, trywializację ruchu. Osoby, które obserwują moje konto na Instagramie, wiedzą, że sama uwielbiam popkulturę i bardzo cieszy mnie to, że feministyczne idee można przekazać w bardziej przystępny sposób. To jest niesamowite, jak wielką siłę ma popkultura. Jeszcze 10 lat temu feminizm był otwarcie wyśmiewany, Lady Gaga mówiła o tym, że nie czuje się feministką, bo kocha mężczyzn. Dziś żadnej „mainstreamowej” gwieździe nie wypada czegoś takiego powiedzieć, trudno sobie coś takiego wyobrazić. Pamiętam ten historyczny moment, gdy Beyoncé na gali VMA w 2014 roku pokazała się na tle ogromnego napisu „FEMINIST” i wykonała piosenkę „Flawless”. Moim zdaniem ten utwór również świetnie pokazuje mariaż popfeminizmu z feminizmem „z wyższej półki”, bo wykorzystuje fragment przemówienia Chimamandy Ngozi Adichie, nigeryjskiej pisarki, na temat feminizmu i oczekiwań wobec dziewcząt. Moim zdaniem więc popfeminizm nie szkodzi feminizmowi. Oczywiście zdarzają się, i to dość często, przypadki tzw. „pink washingu”. Wydaje mi się jednak, że w Polsce to wciąż jest duża odwaga, kiedy duże marki czy korporacje odwołują się do feminizmu w swoich kampaniach, bo ciągle jest tak, że decydując się na użycie tego słowa, tracisz medialnie, tracisz reklamowo, tracisz wizerunkowo. Polska to nie Stany, u nas się na feminizmie milionów nie zarobi. A to całe mówienie o girl power, czułości wobec siebie, ostatecznie nie intantylizuje feminizmu? Nie wydaje mi się. Feministki były przez długi czas uważane za „agresywne, wredne baby, które nienawidzą mężczyzn”. Od samego początku, kiedy kobiety pod koniec XIX wieku zaczęły działać na rzecz równości płci, komentarze drugiej strony były zawsze takie same. Jak się czyta teksty historyczne, można odnieść wrażenie, że czyta się rzeczy z dziś. Gdy stykam się z wypowiedziami czy postami współczesnych prawicowych, fundamentalistycznych, antyfeministycznych aktywistów i aktywistek, to myślę, że gorzej już być nie może. Naprawdę bardzo chciałabym, żeby udało się złagodzić obraz feministek i ton komentarzy na temat feminizmu, ale od 140 lat nie udało się tego zrobić. Bądźmy kulturalni: czy można nauczyć się feminizmu z seriali? Dziś z jednej strony mamy prawicowych antyfeministów, którzy postrzegają nas jako wredne baby, które chcą odebrać wszystko mężczyznom, stać się nimi i być samowystarczalne. Z drugiej strony mamy lewicowych intelektualistów, którzy wszystko, co związane z prawami kobiet, przez lata traktowali jak temat zastępczy. Dopiero kiedy poczuli naszą siłę podczas czarnych protestów w 2016 roku zmienili zdanie i zaczęli poruszać tematy feministyczne na łamach wysokonakładowych dzienników i tygodników opinii. Dlatego myślę, że nie ma co się zastanawiać nad tym, czy mówienie o czułości i girl power infantylizuje obraz feminizmu. Sądzę, że trzeba robić swoje, nie oglądać się na potencjalną krytykę. Robić to, co nam w duszy gra, co nam się podoba i w taki sposób, jaki nam się podoba, nie kalkulując, czy będą z tego zasięgi czy nie. Brzmi idealistycznie. Sama staram się tak działać. Uważam, że najważniejsze to nie nakręcać się, mieć dla siebie nawzajem wyrozumiałość, nie skupiać się na „dramach”, umieć sobie wybaczać potknięcia, mieć trochę luzu. Jest wiele wartościowych kont, które warto śledzić na Instagramie, by się czegoś dowiedzieć, bez „inb” i „wojenek”. Na pewno to będą profile Ani Koczwary (@crueltyfreeann), która oswaja kwestię wychowywania dziecka z niepełnosprawnością (i te przepisy!), Ilony Kosteckiej (@mumandthecity), która jest feministyczną mamą dwójki i żoną, zadaje kłam wielu stereotypom i tworzy merytoryczne, ale też rozrywkowe treści. Tosia z @wdz.dla.zaawansowanych również przekazuje bardzo wartościowe informacje, wypełniając lukę w edukacji seksualnej. Aga Szuścik – dziewczyna, która edukuje Polki w zakresie zdrowia intymnego, sama ma doświadczenie choroby nowotworowej, więc dzieli się informacjami z pierwszej ręki. Przykłady można mnożyć. Ogi Ugonoh, Przemek Staroń, Adam Chowański, Kasia Koczułap, Justyna Suchecka, Justyna Lis, Babka od Histy i wielu innych – to wszystko feminiści i feministki, którzy działają w pozytywny sposób. Zachęcam do ich obserwowania, by mieć na feedzie mniej dramy, a więcej wiedzy i miłości do siebie. To jest może truzim, ale zawsze moje wykłady o tzw. poprawności politycznej i języku inkluzywnym kończę słowami „zauważ w człowieku człowieka”. Gdy zauważymy w człowieku człowieka, wtedy wiele rzeczy staje się jasne. 5 książek o ciele, seksie i feminizmie, które warto przeczytać tej jesieni Są takie książki, które otwierają głowę, dają impuls do zmiany. Pomagają, lepiej zrozumieć sytuację kobiet we współczesnym świecie, jak i oswajają z własnym ciałem, seksualnością. Są bodźcem do sprawienia sobie szeroko pojętej przyjemności, zawalczenia o siebie tu i teraz. Ostrzegamy: od tych pozycji trudno się oderwać!
Akcja #JESTEMFEMINISTA zainicjowana przez Answear.LAB, czyli damsko-męskie wsparcie kobiet w walce o siebie
Światowy Dzień Feminizmu obchodzony jest 7 listopada – marka Answear.LAB i w tym roku przygotowała z tej okazji coś wyjątkowego, ruszając z akcją I'M A FEMINIST. Dowiedz się więcej na ten temat.
W tym artykule: Answear.LAB: Kampania #JESTEMFEMINISTA O języku, który nie wyklucza z Answear.LAB Motywem przewodnim tegorocznej akcji Answear.LAB jest język inkluzywny i feminatywy. Projekt ten podkreśla równouprawnienie płci oraz siłę wzajemnego wsparcia. Wskazuje też, że feminizm to sprawa zarówno kobiet, jak i mężczyzn. Jaki jest cel prokobiecych kampanii? To przede wszystkim wzmacnianie pozycji dziewcząt i kobiet, wzajemne inspirowanie się oraz negowanie wykorzystywania wizerunku kobiet w krzywdzący, stereotypowy sposób. (...) poprzez feminatywy, możemy nie tylko podkreślić rolę kobiecej pracy w życiu codziennym, ale przede wszystkim przekonać się, jak reagujemy na ten sam zawód zapisany w formie męskiej lub żeńskiej. Od języka się zaczyna - prawdziwa zmiana nastąpi wówczas, kiedy inżynierka, chirurżka, premierka będzie równie ważna i szanowana, jak męski odpowiednik tych zawodów, a prace sfeminizowane będą atrakcyjne dla mężczyzn. Do tego potrzebna jest jeszcze głęboka przebudowa ekonomiczna – tłumaczy Agnieszka Korsak, Dyrektorka Marki Answear.LAB. Answear.LAB: Kampania #JESTEMFEMINISTA To już druga edycja akcji Answear.LAB, odzieżowej marki polskiego lidera e-commerce, Answear. Jeden z ważniejszych elementów, który ma na celu wspieranie kobiet, to manifestowanie swojego stanowiska publicznie, również (a może przede wszystkim?) przez męskie grono. Przypomina nam to, że feminizm wcale nie jest walką płci, a sojuszem damsko-męskim. W ramach akcji #JESTEMFEMINISTA aż 100 znanych mężczyzn otrzymało od marki T-shirty z napisem „I'M A FEMINIST". Część z nich opublikowała zdjęcie w Social Mediach, solidaryzując się z kobietami. Dlaczego to takie ważne? Dodaje niemałej otuchy fakt, że nie jesteśmy same w walce o swoje prawa i równość w życiu codziennym – w każdej możliwej sferze. Tak, mężczyźni są naszymi sprzymierzeńcami w temacie równouprawnienia. W akcję zaangażowano znanych aktorów, muzyków, osobowości medialne i dziennikarzy. Ich posty edukują, prowokują i zachęcają do dyskusji. O języku, który nie wyklucza z Answear.LAB Świadomość społeczna rośnie z roku na rok, a zmiany, które dzieją się na naszych oczach, wymagają zdecydowanych ruchów. Dostosowanie języka do współczesnych realiów jest nieuniknione. Język przyczynia się bowiem do tego, w jaki sposób postrzegamy otaczający nas świat. Dlatego tak istotnym jest, jak z niego korzystamy. W tym roku projekt Answear.LAB skupia się również na roli języka we współczesnym świecie. Pod lupę idą feminatywy. Do tej inicjatywy zaangażowano popularną twórczynię internetową i guru w tym temacie – Martynę Zachorską (znaną również jako Pani Od Feminatywów). Ta współpraca zaowocowała, niezwykle potrzebnym, słowniczkiem antyszowinistycznym. Dowiedz się, w jaki sposób mówić do kobiet, aby czuły się respektowane. Niezmiernie cieszy nas fakt, że powstaje coraz więcej ważnych kampanii w duchu femvertisingu. Ich cel jest szczytny – odczarowanie pejoratywnie kojarzonego dziś słowa „feminizm” i wspieranie kobiet z całego świata. Psst, akcja Answear.LAB funkcjonuje na Instagramie pod hashtagiem #JESTEMFEMINISTA. Ty też możesz do niej dołączyć i okazać solidarność oraz wsparcie innym kobietom! Inicjatywy mające na celu wspieranie kobiet są niezwykle bliskie marce Answear.LAB. Tworzy ona dedykowane im, limitowane kolekcje ubrań oraz akcesoriów, ponadto realnie wspiera kobiety na całym świecie, angażując się w różnego rodzaju projekty. Dochód z zeszłorocznej kolekcji „Girl Power” przekazano fundacji UNAWEZA Martyny Wojciechowskiej. Tym razem marka Answear.LAB jest członkiem inicjatywy „Wszechmocne”. W jej ramach (razem z Wirtualną Polską) przedstawia historie (nie)zwykłych kobiet, które są ultrasilne, pokonując codzienne, życiowe trudności.
