Kobiety na emeryturze żyją dłużej, więc powinny mieć kontrolę nad swoimi finansami
Emerytura to czas, kiedy wreszcie robimy to, na co mamy ochotę. Możemy podróżować, realizować pasje lub wspierać dzieci i wnuki. To piękna przyszłość, dlatego już dziś warto ją zaplanować. Jak to zrobić?
Statystyki pokazują, że kobiety żyją dłużej niż mężczyźni i jednocześnie przechodzą na emeryturę wcześniej, niż panowie. Powodów tej sytuacji jest kilka i każdy z nich jest osobną, bardzo ważną kwestią. Jednak dziś zajmijmy się ich konsekwencją – wyzwaniem, jakim jest dla kobiet zadbanie o finanse na emeryturę. View Ediplayer on the source website Odkładanie na emeryturę, czyli na swoją przyszłość Lubimy odkładać pieniądze na tzw. czarną godzinę, ale czy rzeczywiście myślimy o przyszłości? Z badań ”Kobiety żyją dłużej” przeprowadzonych na zlecenie mBanku przez firmę Maison & Partners wynika, że 74 proc. kobiet myśli o emeryturze, ale już tylko co trzecia podejmuje działania, które mogą pomóc ją zwiększyć. Te, które podejmują działania rzadko wybierają produkty stworzone z myślą o emeryturze (tylko 13% oszczędza na indywidualnym koncie emerytalnym IKE czy IKZE). Jeśli chodzi o inwestowanie na rynkach finansowych, jedynie 6% kobiet decyduje się na taki krok. Dlatego powstała kampania „Kobiety żyją dłużej… również na emeryturze”. Z tej okazji odbyła się konferencja, na której znani eksperci opowiadali o możliwościach zadbania o swoją przyszłość. Wśród gości inaugurujących kampanię mBanku był m.in. dr Leszek Mellibruda, psycholog społeczny. Jak zauważył, wszyscy myślimy o przyszłości, tylko nie wszyscy potrafimy przełożyć to na realne działania. Największe znaczenie ma kwestia kultury, w której dorastamy. Np. często oczekiwana od kobiet „ugodowość” jest skorelowana z tym, że mniejsze znaczenie przypisują później pieniądzom – stwierdza. W trakcie konferencji swoją wiedzą podzieliła się Dominika Nawrocka, edukatorka finansowa, która zaprezentowała 5 kroków do zabezpieczenia emerytury. Radziła kobietom, aby zaczęły od określenia swoich przyszłych potrzeb i wydatków. Dodała też, że warto szukać możliwości do pomnażania oszczędności, a także korzystać z rad specjalistów. Bardzo się cieszę, że mBank rozpoczął kampanię, która nagłośni ten problem. Kobiety garną się do wiedzy. Trzeba im jedynie wskazać, jak wykorzystać wiedzę finansowa do zadbania o siebie na emeryturze – radzi. Nauczmy się mówić o pieniądzach i swoich sukcesach Często myślimy, że mamy jeszcze do emerytury dużo czasu i zdążymy się tym tematem zająć. Dane pokazują jednak, że im wcześniej zaczniemy o tym myśleć, tym łatwiej będzie uzbierać potrzebne fundusze. Zdaniem dziennikarki Justyny Szyc-Nagłowskiej kobiety muszą nauczyć się mówić o pieniądzach. Te, które życie rodzinne łączą z rozwojem zawodowym nazywane są „karierowiczkami”. Musimy to zmienić. Nauczyć się rozmawiać o pieniądzach, być dumne z własnych sukcesów. Pozytywnie się do tego nakręcać – mówi. Jednym ze sposobów zapewnienia sobie godnej emerytury jest skuteczne odkładanie dodatkowych pieniędzy. To ważne, by kobiety zainteresowały się tym tematem – zwłaszcza, że już dziś ich średnia emerytura jest o ok. 30% niższa od średniej emerytury mężczyzn. A przecież wszyscy chcemy cieszyć się życiem i realizować marzenia. Do dzieła! Chcesz zadbać o swoją przyszłość i zacząć odkładać na emeryturę? Zajrzyj tutaj. *„Kobiety żyją dłużej - badanie dot. inwestowania na emeryturę” na zlecenie mBanku, Maison & Partners, maj 2024. Pamiętaj, że kiedy inwestujesz możesz zyskać, ale też stracić pieniądze. Materiał promocyjny mBanku
„Najtrudniej jest rozpocząć rozmowę o inwestowaniu”. Ekspertka o tym, jak przygotować się na emeryturę
Pieniądze to wciąż dla wielu z nas temat tabu. Magdalena Sadowska-Kaczmarczyk podpowiada, jak go przełamywać i mądrze inwestować w swoją przyszłość.
Jak wyobrażasz sobie swoją emeryturę? Zwiedzając świat i odkrywając nowe pasje? To wspaniała wizja! Jedno jest jednak pewne. Żeby móc spełniać w przyszłości swoje marzenia i czuć się bezpiecznie na co dzień, powinnyśmy zadbać o to już teraz. Ile należy odłożyć pieniędzy na emeryturę, by godnie żyć, i jak to zrobić? Z jakimi barierami mierzymy się w temacie inwestowania i finansów? Na te i inne pytania odpowiedziała nam ekspertka mBanku Magdalena Sadowska-Kaczmarczyk. View Ediplayer on the source website Z naszą gościnią spotkałyśmy się w ramach kolejnego odcinka Glamour Academy. To wideopodcast, w którym rozmawiamy z ekspertkami i ekspertami o ważnych sprawach. To również pigułka wiedzy, która ma zachęcać cię do dalszych poszukiwań i rozwoju. Glamour Academy – nie musimy mieć eksperckiej wiedzy, by inwestować Byłyśmy ciekawe, na jakie pieniądze od państwa może liczyć dzisiejsza 30–40-latka, gdy już przejdzie na emeryturę. „Jej emerytura będzie wynosiła 1/3 bieżącej pensji. Wiem, że to nie brzmi dobrze. Na pewno nie jak wymarzony czas, na który pracujemy całe życie” – mówi nam Magdalena Sadowska-Kaczmarczyk. Z danych wynika, że emerytury kobiet są o 30% niższe od emerytur mężczyzn. Zapytałyśmy ekspertkę, dlaczego tak się dzieje. „Powodów jest kilka. Po pierwsze, kobiety pracują krócej, bo też wcześniej przechodzą na emeryturę. Mają więc mniej czasu na zgromadzenie pieniędzy. Po drugie, żyją dłużej. Poza tym cały czas nasze zarobki są niższe od zarobków panów” – dodaje ekspertka. Wciąż też mierzymy się z wieloma barierami dotyczącymi inwestowania. „Najmocniejsza, i to niezależnie od płci, jest obawa przed stratą. Nam, kobietom, często też wydaje się, że brakuje nam wiedzy. A przecież wcale nie musimy być ekspertkami. Tak naprawdę wystarczy chęć inwestowania i decyzja, gdzie ulokować pieniądze. Nie musimy też wszystkiego robić same. Są profesjonaliści, którzy chętnie nam w tym pomogą” – podkreśla Magdalena Sadowska-Kaczmarczyk. Glamour Academy – nie tylko oszczędzanie, lecz także inwestowanie Jak więc najlepiej zadbać o swoją przyszłość? „Ważne, by nie tylko oszczędzać, lecz także inwestować, pomnażać środki. Jest wiele sposobów na to, by to zrobić. Nasza przyszłość na emeryturze może być taka, jak sobie wymarzyłyśmy. Pamiętajmy jednak, że im wcześniej zaczniemy działać, tym lepiej” – tłumaczy ekspertka mBanku. Pieniądze to wciąż jednak dla wielu z nas temat tabu. W jaki sposób go przełamać? „Myślę, że temat pieniędzy jest poruszany coraz częściej, szczególnie w kontekście emerytury. To na pewno pomaga. Najtrudniej jest rozpocząć taką rozmowę. Kiedy już zaczniemy, okazuje się, że każdy jest nią żywo zainteresowany” – mówi Magdalena Sadowska-Kaczmarczyk i dodaje: „Kobieta w wieku 60 lat to dzisiaj pełnia życia. Ma dużo energii i pomysłów na to, jak wykorzystać wolny czas. Nie pozwólmy, by jedyną rzeczą, jakiej nam wtedy będzie brakować, były pieniądze”. To tylko niektóre wątki, które poruszyłyśmy w rozmowie z Magdaleną Sadowską-Kaczmarczyk. Sprawdźcie cały odcinek Glamour Academy. Więcej o odkładaniu na emeryturę znajdziesz na stronie mBank.pl/kobiety. Pamiętaj, że kiedy inwestujesz możesz zyskać, ale też stracić pieniądze. Materiał promocyjny mBanku.
„Oszczędzanie to dbanie o samą siebie”. Edukatorka finansowa Dominika Nawrocka o tym, jak mądrze zainwestować w swoją przyszłość
Nie czekaj, już dziś zadbaj o swoją niezależność finansową na emeryturze. Dominika Nawrocka podpowiada, jak zrobić to… z przyjemnością. Bo oszczędzanie nie musi być przykrym obowiązkiem.
Dobre życie na emeryturze jest pełne pasji, możliwości i poczucia bezpieczeństwa. Nic z tego nie będzie jednak możliwe bez pieniędzy. Właśnie dlatego warto już teraz pomyśleć o zabezpieczeniu na przyszłość. Tymczasem – jak wynika z badań mBanku – tylko 33% z nas podjęło już w tym temacie jakieś działania. Dlaczego tak się dzieje? I jak to się przekłada na życie kobiet? Opowiedziała nam o tym ambasadorka akcji „Kobiety żyją dłużej” mBanku i założycielka pierwszej w Polsce społeczności kobiet zajmującej się edukacją finansową – Dominika Nawrocka. View Ediplayer on the source website Z edukatorką finansową spotkałyśmy się w ramach kolejnego odcinka Glamour Academy. To wideopodcast, w którym rozmawiamy z ekspertkami i ekspertami o ważnych sprawach. To pigułka wiedzy, która ma zachęcać do dalszych poszukiwań i rozwoju. Glamour Academy – małymi krokami, małymi kwotami budujmy zaplecze finansowe W swoich mediach społecznościowych Dominika Nawrocka podkreśla, że przeciętna emerytura kobiet będzie wynosiła tylko 68% tego, ile wynosi emerytura mężczyzn. Byłyśmy ciekawe, z czego wynikają te różnice. „Składają się na to głównie trzy elementy. Przede wszystkim chodzi o to, że pracujemy krócej niż mężczyźni. Moment przejścia na emeryturę wypada u nas w wieku 60 lat. Poza tym ciągle zarabiamy mniej od panów i żyjemy od nich dłużej” – wyjaśnia ekspertka. Jak to się przekłada na życie kobiet? Jeśli nie odłożymy środków teraz, w przyszłości będziemy musiały obniżyć swój standard życia. A co, jeśli nam się wydaje, że nie mamy z czego odkładać? Jak przekonuje Dominika Nawrocka, liczą się nawet małe kwoty. „Wystarczy odkładać 10% z każdej pensji i gdzieś je lokować czy inwestować, żeby nie straciły na wartości. A to jest w stanie zrobić każdy, gwarantuję” – mówi edukatorka finansowa i dodaje: „To bardziej kwestia tego, czy naprawdę chcemy odkładać pieniądze i czy mamy świadomość, po co to robimy. Jeśli mamy wizję i rozumiemy, dlaczego to robimy, wygospodarowanie na ten cel jest w zasięgu każdej z nas”. Z badań wynika też, że aż prawie 75% z nas zdaje sobie sprawę z potrzeby okładania, ale nic z tym nie robi. Dlaczego tak się dzieje? „Moim zdaniem wiąże się to z tym, że my, kobiety, jesteśmy bardzo obciążone na co dzień. Rodzina, praca, duże aspiracje, natłok codziennych spraw zabierają czas, energię i uwagę. Gdy jesteśmy młode, emerytura wydaje nam się czymś bardzo odległym. Sądzimy, że mamy jeszcze mnóstwo czasu, ale wszystkie dobrze wiemy, że czas mija bardzo szybko. Trzeba więc wpisać to zadanie na listę naszych priorytetów. Glamour Academy – im szybciej zaczniemy myśleć o przyszłości, tym lepiej Od kiedy warto zacząć odkładać? Zdaniem naszej rozmówczyni, jak najwcześniej. „Już przy pierwszej pracy warto wyrobić w sobie taki nawyk” – wyjaśnia i dodaje: „Oszczędzania to dbanie o siebie. W życiu bardzo różnie się układa, a te pieniądze pozwalają nam żyć na swoich zasadach”. Co ciekawe, 63% Polek deklaruje, że chciałoby zająć się finansami na emeryturę samodzielnie, bez proszenia o to partnera czy męża. „Chcemy być samodzielne i wiemy, że mamy wszystkie narzędzia, by to zrobić. Jesteśmy inteligentne, wykształcone i świadome tego, że naprawdę możemy dzisiaj dużo zdziałać – mówi ekspertka”. To tylko niektóre wątki, które poruszamy w rozmowie z Dominiką Nawrocką. Koniecznie zobaczcie cały odcinek Glamour Academy i dajcie nam znać, co o nim myślicie. Więcej o odkładaniu na emeryturę znajdziesz na stronie mBank.pl/kobiety. Pamiętaj, że kiedy inwestujesz możesz zyskać, ale też stracić pieniądze. Materiał promocyjny mBanku.
Osi Ugonoh inspiruje tysiące Polek. „Kompleksy? Been there, done that"
Osi Ugonoh ma w sobie ogień. W dzieciństwie nie pozwoliła się stłamsić rówieśnikom, którzy nie akceptowali jej ze względu na kolor skóry. Wybrała trudną drogę, postanowiła zostać modelką i jak lwica walczyła o swoje marzenia. W 2014 r. wygrała program „Top Model", ale nie osiadła na laurach. Teraz motywuje swoje obserwatorki do zmiany stylu życia i pokochania siebie. W rozmowie z Martą Kutkowską opowiada, jak udało jej się pozostać sobą w świecie, który próbował ją za wszelką cenę wpasować w opresyjne ramy.
W tym artykule: Droga do sławy Kompleksy? Been there, done that Osi Ugonoh zaraża pogodą ducha. Zachwyca nas swoją naturalnością i bezpretensjonalnością. Ale droga do prawdziwej siebie nie była usłana różami. Wychowanie w opresyjnym, europejskim kanonie piękna zmusiło ją do szybkiej lekcji dojrzewania. Przez wiele lat, nakłaniana przez osoby z branży, próbowała się zbliżyć do toksycznego ideału. W końcu powiedziała stop i jasno przetasowała priorytety. Postanowiła postawić siebie, swoje ciało i zdrowie na pierwszym miejscu. I wygrała. Teraz z dumą mówi, że nie ma kompleksów na punkcie wyglądu. Chcecie być takie jak Osi? Posłuchajcie całej rozmowy. Droga do sławy Osi Ugonoh urodziła się i wychowała w Gdańsku. Przyznaje, że miała szczęśliwe dzieciństwo, bo dorastała domu z czwórką rodzeństwa. Rodzina dała jej siłę, by walczyć z rasistowskim otoczeniem. Od dziecka marzyła o karierze modelki. W Irlandii zdobyła tytuł Miss Africa, ale chciała udowodnić, że jest kimś więcej, niż tylko piękną buzią. Przełomem okazał się program Top Model. Widzowie pokochali ją za pracowitość i osobowość i bez cienia wątpliwości oddali na nią głosy w finale. Od tamtej pory Osi regularnie chodzi w pokazach i występuje w kampaniach znanych marek. Jest też osobowością telewizyjną, wystąpiła między innymi w programie „Hells Kitchen". Modelka ma rzesze fanów na Instagramie, obserwuje ja ponad 280 tysięcy osób. Ma misję, by nakłonić Polki do zmiany stylu życia... i nastawienia do siebie. „Przez całe życie myślałam, że zawsze muszę dać radę. Chciałam być lubiana i akceptowana. To zaprowadziło mnie do choroby" – wyznaje Marta Lech-Maciejewska, influencerka, właścicielka marki Spadiora. Marta Lech-Maciejewska jest influencerką znaną jako Superstyler, razem z mężem prowadzi markę Spadiora, jest mamą dwóch chłopców. Jest też gospodynią dwóch programów telewizyjnych – „Drugie życie sukni ślubnych” i „Znalazłam miłość za granicą”. W kolejnym odcinku cyklu wideorozmów Glamour SPAring dzieli się swoją historią i opowiada, jak długą i trudną drogę musiała przejść, by zrozumieć w pełni, kim jest. Kompleksy? Been there, done that Osi w rozmowie z Glamour przyznaje, że przez wiele lat próbowała się wpasowywać w nienaturalne kanony piękna. W pewnym momencie dotarło do niej jednak, że woli być zdrowa i szczęśliwa, niż za wszelką cenę osiągnąć rozmiar „0". Była przygotowana, że różne zawodowe okazje mogą jej przejść koło nosa, ale postanowiła postąpić w zgodzie ze sobą. Katalizatorem tej przemiany był dla niej sport. Nie wszyscy wiedzą, że modelka skończyła także dietetykę i teraz swoją wiedzę przekazuje obserwatorkom. Influencerka bardzo wyraźnie mówi także, że kluczem do sukcesu, w sporcie i w życiu, jest pokochanie i akceptacja siebie, bo zmiana zawsze zaczyna się w głowie i w sercu. Trudno się nią nie zainspirować, bo jest dosłownie, wulkanem radości. Miałam 13 lat, gdy jedno zdanie nauczycielki zrujnowało moją samoocenę. Niestety... dziewczynki nadal je słyszą Gdy słyszę, że na świecie panuje kult szczupłego ciała, zastanawiam się, co w takim razie w moim przypadku poszło nie tak. Czy w mediach bardziej przebił się bodyshaming w kierunku nadwagi, a ten odnoszący się do niedowagi to marginalny problem, a dla niektórych wymysł? Kto by przecież nie chciał być szczupły? Otóż ja, choć wiele wskazuje na to, że nie jest to moja własna wewnętrzna potrzeba.
4 książki, które każda kobieta powinna przeczytać. Idealne pozycje na (anty)wakacje
Masz kasę, wolny czas i z kim pojechać? Szczęściara. Ale mam dla ciebie scenariusze na każdą okoliczność (także tę bez forsy i bez przyjaciół). Plus najlepsze książki na wakacje!
W tym artykule: Wielkie wyprawy mogą być małe (a wakacje inne niż dotychczas) „Uważnik” Małgorzata Szumska (wyd. Grupa Wydawnicza Foksal) „How to travel” Allain de Botton (wyd. The School of Life) „Głupie ptaki polski” Marek Maruszczak (wyd. Znak Koncept) Masz forsę i wolny czas. Wakacje są twoje! Zostaję w domu i co mi zrobisz (wymarzone wakacje introwertyczki) „Waga z głowy” Katarzyna Kucewicz (wyd. Rebis) Zmienia się nasze podejście do podróżowania. Chcemy, by było ono doświadczeniem. Nie konsumpcją, tylko szukaniem subtelnych doznań. Zamiast więc tradycyjnie zastanawiać się „gdzie na wakacje” i szukać najmodniejszych destynacji, może spróbować zrobić to inaczej. Po swojemu. Wielkie wyprawy mogą być małe (a wakacje inne niż dotychczas) Podróżowanie jest wielką przygodą i traktuję to jako metaforę. Może być odkrywaniem nieznanego tam, gdzie już wszystko „znasz”. Lekcją uważności zacznij już na lotnisku – zamiast zjawiać się na ostatnią chwilę, przyjedź wcześniej. Usiądź z kawą i poobserwuj ten jedyny w swoim rodzaju organizm. Wszystko tu działa, choć wydaje się niemożliwym, że twoje walizki dolecą tam, gdzie ty i to z przesiadką. Jest co podziwiać (a zachwyt jest najpotężniejszym przeciwnikiem stresu). Wielka wakacyjna wyprawa nie musi być wyprawą na drugi kontynent. Ważny jest pomysł, bo wakacje „z tematem” są zwyczajnie ciekawsze. Mogą być podróżą przerobioną na fejkowy camper osobówką do rezerwatu, aby popodziwiać lokalne ptaki. Nie musi to być podążaniem głównym nurtem, czyli np. zwiedzenie wszystkich romańskich zamków Francji, co zrobi połowa turystów. Można „tylko” zainstalować się w naturze i zanurzyć w lokalność. Jeść to co mieszkańcy, kupować w lokalnych sklepach, a nawet spędzić cały urlop w jednej włoskiej wiosce, zamiast podążać od miasta do miasta. Aby nasycić się miejscem, innością. Można też zrobić coś pierwszy raz w życiu – zamiast leżeć na plaży, przewędrować linię Bałtyku na nogach. Wydaje ci się, że to dla hardkorowców? To pomysł na wakacje w grupie – chętni wędrują, a zmotoryzowani (lub z dziećmi) jadą i ogarniają noclegi i bagaże. Bawią się razem wieczorem i wszyscy są zadowoleni. Na wakacjach jesteśmy inni. Pokazujemy swoje słabości (np. sprawcza bizneswoman nagle zupełnie nie może się zdecydować, co wybrać z lokalnego menu). I to wcale nie jest niefajne. To jest wręcz wspaniałe. Na takie wędrowanie polecam moje ulubione lektury: „Uważnik” Małgorzata Szumska (wyd. Grupa Wydawnicza Foksal) To osobista opowieść o dorastaniu do uważnego podróżowania napisana przez podróżniczkę Małgorzatę Szumską (@travels_with_szumeg). Zawiera karty motywacyjne. „How to travel” Allain de Botton (wyd. The School of Life) To dla mnie biblia współczesnego podróżowania. Felietony o szczęściu. „Głupie ptaki polski” Marek Maruszczak (wyd. Znak Koncept) Jest książką, którą autor napisał w „wyniku własnego uzależnienia”. Idealny wstęp dla ornitologii terapeutycznej, którą bardzo wam polecam. Masz forsę i wolny czas. Wakacje są twoje! Możesz w ostatniej chwili polecieć na weekend do Barcelony, bo akurat skończyłaś projekt. City breaki mają wiele zalet – a jedną z nich jest to, że można tam pojechać samemu i ani chwili się nie nudzić, nawet jeśli nie masz towarzystwa. Sama wybierasz miejsca i rzeczy, które chcesz obejrzeć. I szczerze? Najlepiej, aby nie była to „marszałkowska zwiedzania”, czyli kultowe muzea i zabytki. Mona Liza poczeka, a ty jeśli spędzasz upalny weekend lub tydzień w Paryżu, zwyczajnie poopalaj się wśród Paryżan w ogrodach Tuileries, zamiast tłoczyć się w podziemiach Luwru. Jestem wielką fanką zabierania ze sobą w podróż książek o danym miejscu albo tych, których akcja dzieje się w konkretnym mieście. Nie przewodników, tylko powieści lub opowiadań poświęconych danemu miejscu. Mogą być to blogi lub treści z podróżniczych instagramów. Jeśli przewodniki – preferuję te nietypowe. Np. osobisty przewodnik po Pradze pisarza Mariusza Szczygła pozwolił mi odwiedzić miejsca zupełnie ukryte i ominąć tłumy w czerwcowy weekend (oraz wpaść do knajpy, gdzie Hrabal pił piwo z prezydentem Havlem i Clintonem). Bycie w mieście nie musi być też zwiedzaniem. Może być spędzeniem całego dnia w parku lub nad wodą albo objechaniem wszystkich ścieżek rowerowych. Można też polenić się na balkonie, pójść do miejscowego fryzjera lub na manicure, a wieczorem pogadać z barmanem w pubie na twojej ulicy. Jesteś sama, więc otwórz się na poznawanie ludzi. Zostaję w domu i co mi zrobisz (wymarzone wakacje introwertyczki) Masz urlop, ale nie masz planów. Może martwisz się o finanse, albo przeżywasz bolesne rozstanie i twój nastrój szoruje po dnie. Lub zwyczajnie, nie chcesz wyjeżdżać bez żadnego konkretnego powodu. Szanuję tych, którzy nie wyjeżdżają na wakacje. Przecież nie trzeba. Warunek jest tylko jeden – odłączamy się od laptopa i służbowej komórki! Istotne dla prawdziwego odpoczynku jest odejście od rutyny. Możesz zacząć coś nowego – pić mrożoną kawę na balkonie zamiast espresso przed komputerem. Umówić się ze znajomymi, dla których nie masz nigdy czasu. A może to właśnie dobry moment na podróż w głąb siebie? Katarzyna Kucewicz w książce „Waga z głowy” opisuje swoją żmudną podróż z krainy choroby otyłościowej do pełnego zdrowia. Proces, który wymaga uważności, czasu i organizacji. I właściwego momentu, aby zacząć. A wprowadzenie nowych nawyków podczas urlopu jest dobrym wyjściem, bo nie możemy tłumaczyć się już brakiem czasu, ani stresem. Możesz zacząć sobie gotować zdrowe posiłki i chodzić na przyjemne spacery. Przemyśleć to co chciałabyś zmienić w swoim życiu. Porzuć poczucie porażki, że wszyscy są na plaży i surfują, a ty siedzisz w kawalerce z widokiem na wielopasmówkę. Możesz wierzyć lub nie, ale nudzenie się jest bardzo wskazane, bo jest karmą dla kreatywności. I warto zwolnić, aby móc przyspieszyć. „Waga z głowy” Katarzyna Kucewicz (wyd. Rebis) Autorka psycholożka przeszła przez wszystkie etapy leczenia otyłości. Pisze o emocjonalnej przemianie i to też jest emocjonująca podróż.
„Odmówię, zanim się zbłaźnię”. To syndrom oszusta, z którym mierzy się 70% z nas
Syndrom oszusta to zjawisko, z którym mierzy się (aż) 70% populacji. Sprawia, że czujemy się niewystarczająco dobre i dobrzy, nie doceniamy siebie. Oto, jak sobie radzić z trudnymi doświadczeniami (nie tylko) w pracy.