Czy jesteś feministką? Dlaczego niektórym osobom trudno jednoznacznie odpowiedzieć na to pytanie?
Świadomość na temat feminizmu wzrosła w ostatnich latach, w Polsce zwłaszcza po wydarzeniach związanych ze Strajkiem Kobiet jesienią 2020 roku. Jednak wiele osób wciąż ma opory przed nazywaniem się feministką (czy feministą), bo z tyłu głowy mają stereotypy i uprzedzenia. Kim więc jest dziś feministka? Jaka jest definicja feminizmu?
W tym artykule: Czym jest feminizm? Czyli kiedy mogę powiedzieć „jestem feministką” Kim jest feministka? Kto to taki? Feminizm i równościowe wychowanie Feminizm znaczy wybór Feminizm to także nieocenianie Feminizm i sekspozytywność Feminizm to reagowanie na niesprawiedliwość i krzywdę oraz wspieranie Feministka edukuje siebie i innych Co to znaczy być feministką? Czy używanie feminatywów o tym świadczy? Jakiś czas temu usłyszałam, że teraz modnie być feministką. Zaśmiałam się. Bo choć feminizm stał się bardziej medialny, to jednak zbyt wiele osób nie podchwyciło „mody” i nie uznało się za feministki i feministów. Ewentualnie padało i pada: jestem feministką, ALE... Wciąż mamy w głowach mnóstwo stereotypów na temat feminizmu i feministek. Feministki mają dla nas określony wygląd, zachowania. Tymczasem, jak wszędzie, tak i w feministycznej rzeczywistości różnimy się od siebie pod wieloma względami. To z jednej strony. Z drugiej zaś, w mojej bańce – wielkomiejskiej głównie, ale nie tylko, raczej takiej, gdzie są dziewczyny i chłopaki z różnych stron kraju i świata, wrażliwi ludzie, którzy dostrzegają niesprawiedliwość, którzy są otwarci na różnorodność, zarówno bardzo młodzi, jak i mocno dojrzali – są osoby, które bez wahania nazywają się feministkami i feministami. Może nie jest ich niesamowicie dużo, ale są. I bez wątpienia za ich feministycznymi poglądami stoją wartości, w które naprawdę wierzą. I to nie jest żadna moda, a życiowa, ugruntowana postawa. Dlatego też osobiście, kiedy się przedstawiam, zaczynam od tego, że jestem feministką. Dopiero potem wymieniam, że jestem również dziennikarką, pisarką i tak dalej. Feminizm leży u podstaw moich poglądów, wyznacza mi kierunki, stanowi o istocie wyznawanych przeze mnie wartości. Oczywiście można rozumieć feminizm na różne sposoby, są jego odłamy, fale. Jednak wydaje mi się, że można ukuć taką uniwersalną definicję feminizmu. Dla mnie feminizm to dążenie do ideału społecznej równości ponad podziałami, ponad płciami. W feminizmie ważny jest szacunek do drugiego człowieka i to, że powinniśmy mieć takie same prawa, że nie powinny się one różnić w zależności od naszej płci, orientacji, zamożności, kolory skóry, wyznania, sprawności... Czym jest feminizm? Czyli kiedy mogę powiedzieć „jestem feministką” Wydaje mi się jednak, że można powiedzieć obecnie o czymś na kształt feministycznego przebudzenia. Coraz więcej dziewczyn zachowuje się feministycznie, nawet jeśli same by się feministkami nie nazwały. W sumie może nie ma o co kruszyć kopii – to przecież tylko kolejna etykietka w naszym świecie, który usilnie chcemy dzielić i szufladkować. Jednak ja od kilku lat nazywam siebie feministką z szacunku i wdzięczności dla tych wszystkich kobiet, które ogromnie dużo dobrego wywalczyły i dla nas, i dla mężczyzn, nieco naruszając patriarchalne struktury (bo te nikomu nie służą, one narzucają określone sztywne role i zachowania zarówno kobietom, jak i mężczyznom). Nasze przodkinie zapewniły nam prawo do pracy i nauki, do brania udziału w wyborach, prawa reprodukcyjne. Mimo wszystko wydaje się, że wciąż jest o co walczyć, wciąż żyjemy w patriarchalnym społeczeństwie, w którym dużo jest niesprawiedliwości, nierówności. Wspomniany już Strajk Kobiet w naszym kraju i zaostrzenie antyaborcyjnego prawa pokazało, że żadne przywileje, żadne prawa nie są nam raz na zawsze dane. Że stare struktury, konserwatywne myślenie, opieranie się na rządzeniu kobietami, decydowaniu za nie, przekonaniu, że wie się, co dla nich teoretycznie lepsze, wciąż ma się dobrze w świecie, a zwłaszcza w naszym kraju. To wszystko pokazało, że tym bardziej potrzebujemy feminizmu. Potrzebujemy w dodatku feminizmu intersekcjonalnego – w największym skrócie takiego, który bierze pod uwagę rasę, klasę czy wiek, czyli różne dodatkowe czynniki, które mogą być podstawą wykluczenia, dyskryminacji. Bo feminizm ma być włączający a nie wykluczający. Feminizm ma łączyć a nie dzielić. Niestety niektóre "feministki" np. chcą wykluczać osoby transpłciowe (to transfobiczne terfki) czy pracujące seksualnie (to swerfki). Trudno je więc nazywać feministkami. Aborcja z powodu ciężkiej wady płodu będzie niezgodna z prawem! Trybunał Konstytucyjny wydał uzasadnienie swojego wyroku 22 października 2020 roku Trybunał Konstytucyjny orzekł, że aborcja z powodu przesłanki embriopatologiczna jest niezgodna z konstytucją. To oznacza, że kobiety nie będą mogły legalnie przerwać ciąży, gdy badania wykażą duże prawdopodobieństwo ciężkiego i nieodwracalnego upośledzenia płodu czy nieuleczalnej choroby zagrażającej jego życiu. Dzisiaj, po tygodniach protestów na ulicach całej Polski przeciwko tej decyzji, opublikowano uzasadnienie wyroku. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/60/2024/10/9e74aa77ab5460931c10b8dc72db8a04994f86f0-b7a5354.jpeg" width="948" height="510" alt="Aborcja z powodu ciężkiej wady płodu będzie niezgodna z prawem! Trybunał Konstytucyjny wydał uzasadnienie swojego wyroku" title="Aborcja z powodu ciężkiej wady płodu będzie niezgodna z prawem! Trybunał Konstytucyjny wydał uzasadnienie swojego wyroku" /> Przyznam też, że jako młoda dziewczyna naście lat temu mająca mgliste pojęcie o feminizmie – bo kto by uczył w szkole o jednym z najważniejszych ruchów społeczno-politycznych XX wieku? – czułam, że nie mogę nazywać się feministką. Feministkami były dla mnie panie pojawiające się w TVN24, np. akademiczki, które zajmowały się feministyczną teorią, czy działaczki, które organizowały Manify. Więc ja nie tyle bałam się stereotypów związanych z postacią feministki, tego, że ktoś mnie weźmie za „babę z brodą” (jakby w tym było coś złego poza tym), która nienawidzi mężczyzn, tylko czułam, że same poglądy to za mało. Tymczasem przecież od tego się zaczyna, to wskazuje kierunek naszych codziennych działań, feministycznej pracy u podstaw – szalenie ważnej. Bo możemy się nie etykietować jako feministki, ale kiedy np. reagujemy na seksistowskie dowcipy czy zaczepki kolegów z pracy, to działamy feministycznie, na rzecz kobiet, na rzecz równego traktowania, na przerwanie spirali przemocy, umacniania