W tym artykule: Czym jest syndrom oszusta? Historia i nieszczęsny syndrom Lęk i obawy a syndrom oszusta Syndrom oszusta – jak rozpoznać? Syndrom oszusta: jakie działania nas chronią przed demaskacją? 5 typów syndromu oszusta wg Impostor Syndrome Institute LCC Jak radzić sobie z syndromem oszusta? Siedzi naprzeciwko mnie menadżerka, która właśnie dostała propozycję objęcia nowej roli. Okazuje się to być dla niej nie lada wyzwaniem, bowiem oznacza to zarządzanie zupełnie innym i ponad trzydziestoosobowym zespołem. Jej historia zawodowa jest imponująca i pełna świetnych przykładów, jak swoją pracą i umiejętnościami wspina się po szczeblach drabiny prowadzącej do coraz to większych ról i zadań. I cóż od niej słyszę? Ja się do tej pracy nie nadaję! Teraz na pewno mój szef odkryje, że ja nic nie potrafię i wszystko co robię, to wielka ściema. Ja chyba odmówię, zanim się zbłaźnię Można pomyśleć: szalona kobieta. Taka okazja, a ona chce rezygnować? A jednak. To jest bardzo częsty towarzysz w sytuacjach np. awansu – lęk przed demaskacją, który potocznie nazywa się syndromem oszusta. Czym jest syndrom oszusta? Syndrom oszusta to przekonanie, że tak naprawdę to my wcale nie jesteśmy tak inteligentni, zdolni czy utalentowani jak myślą o nas inni, pomimo wyraźnych dowodów na nasze umiejętności czy zdolności. Zatem w przypadku naszej menadżerki syndrom oszusta okazał się być stałym gościem w jej życiu, bo z obawy przed tym, że okaże się nie tak kompetentna jak wszyscy myślą, stale pracuje dużo za dużo, poświęcając ogrom czasu na prezentacje, analizy, przygotowywanie się do spotkań. Wszystko zawsze robi na 120%, aby nie tworzyć okazji do błędu czy potknięcia a tym samym pokazania swoich braków czy obszarów do rozwoju. To jest jeden z wielu przykładów osób, które bardzo często z bezsilności, zmęczenia i ciągłego funkcjonowania w napięciu i strachu, sięgają po pomoc, myśląc, że coś z nimi jest nie tak, że są za mało pewne siebie albo ich poczucie wartości szwankuje. Przyjrzyjmy się bliżej temu zjawisku, ponieważ ma ono wpływ nie tylko na efektywność i samopoczucie jednostek, całych zespołów, organizacji czy rodzin. Praca marzeń? Zapomnij, ona nie istnieje Czas się z tym pogodzić. Praca marzeń to największe kłamstwo, jakie nam wmówiono. Historia i nieszczęsny syndrom Kiedy w latach 70. Dr Pauline Clance i Dr Suzanne Imes nazwały doświadczenia badanych kobiet, fenomenem oszusta, nie użyły słowa syndrom, które ma konotacje medyczne. I wciąż nie jest to zjawisko klasyfikowane jako rodzaj zaburzenia wymagający specjalnego podejścia czy terapii. Uważa się, że być może kultura patriarchalna narzuciła właśnie nazywanie tego rodzaju doświadczeń syndromem, aby głównie kobiety czuły, że coś jest z nimi nie tak. Być może pierwsze badania nad tym zjawiskiem mogły wskazywać na jego rozpowszechnienie w grupie kobiet. Bowiem pięćdziesiąt lat temu stereotypy dotyczące ról społecznych narzucały kobietom sukcesu poczucie, że to bardziej w wyniku szczęścia, a nie umiejętności, ciężkiej pracy czy talentów osiągnęły sukces zawodowy. Dzisiaj wiemy, że jest to zjawisko dotykające ponad 70% populacji, zarówno kobiet jak i mężczyzn. Dotyczy ono przede wszystkim osiągnięć i zwykle obejmuje takie obszary jak praca, biznes, szkoła czy kariera. Wciąż możemy napotkać narrację, w której syndrom oszusta jest łączony, a nawet używany zamiennie z niskim poczuciem wartości, które według Impostor Syndrome Institute jest jednak zupełnie odrębnym zjawiskiem, bowiem można mieć zdrowe poczucie własnej wartości jako ogólne poczucie, jakie mamy o sobie, a wciąż w określonych sytuacjach odczuwać lęk przed demaskacją. Sytuacja, kiedy zaczynasz nową rolę albo musisz zaprezentować swoją pracę przed większą grupą lub chcesz dostać się na wymarzony kierunek studiów. Lęk i obawy a syndrom oszusta Oczywiście momenty zwątpienia czy niepokoju jeszcze nie świadczą o syndromie oszusta, bo to normalne doświadczenie być niepewnym swoich umiejętności w określonych sytuacjach. Nie ma ludzi doskonałych, którzy wszystko wiedzą i potrafią. Syndrom oszusta – jak rozpoznać? To, co wyróżnia syndrom oszusta to trzy kluczowe elementy: Towarzyszące ci przekonanie, że w jakiś sposób udało ci się oszukać ludzi, aby myśleli, że jesteś bardziej utalentowana, inteligentna czy zdolna niż „naprawdę” jesteś. Wierzysz w to, mimo że jest wiele dowodów na twoje osiągnięcia czy umiejętności. Przypisujesz swoje osiągnięcia głównie czynnikom zewnętrznym – właśnie innym osobom, szczęściu, odpowiedniemu momentowi czy łatwości zadania. A to prowadzi do obawy przed wykryciem tego naszego „oszustwa”. Padłaś? Powstań! Czyli o tym, czego uczą nas porażki Podobno co nas nie zabije, to nas wzmocni. Ja uważam, że co nas nie zabije, to nas wiele nauczy. A tak się składa, że najwięcej uczy to, czego się boimy – czyli porażka. Syndrom oszusta: jakie działania nas chronią przed demaskacją? Aby poradzić sobie z lekiem związanym z oczekiwaniem na odkrycie lub faktycznym byciem zdemaskowaną, osoby doświadczające syndromu oszusta podejmują nieświadome mechanizmy ochronne takie jak: prokrastynacja, pozostawanie w ukryciu, przepracowanie, nadmierne przygotowanie, nie zaczynanie i nie kończenie czy autosabotaż. Kiedy rozmawiam z klientkami i klientami na sesjach rozwojowych, wszystkie te strategie pojawiają się w opisie codziennego funkcjonowania. W przypadku kobiet na pewno jedną z dominujących strategii jest przepracowanie oraz nadmierne przygotowanie, które chroni przed porażką i daje poczucie pewności, że mamy wiedzę i przygotowanie na wszelkie scenariusze. Bo jak się nie przygotuję, jak nie spędzę odpowiedniej ilości czasu na pracę, to zwiększam szansę błędu, niewiedzy a tym samym oceny innych. Czy te mechanizmy działają? Tak! Niestety koszty są wysokie. Na poziomie indywidualnym są to między innymi: Wypalenie, Brak satysfakcji z pracy, Częsty strach, Poczucie zmarnowanego potencjału, talentów, Przepracowanie, Zaburzenia psychosomatyczne wynikające z napięcia i zmęczenia (bóle kręgosłupa, żołądka, jelit, głowy, migreny, zmęczenie, choroby skóry). Na poziomie zespołów i organizacji syndrom oszusta powoduje: Brak zgłaszania pomysłów, usprawnień, kwestionowania praktyk bez wartości, Ograniczoną innowacyjność i szybkość podejmowanych decyzji i działań, Niewykorzystanie talentów w organizacji, Zmniejszoną efektywność zespołów, Podwyższoną liczbę osób chorujących. Pewnie myślisz, skąd zatem bierze się to zjawisko i dlaczego wciąż tak wiele osób je doświadcza? U podstaw syndromu oszusta leżą przekonania dotyczące tego, co to znaczy być kompetentną, pewną siebie osobą. I to właśnie Dr Valerie Young odkryła 5 typów postrzegania kompetencji, co często określa się jako 5 typów syndromu oszusta. To są często wygórowane, nierealistyczne oczekiwania wobec siebie, które często są niemożliwe do spełnienia. W związku z tym albo radzimy sobie z nimi np. przepracowaniem czy prokrastynacją, albo kiedy i to nie pomaga, włącza nam się lęk, że teraz to już się wyda nasza niekompetencja. Muszę poprosić o pomoc albo nie zrobię czegoś na 100%, bo nie wiem jak. Kultura toksycznej produktywności: dlaczego romantyzujemy wieczną zajętość? Codziennie pracujesz minimum osiem godzin i żonglujesz czasem, próbując wcisnąć między obowiązki telefon do przyjaciółki, trening, książkę, sen. Lista rzeczy do zrobienia jednak wcale się nie zmniejsza, a ty, zamiast po prostu żyć, masz wrażenie, że walczysz o przetrwanie. Według tiktoka i tak wciąż robisz za mało. 5 typów syndromu oszusta wg Impostor Syndrome Institute LCC Perfekcjonista Kluczowe jest JAK dana rzecz jest zrobiona a zawsze powinna być zrobiona na 100% Nie ma czegoś na 99%, bo to oznacza porażkę i wstyd Expert Kluczowe jest „CO” i „JAK BARDZO” wiem lub potrafię zrobić. Nie ma opcji, aby czegoś nie wiedzieć Solista Kluczowe jest „KTO” wykona zadanie. Przekonanie, że nie można sięgać po pomoc, wsparcie, bo kompetencja oznacza umiejętność robienia wszystko samemu. Naturalny geniusz Kluczowe jest „JAK” I „KIEDY” zadanie zostanie wykonane ale ma to być szybko i płynnie. Doświadczanie wyzwania, przestoju czy trudności oznacza brak kompetencji Nadczłowiek Kluczowe jest ile ról możesz wykonywać na 100% poziomie. Zatem musisz być świetną matką, żoną, pracownicą, przyjaciółką inaczej jesteś niekompetentna. Źródeł tych przekonań jest wiele – wczesne przekonania wokół osiągnięć i porażek, pochodzenie, stereotypy, kultura w jakiej funkcjonujemy zawodowo, czynniki sytuacyjne (np. wysoko konkurencyjne sektory), zmiany w sposobie pracy i samym charakterze pracy – coraz bardziej wirtualnej, coraz mniej z namacalnymi efektami czy produktami. Wtłoczone, zagruntowane stają się mapą do działania która, jeśli nie jest osiągana staje się powodem wstydu, że prosimy o pomoc, że czegoś nie wiemy, nie potrafimy, że nie jesteśmy doskonałe we wszystkich rolach, że wypuszczamy raporty niedopracowane na 100%... Wstyd jest obciążający i izolujący, dlatego jeśli chcemy oswajać syndrom oszusta, to przede wszystkim mówmy o nim głośno w domu, w pracy, wśród znajomych. Jak radzić sobie z syndromem oszusta? Takie rozmowy często pokazują, że jest nas więcej, że to nie jest problem jednostki, z którym sama musi się mierzyć a całych grup, zespołów. Zatem spada ciężar, że tylko ja tak mam i jakoś musze się z tym uporać. Dlatego takie działania są bardzo uwalniające. Przyglądajmy się kontekstowi, sytuacji, okolicznościom w jakich ta obawa się odezwała. Nie zawsze jest to wyłącznie brak pewności siebie. Kiedy stale dostajemy negatywną opinię o swojej pracy, albo żadnej, lub jesteśmy stale wynagradzane niesprawiedliwie, to w pewnym momencie może to wywołać wątpliwości w swoje umiejętności czy kompetencje. Ale źródło nie jest w nas, tylko w środowisku w jakim pracujemy, w szefie jakiego mamy. Poznajmy swoje przekonania o kompetencjach, o pewności siebie, o strachu, o krytyce, bo to są główne filary, na których opiera się obawa przed odkryciem. Im bardziej zawyżone, nierealistyczne, niemożliwe do spełnienia, tym większy obszar do obaw. Praca z przekonaniami to praca z tym jak myślimy o sobie właśnie w tych obszarach. Krok po kroku pozwalajmy sobie na samowspółczucie. Co to znaczy? Nic innego jak bycie dla siebie najlepszą przyjaciółką, która w obliczu wyzwania, zwątpienia czy słabości nie dowala sobie a włącza czułą i troskliwą część, która okaże zrozumienie. Próbuj mimo strachu. Próbuj małymi krokami iść w kierunku jaki sobie obrałaś. Możesz się obawiać, mieć wątpliwości, ale to jest właśnie normalne i wcale nie musi Cię zatrzymywać. Znajdź kibica, który będzie Ci w tej drodze dopingował, zwłaszcza jak robi się pod górkę. I nie polecę jak w większości artykułów robienia listy sukcesów i osiągnięć, bowiem w przypadku osób doświadczających syndromu oszusta, one są przypisane czynnikom zewnętrznym. Więc takie ćwiczenie może przynieść odwrotny skutek. Raczej zachęcam do ćwiczenia, aby co jakiś czas łapać większy obraz swoich zasobów – charakter, umiejętności, kompetencje i doświadczenie, aby widzieć bogactwo jakimi dysponujemy. Dzięki temu bogactwu potrafimy właśnie korzystać z czynników zewnętrznych, które pomagają w drodze zawodowej i życiowej. Gdybyśmy bowiem nie miały tych zasobów, umiejętności, talentów czy zdolności, nie potrafiłybyśmy skorzystać z kontaktów, z relacji, czy natrafiającej się okazji! Będą momenty, gdy syndrom oszusta będzie się odzywał, będzie pchał nas do ostatniego rzędu, do chowania pomysłów do szuflady, do pracy jak mróweczka za dwóch, do schematów pilnej uczennicy. Wtedy możesz zatrzymać się i przypomnieć sobie, że to wygórowane oczekiwanie znowu się włączyło i wpadłaś w stary schemat myślenia. Praca nad oswajaniem syndromu oszusta, czyli praca z lękiem, przekonaniami i schematami działania to przede wszystkim budowanie samoświadomości poprzez uważność na siebie. A że żyjemy w czasach działania, biegu, osiągnięć, zdobywania, to jakoś mało w tym czasu na uważność. Ale to już temat na osobny artykuł…
Jestem osobą wysoko wrażliwą. Odbieram świat inaczej, czuję bardziej
Przez lata słyszałam, że jestem przewrażliwiona, że przesadzam albo wręcz, że udaję. Gdy dowiedziałam się, że mam wysoko wrażliwą osobowość, życie stało się prostsze. Zaakceptowałam swoje emocje i uświadomiłam sobie, że WWO ma kilka zalet.