się kultury gwałtu. Ostatecznie uważam, że każda i każdy z nas niech określa się jak chce, jednak mówiąc o sobie, że jestem feministką, mogę zaprzeczyć stereotypom, pokazać, że feministki są bardzo różnymi osobami, zarówno jeśli chodzi o wygląd, zachowanie, jak i poglądy. Współczesny feminizm jest wewnętrznie bardzo zróżnicowany i to jest OK, to właśnie popycha ten ruch do przodu, jak i pozwala znaleźć w tym wszystkim miejsce dla siebie. Ale wydaje mi się, choć czasami to umyka, że podstawą feminizmu w ogóle jest dążenie do równości i sprawiedliwości i to dla wszystkich, choć zaczęło się od walki o prawa kobiet. A na pewno feminizm nie jest o zabieraniu jednym i dawaniu drugim, a o próbie stworzenia świata, gdzie wszystkim żyłoby się dobrze. Feminizm można więc ogólnie uznać za dążenie do równości, walkę z dyskryminacją ze względu na płeć, narodowość, wyznanie, orientację, status ekonomiczny, jak również pomaganie tym, którzy nie mają warunków, aby upomnieć się o siebie. Feminizm jest też życiem na własnych zasadach, tak jak tylko chcemy, dopóki nie krzywdzimy naszym postępowaniem innych. Feminizm uwrażliwia na wszelkie nierówności i uczy szacunku do innych, nieoceniania cudzych wyborów. Kobiety do polityki! Oto 10 posłanek Sejmu nowej kadencji, którym kibicujemy Kim jest feministka? Kto to taki? Gloria Steinem powiedziała kiedyś, że feministka wierzy w całkowitą społeczną, ekonomiczną i polityczną równość kobiet i mężczyzn. Myślę, że wiele z czytających te słowa też w to wierzy, wręcz wydaje im się to oczywiste. Jednak przez setki lat tak nie było, w patriarchalnym systemie kobiety były uznawane za gorsze, odmawiano im wielu praw, w tym decydowania o sobie. Mężczyźni byli panami i władcami. O nich też uczymy się głównie na historii, bo to oni mogli działać na większą skalę, jak i oni historię pisali. Jednak, jak dowiadujemy się z obecnie popularnej herstorii, kobiety też mają masę zasług, one też wpłynęły na kształt obecnego świata i jeśli im się tylko pozwoli, to okazuje się, że mogą wiele, podobnie jak mężczyźni. A co do słów Steinem, to autorki książki Feminizm jest sexy, Jennifer Keishin Armstrong i Heather Wood, dodają, że super jest nie tylko wierzyć we wspomnianą równość, lecz także działać na jej rzecz. Wydaje mi się, że wiele osób unikających etykietki „feministki” też to robi na co dzień lub przynajmniej od święta, a więc działa w feministycznym duchu. A jakie to mogą być konkretnie działania? Książki, które przeczytała Maeve Wiley z „Sex Education” i wy też powinniście Gdybyśmy mieli wskazać serialową bohaterkę, od której chcielibyśmy pożyczać książki, to byłaby to z pewnością Maeve Wiley z „Sex Education”. Na jej nocnej szafce znalazło się m.in. kilka ważnych feministycznych tytułów, które wypada nie tylko znać, ale przede wszystkim przeczytać. Feminizm i równościowe wychowanie Chimamanda Ngozi Adichie w swoim słynnym eseju We Should All Be Feminists pisze o tym, jak bardzo nie zauważamy niesprawiedliwości, bo tak jesteśmy do niej przyzwyczajeni, wydaje nam się ona czymś naturalnym. Dziś jednak coraz więcej rodziców zdaje sobie sprawę, że nie ma co ograniczać dzieci stereotypami płciowymi, choć wiele szkolnych podręczników nadal na nich niestety bazuje. Jednak równościowe wychowanie jest szansą na wielką społeczną zmianę. O tym właśnie pisze Adichie, twierdząc, że podstawą jest wychowywanie dziewczynek i chłopców tak samo, pokazywanie, że dziewczynki nie są gorsze od chłopców, że nie ma czegoś, co nie wypada chłopcu czy dziewczynce. Chłopcy mogą okazywać emocje, a dziewczynki wspinać się na drzewa. Przykłady zresztą można mnożyć. W każdym razie tak wychowane dzieciaki będą widziały od razu, że coś jest nie tak, kiedy np. kobieta dostaje niższą pensję na tym samym stanowisku co mężczyzna. Więc jeśli wychowujesz dzieciaki w równościowym duchu, to postępujesz jak feministka lub feminista! Również jeśli unikasz dzielenia świata na to, co „kobiece”, i „męskie”. Mizogin: jak rozpoznać mężczyznę, który gardzi kobietami? Mizoginizm może się niektórym wydawać postawą z przeszłości. Niestety w XXI wieku wciąż mają miejsce mizoginiczne zachowanie i spotkać możemy mizogina na naszej drodze. Feminizm znaczy wybór W feminizmie chodzi też o to, żeby postępować zgodnie ze swoimi indywidualnymi predyspozycjami, a nie ze społecznie uznanymi normami płciowymi. Weźmy za przykład gotowanie – to nie jest czynność kobieca lub męska, choć przez setki lat uznawano, że miejsce kobiety jest w kuchni. To czynność, którą wykonujemy, jeśli chcemy. Możesz być feministką zarówno nie gotując, jak i gotując. Jesteś feministką, kiedy zdajesz sobie sprawę, że wybór należy do ciebie. Kiedy walczysz w związku o sprawiedliwy podział domowych obowiązków, opiekę nad dziećmi itp. Feministki o to właśnie zabiegają – o wybór – podważając utarte krzywdzące schematy, które z góry coś narzucają. Wyborem jest także golenie lub nie nóg czy robienie makijażu. Feministyczna krytyka wskazuje, jak mit urody (koncepcja ukuta przez feministkę Naomi Wolf) wiąże się z przemysłem kosmetycznym oraz kanonami piękna, presją, by kobiety wyglądały według jednego wzorca. Co nie znaczy, że feministki się nie malują czy nie golą nóg. Część z nich to robi, ale nie bezrefleksyjnie, bo tak wypada kobiecie, ale dlatego, że tak im się podoba. Choć mają oczywiście świadomość mechanizmów kulturowych dotyczących wyglądu. Samodzielne wybory są feministyczne. Podobnie jak tworzenie takich warunków, gdzie nie ma przymusu, a można się wsłuchać w siebie i w swoje potrzeby, by żyć na własnych zasadach. Z czułością o kobietach: przyjaźń, siostrzeństwo, macierzyństwo Żadna relacja nie zapewni ci tego, co da ci relacja z inną kobietą. To potwierdzone naukowo. O mocy kobiecych przyjaźni, wzmacniających relacjach matek z córkami i siostrzeństwie opowiada Kamila Raczyńska-Chomyn, edukatorka, doula, trenerka pracy z ciałem i przyjaciółka wszystkich kobiet Feminizm to także nieocenianie Postępujemy feministycznie także wtedy, kiedy unikamy oceniania cudzych zachowań. Choć jesteśmy wychowane i wychowani w duchu oceniania się wzajemnie, pilnowania i dyscyplinowania, to warto unikać tego, gryźć się w język, zanim z naszych ust wypłynie krytyczny komentarz. To, że my żyjemy tak a nie inaczej, nie oznacza, że wszyscy inni powinni postępować podobnie. Różnimy się od siebie i mamy odmienne potrzeby. W dodatku przecież wiemy, jak nieprzyjemne są cudze oceny, wtrącanie się w nasze sprawy przez innych. Tymczasem zwłaszcza kwestie takie jak macierzyństwo czy seksualność kobiet są tymi, które podlegają surowym ocenom w naszym społeczeństwie, co tylko pokazuje, że feminizm wciąż jest szalenie potrzebny, bo wiele jest jeszcze do przepracowania. Pamiętaj, że może ty nie zdecydowałabyś się na przerwanie ciąży, ale nie powinnaś odbierać prawa do tego innym kobietom ani oceniać ich wyborów i motywów, bo nie jesteś na ich miejscu. W feminizmie to jest właśnie ważne, że możemy mieć różne doświadczenia, odmienny stosunek do danych kwestii, ale nie uważamy, że nasze zdanie jest bardziej słuszne, że tylko my mamy rację. Zamiast tego dajemy siostrzeńskie wsparcie ponad różnicami, jesteśmy obok bez oceniania. W tym miejscu trzeba też wspomnieć o slutshamingu, czyli w wielkim skrócie dzieleniu kobiet na święte i dziwki. Mężczyźni robią to od setek lat – nie róbmy tego sobie same! Dyskryminacja kobiet – nawet w toalecie Choć może wydawać się to zabawne, to wcale takie nie jest. Długie damskie kolejki do toalet, przedmiot żartów, to wcale nie wina kobiet, lecz tego, że ich potrzeby nie są brane pod uwagę a świat wciąż projektowany jest pod mężczyzn. Feminizm i sekspozytywność Kwestia seksualności jest również istotna w feminizmie. Mamy prawo nie być ocenianymi za nasze seksualne wybory i cieszyć się naszą seksualnością na równi z mężczyznami. Nie jesteśmy seksualnymi obiektami a równymi partnerkami. Feministycznie jest więc, kiedy dbamy o własną przyjemność w sypialni, mówimy partnerowi czy partnerce, co lubimy, jak i pytamy o to, co on lub ona preferuje, dbamy, by seks był bezpieczniejszy i konsensualny, przebiegał w wyznaczonych granicach, jak i dostrzegamy wyzwalający potencjał kobiecej masturbacji. Feminatywy to nie temat zastępczy. Dlaczego warto walczyć o żeńskie końcówki? Popularne były już w XVI wieku, więc to żaden współczesny wymysł. Sprawiają, że kobiety stają się widoczne w przestrzeni publicznej. Używanie feminatywów to krok do bardziej sprawiedliwego świata. Każda i każdy z nas może go zrobić! Co więcej, czas w zasadzie szukać i przyzwyczajać się do form neutralnych. Feminizm to reagowanie na niesprawiedliwość i krzywdę oraz wspieranie Wiele osób wraz ze wzrostem feministycznej świadomości zauważa krzywdzące nierówności i na nie reaguje. Świetnym przykładem działania w feministycznym, siostrzeńskim duchu na wielką skalę był Czarny Protest w 2016 roku, kiedy to ponad podziałami kobiety skrzyknęły się, by się przeciwstawić się próbom zaostrzenia kompromisu aborcyjnego czy Strajk Kobiet z jesieni 2020. Ale nie trzeba tak wielkich i masowych czynów. Na co dzień można wspierać swoje koleżanki np. w pracy, kiedy padają ofiarą molestowania, gorszego traktowania, nie dopuszcza się ich dogłosu. Zauważanie w każdej sytuacji nierównego traktowania kobiet czy mniejszości, krzywdzącego postępowania i aktywny sprzeciw w miarę możliwości to feministyczne postępowanie. Podobnie jak wierzenie ofiarom przemocy i wspieranie ich czy pomagających im organizacji. Odzyskać noc, czyli o tym, że czas zdjąć z kobiet ciężar odpowiedzialności za swoje bezpieczeństwo To nie my, kobiety, powinnyśmy, być wciąż pouczane, jak dbać o swoje bezpieczeństwo, ale faceci powinni być uświadamiani, że nie mają prawa gwałcić nas i zabijać. Najwyższy czas i pora skończyć z kulturą gwałtu wpisaną w patriarchalne struktury społeczne i przerzucaniem winy za przestępstwo na jego ofiarę. Od kilku dni mówi się o tym coraz głośniej. W sieci wrze. Dziewczyny dzielą się swoimi historiami. Prawie każda z nas doświadczyła jakiejś mało przyjemnej sytuacji, bała się o swoje życie. A wszystko to w świetle uprowadzenia i zabicia 33-letniej Brytyjki z Londynu, podczas gdy wracała od przyjaciela do domu. Feministka edukuje siebie i innych Za feminizmem kryje się także uzupełnianie swojej wiedzy poprzez sięganie po publikacje dotyczące praw kobiet czy pomijanej dotąd herstorii. Ale nie tylko. To także pogłębianie wiedzy w ogóle o prawach człowieka, postawa, że nie wiemy wszystkiego najlepiej, że osoby z konkretnym doświadczeniem wiedzą najlepiej, czego im trzeba, jak im się żyje. I że nie jest ich obowiązkiem dzielenie się tą wiedzą. Feministycznym działaniem wydaje mi się przekazywanie wiedzy dalej, zwłaszcza tej o kobietach (jak i innych marginalizowanych grupach), podkreślanie, jak wiele osiągnęły kobiety w różnych dziedzinach. Również dopominanie się, by uwzględniano je w publikacjach czy zapraszano do dyskusji, to walka nie tylko o kobiecą perspektywę, lecz pełną perspektywę. W ogóle świetnie gdyby w naszych programach edukacji pojawiło się więcej kobiet, programy równościowe i antydyskryminacyjne. I oczywiście rzetelna, obiektywna wiedza o ludzkiej seksualności. 5 książek o ciele, seksie i feminizmie, które warto przeczytać Co to znaczy być feministką? Czy używanie feminatywów o tym świadczy? Męski nie znaczy uniwersalny, choć może się tak wydawać, kiedy nasz język jest zdominowany przez ten rodzaj. Opisując męskoosobowym językiem świat, sprawiamy, że kobiety są niewidoczne. Walka o feminatywy, czyli żeńskie końcówki to działanie na rzecz równości językowej, jak i sprawiedliwy opis świata, który nie składa się przecież tylko z mężczyzn. Feminizm można postrzegać jako prawo do wolności – do wyboru, jak się sama określam, jak definiuję swoją postawę. Decyzja o nienazywaniu się feministką też może być poniekąd feministyczna. Mam jednak nadzieję, że po lekturze tego tekstu będziecie mimo wszystko mniej bały się słów i ocenicie swoje czyny jako feministyczne. Liczę też, że docenicie dokonania feminizmu i będziecie z nich aktywnie czerpać, pamiętając, że w skali indywidualnej można zmieniać świat, walcząc o sprawiedliwe traktowanie siebie i ludzi w swoim otoczeniu. Feminizm to nie abstrakcja, to nie tylko akademicki dyskurs, a użyteczne narzędzie pomocne na co dzień, które daje siłę. Czas go wspólnie odczarować, obedrzeć ze stereotypów i odpowiedzieć sobie na pytanie „czy jestem feministką?”. Polki chcą używać feminatywów! Polki coraz częściej, chętniej i odważniej wyrażają siebie w różnych aspektach życia. Teraz przyszła kolej na język, a konkretniej na żeńskie formy gramatyczne nazw zawodów i funkcji, czyli feminatywy.
Emily Ratajkowski w ostrych słowach komentuje film o Marilyn Monroe. „Blondynka" w ogniu krytyki za fetyszyzowanie kobiecego cierpienia
Emily Ratajkowski nie przebiera w słowach. W najnowszym TikToku wyjaśnia, dlaczego nowym film na temat życia Marilyn Monroe to feministyczna klapa – „To kolejna produkcja, która fetyszyzuje kobiecy ból i cierpienie". Jak się okazuje, negatywnych opinii jest więcej.