W tym artykule: WWO, czyli wysoko wrażliwa osobowość. Co to jest? Jak rozpoznać wysoko wrażliwą osobowość? Jak żyć z wysoką wrażliwością? Jak pomóc osobie WW? Pamiętam pierwszy koncert w moim życiu. Nie było to nic wielkiego. Impreza z okazji dnia dziecka w moim rodzinnym mieście połączona z koncertem zespołu typu Fasolki. Miałam około cztery lata. Tata wziął mnie na barana, żebym lepiej widziała artystki oraz artystów na scenie. W ręce trzymałam balon z helem. Generalnie: super. Myślę, że niejeden dzieciak chciałby tak spędzić 1 czerwca. Jednak gdy rozległa się muzyka, moje ciało całe się spięło. Poczułam się bardzo niekomfortowo i niepewnie, a do oczu zaczęły napływać mi łzy. Choć w głębi duszy wiedziałam, że nie dzieje się nic złego i nie grozi mi niebezpieczeństwo, nie potrafiłam się uspokoić. Nie chciałam, by ktokolwiek zauważył moją reakcję. Kilka lat później – podczas wakacji w popularnym nadmorskim kurorcie – wybraliśmy się z rodzicami na kolację do lokalnej restauracji. Obok trwał dancing. Jakkolwiek dziwnie to nie zabrzmi: głośna muzyka, kolorowe światła oświetlające parkiet i tańczący na nim ludzie (także głośni) wywołali u mnie ból brzucha, poza tym doprowadzili mnie do płaczu. Siedziałam na ławce i nie potrafiłam wytłumaczyć zatroskanym rodzicom, o co chodzi. Z czasem trochę przyzwyczaiłam się do tego typu bodźców. Natomiast sytuacje, w których reaguję w podobny sposób, nadal się zdarzają. Do tego dochodzą overthinking (w tym tworzenie niekiedy całkowicie odrealnionych scenariuszy w mojej głowie) czy wrażliwość na różne bodźce. Przez lata słyszałam, że jestem przewrażliwiona, że przesadzam albo wręcz, że udaję. Dopiero terapeutka uświadomiła mi, że wszystko jest ze mną OK. Po prostu trochę inaczej niż większość społeczeństwa odbieram otaczającą mnie rzeczywistość. Trochę bardziej. Powód: WWO. WWO, czyli wysoko wrażliwa osobowość. Co to jest? WWO to skrót od wysoko wrażliwej osobowości. Ten termin został użyty po raz pierwszy przez Elaine Aron – psycholożkę, która w latach 90. ubiegłego wieku rozpoczęła badania na ten temat, a następnie spopularyzowała je. Dziś mówi się o tym o wiele więcej. A wysoka wrażliwość nie brzmi już tak tajemniczo. I całe szczęście, bo Dagmara Seliga-Krawczyńska – psycholożka, którą poprosiłam o komentarz, uświadomiła mi, że osoby wysoko wrażliwe stanowią (aż!) 20% społeczeństwa. To osoby, których układ nerwowy bardzo szybko reaguje na różnorakie stymulacje. Czułość przetwarzania sensorycznego wynika przede wszystkim z funkcjonowania układu nerwowego, przede wszystkim mózgu, który przy odbieraniu bodźców aktywuje obszary powiązane z empatią, myśleniem autorefleksyjnym czy nagradzaniem – wyjaśniła Dagmara Seliga-Krawczyńska. – Bardzo często osoby wysoko wrażliwe potrzebują dużo mniejszej ilości bodźców choćby światła, dźwięków czy zapachów, nie przepadają za dużą ilością osób, tłumem oraz bywają bardzo wrażliwe na to, co się dzieje w relacjach na poziomie mikro – subtelne sygnały, mimika, zmiany tonu głosu już są wychwytywane i analizowane. Najwyższy czas, abyśmy przestały przepraszać za brak manicure i innych rzeczy, które wydają nam się kobiecą powinnością Kiedy posiadanie naturalnych, a nawet nieco niedoskonałych paznokci stało się czymś złym? I kto powiedział, jak dokładnie mają wyglądać paznokcie u kobiety?! Jak rozpoznać wysoko wrażliwą osobowość? Dla niektórych osób to wymówka, synonim wspomnianego „przewrażliwienia” albo introwertyzmu. Dla innych szansa na zrozumienie siebie i / lub kogoś bliskiego. W tym wypadku nie mamy do czynienia ani ze schorzeniem, ani z jednostką chorobową. Dlatego trudno mówić o objawach towarzyszących WWO. To raczej sposób odbierania świata, co może wiązać się z pewnymi charakteru bądź typami zachowania w różnych sytuacjach. Wysoką wrażliwość można poznać po tym, jak osoba odbiera bodźce z otoczenia i wyróżnia się cztery główne cechy charakterystyczne dla osób wysoko wrażliwych: Głębokość przetwarzania – osoby WW zauważają dużo więcej detali i szczegółów, które głęboko analizują, łączą w schematy, rozpatrują różne możliwości i scenariusze zanim zaczną działać. Szybkość przestymulowania – skłonność do szybkiego zmęczenia i utraty możliwości optymalnego funkcjonowania w środowisku przepełnionego bodźcami m.in. ostre światło, hałas, przeludnienie, nadmierne zapachy. Po dniu wypełnionym spotkaniami bardzo często osoby WW potrzebują ciszy i samotności, aby układ nerwowy mógł „odtajać” i wrócić do swojego optimum. Reaktywność emocjonalna i empatia – umiejętność bardzo sprawnego odczytywania emocji i nastrojów innych osób. Osoby WW bardzo szybko wychwytują subtelne sygnały wysyłane przez inne osoby, stąd bardzo często potrafią na bazie krótkiego spotkania podjąć decyzję czy ta relacja jest dla nich odpowiednia. Empatia zaś powoduje u osób WW przeżywanie silnych reakcji, przejmowanie odpowiedzialności za dobrostan innych czy wczuwanie się w położenie osób czy zwierząt. Wrażliwość na szczegóły, subtelności – osoby wysoko wrażliwe mają niesamowita umiejętność wychwytywania szczegółów dla innych niezauważalnych zarówno w otoczeniu jak i zachowaniu innych – wymieniła psycholożka. Równowaga psychiczna: jak ją osiągnąć i o nią dbać w tym stale pędzącym świecie? 5 łatwych sposobów Równowaga psychiczna to określenie słyszane coraz częściej podczas prywatnych rozmów, które dotyczą różnego rodzaju zmian w życiu. Otóż to w tym szybko zmieniającym się wokół nas świecie i okolicznościach, do których musimy się przystosowywać możemy mieć problem z zachowaniem prawidłowej równowagi psychicznej. Jak zatem troszczyć się o tę sferę swojego życia, jak osiągnąć wyżej wspominaną równowagę psychiczną, a później jeszcze o nią zadbać na tyle, by na nowo nie trzeba było pracować nad jej odzyskaniem? W artykule przytaczamy definicję i przykłady, które pozwolą ci zwrócić uwagę na to, co jest najważniejsze w życiu w kontekście trwałego zachowania równowagi psychicznej. Jak żyć z wysoką wrażliwością? Jak pomóc osobie WW? Pozostaje pytanie: jak radzić sobie z wysoką wrażliwością? To bardzo indywidualne. Wiele osób uważa, że terapia nie jest konieczna. Natomiast według mnie, rozmowa z profesjonalistką lub profesjonalistą może okazać się pomocna w zrozumieniu siebie. Przynajmniej tak było w moim przypadku. Kolejna kwestia to wyrozumiałość. W trudnych momentach powtarzam sobie, że mam prawo do swoich emocji. Staram się je zaakceptować. Poza tym nauczyłam się nie robić nic na siłę, żeby np. spełnić oczekiwania innych wobec mnie. Jeśli potrzebuję poleżeć w cichym i zaciemnionym pokoju, po prostu to robię i nie tłumaczę się. Polecam. Wysoka wrażliwość może być odbierana jako przeszkoda lub zasób, wszystko zależy od odpowiedniego nastawienia i przekonań na temat wrażliwości budowanych już od dziecka. Myślę, że kluczowe jest przede wszystkim zrozumienie, czym jest wysoka wrażliwość, jak u danej osoby się przejawia (bo nie jest standardowym zestawem zachowań czy odczuć) i czego dana osoba potrzebuje do optymalnego funkcjonowania w życiu prywatnym i zawodowym. Im lepiej poznajemy siebie i swój sposób funkcjonowania, tym łatwiej nam decydować, w jakie relacje i sytuacje chcemy wchodzić. Ale też, co robić, aby regulować funkcjonowanie układu nerwowego, np. po dniu pełnym spotkań, ludzi, rozmów, hałasu, być może potrzebujemy ciszy i odosobnienia. Może zamiast pracy na open space, możemy znaleźć spokojniejsze miejsce w biurze, gdzie jest mniejsza ekspozycja na bodźce lub umówić się z szefem na większą ilość dni pracy w domu – rekomendowała ekspertka. Warto zadbać również o, nazwijmy to, bardziej przyziemne kwestie. Czyli m.in. o odpowiednią ilość snu i aktywność fizyczna na co dzień. Można popracować także nad organizacją swojego czasu (nie tylko wolnego, ale i w pracy). Rutyna i związany z nią brak niespodzianek mogą stać się naszymi sprzymierzeńcami. Warto poznać swoje potrzeby, aby móc je zaspokajać zwłaszcza w obszarze dobrostanu min. sen, aktywność fizyczna, odpowiednie planowanie rozkładu dnia, aby mieć chwile między spotkaniami, dopasowane miejsce pracy. Również stawianie i ochrona swoich granic są niezbędne, aby móc optymalnie funkcjonować, gdyż osoby wysoko wrażliwe mają tendencje do nadmiernego analizowania i przejmowania zarówno emocji jak i obowiązków innych osób, stąd bywają przytłoczone, przebodźcowane i zmęczone – wytłumaczyła Dagmara Seliga-Krawczyńska. Oczywiście taka akceptacja siebie, w tym swoich zachowań przychodzi z czasem. Do tego wymaga pracy. Choć, jak wspomniałam wyżej, dziś jestem fanką życia na własnych zasadach, to nie zawsze tak było i nadal miewam momenty zwątpienia. Ba! Nawet pracując nad tym tekstem, spytałam ekspertkę, czy można się jakoś uodpornić? Zapytałabym przewrotnie: a w jakim celu się uodparniać? – brzmiała jej odpowiedź. Mając świadomość, jak wiele wysoko wrażliwe osoby mogą wnieść do otoczenia, relacji czy miejsca pracy, uważam, że są bardzo potrzebne i to jest bardziej praca nad kulturą, w jakiej żyjemy i funkcjonujemy, aby było w niej miejsce dla neuro-różnorodności. Zamiast uodpornienia, szukałabym optymalnych warunków funkcjonowania dla siebie, aby z jednej strony dbać o swój układ nerwowy a z drugiej korzystać właśnie z tych umiejętności, które wysoka wrażliwość daje – kontynuowała psycholożka. Teraz wiem, że wysoka wrażliwość ma także swoje zalety i to właśnie na nich staram się skupiać. Zdaję sobie sprawę z tego, że jestem dobrą obserwatorką – świata, jak również ludzi, co z kolei ma przełożenie na podejmowanie (właściwych) decyzji. Natomiast moja wrażliwość na detale przydaje się w pracy, którą wykonuję na co dzień. Nastała villain era – czas postawić granice i zadbać o siebie. Na czym polega koncepcja, która jest hitem (nie tylko) na TikToku? Villain era to coś więcej niż kolejny trend z TikToka. Koncepcja, o której robi się coraz głośniej, może mieć realne przełożenie na jakość naszego życia – kondycję psychiczną i relację z innymi. Oto, na czym polega. –– Dagmara Seliga-Krawczyńska – psycholożka biznesu, coach liderów i liderek, ekspertka z 18-letnim doświadczeniem w obszarze HR. Współpracuje z fundacjami oraz organizacjami działającymi na rzecz kobiet i ich aktywności zawodowej. Prowadzi podcast „Moc liderek”.