Wyczekiwany film o życiu Marilyn Monroe od kilku dni jest już dostępny do obejrzenia na Netfliksie. Choć „Blondynka” bije rekordy popularności, wraz z ogromną oglądalnością nie brakuje słów krytyki. Magazyn „Variety” opisuje produkcję słowami „okrutna” i „seksistowska”. Pojawiają się głosy, które nazywają „Blondynkę” „jednym z najbardziej odrażających filmów". Głośna produkcja ukazuje bowiem kontakty słynnej aktorki z uzależnioną matką, liczne napaści seksualne, których Monroe doświadczyła w Hollywood czy aborcję. Popularna krytyczka filmowa napisała na łamach „The New York Times” Biorąc pod uwagę wszystkie upokorzenia i okropności, które Marilyn Monroe musiała znosić w ciągu 36 lat, ulgą jest, że nie musiała cierpieć, oglądając wulgarną „Blondynkę” – najnowszą nekrofilską rozrywkę, która ją wykorzystała. Manohla Dargis nie była jednak jedyną osobą, która publicznie wyraziła swoje niezadowolenie. Opinię na temat głośnego filmu o życiu Marilyn Monore wygłosiła również Emily Ratajkowski. Emily Ratajkowski w ostrych słowach o „Blondynce” Emily Ratajowski od wielu miesięcy chętnie zabiera głos w sprawach, które bezpośrednio dotyczą kobiet. Modelka niedawno wydała książkę „Moje ciało”, w której mówi o kobiecym ciele, jego wizerunku, potrzebie zmian systemowych i odzyskaniu prawa do własnej kobiecości. Od tego czasu Emily nie boi się poruszać w mediach społecznościowych ważnych, feministycznych kwestii. Kilka dni temu na TikToku skomentowała zdrady Adama Levine, a teraz w ostrych słowach powiedziała co myśli na temat najnowszej produkcji o życiu Marilyn Monroe, „Blodynce”. Ostatnio dużo słyszę o nowym filmie opowiadającym o życiu Marilyn Monroe, którego jeszcze nie widziałam. Nie jestem jednak zaskoczona, że to kolejna produkcja, która fetyszyzuje kobiecy ból i cierpienie, nawet w przypadku śmierci. Kooochamy to robić. Spójrzcie na Amy Winehouse, na Britney Spears, na obsesję na punkcie śmierci Diany. Mamy fioła na punkcie seryjnych morderców, którzy znęcali się nad nastolatkami. My, kobiety, często same fetyszyzujemy własny ból. Ja wielokrotnie robiłam to, myśląc, że to jest seksowne. Chcę, żeby to się zmieniło. Myślałam o tym i wiecie co ciężko fetyszyzować? Złość. Musimy być wszystkie bardziej złe. Ja mam zamiar być w mojej bitch era w 2022 roku. View oEmbed on the source website Podobne zdanie na temat produkcji miała m.in. Steph Herold z Uniwersytetu Kalifornijskiego w San Francisco. Miałam wyjątkowe nieszczęście oglądać 'Blondynkę' ostatniej nocy na Netfliksie i powiem wam, że ten film jest bardzo antyaborcyjny, bardzo seksistowski i bardzo wyzyskujący. Nie mogę go kompletnie polecić. Nie oglądajcie go. Szczególnie sceny aborcji są straszne, ale cały film jest tak samo okropny – napisała na Twitterze uczona. W słowach nie przebierał także Justin Chang, krytyk filmowy z „Los Angeles Times”. Film tak naprawdę nie jest o Marilyn Monroe. Chodzi jedynie o to, by pokazać, jak cierpiała. A wy, zgadzacie się z krytyką filmu „Blondynka”? „Blondynka” już na Netfliksie. Co wiemy o kontrowersyjnym filmie z Aną de Armas w roli Marilyn Monroe? „Blondynka” to nie tylko jedna z najważniejszych premier tego roku, ale również pierwszy w historii film Netfliksa „tylko dla dorosłych”. Co można powiedzieć o skandalicznym dziele Andrew Dominika na podstawie nagrodzonej Pulitzerem powieści James Carol Oates? I jak Ana de Armas uniosła ciężar legendy Marilyn Monroe?
Książka na lato: „Do przodu, dziewczyny! Prawdziwa historia rewolucji Riot Grrrl” Sary Marcus. Maeve z „Sex Education” na pewno by ją przeczytała
Choć riot grrrl rodziły się na koncertach dziewczyńskich zespołów punkowych, były czymś więcej niż tylko muzyką. Przede wszystkim dowodziły, że siostrzeństwo działa. Książka „Do przodu, dziewczyny!” Sary Marcus znakomicie to potwierdza.
Były głośne i nikogo się nie bały. Pisały piosenki, nagrywały płyty, grały koncerty, a zysk z tych ostatnich wielokrotnie przekazywały organizacjom prokobiecym, które pomagały np. ofiarom przemocy domowej. Produkowały ziny (takie amatorskie magazyny), pełne feministycznych manifestów, sprzedawane za dolara na koncertach. Walczyły z kulturą gwałtu, protestowały przeciwko zaostrzeniu prawa aborcyjnego. Feministka robi porno, czyli „Minx” – wasz nowy ulubiony serial HBO (nawet jeśli jeszcze tego nie wiecie) Wojująca feministka łączy siły z wydawcą tytułów dla dorosłych, by stworzyć pierwsze w historii pismo erotyczne dla kobiet. Czy męska nagość może być przekaźnikiem rewolucyjnej myśli? Tego dowiecie ze świetnego serialu komediowego HBO Max z Ophelią Johnson i Jakem Johnsonem w rolach głównych. „Ta kapela nie gra, ona płonie. Wokalistka zatraca się w tańcu i miota na wszystkie strony włosami spiętymi w kucyk na czubku głowy. Jej ruchy przypominają aerobik. Od czasu do czasu unosi tył sukienki, by pokazać tyłek zespołowi” – tak Sara Marcus, autorka książki „Do przodu, dziewczyny! Prawdziwa historia Riot Grrrl”, zaczyna relację z koncertu Bikini Kill, który odbył się 4 kwietnia 1992 roku w Sanctuary Theatre w Waszyngtonie. To właśnie Bikini Kill, punkowy kwartet z trzema dziewczynami w składzie, przewodził Riot Grrrl – fali dziewczyńskiego rock and rolla. To piosenka Bikini Kill „Double Dare Ya” stała się feministycznym hymnem, bo to właśnie w tej piosence Kathleen Hanna, charyzmatyczna wokalistka zespołu, wyrzuca: „Przymknij się, nie odzywaj się niepytana, masz k**** słuchać tego, co mówi ci facet”, i nawołuje: „Odważ się! Odważ się! Do k**** nędzy, no wreszcie się odważ”. View oEmbed on the source website W 1990 roku Madonna wychodziła na scenę i symulowała masturbację. W 1992 roku Kathleen Hanna wychodziła na scenę i też, podobnie jak Madonna, dotykała swojego krocza, ale zasłaniała je, symbolicznie chroniąc przed napaścią seksualną – to był i gest sprzeciwu wobec milczącego przyzwolenia na przemoc wobec kobiet, i solidarności z jej ofiarami. Bikini Kill na scenach klubów i manifach towarzyszyły też inne dziewczyńskie zespoły. Bratmobile. Huggy Bear. I jeszcze parę trochę mniej znanych. Choć początkowo funkcjonowały na peryferiach sceny grunge, szybko stały się niezależnym, pełnoprawnym zjawiskiem w muzyce i sztuce. Sara Marcus była riot grrrl, bywała na koncertach, pod sceną i za kulisami, chodziła na protesty, a jej książka „Do przodu, dziewczyny!” jest pięknym hołdem dla tamtych czasów. To nie tylko opowieść o kilku pyskatych, nieustraszonych dziewczynach, które rozpychały się łokciami na zdominowanej przez mężczyzn amerykańskiej scenie alternatywnej. Marcus nie zapomina o kontekście politycznym i społecznym, rozlicza drugą falę feminizmu i kibicuje narodzinom trzeciej. Przede wszystkim udaje jej się oddać nieskrępowaną, inspirującą energię buntu i brawurowo odnotować ten wspaniały moment w historii ludzkości, w którym kobiety ochoczo i bez lęku wyrażały złość. Były wściekłe. Wrzeszczały. I miały gdzieś, że komuś może to przeszkadzać. „Do przodu, dziewczyny! Prawdziwa historia Riot Grrrl” to wciągająca, pełna emocji opowieść o muzyce, buncie i siostrzeństwie. Tekst ukazał się pierwotnie w magazynie GLAMOUR (kwiecień 2022). Wszystkie wydania magazynu możesz kupić na stronie kultowy.pl. Książki, które przeczytała Maeve Wiley z „Sex Education” i wy też powinniście Gdybyśmy mieli wskazać serialową bohaterkę, od której chcielibyśmy pożyczać książki, to byłaby to z pewnością Maeve Wiley z „Sex Education”. Na jej nocnej szafce znalazło się m.in. kilka ważnych feministycznych tytułów, które wypada nie tylko znać, ale przede wszystkim przeczytać.
Nie żyje bell hooks - ikona feminizmu. Zawdzięczamy jej m.in. nową definicję „siostrzeństwa”
15 grudnia, w wieku 69 lat, zmarła bell hooks – pisane z małych liter, by zwrócić uwagę na to, co mówi, a nie - kto mówi. Informację o odejściu wybitnej pisarki, krytyczki i czołowej feministki amerykańskiej trzeciej fali przekazała rodzina.
W tym artykule: Kim była bell hooks? bell hooks nie żyje Kim była bell hooks? Przyszła na świat w 1952 roku jako Gloria Jean Watkins. Dorastając w dotkniętym podziałami rasowymi stanie Kentucky, stała się jedną z najwybitniejszych myślicielek i najważniejszych krytyczek amerykańskiego feminizmu. W swoich rozważaniach i próbach redefinicji tego ruchu zawsze podejmowała też problemy rasy i ucisku związanego z segregacją społeczną. bell hooks została na cześć swojej prababci Bell Blair Hooks. Uparcie stała przy tym, by pseudonim zapisywać z małych liter – aby nie koncentrować się na jej osobie, tylko problemach, które podejmowała. Wśród jej najważniejszych dokonań była polemika z koncepcją feminizmu rozumianego jako dążenie do równości kobiet i mężczyzn. W książce „Feminist Theory: From Margins to Center” (1984) argumentowała, że ponieważ mężczyźni żyjący w klasowym i pełnym rasizmu społeczeństwie także nie są równi wobec siebie, trudno byłoby określić: którym mężczyznom miałyby kobiety stać się równe. Feminizm – przekonywała hooks – powinien więc dążyć do zniesienia ucisku z racji na płeć, do likwidacji męskiej dominacji powiązanej z dominacją rasową i ekonomiczną. Tak rozumiany feminizm to ruch obejmujący kobiety i mężczyzn, pozostający w bliskich relacjach i współpracujący z innych ruchami sprzeciwiającymi się różnorodnym formom ucisku. Ponadto to właśnie bell hooks zawdzięczamy nową definicję „siostrzeństwa”. Według krytyczki pojęcie to nie wyraża „wspólnego interesu wszystkich kobiet”, ponieważ nie istnieje coś takiego jak „wspólny interes wszystkich kobiet”. Z tego powodu – według krytyczki – siostrzeństwo polega na kreowaniu wspólnego ruchu, dążeniu do wspólnych celów przez osoby mające odmienne doświadczenia i interesy. Po co nam feminizm? 7 listopada obchodzimy Światowy Dzień Feministek czy też Światowy Dzień Feminizmu. Jednak z tej okazji nie przeczytacie tu kolejnego suchego informacyjnego tekstu o historii feminizmu, kolejnych jego falach i tego, co nam przyniosły. Bo od tego, czym w teorii jest feminizm, ważniejsze jest, co nam daje w praktyce tu i teraz. bell hooks nie żyje O śmierci ikony feminizmu poinformowała w mediach społecznościowych jej siostrzenica Ebony Motley. Na Twitterze i Instagramie opublikowała post, w którym czytamy: Rodzina bell hooks z żalem informuje o odejściu naszej siostry, ciotki, praciotki oraz prapraciotki. Autorka, profesorka, krytyczka i feministka odeszła wcześnie tego ranka w swoim domu, w otoczeniu rodziny i przyjaciół. Do wpisu dołączony został specjalny komunikat od rodziny, w którym przybliżono najważniejsze dokonania wybitnej myślicielki. Można w nim przeczytać o niezwykle obszernym dorobku twórczym autorki, której książki przetłumaczono na 15 języków. W Polsce w 2013 roku ukazała się „Teoria feministyczna. Od marginesu do centrum” (Krytyka Polityczna). Wiadomość o odejściu bell hooks poruszyła świat. Pełne poruszenia słowa pożegnania płyną od koleżanek i kolegów po fachu, ale także osób, o których interesy hooks dbała przez całe swoje życie. Margaret Atwood, autorka „Opowieści podręcznej” w rozmowie z „Guardianem” powiedziała „Guardianowi”: Ucieleśniała niesamowitą odwagę i głęboką inteligencję. Odnajdując własne słowa i moc, zainspirowała niezliczoną liczbę innych osób do zrobienia tego samego. Całkowicie oddała się misji zakończenia „seksizmu, seksistowskiego wyzysku i ucisku”. View oEmbed on the source website 7 książek, które powinnyście teraz przeczytać
7 listopada obchodzimy Światowy Dzień Feministek czy też Światowy Dzień Feminizmu. Jednak z tej okazji nie przeczytacie tu kolejnego suchego informacyjnego tekstu o historii feminizmu, kolejnych jego falach i tego, co nam przyniosły. Bo od tego, czym w teorii jest feminizm, ważniejsze jest, co nam daje w praktyce tu i teraz.
Piszę ten tekst kilka dni po tym, jak na jaw wyszło, że zmarła młoda, 30-letnia kobieta, której nie udzielono pomocy medycznej i nie przeprowadzono koniecznego zabiegu aborcji. Kobiety, która przez drakońskie prawo, uchwalone przez okrutnych ludzi, osierociła córkę. Izabela, bo tak miała na imię, była czyjąś córką, żoną, przyjaciółką, matką. Jednak przede wszystkim była kobietą, której odebrano prawo do życia i w bestialski sposób skazano na cierpienie, a w konsekwencji na śmierć. To mogła być każda z nas. Bardzo nie chciałam pisać o tej sprawie i kolejny raz poruszać tematów dotyczących aborcji, protestów, szalonych zmian w polskim prawie. Nie mam na to siły, wysiadłam psychicznie, jak i fizycznie. Pierwszy raz w życiu zapisałam się na sesję do psychoterapeuty, bo jestem na skraju wytrzymałości, chce mi się wyć każdego dnia przez to, co dzieje się w naszym kraju. Mam wrażenie, że żyję w matriksie, z którego nie mogę się wydostać, nikt nie dzwoni, a mi coraz bardziej brakuje powietrza. Mam jednak tę niewielką resztkę nadziei, taki malutki okruszek, który trzymam w sobie, pielęgnuję i nie dam go sobie odebrać. Jest nim wiara w siostrzeństwo, będące dla mnie podstawą feminizmu. Jeszcze kilka lat temu powiedzenie o sobie „jestem feministką” było dla mnie niepotrzebne, wręcz krępujące. Kojarzyłam głównie negatywne, stereotypowe totalnie opinie, że feministki to niedbające o higienę i wygląd zewnętrzny kobiety (lesbijki oczywiście), które nienawidzą mężczyzn, pragną dominacji i traktują mężczyzn jak wrogów. Nigdy jakoś specjalnie nie interesowała mnie taka wizja świata. Moja droga do feminizmu – tego, w który wierzę, który traktuje wszystkich równo – była może i nie specjalnie długa, ale dość dla mnie zaskakująca. Ciężko mi było to przyznać przed samą sobą, ale największą potrzebę zmiany odkryłam w sobie przez bardzo negatywne doświadczenia z mężczyzną, z którym byłam w związku. Nasza historia nie sprawiła, że znienawidziłam wszystkich facetów – co prawda bardzo bałam się kolejnych związkowych „porażek” i wchodzenia w głębsze relacje, ale paradoksalnie dzięki tym doświadczeniom znalazłam w sobie siłę, żeby zawalczyć o siebie. I właśnie wtedy odkryłam mój feminizm. Czy jesteś feministką? Dlaczego niektórym osobom trudno jednoznacznie odpowiedzieć na to pytanie? Świadomość na temat feminizmu wzrosła w ostatnich latach, w Polsce zwłaszcza po wydarzeniach związanych ze Strajkiem Kobiet jesienią 2020 roku. Jednak wiele osób wciąż ma opory przed nazywaniem się feministką (czy feministą), bo z tyłu głowy mają stereotypy i uprzedzenia. Kim więc jest dziś feministka? Jaka jest definicja feminizmu? Nie będę nikomu narzucać, co ma czuć względem tego strasznego ponoć słowa na F. Sama mam problem z rozwodzeniem się nad dokładną definicją, bo dla mnie to jak tłumaczenie, że kula ziemska jest okrągła. Mój feminizm to równość dla każdego niezależnie od płci, orientacji seksualnej, pochodzenia, koloru skóry, wyznawanej religii, miejsca zamieszkania etc. Mimo już i tak ogromnego postępu w podejściu do tego zataczającego coraz szersze kręgi ruchu, składającego się z aspektów politycznych, społecznych, kulturowych i intelektualnych wciąż ogromna grupa osób boi się określenia siebie jako feministka bądź feminista. Dlatego, zamiast wychodzić od przytoczenia kolejnej definicji, chciałabym napisać, czemu według mnie go potrzebujemy. Feminizm to równość. To dostęp do edukacji dla wszystkich. To dostęp do opieki medycznej. To głos, który jest ważny i słyszalny. To możliwości, to przyszłość, to spełnianie marzeń. To otwartość. Czułość i zaufanie. To prawo do decydowania o swoim ciele. To bezpieczeństwo i spokój. To perspektywa życia w zgodzie ze sobą. Feminizm to solidarność. To możliwość bycia sobą i wyrażania uczuć. Niezależnie od płci. To walka z przemocą. Fizyczną, systemową, ekonomiczną. Każdą. I wobec każdego. Feminizm to wolność wyboru. Bo każdy powód, każda decyzja jest dobra. Bo jest Twoja. A dzięki feminizmowi nigdy nie będziesz szła sama.