Nastała villain era – czas postawić granice i zadbać o siebie. Na czym polega koncepcja, która jest hitem (nie tylko) na TikToku?
Villain era to coś więcej niż kolejny trend z TikToka. Koncepcja, o której robi się coraz głośniej, może mieć realne przełożenie na jakość naszego życia – kondycję psychiczną i relację z innymi. Oto, na czym polega.
W tym artykule: Nastała villain era na TikToku i nie tylko Villain era w życiu prywatnym i zawodowym Villain era – co to jest i na czym polega? Po pierwsze: ja Villain era i bohaterki z naszych ulubionych filmów oraz seriali That girl z TikToka jest pewna siebie, dba o swoje ciało i umysł. Nie ma dla niej rzeczy niemożliwych. Pije zielony sok, wiąże włosy w gładki koczek i nie wychodzi z domu bez okularów przeciwsłonecznych. Cool, ale ostatnio doczekała się młodszej siostry, która jest w swojej villain erze. I wszystko wskazuje na to, że polubimy ją jeszcze bardziej. Ta koncepcja (w przeciwieństwie do wspomnianej that girl, która w dużej mierze wiąże się z presją idealnego wyglądu czy dążeniem do perfekcjonizmu w niemal każdej sferze życia) opiera się przede wszystkim na stawianiu granic w byciu miłą dla innych oraz, nazwijmy to, zdrowym egoizmie. Trend z TikToka stał się na tyle silny, że wiele osób (szczególnie młodych dziewczyn) zaczęło wprowadzać tę ideę do własnego życia. Sprawdź, co to oznacza. Nastała villain era na TikToku i nie tylko Okej, zacznijmy od tego, czym jest villain era i że nazwa tej koncepcji nie jest do końca trafiona. Dosłowne tłumaczenie słowa villain brzmi bowiem złoczyńca lub czarny charakter. To może być trochę mylące, ponieważ villain era wiąże się ze stawianiem granic i dbaniem o własne dobro, co – będę to powtarzać do końca świata – nie jest niczym złym. Chodzi o to, by nie traktować potrzeb czy oczekiwań innych osób wobec nas jako ważniejszych niż swoje. Villain era w życiu prywatnym i zawodowym Wspomniany problem może dotyczyć relacji z innymi ludźmi zarówno w życiu zawodowym, jak i prywatnym – w związku, w kontaktach z rodziną czy znajomymi. Zastanów się, jak często bierzesz na siebie więcej obowiązków i robisz dodatkowe rzeczy w pracy, by zadowolić szefa / szefową albo osoby ze swojego teamu? Ile razy zrobiłaś coś tylko dlatego, że tak wypada czy dlatego, że dzięki temu sprawisz komuś przyjemność? Czy ktoś z twojego otoczenia nie próbuje wykorzystać twojego dobrego serca? Quiet quitting – nie tylko na rynku pracy, ale i w związkach Tłumaczymy, na czym polega quiet quitting, czyli nowy - wzbudzający wiele emocji trend, który można zauważyć zarówno w pracy, jak i życiu zawodowym, w tym w długoletnich związkach. Villain era – co to jest i na czym polega? Po pierwsze: ja Wkraczanie i rozwijanie swojej villain ery nie polega na zachowywaniu się jak złoczyńca z dosłownego tłumaczenia, na rezygnacji z życzliwości czy odmawianiu pomocy tym, którzy tego potrzebują. Należy natomiast pamiętać, że (związane z ogromną presją społeczną) bycie miłą, uprzejmą, uśmiechniętą, dostępną na zawołanie może być wyczerpujące, poza tym może negatywnie odbijać się na naszym zdrowiu psychicznym. Problem pojawia się zwłaszcza wtedy, gdy zadowalamy innych kosztem siebie, własnego komfortu, gdy lekceważymy siebie i czujemy się stłumieni czy osaczeni. Warto pamiętać o metaforze matki z dzieckiem w samolocie: musi najpierw założyć sobie maskę, dostarczyć sobie tlenu, by pomóc dziecku. Żeby być dla innych i z innymi, trzeba najpierw mieć zasoby i umieć zadbać o siebie! View oEmbed on the source website Użytkowniczka TikToka @padzdey, która jest jedną z twórczyń i propagatorek trendu villain era wyjaśnia, że chodzi o stawianie granic, jasne komunikowanie własnych potrzeb oraz ustalenie priorytetów na nowo. I, co ważne, poleca, by postawić siebie na szczycie tej listy. Dzięki temu można bowiem odzyskać czas, energię, a także poprawić swój ogólny dobrostan. Jeśli zdecydujesz się na tego rodzaju zmianę, warto pamiętać, że (w zależności od tego jak bardzo twoje dobre serce jest wykorzystywane przez innych) może ona wywołać różne, w tym negatywne reakcje. Nawet najbliższe ci osoby mogą nie być na nią gotowi. Niestety wydaje mi się, że w sytuacji, w której regularnie zaspokajasz potrzeby innych, taka drastyczna zmiana w zachowaniu może zostać negatywnie odebrana – tłumaczy @padzdey na TikToku. – Ludzie wokół ciebie mogą odnieść wrażenie, że nie dostają od ciebie tego, co kiedyś, a przez to ich potrzeby nie zostają zaspokojone. Wprowadzenie tak dużej zmiany w życiu na pewno nie będzie łatwe. To wymaga determinacji, siły i odporności. Dlatego pamiętaj, że zawsze możesz skorzystać z pomocy terapeuty. View oEmbed on the source website Toksyczna przyjaźń – jak ją rozpoznać? Oto 5 powodów, które powinny dać ci do myślenia Czy to toksyczna przyjaźń? Jeżeli masz wątpliwości co do szczerości relacji z przyjaciółką sprawdź, czy nie padłaś ofiarą manipulacji. Wasza przyjaźń może się okazać toksyczna. Villain era i bohaterki z naszych ulubionych filmów oraz seriali O villain erze mówi się często w kontekście „Euforii”. Jeśli znasz ten serial, prawdopodobnie pamiętasz scenę z drugiego sezonu, w którym Cassie (w tej roli Sydney Sweeney) wychodzi na scenę podczas spektaklu reżyserowanego przez jej siostrę, Lexi (Maude Apatow) i mówi: Jeśli to czyni mnie czarnym charakterem, będę nim. Mogę zagrać j***** czarny charakter. To jeden z wielu przykładów villain ery, który można znaleźć w popkulturze. Niestety w wielu książkach, filmach czy serialach stawianie siebie na pierwszym miejscu było (i nadal jest) traktowane jako coś złego. A postacie, które zachowują się w ten sposób, są utożsamiane z czarnymi charakterami. W tym wypadku warto wspomnieć o kultowym już filmie „Diabeł ubiera się u Prady” z Anne Hathaway, Meryl Streep i Emily Blunt w obsadzie. Wiele osób dopiero po latach od premiery uświadomiło sobie, że tytułowym diabłem nie była Miranda Priestly, ale Nate czyli chłopak Andy Sachs (zagrany przez Adriana Greniera), który nie wspierał jej w rozwoju kariery, a nawet ją osaczał. W pewnym momencie główna bohaterka wkroczyła we własną villain erę. Pomyśl o tym, gdy następnym razem będziesz oglądać film na podstawie bestsellerowej powieści autorstwa Lauren Weisberger. Zresztą, to bardzo dobra okazja do tego, aby go sobie przypomnieć.
Stara panna służyła za „straszak” dla młodych dziewczyn. Oto co cię czeka, jeśli będziesz się buntować
„W XIX wieku kobieta, która nie wyszła za mąż, oznaczała bankructwo przedsiębiorstwa. Stara panna nie tylko przegrała i z tego powodu należała jej się pogarda albo litość, ale też postąpiła wbrew temu, czego się od niej oczekiwało – i z tego powodu należała jej się kara” – mówi kulturoznawczyni Alicja Urbanik-Kopeć, autorka książki „Matrymonium. O małżeństwie nieromantycznym” (Wydawnictwo Czarne).
Anna Jastrzębska: Panowie kandydaci. Jestem młodą panną, prowincjonalistką, mam lat 19, (…) marzeniem moim Warszawa, nienawidzę prowincji, wykształcenie mam 4 klasowe, jestem muzykalną. Posagu mam 14 000 rubli. Piszcie do mnie. W swojej najnowszej książce „Matrymonium. O małżeństwie nieromantycznym” cytujesz dziesiątki podobnych anonsów. Ogłoszenia matrymonialne z XIX wieku to prototyp Tindera? Alicja Urbanik-Kopeć: Można znaleźć pewne analogie. Jeszcze jakiś czas temu portale czy aplikacje randkowe były uważane za kontrowersyjny sposób zawierania znajomości. Argumenty, które padały przeciwko nim, były bardzo podobne do tych XIX-wiecznych, za pomocą których krytykowano ogłoszenia matrymonialne: „to upokarzające, to handel ludźmi, pragmatyczne wystawianie się na sprzedaż, merkantylizowanie relacji międzyludzkich, to otępiające emocjonalnie, niebezpieczne szczególnie dla kobiet, zachęca oszustów i mężczyzn, którzy szukają wyłącznie szybkiej satysfakcji seksualnej”. Podobne argumenty można było usłyszeć jeszcze kilka lat temu i w XIX wieku. Tak samo dziś, jak i wówczas rzeczywiście zdarzały się patologie, to są wady aplikacji randkowych, takie były wady ogłoszeń matrymonialnych. W obu przypadkach jednak to był ogromny przełom w szukaniu partnera czy partnerki. Dziś może mniej, ale wówczas taki rodzaj zawierania znajomości znacząco, w sposób niesamowity poszerzał możliwość wyboru. W XIX wieku podróżowało się wolniej, krąg ludzi, których się znało, był dużo mniejszy. Znacznie sztywniejsze były zasady społeczne, określające gdzie i kogo można było poznać. Ogłoszenia matrymonialne pokazały, że partnera czy partnerki można poszukać sobie na własną rękę z zupełnie niedostępnego wcześniej grona osób. Z treści ogłoszeń można wywnioskować, że wiele osób upatrywało w nich szansy na życie. Można powiedzieć „zdesperowani”. No tak, część osób była zdesperowana i bardzo dobrze to widać w niektórych ogłoszeniach, podobnie zresztą jak obecnie w aplikacjach randkowych. Jednocześnie było bardzo wiele osób – szczególnie im kibicowałam i zawsze zastanawiałam się, czy im się udało – które jasno wyrażały, że w ten sposób chcą się wyrwać ze swojego świata. Tak jak dziewczyna, którą zacytowałaś. Ona mówi wprost: „nienawidzę prowincji, szukam kogoś, kto mnie zabierze do miasta”. Albo mężczyzna, który pisze: „jestem inżynierem, wyjeżdżam na Syberię, wrócę za cztery lata, szukam żony, która ze mną pojedzie na to pustkowie”. Mnóstwo osób w tych ogłoszeniach zaznacza: „z braku znajomości, z braku możliwości poznania kogoś”, zapewniają „nie jest ze mną nic nie tak, po prostu mieszkam w małym miasteczku, mam ścisłe grono znajomych i matkę, która mnie kontroluje, znam już wszystkich czterech kuzynów i żaden mnie nie interesuje, a nie mam szans na poznanie kogoś innego”. To właśnie fakt, że ogłoszenia matrymonialne dawały sprawczość tym osobom, zwłaszcza kobietom, sprawiał, że były one tak mocno krytykowane. Wszystkie odcienie Tindera – krótki przewodnik i instrukcja, jak korzystać z Tindera Zawieranie znajomości przez aplikacje randkowe to już dziś standard. Wciąż jednak padają pytania, jak randkować, by znaleźć to, czego się szuka. Miłość, romans, jednonocna przygoda, przyjaźń... To wszystko czeka na Tinderze i podobnych platformach. Jak z nich korzystać? Jakie powinny być twoje pierwsze kroki na Tinderze? Zarówno ogłoszenia matrymonialne w XIX wieku, jak i dzisiejsze aplikacje randkowe bardzo jasno określają cel „anonsów”. W ogłoszeniach matrymonialnych ludzie mogli wprost powiedzieć, czego pragną: „szukam męża, który będzie katolikiem, zabierze mnie z prowincji, będzie zarabiał tyle i tyle” czy też „szukam żony, która będzie brunetką, może być wdową, ma taki i taki posag”. Co jest bardzo ciekawe, w niemal wszystkich tych ogłoszeniach widać, jak strasznie istotne są pieniądze. Prawie każdy mężczyzna w swoim anonsie zaznaczał: „potrzebuję żony z posagiem od…”, prawie każda kobieta pisała: „szukam męża, który będzie zarabiał od…, a posag mam konkretnej wysokości”. To też się bardzo nie podobało – ogłoszenia obnażały finansowy wymiar szukania małżonka. Wszyscy o nim wiedzieli, ale co innego wiedzieć i porozmawiać o tym prywatnie na herbacie, a co innego, kiedy mamy setki stron w gazetach matrymonialnych, w których wszyscy otwarcie piszą o tym, o czym się głośno nie mówi. Choć opisujesz zupełnie odmienną epokę i odmienne warunki socjoekonomiczne, widzę wiele zbieżności ze współczesnością. Mentalnie wciąż jesteśmy w XIX wieku? W pewnym sensie tak. Istnieje mnóstwo klisz kulturowych i tradycyjnych wartości, które zrodziły się w XIX wieku i z którymi się nie pożegnaliśmy – albo kontestując je jako przebrzmiałe sposoby funkcjonowania, albo czując ich nacisk na siebie. Myślę, że warto wiedzieć, skąd się wzięły, żeby móc sobie wytłumaczyć wiele kwestii i ustawić siebie wobec społecznych oczekiwań we współczesnym świecie. Piszę o tym we wszystkich moich książkach i powtarzam to moim studentom: przełom XIX i XX wieku to epoka, która nas ukształtowała jako ludzi dziś. Wszystkie wartości i koncepcje, które my współcześnie postrzegamy jako staroświeckie truizmy bądź przestarzałe tradycje, do których – niezależnie od poglądów – lubimy się odwoływać, ukształtowały się właśnie wtedy, to znaczy w drugiej połowie XIX wieku. To jest czas ogromnych przemian społecznych, zwłaszcza w Europie, które stworzyły takie koncepcje jak: „co to jest kobiecość, co to znaczy być prawdziwa kobietą, co to znaczy być dobrą żoną, czym jest miłość, odwaga, dzieciństwo, męskość, patriotyzm?”