„Nie kupuję feminizmu”. Dlaczego sklep Martyny Kaczmarek tak bardzo oburzył feministki?
Martyna Kaczmarek w założonym przez siebie sklepie Herstoria razem z ubraniami postanowiła sprzedawać feministyczny przekaz. Feministki nie mają dla niej jednak litości. O co chodzi?
W tym artykule: Martyna Kaczmarek i jej Herstoria – co to za historia? Feministki odpowiadają Kaczmarek: „Feminizm nie jest na sprzedaż” Martyna Jałoszyńska: „Naprawdę uważasz, że robisz feministkom, przysługę?” Herstoria stanie się Herstorem? Martyna Kaczmarek i jej Herstoria – co to za historia? Martyna Kaczmarek – jak sama o sobie mówi – jest feministką oraz promotorką idei ciałopozytywności i siostrzeństwa. Aktywna w mediach społecznościowych, na Instagramie walczy ze stereotypami na temat feministek i feminizmu, dyskryminacją oraz body-shamingiem. „Opowiadam o tym, dlaczego potrzebujeMY feminizmu. Walczę o równe szanse i prawa” – tak pisze na swój temat. Niestety aktywistka zdenerwowała ostatnio bardzo inne feministki, które w social mediach nie mają dla niej litości. Jak każda szanująca się influencerka, Martyna Kaczmarek założyła bowiem swoją markę odzieżową. Niestety swój brand nazwała Herstoria, a obok sprzedawanych przez siebie ubrań zdecydowała się sprzedawać następujący przekaz: „Herstoria to my. Chcemy zmieniać naszą teraźniejszość i przyszłość po to, aby nasza historia stawała się coraz… sprawiedliwsza. To nasza misja. Aby nasze córki zarabiały tyle samo za pracę na tym samym stanowisku. Aby nikt, nigdy, nie doświadczał przemocy seksualnej. Aby nieodpłatna praca była doceniana i egalitarnie dzielona. Aby dostęp do praw reprodukcyjnych przestał być czymś, o co musimy walczyć na ulicach. Aby seksizm w przestrzeni publicznej stał się już tylko historią”. Czy jesteś feministką? Świadomość na temat feminizmu wzrosła w ostatnich latach, w Polsce zwłaszcza po wydarzeniach związanych ze Strajkiem Kobiet jesienią 2020 roku. Jednak wiele osób wciąż ma opory przed nazywaniem się feministką (czy feministą), bo z tyłu głowy mają stereotypy i uprzedzenia. Kim więc jest dziś feministka? Jaka jest definicja feminizmu? Feministki odpowiadają Kaczmarek: „Feminizm nie jest na sprzedaż” Najtęższe działa wytoczyły m.in. instagramerki prowadzące profile: @mi.lulilu, @zexcet czy @nie.pelnosprytna. „Wyrażam sprzeciw przeciwko wykorzystywaniu sytuacji kobiet w Polsce do budowania biznesu przez Martynę Kaczmarek (oraz jej męża) w firmie odzieżowej Herstoria – napisała @mi.lulilu, opatrując swój wpis hashtagiem #niekupujefeminizmu. „Feminizm nie istnieje bez sprzeciwiania się kapitalizmowi” – stwierdziła @zexcet. „Feminizm nie jest na sprzedaż” – oznajmiła @nie.pelnosprytna. W dużym skrócie: dziewczyny krytykujące Herstorię zarzucają Kaczmarek m.in. „wyrachowane wykorzystywanie aktywizmu do budowania grupy odbiorczyń, aby rozwinąć firmę”, „wykorzystywanie wrażliwości kobiet do kształtowania nieekologicznych postaw” oraz „napędzanie kapitalizmu”. Żadną z komentujących nie satysfakcjonuje to, że – jak można przeczytać na stronie Herstorii - 16,8 proc. dochodu z każdego sprzedanego produktu przekazywane jest na cele feministyczne („cele, inicjatywy, fundacje, które dążą do wyrównania naszych szans i praw”). Martyna Jałoszyńska: „Naprawdę uważasz, że robisz feministkom, przysługę?” Nieco mniej emocjonalny, ale jednocześnie mocny merytorycznie, jest komentarz, który na swoim instagramowym profilu zamieściła Martyna Jałoszyńska. Autorce bloga „Feminizm Daily” przeszkadza przede wszystkim wykorzystanie pojęcia ukutego w ramach feminizmu drugiej fali, niezwykle ważnego dla tego ruchu, w celu sprzedaży sukienek czy apaszek. „Gdy dziś wpisuję hasło 'herstoria' w przeglądarkę, jednym z pierwszych wyników jest... sklep z ubraniami” – pisze aktywistka. „Tysiące badaczek, historyczek, naukowczyń, aktywistek i pisarek włożyło ogrom pracy w to, by kobiety zaczęły w końcu być dostrzegane w historii. Przeszukiwały archiwa w poszukiwaniu pamiętników, relacji, artykułów, tworzyły życiorysy, walczyły o upamiętnienie zasłużonych kobiet w postaci nazw ulic, tablic pamiątkowych czy matronatów - tylko po to, by ich praca posłużyła do promocji czyjegoś biznesu” - zauważa dalej Jałoszyńska. I odwołuje się do wypowiedzi Kaczmarek, która w odpowiedzi na krytykę tłumaczy, że jej działania służą szczytnym celom. W końcu nie zastrzegła nazwy, choć mogła, ale za bardzo zależy jej na popularyzacji „herstorii”. „Martyno, naprawdę uważasz, że robisz nam, feministkom, w ten sposób jakąś przysługę? A nie uważasz, że zastrzeżenie takiej nazwy byłoby po prostu głęboko nieetyczne i zupełnie nie w duchu siostrzeństwa, na które tak lubisz się powoływać?” – zauważa autorka „Feminizm Daily”. Zwracając się dalej do właścicielki sklepu Herstoria, Martyna Jałoszyńska podsumowuje: „Oczywiście, że zależy ci na popularyzacji - bo tak się składa, że im popularniejsze będzie teraz to słowo, tym popularniejsza będzie twoja marka”. Herstoria stanie się Herstorem? Odpowiadając na zarzuty koleżanek, Kaczmarek zamieściła na Instagramie emocjonalne wpisy. „Nikogo świadomie nie krzywdzę. Staram się robić jak najwięcej dobrego. Moje intencje są szczere. Wiem, że nigdy nie będę pasować wszystkim i nawet nie próbuję tego robić” – oznajmiła. I niewiele później: „Wiem, że każdy/-a ma swój sposób na aktywizm, żaden nie jest idealny i każdy zasługuje na szacunek. Nie ma jednego przepisu na aktywizm”. Ostatecznie jednak pod wpływem krytyki Martyna Kaczmarek poinformowała, że zmieni nazwę marki z Herstorii na Herstore. Na oficjalnej stronie sklepu tej zmiany jeszcze nie widać. Co myślicie o tej historii?
Prawdziwy facet jest feministą. Bez dwóch zdań. Tylko co to oznacza w praktyce i jak mężczyźni powinni wspierać kobiety w walce o ich prawa?