. Te pytania dziś również sobie zdajemy i wydaje się nam, że znamy na nie odpowiedź. Problem w tym, że te odpowiedzi kształtowały się w bardzo specyficznych warunkach społeczno-kulturowych. A my dziś patrzymy na nie jak na zbiór efemerycznych wartości, które nam spłynęły z nieba. Dlatego bardzo zależy mi na tym, żeby pokazać, że życie rodzinne, emocjonalne, małżeństwo, kobiecość, różne truizmy, z którymi dziś walczymy, powstały dla bardzo konkretnej grupy ludzi z bardzo konkretnym stylem życia, w bardzo konkretnych warunkach. Co powinnaś wiedzieć o pieniądzach przed trzydziestką? Jakie to były warunki? Jeśli chodzi o sytuację życiowo-finansową kobiet, w drugiej połowie XIX wieku zasadzała się ona na dwóch podstawowych faktach. Po pierwsze, poza klasami robotniczą i chłopską kobiety nie miały praktycznie możliwości zarabiania pieniędzy ani posiadania ich na własność. Wynikało to z różnych czynników, przede wszystkim z powodu braku dostępu do edukacji wyższej, a więc możliwości uzyskania wyspecjalizowanych umiejętności pozwalających podjąć pracę zarobkową. Po drugie, wtedy to nie była praktyka ani norma kulturowa, by kobiety spoza klas ludowych pracowały. Nawet jeśli chciałyby na siebie zarabiać, nikt by ich do pracy nie przyjął, bo tak silny był ten prąd społeczny, który na to nie pozwalał. W związku z tym jedynym sposobem na życie dla dorosłych kobiet było znalezienie sobie męża, który będzie je utrzymywał. Co za tym idzie, decyzja o wyjściu za mąż już na starcie wiązała się nie tylko z potrzebami emocjonalnymi (choć oczywiście one też miały znaczenie), ale stawała się decyzją ekonomiczną. To tak jakby w dzisiejszych czasach decyzja o wejściu w związek, niekoniecznie nawet formalny, była decyzją o tym, jaką się będzie miało pracę i czy dostanie się kredyt na mieszkanie. Dziewczyny z „niższych sfer” pracowały, więc – przynajmniej w teorii – nie powinny mieć takich problemów. Jeśli chodzi o kobiety z klas ludowych, przede wszystkim miejskie proletariuszki, to były to dziewczyny, które zarabiały pieniądze, pracując w zawodach fizycznych, głównie na służbie, jako szwaczki, jako praczki, robotnice. Niestety tych pieniędzy nie zarabiały za wiele, więc one też miały dylematy związane z małżeństwem. Raz, że sytuacja klasy robotniczej w drugiej połowie XIX wieku nie była specjalnie do pozazdroszczenia, a dwa, że płace kobiet – nawet jeśli pracowały na tych samych stanowiskach co mężczyźni – były o połowę niższe. Teoretycznie więc proletariuszki mogły zarabiać i mieć niezależność, ale w rzeczywistości trudno było im się w pojedynkę utrzymać. Dlatego w ich przypadku decyzja o małżeństwie również była podyktowana względami ekonomicznymi. W razie niedoboru finansowego, mając dwa dochody, łatwiej było chociażby wynająć mieszkanie. Oczywiście kobiet z proletariatu nie omijała także presja społeczno-kulturowa, od nich też oczekiwano, że wyjdą za mąż, założą rodzinę i będą miały dzieci. Podobnie jak u kobiet z klasy wyższej, to również była definicja ich sukcesu życiowego. Przemoc wobec kobiet ma się świetnie „Nasz system zabija w kobietach podstawowy instynkt samozachowawczy” – Przemoc wobec kobiet, a raczej jej skala, jest zatrważająca. Jak podaje Ośrodek Informacji ONZ w Warszawie, kobiety w wieku 15 - 44 lat są bardziej narażone na ryzyko gwałtu i przemocy domowej, niż na ryzyko zachorowania na raka czy bycia ofiarą wypadku samochodowego. Z czego wynikają te koszmarne statystyki? Jakie rodzaje przemocy dotykają kobiety najczęściej i jak je rozpoznać? Jak zgłosić przemoc domową? Czyli z jednej strony mamy dążenia emancypacyjne, mówienie kobiecie „możesz być niezależna”, z drugiej – rzeczywistość, która to uniemożliwia, a z trzeciej – wtłaczanie do głowy przekonania, że jedyną właściwą drogą jest małżeństwo. Straszna hipokryzja. To pewien sposób ustawiania sytuacji kobiety, która niezależnie od tego, co zrobi, jest na przegranej pozycji. W XIX wieku prześcigano się w poradach, jak uczynić kobiety bardziej atrakcyjnymi dla społeczeństwa i mężczyzn. Jak zachęcić, przyciągnąć do siebie potencjalnego partnera i wygrać w tym konkursie na urządzenie sobie życia. Pod koniec wieku zaczęto dużo mówić o tym, że gdyby kobiety z klas wyższych, mieszczaństwa, miały przydatne umiejętności, były zaradne, to mężczyźni chętniej chcieliby się z nimi żenić. No bo kto chciałby być z mimozą, która nic nie potrafi? Kobieta powinna być dobrą towarzyszką życia. To klasyczny mechanizm przerzucania na kobiety odpowiedzialności za niedoskonałości systemu społecznego. W tym systemie nie ma normy kulturowej, że kobiety kształcą się wyżej i idą do pracy odpowiadającej ich umiejętnościom, a jednocześnie zaczyna się opowiadać dziewczynom, że tak nie może być, nie możecie być takie niesamodzielne i musicie mieć umiejętności (których nie możecie zdobyć ze względu na system). Oczywiście te sytuacje możemy rozpoznać także współcześnie: mamy różnego rodzaju kody kulturowe, które sprawiają, że wiele kobiet podejmuje konkretne decyzje, a następnie są za nie krytykowane. Weźmy chociażby macierzyństwo i przeświadczenie o tym, że należy mieć dziecko. Jak już się to dziecko ma, to można odejść z pracy, ale nie jest to dobrze widziane, bo wtedy staje się „kurą domową, która siedzi w domu i nic nie robi”. Można też mieć dziecko i wrócić do pracy, za co także się dostaje – bo „wyrodna matka, porzuciła dziecko dla kariery”. Można zrobić jeszcze jedno: posłuchać ekspertów. Mam wrażenie, że XIX-wieczne poradnictwo jest zupełnie jak z dzisiejszego Instagrama. Gdzie nie spojrzysz, znajdziesz dziesiątki osób, które ci wytłumaczą, jak żyć najlepszym możliwym życiem. Nawiasem mówiąc, czytając „Matrymonium”, bardzo znielubiłam Lucynę Ćwierczakiewiczową, autorkę słynnej książki kucharskiej „365 obiadów”, a także specjalistkę od bycia idealną panią domu. Ówczesna Małgorzata Rozenek-Majdan, nie przymierzając. Poradnictwo z XIX-wieku jest bardzo podobne do współczesnego influencingu. Opiera się na tych samych mechanizmach: wtłaczamy kobiety w niemożliwe do spełnienia oczekiwania dotyczące tego, kim mają być i co mają robić w domu, życiu i rodzinie. Następnie na tym zarabiamy, proponując kobietom setki rozwiązań, które tak naprawdę niczego nie rozwiązują. Poradnikowa odpowiedź z Instagrama na to, że społeczeństwo jest urządzone w taki a nie inny sposób i nie możemy zrobić miliona rzeczy na raz, sprowadza się do tego, że wszystko jest kwestią organizacji. Wystarczy wcześnie wstawać i dobrze ustawić sobie plan dnia, a wtedy wszystko będzie dobrze i ze wszystkim się wyrobisz. W XIX wieku było dokładnie tak samo. Mamy Ćwierczakiewiczową – ale nie tylko ją, bo rynek poradnictwa był wtedy ogromny – sprzedającą poradniki, w których kobiety mają w tabelkach rozpisany każdy dzień. Przekonuje się je, że istotą kobiecości, spełnienia życiowego, emocjonalnego i w każdym innym aspekcie, jest wypełnienie tych wszystkich tabelek w odpowiedni sposób. Tak się zostaje idealną kobietą, tak się zyskuje wartość jako osoby. Praca i macierzyństwo: jak to połączyć? Rozmawiamy z blogerką, która świetnie sobie z tym radzi Z właścicielką marki Pastelier i znaną influencerką, Aleksandrą Marzędą-Czerwonką, porozmawialiśmy o tym, w jaki sposób łączy swoje codzienne zawodowe i rodzinne obowiązki. Okazuje się, że niezwykle pomocny w tej kwestii jest jeden, istotny element, który ułatwia jej pracę. By zostać kobietą idealną, trzeba skupić się na jak najbardziej trywialnych kwestiach. O fetyszyzowaniu trywialności będą potem pisać niektóre emancypantki. Zwrócą uwagę na to, że wycieranie nosa dzieciom, podlewanie kwiatów i zaordynowanie obiadu to nie jest istota człowieczeństwa. Zauważą: „jesteśmy dorosłymi istotami, które mają rozwinięte mózgi, może damy radę zrobić coś bardziej skomplikowanego?” czy „nie wmawiajcie nam, że te domowe czynności, które – owszem, są trudne, męczące, jest ich dużo – to jest szczyt naszych możliwości intelektualnych”. Oczywiście fetyszyzowanie trywialności, drobiazgów to bardzo konserwatywny sposób budowania narracji, zagradzający kobietom drogę do alternatywnego rozwoju poza domem i rodziną. Jednocześnie w XIX wieku idzie to w parze z „nagradzającym” fetyszyzowaniem roli domowej kobiety, przekonywaniem: „może i nie będziesz się kształcić, ale to dlatego, że nie potrzebujesz, twoja rola jest najważniejsza, najbardziej skomplikowana i najlepsza. Będziesz fantastycznie spełniać się w domu, zajmując się dziećmi, usługując, organizując, czuwając nad tym wszystkim. Dziękujemy ci za to”. Znów widzę pewne analogie do współczesności. O ile dzisiaj twierdzenie, że małżeństwo i założenie rodziny to jedyna droga dla kobiety, jest przestarzałym bon motem, który możemy kontestować, to w XIX wieku tak rzeczywiście w pewnym sensie tak było. Kobieta nie miała zbyt wiele alternatyw poza małżeństwem i tym, co się z nim wiązało. Społeczeństwo XIX-wieczne tę prawdę ekonomiczną obudowuje jednak tysiącem różnych argumentów ze sfery emocjonalnej i kulturowej. Zamiast powiedzieć wprost: „słuchajcie, nie macie praw wyborczych, nie możecie się kształcić, nie możecie pracować, mogą to zrobić tylko wybitne i naprawdę uparte jednostki, a dla całej reszty drogą jest małżeństwo”, opakowuje to w argumenty: „to jest spełnienie życiowej roli, korzystne dla psychiki i biologii, daje satysfakcję z życia”. Gorzka ekonomiczna prawda jest grubo owijana w bawełnę. Co ciekawe, dzisiaj, kiedy zniknął ten gorzki środek, kiedy mamy rozłączenie losów matrymonialnych od losu codziennego kobiety, owijka z tej bawełny nam została i jest przyjęta jako norma. Zupełnie już zapomnieliśmy albo nigdy nie wiedzieliśmy, skąd wzięły się te przekonania, zostaliśmy tylko z ich konsekwencjami. Tak właśnie funkcjonują stereotypy. 10 rzeczy, które powinnaś doceniać, będąc singielką (bo inni Ci tego zazdroszczą!) Jeden z tych stereotypów dotyczy starych panien. Mimo wszystkich zmian, które zaszły, w wielu kręgach niezamężne kobiety wciąż budzą „wątpliwość”. W okresie międzywojennym ogłoszono „śmierć starej panny”, zastąpiły je kobiety wolne, które mogą pracować i spełniać się poza małżeństwem, ale mimo to pewne pozostałości myślenia o starych pannach jako nieużytecznych, sprawiających problem, pozostały. To wynika z tego, o czym mówiłyśmy wcześniej: w XIX wieku kobieta, która nie wyszła za mąż, oznaczała bankructwo przedsiębiorstwa. Kobieta bez męża nie miała opieki, wsparcia finansowego, dzieci, które mogłyby się nią zająć na starość – to była dla niej tragedia. Taka prawdziwa, zarówno dla kobiet z klasy wyższej, jak i dla kobiet z klasy robotniczej, bo one też w końcu musiały kiedyś przestać pracować. W drugiej połowie XIX wieku kobiety, które nie wyszły za mąż, były zostawione na lodzie, system społeczny nie dbał o nie w żaden sposób. I znów: tę gorzką pigułkę obudowywano argumentami o „wyższych” celach, dla których kobieta musi wyjść za mąż (poczucie spełnienia, zaspokojenie instynktu macierzyńskiego, wypełnienie woli Kościoła itd.). Stara panna nie tylko przegrała i z tego powodu należała jej się pogarda albo litość, ale też postąpiła wbrew temu, czego się od niej oczekiwało – i z tego powodu należała jej się kara. Stara panna służyła więc za „straszak” dla młodych dziewczyn: „oto, co cię czeka, jeśli będziesz się buntować wobec zastanej rzeczywistości”. Dziś – mimo że od bardzo dawna kobieta, która nie ma męża, nie jest skazana na śmierć z głodu – te argumenty nam zostały: „no tak, nie ma nikogo, bo na pewno za bardzo wybrzydzała albo ma beznadziejny charakter, została jej tylko praca albo kotki i pieski”. To niesamowite, że to funkcjonuje do dzisiaj. Niesamowite dla mnie było też odkrycie, że drogę do wolności kobiety dostrzegły w… uznaniu czy ogłoszeniu się brzydką. Niektóre emancypantki na przełomie XIX i XX wieku czują się w tak niesprawiedliwy sposób spętane faktem, że co by nie zrobiły, zawsze będą na przegranej pozycji, że w końcu z bezsilności stwierdzają: „najlepiej jest być brzydką”. Masz spokój od adoratorów, nikt się ciebie nie czepia, nie musisz się wciskać w te społeczne oczekiwania, możesz zająć się swoim życiem, pomyśleć, co chcesz robić, nie czekać na to, że mężczyzna cię wybawi, możesz spróbować stanąć na własnych nogach. Moim zdaniem to prapoczątek współczesnych ruchów ciałopozytywnych. Oczywiście komunikaty z przełomu XIX i XX wieku mają inne źródło, nie ma w nich przekazu „kocham siebie taką, jaka jestem”, tylko raczej „nie chcę, nie mam siły, nie mam ochoty spełniać wymagań społecznych”. Ogłoszenie się brzydką kobietą to powiedzenie „dość”: „nie chce mi się, ta gra jest przegrana, jest niesprawiedliwa, ustawiona od zawsze, nie będę w nią grać, bo to nie ma najmniejszego sensu”. <iframe allow="autoplay; clipboard-write; encrypted-media; picture-in-picture; web-share" allowfullscreen="true" frameborder="0" height="737" scrolling="no" src="https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2FWydawnictwoCzarne%2Fposts%2Fpfbid0wx3DcJg7rtXxHKmREYDGLBcydkFuccLZtWkyJANuJuFyHw7e832DMf2e8Zve3ECVl&show_text=true&width=500" style="border:none;overflow:hidden" width="500"> Co to w ogóle jest body positive i dlaczego nagle wszyscy mówią o samoakceptacji? Czyli ciałopozytywność na co dzień Ciało po ciąży, ciało z rozstępami, ciało chude, grube, młode, stare, z pryszczami, z gładką skórą, z piegami, z niepełnosprawnościami... Twoje ciało. Nie musisz go kochać, ale możesz je doceniać za to, co ci na co dzień daje, na co ci pozwala. Jest inne niż wszystkie, składa się na naszą ludzką różnorodność, którą promuje ruch body positive. Czym on właściwie jest i dlaczego przybiera na sile?
„Nie chcesz mieć dzieci? Jeszcze ci się zmieni!”. Czego nie mówić dziewczynom, które nie planują macierzyństwa
Czego nie powinno się mówić dziewczynom, które nie chcą mieć dzieci? Dlaczego wciąż o ciążę i dzieci pytamy niemal wyłącznie kobiety i nie rozumiemy tego czy też nie dowierzamy, że nie wszystkie z nas marzą o roli matki? Czy bezdzietność stanie się w końcu społecznie akceptowanym wyborem?
W tym artykule: Seks bez dzieci Rodzicielstwo – konstrukt społeczny? Rachunek zysków i strat Tokofobia – co to takiego? Bezdzietne na cenzurowanym Na koniec – tego nie mówcie! Czasy się zmieniły, dzieci mamy coraz później, coraz więcej z nas decyduje się też ich nie mieć w ogóle. Powody stojące za naszymi decyzjami są najróżniejsze, nie powinno się ich oceniać. Jedne z nas boją się ciąży, inne nie chcą sprowadzać potomstwa na świat zagrożony choćby katastrofą ekologiczną, jak i przykładać ręki do pogorszenia stanu planety. Istotne są też często czynniki ekonomiczne. Zresztą, ile osób, tyle powodów. jednak pytania o ciążę nie ustają. Pyta rodzina, pytają przyjaciółki, pytają bliżsi i dalsi znajomi. Nawet wtedy, kiedy już wiele razy oznajmiłyśmy wszem i wobec swoją decyzję o bezdzietności. Co najgorsze – ludzie nie powstrzymują się przed komentowaniem naszej decyzji. Paradoksalnie nie zadajemy innych pytań o życie seksualne, nie rozmawiamy o intymności, ale o posiadanie dzieci – przecież z seksem mocno związane – dopytujemy bez ogródek. Seks bez dzieci Wynalezienie pigułki antykoncepcyjnej w latach 60. XX wieku stanowiło wyczekiwaną rewolucję – oznaczało, że kobiety będą mogły lepiej kontrolować swoją płodność, decydować o swojej dzietności, uprawiać seks bez strachu przed niechcianą ciążą. Mimo tego do dziś dla wielu osób, niekoniecznie religijnych, seks wciąż równa się prokreacji. Kobieca wolność wyboru i przyjemność seksualna spychane są na margines, a nasz kraj jest tego najlepszym przykładem – utrudnienia w dostępie do antykoncepcji awaryjnej czy aborcji, stygmatyzacja zapłodnienia in vitro... Rodzicielstwo – konstrukt społeczny? Jeszcze kilkadziesiąt lat temu większość ludzi nie rozważała, czy chcą mieć dzieci, uważali to za coś naturalnego. Model był taki: ślub, dziecko i chwilę później zapewne kolejne dziecko. Obecnie modele związków i w ogóle życia są bardziej różnorodne, a my zadajemy sobie pytania, czy macierzyństwo/tacierzyństwo to faktycznie spełnienie naszych marzeń. Czy nasze życie bez dziecka będzie niepełne? Taki namysł się przydaje, bo część z nas nie tyle chce mieć dzieci czy czuje się na siłach podjąć rodzicielstwa, co internalizuje społeczne i kulturowe przekazy. Wydaje nam się więc, że priorytetem dla kobiety powinno być macierzyństwo. Cóż, społeczne stereotypy pod tym względem godzą w nas silniej niż w mężczyzn. Oni bardzo rzadko muszą mierzyć się z pytaniami o ciążę i zdaniami o tykającym zegarze biologicznym. Oni też wymigują się od płacenia alimentów, a państwo nic z tym nie robi. Polska to nie jest kraj dla bezdzietnych ludzi. „Gdyby coś się stało, mogę liczyć tylko na siebie” – Nie wszystkie osoby „childfree” świetnie sobie radzą pod względem finansowym. A fakt, że w trudnej sytuacji mogą liczyć wyłącznie na siebie, może rodzić frustrację. Tym większą, im większe wsparcie otrzymują rodzice – mówi Marcin, bezdzietny z wyboru dziennikarz z Warszawy. Uważne wsłuchanie się w swoje pragnienia, porzucając stereotypy i społeczne powinności, może doprowadzić nas do wniosku, że mamy inny, lepszy pomysł na życie niż bycie rodzicem, że na rodziców się nie nadajemy, że nie jesteśmy gotowe czy gotowi na taki przewrót. Bo dziecko w życiu bardzo dużo zmienia. I kosztuje. A wcale nie jest gwarantem, że nas na starość wspomoże, więc argument o szklance wody powinien pozostać wszelkim ciociom i wujkom „dobra rada” na końcu języka. Rachunek zysków i strat Dziś coraz częściej rozważamy, jakie wyrzeczenia oznacza posiadanie dziecka. Liczymy też pieniądze. Bo niestety jest i tak, że wielu z nas po prostu na dziecko nie stać. Niestabilne zatrudnienie, umowy śmieciowe, rosnące koszty życia. Przez ludzi przemawia tu nie tylko zdrowy egoizm, ale też odpowiedzialność – nie chcą skazywać potomstwa na życie w trudnych warunkach finansowych, na to, aby rodzicielskie frustracje odbijały się na nim. Dziecku wypada zapewnić warunki materialne i emocjonalne do rozwoju. A rodzicami jesteśmy do końca życia. Według raportu „Koszt wychowania dzieci w Polsce 2018” autorstwa ekspertów z Centrum im. Adama Smitha jedno dziecko, które utrzymujemy do 18. roku życia to jakieś 190 do 210 tysięcy złotych. Choć przecież bywa tak, że wspomagamy potomstwo o wiele dłużej. Decyzja o nieposiadaniu dzieci to też wyraz poczucia odpowiedzialności za naszą planetę, która i tak jest już przeludniona, a to z kolei jeden z powodów coraz poważniejszych zmian klimatycznych. Tokofobia – co to takiego? Kolejna istotna sprawa to strach przed ciążą i porodem. Nie można powiedzieć, że się przeżyje, że to tylko 9 miesięcy. Dla jednej osoby będzie to „tylko”, dla drugiej „aż”. Każdy organizm jest inny. Ciąża i poród to ogromny wysiłek psychiczny i fizyczny. Są wśród z nas takie, które nie wyobrażają sobie bycia w ciąży i porodu, panicznie się ich boją i nie chcą podejmować tego ryzyka. Wiele z nich pewnie zmaga się z tokofobią, czyli stosunkowo niedawno, bo zaledwie kilka lat temu, zdiagnozowaną jednostką chorobową. Dotyka ona od 8 do 13% kobiet. Nie ma więc im co powtarzać, że jakoś to będzie czy że nie one pierwsze na świecie będą rodziły. W naszym kraju strach przed ciążą i porodem potęguje też słaba opieka okołoporodowa i brak dostępu do aborcji w przypadku wad letalnych płodu, co skazuje kobiety na traumatyczne przeżycia. Bezdzietność jako wybór – gwiazdy, które zdecydowały się nie być rodzicami Tak wiele mówi się o macierzyństwie bądź problemach związanych z byciem rodzicem, jednak zapada milczenie, kiedy w grę wchodzi świadoma rezygnacja z dziecka. Bądź ostracyzm. Kobiety Hollywoodu podejmują walkę z normami społecznymi i mówią głośno o tym, co stoi za ich decyzjami. Bezdzietne na cenzurowanym Wydaje się, że każdy powód nieposiadania dziecka jest dobry, to są osobiste sprawy. Poza tym lepszy zdrowy egoizm niż decydowanie się na dziecko, bo tak wypada, nie zważając na swoje warunki emocjonalne i materialne. A w kontekście przyszłości naszej planety wręcz egoizmem, krótkowzrocznością czy też lekceważeniem może być dzieci posiadanie. Pamiętajmy też, że pytania o dzieci i komentarze dotyczące decyzji o bezdzietności wkurzają, męczą, ranią. Przecież jest i tak, że za decyzją o nieposiadaniu dzieci stoją bolesne sprawy, traumy. Oczywiście te wszystkie pytania można mieć gdzieś z tyłu głowy i wypowiadać bezwiednie, skoro wszyscy wokół o plany macierzyńskie pytają. Łącznie z pracodawcami. Ale zawsze jeśli takie pytanie mimowolnie nasunie się na myśl, lepiej go nie wypowiadać. Zawsze warto postawić się w sytuacji drugiej osoby i pomyśleć, jakbyśmy się czuli, gdyby to nas zasypywano pytaniami czy oceniano nasze życiowe wybory. Każdy ma swoją wizję szczęścia. A kobiety zwłaszcza, doskonale wiedzą, co robią, i potrafią odpowiednio decydować o swojej płodności, ciążach, macierzyństwie. Stara panna służyła za „straszak” dla młodych dziewczyn: „oto co cię czeka, jeśli będziesz się buntować” „W XIX wieku kobieta, która nie wyszła za mąż, oznaczała bankructwo przedsiębiorstwa. Stara panna nie tylko przegrała i z tego powodu należała jej się pogarda albo litość, ale też postąpiła wbrew temu, czego się od niej oczekiwało – i z tego powodu należała jej się kara” – mówi kulturoznawczyni Alicja Urbanik-Kopeć, autorka książki „Matrymonium. O małżeństwie nieromantycznym” (Wydawnictwo Czarne). Na koniec – tego nie mówcie! Zmieni ci się – może tak być, ale nie musi. Ludzie naprawdę są coraz bardziej samoświadomi i odpowiedzialni, mało kto deklaruje niechęć posiadania potomstwa bezpodstawnie. Czas mija, zegar biologiczny tyka. Zamroź jajeczka na wszelki wypadek. Ciąża to nie choroba, nie ma co histeryzować zawczasu. Bez dziecka życie jest niepełne. Kto ci poda na starość szklankę wody. Widocznie nie czujesz się bezpiecznie/nie trafiłaś na miłość życia/odpowiednią osobę... Najlepiej wypowiedziane w obecności obecnej partnerki/partnera ;). To wbrew bogu/naturze/tradycji... Szkoda dobrych genów. Będziesz tego żałować – polecam doskonały fanpage Żałuję Rodzicielstwa, gdzie pojawiają się historie przełamujące tabu jako przeciwwagę, jak również Bezdzietnik.pl. Pewnie można by tak długo wymieniać. Po prostu nie komentujcie, uszanujcie cudzą decyzję i ją wspierajcie.