Na jednym z niedawnych protestów zobaczyłam dziewczynę z transparentem, na którym było napisane: „Dziękujemy mężczyznom, którzy są tu z nami”. Potwornie się wkurzyłam. Bo niby za co należą się te podziękowania? Za bycie przyzwoitym, myślącym, wrażliwym człowiekiem, który rozumie potrzebę równości? Który wie, że w państwie, w którym odbiera się kobietom prawo do decydowania o swoim ciele i życiu, równie źle żyje się mężczyznom? Może jeszcze medal z ziemniaka? Jasne, to super, że mężczyźni tak licznie stawiają się na protestach, ale traktowanie ich obecności jako aktu wyjątkowego bohaterstwa, za które należą się pokłony, jest grubą przesadą. Nie należą się, sorry. A faceci powinni wziąć się do realnej roboty nad łamaniem stereotypów płciowych, demontowaniem kultury gwałtu i do walki z toksyczną męskością. Czy jesteś feministką? Świadomość na temat feminizmu wzrosła w ostatnich latach, w Polsce zwłaszcza po wydarzeniach związanych ze Strajkiem Kobiet jesienią 2020 roku. Jednak wiele osób wciąż ma opory przed nazywaniem się feministką (czy feministą), bo z tyłu głowy mają stereotypy i uprzedzenia. Kim więc jest dziś feministka? Jaka jest definicja feminizmu? Mężczyzna nie pomaga w domu, mężczyzna w nim pracuje Posłowie Konfederacji uważają, że luka płacowa to lewacki wymysł, a kobiety zarabiają mniej niż mężczyźni, bo mniej pracują. Bzdura. Kobiety pracują więcej. Poza pracą zarobkową wykonują pracę nieodpłatną, jak zajmowanie się domem, opieka na dziećmi i opieka na starszymi czy chorymi członkami rodziny. Caroline Criado Perez w swojej książce „Niewidzialne kobiety. Jak dane tworzą świat skrojony pod mężczyzn” pisze: „W skali świata 75 proc. nieodpłatnej pracy wykonują kobiety. Poświęcają na nią od trzech do sześciu godzin dziennie, podczas gdy średnia dla mężczyzn wynosi od trzydziestu minut do dwóch godzin. Ta nierównowaga zaczyna się wcześnie (już pięcioletnie dziewczynki mają znacznie więcej obowiązków domowych niż ich bracia) i zwiększa się z wiekiem”. Te wszystkie nadgodziny poważnie odbijają się na zdrowiu kobiet – badania mówią o zwiększonym ryzyku depresji czy chorób serca. Badania mówią też o tym, że kobieta po operacji serca wróci do formy szybko, ale tylko, jeśli jest singielką. Ta, która ma rodzinę, będzie odzyskiwać pełnię sił dużo dłużej, bo zajęcia domowe nie pozwolą jej na spokojną regenerację. Jaka w tym rola mężczyzn? To niby banał, że podział obowiązków domowych powinien być idealnie równy. Tyle że wszyscy to wiedzą, a statystyka swoje. W języku polskim wciąż funkcjonuje to okropne wyrażenie, że mężczyzna w domu „pomaga”. Chce dobra kobiet? Niech przestanie jedynie pomagać i zacznie faktycznie robić. Feminiści gotują, zmywają, piorą, odkurzają i chodzą z dziećmi do lekarza, a nie tylko piszą na Facebooku, że są feministami. Dyskryminacja kobiet – nawet w toalecie Choć może wydawać się to zabawne, to wcale takie nie jest. Długie damskie kolejki do toalet, przedmiot żartów, to wcale nie wina kobiet, lecz tego, że ich potrzeby nie są brane pod uwagę a świat wciąż projektowany jest pod mężczyzn. Mężczyzna nie chwali się tym, że nie gwałci Feminiści też nie gwałcą, nie molestują, nie stosują przemocy fizycznej, psychicznej i ekonomicznej. I nie obnoszą się z tym. Paradoksalnie mężczyzna, który mówi „Ale ja nie gwałcę”, nie rozwiązuje problemu, jest jego częścią. „W ten sposób niektórzy mężczyźni próbują powiedzieć «to nie ja jestem problemem» albo zmienić temat rozmowy – wolą nie poruszać kwestii zwłok, ofiar i sprawców w imię ochrony dobrego samopoczucia tychmężczyzn, którzy wobec zjawiska przemocy przyjmują postawę niezaangażowanych obserwatorów – pisze Rebecca Solnit w ikonicznej dla współczesnego feminizmu książce „Mężczyźni objaśniają mi świat”. – Pewna zirytowana kobieta zapytała mnie kiedyś: «Czego oni chcą? Ciasteczka w nagrodę za to, że nie biją, nie gwałcą i nie zastraszają kobiet?». Kobiety cały czas boją się, że mogą zostać zgwałcone lub zamordowane; może niekiedy, dla odmiany, zamiast chronić dobre samopoczucie mężczyzn, można by porozmawiać o poczuciu bezpieczeństwa kobiet?”. Kultura gwałtu nie jest kulturą, w której wszyscy mężczyźni gwałcą, bo większość tego nie robi. To kultura, w której wszystkie kobiety żyją w strachu przed przemocą seksualną, bo każda może stać się jej ofiarą. To kultura, w której poucza się młode dziewczyny i kobiety, żeby nie ubierały się zbyt wyzywająco, nie piły zbyt dużo alkoholu, nie wracały same nocą do domu – zamiast uczyć chłopców i mężczyzn, żeby nie gwałcili. Przemoc seksualna jest powszechnym zjawiskiem, a normalizują ją seksistowskie żarty, przedmiotowe traktowanie kobiet czy podwójne standardy w ocenie kobiecej seksualności (słyszał ktoś kiedyś o puszczalskim facecie?). Mężczyźni zamiast dystansować się do przemocy wobec kobiet, bo sami jej nie stosują, powinni zaangażować się w walkę z nią. Nie mówić o kobietach w sposób przedmiotowy, przywoływać do porządku innych facetów, którzy to robią. Pamiętacie reklamę Gilette, w której mężczyźni interweniowali, gdy widzieli, że inni faceci zachowują się jak rozbrykane koguciki, którym wszystko wolno: cmokać, gwizdać, obłapywać i nachalnie podrywać? Tak, to był piękny przykład demontażu toksycznej męskości i kultury gwałtu. Z Mają Staśko, influencerką i aktywistką, rozmawiamy o kulturze gwałtu i wparciu dla osób, które doświadczyły przemocy seksualnej Dziennikarka, influencerka, która naprawdę ma pozytywny wpływ na otaczającą ją rzeczywistość. Maja Staśko na co dzień działa feministycznie i pomaga ofiarom przemocy seksualnej. A gdy widzi obłudę i niesprawiedliwość, nie milczy, tylko głośno krzyczy. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/60/2024/10/c82b41d548bb5d2c2512340e56809785cfacdf04-fabfbbe.jpeg" width="300" height="300" alt="Z Mają Staśko, influencerką i aktywistką, rozmawiamy o kulturze gwałtu i wparciu dla osób, które doświadczyły przemocy seksualnej" title="Z Mają Staśko, influencerką i aktywistką, rozmawiamy o kulturze gwałtu i wparciu dla osób, które doświadczyły przemocy seksualnej" /> Mężczyzna wie, kiedy się nie odzywać To jeszcze jeden przykład z życia. Gdy po ogłoszeniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zaostrzenia ustawy aborcyjnej kobiety masowo wyszły na ulice, zauważyłam co najmniej kilkanaście dyskusji na Facebooku o formie protestów. Oczywiście brali w nich udział mężczyźni. Zbierała się taka rada czterech czy pięciu i mędrkowali, czy protestujące kobiety nie są aby zbyt wulgarne, czy „wyp*****lać” na transparentach jest OK, czy jednak nie jest OK. Te dyskusje to podręcznikowy przykład mansplainingu, męskiego objaśniania świata kobietom. Mężczyźni kochają pouczać i tłumaczyć sprawy z ekspercką wyższością, nawet jeśli nie mają eksperckiej wiedzy w danej dziedzinie – a sprawy i prawa kobiet są właśnie taką dziedziną. Nie ich wina, bo przecież chłopców od małego zachęca się do wypowiadania własnego zdania, podczas gdy wychowanie dziewczynek polega na konsekwentnym odbieraniu pewności siebie? Absolutnie ich wina, jeśli w dorosłym życiu korzystają z przekonań, które wbiło im do głów patriarchalne wychowanie. Nawet jeśli deklarują, że są po stronie kobiet, to gdy tylko zaczynają objaśniać im świat, podważać ich opinie, wiedzę i kompetencje oraz umniejszać ich doświadczenia, zamieniają się w pucołowatych dziadów z bujnymi wąsami. Mężczyzna, któremu naprawdę zależy na tym, żeby kobiety były traktowane równo, wie, że czasem powinien zamilknąć, bo są sprawy, o których nie wie więcej. Jesteś mężczyzną i chcesz wesprzeć kobiety w ich walce o równe traktowanie? Nie pouczaj kobiet, pouczaj innych facetów. Tekst pierwotnie ukazał się w magazynie GLAMOUR nr 04/2021 Feminatywy to nie temat zastępczy. Dlaczego warto walczyć o żeńskie końcówki? Popularne były już w XVI wieku, więc to żaden współczesny wymysł. Sprawiają, że kobiety stają się widoczne w przestrzeni publicznej. Używanie feminatywów to krok do bardziej sprawiedliwego świata. Każda i każdy z nas może go zrobić! Co więcej, czas w zasadzie szukać i przyzwyczajać się do form neutralnych.