Filtry na Instagramie a rzeczywistość. Czy nakładki „upiększające” powinny zostać zakazane?
Wzięłam pod lupę temat filtrów na Instagramie. Czy powinny zostać zakazane? A może wystarczy, że twórczynie i twórcy internetowi, jak również my – osoby obserwujące ich profile – zmienimy nieco podejście do tego, co widzimy w social mediach?
W tym artykule: Czy filtry powinny zniknąć z Instagrama? Filtry na Instagramie a rzeczywistość Chyba znalazłam nowe hobby. Od pewnego czasu sprawdzam, jak moja twarz wygląda po nałożeniu (bardzo popularnych obecnie) filtrów na Instagramie. I… Szczerze? Często nie jestem się w stanie rozpoznać. Filtry całkowicie zmieniają rysy twarzy – najczęściej wyszczuplają ją albo uwydatniają kości policzkowe, do tego wygładzają skórę, powiększają usta, a także modelują i wypełniają brwi. Niektóre z nich umożliwiają również dodanie opalenizny bądź piegów. Rzadko dzielę się efektami z moimi znajomymi, ale naprawdę można byłoby z tego stworzyć galerię „50 (zupełnie różnych) twarzy Asi”. Albo kogokolwiek innego, kto zacząłby testować filtry na Instagramie. Teraz się z tego śmieję, ale wiem, że jeszcze kilka lat temu – gdy byłam nastolatką – patrzyłabym na to zupełnie inaczej. Poza tym mam świadomość tego, jak negatywny wpływ mają filtry na inne osoby. Czy filtry powinny zniknąć z Instagrama? Już kilka razy brałam udział w dyskusji na temat tego, czy filtry na Instagramie (oraz w innych aplikacjach) powinny zostać zakazane. Poza tym pytano mnie o opinie na temat osób, które nie pokazują prawdziwej, tylko „ulepszoną” (cokolwiek to znaczy) wersję siebie. Być może to kogoś zaskoczy, ale – mimo tego, że sama nie lubię tego rodzaju rozwiązań – nie uważam, aby całkowite usunięcie filtrów było absolutną koniecznością. Pamiętajmy, że filtry filtrom nierówne. Część z nich nie zmienia bowiem naszego wyglądu, tylko np. służy rozrywce (gry, challenge, śmieszne nakładki…). Jestem jednak za tym, by zadbać o kilka kwestii, dzięki którym przestaną być tak bardzo szkodliwe dla niektórych odbiorczyń i odbiorców jak są teraz. Jedna z nich to konieczność informowania o tym, że dany filtr został przez kogoś użyty. Co jeszcze? Porównajmy nakładanie filtrów na twarz do korzystania z zabiegów medycyny estetycznej. Jeśli chcemy coś zmienić w swoim wyglądzie, mamy do tego pełne prawo – najważniejsze jest bowiem to, by czuć się dobrze w swoim ciele. Ale nie ukrywajmy tego. Choć mogłoby się wydawać, że operacje plastyczne nie są już tematem tabu (hello, mamy 2022 rok), to nadal wiele gwiazd, osób znanych w mediach społecznościowych i nie tylko zaprzecza, że „poprawiało” wygląd za pomocą skalpela. Tym samym doprowadza do obniżenia poczucia własnej wartości wśród (przynajmniej niektórych) swoich odbiorczyń i odbiorców. Podobnie może być po przerobieniu zdjęcia w popularnych programach graficznych, aplikacjach lub po nałożeniu filtrów. Chcecie wygładzić skórę albo zakryć pryszcza, który niespodziewanie pojawił się na waszej twarzy? Spoko, rozumiem to. Jednak pozostańcie szczerzy ze swoimi obserwatorkami oraz obserwatorami. Nie udawajcie, że nie kombinowałyście czy kombinowaliście przy zdjęciach. Gwarantuję, że wiele osób doceni takie – nazwijmy to – szczere podejście. Ciałopozytywny przełom w publikowaniu zdjęć – Norwegia wymaga oznaczania przerobionych fotografii w mediach społecznościowych! Niedawno świat obiegła informacja o nowym prawie funkcjonującym w Norwegii. Dotyczy ono publikacji wyretuszowanych zdjęć w mediach społecznościowych. Każde poprawione zdjęcie wymaga wzmianki o poczynionych zmianach. Co na to influencerzy? <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/60/2024/10/4520db8ecd1fc1d36d80be3a56cfc480f9e69ccd-1eeb0e5.jpeg" width="300" height="300" alt="Ciałopozytywny przełom w publikowaniu zdjęć – Norwegia wymaga oznaczania przerobionych fotografii w mediach społecznościowych!" title="Ciałopozytywny przełom w publikowaniu zdjęć – Norwegia wymaga oznaczania przerobionych fotografii w mediach społecznościowych!" /> Co więcej, zdecydowanie warto wystrzegać się wypowiedzi w stylu: wyglądam dziś tak źle, że nie mogę pokazać wam się bez filtra. Nie chce was straszyć. Bo co w takim momencie ma pomyśleć osoba, która np. boryka się ze zmianami skórnymi, ma opuchniętą twarz albo nie umyła danego dnia włosów? Ma się zamknąć w domu? A najlepiej jeszcze zasłonić okna? Naprawdę czas, byśmy zaprzyjaźniły się i zaprzyjaźnili się z takim terminem jak czułość – względem siebie, jak również innych osób. Przecież jesteśmy tylko ludźmi. Daleko nam do doskonałości. Nasza skóra ma określoną teksturę, natomiast ciało ma fałdki, rozstępy itp. Zmieniamy się, starzejemy się. A czasem po prostu nam się nie chce albo nie mamy siły, żeby być (uwaga, nienawidzę tego określenia) najlepszą wersją siebie. I to jest okej. Nie musicie stawać się nią na siłę – bo ktoś inny wam każe, bo społeczeństwo tego wymaga. Nie jesteście przez to gorsze / gorsi albo mniej wartościowe / wartościowi. Filtry na Instagramie a rzeczywistość Jest jeszcze jedna rzecz, na którą warto zwrócić uwagę. Jako użytkowniczki oraz użytkownicy mediów społecznościowych, na czele z Instagramem powinnyśmy i powinniśmy mieć świadomość tego, że nie wszystko, co widzimy w aplikacji, jest takie samo w rzeczywistości. Kilka lat temu mówiono o tym w kontekście „idealnego życia” (ciągłych podróży, jedzenia na mieście, nowych ubrań czy wiecznie grzecznych dzieci), natomiast teraz głównie w związku z wyglądem. Pamiętajcie, że wiele czynników ma wpływ na to, co widzicie na zdjęciach, w tym m.in. odpowiednia poza, światło, ustawienie aparatu czy ubranie, a konkretnie jego kolor i fason. Do tego oczywiście dochodzą filtry. Dlatego najgorsze, co możecie sobie w tym wypadku zrobić, to porównywać się do obrazów z mediów społecznościowych. Coraz większym zainteresowaniem cieszą się teraz tak zwane Reelsy na Instagramie, w których dziewczyny biorą pod lupę temat popularnych filtrów. Niektóre podchodzą do temu z dystansem i ze śmiechem przyznają, że od tej pory będą udawać, że wyglądają tak w życiu realnym. Inne natomiast nie kryją swojego zaskoczenia, a czasem nawet oburzenia w związku ze stopniem, w jakim filtry przekłamują rzeczywistość. Poniżej znajdziecie filmik, którego autorka stwierdziła: to nie jest moja twarz. Przyznała, że jest w szoku. Skorzystała z filtra, ponieważ wyróżniał się ładnymi kolorami. Nie miała świadomości, że całkowicie zmieni jej twarz. To dla niej trudne i mylące – gdy widzi filtr u innej osoby, nie ma świadomości, że ta nie wygląda tak w rzeczywistości, automatycznie się z nią porównuje. A przez to niestety nie czuje się najlepiej. Obawiam się, że filtry nie znikną w najbliższej przyszłości. Dlatego warto zmienić swoje podejście, co oczywiście nie jest tak proste jak mogłoby się wydawać. Jeżeli widok (pozornie) idealnych twarzy oraz sylwetek w social mediach negatywnie na was wpływa, to może dobrym posunięciem byłoby kliknięcie „unfollow” i odcięcie się od krzywdzących was treści? Justyna Przygońska o krytykowaniu wyglądu w social mediach: „Według pewnych osób jestem niesymetryczna, inne pozwalają sobie postawić jakąś diagnozę” [WYWIAD] Rozpoczynamy cykl ciałopozytywnych rozmów Czule o ciele. Tym razem rozmawiamy z Justyną Przygońską. Jakiś czas temu współtwórczyni The Odder Side, otworzyła się ostatnio na temat hejtu w mediach społecznościowych, na czele z Instagramem. Jak wpływają na nią negatywne komentarze?
Pacha Julii Roberts, camel toe Cichopek, ciąża Domańskiej. Kobieca cielesność... jest demonizowana
Dlaczego kobiety zawsze są na cenzurowanym? I jak media surowo oceniające ciała aktorek, polityczek, influencerek wpływają na to, że kolejne pokolenia dziewczynek dorastają, ucząc się nieakceptacji swoich ciał, poddając się mitom urody?
W tym artykule: To jej wina, bo zaszła w ciążę Cipka w oczy kole? Ciało – obiekt (auto)nienawiści Polskie nastolatki nie cierpią swojego wyglądu Awantura o włosy pod pachami OMG, ona ma okres! Chcemy być sobą! To jej wina, bo zaszła w ciążę Kilka dni temu na jednym z rodzimych portali plotkarskich pojawiła się informacja, że przez (wciąż domniemaną) ciążę aktorki Aleksandry Domańskiej wstrzymano zdjęcia do drugiego sezonu polsatowskiego serialu Mecenas Porada, gdzie gra ona główną rolę. Ponoć produkcja nie wie, co zrobić z brzuchem aktorki, a współpracowniczki i współpracownicy boją się o przyszłość... Serio? Nie pierwszy raz takie rzeczy się zdarzają, aktorkę można zastąpić lub zmienić wątki w scenariuszu. Zresztą nie wiemy, jak jest naprawdę. Dowiadujemy się za to, że kiedy kobieta zachodzi w ciążę, to krzyżuje plany całemu światu! Tak to dopytujemy bez taktu, kiedy wreszcie pojawi się potomstwo, a jak już ciąża ma miejsce, to jest źle, bo brzuch wielki, bo chce taka ciężarna pierwszeństwo w kolejce, bo w pracy trzeba zapewnić jej odpowiednie warunki. Nic też dziwnego, że wobec takiej medialnej narracji wciąż w społeczeństwie dobrze się mają przekonania, że ciężarna nie powinna narzekać na swój stan, bo mogła myśleć, kiedy uprawiała seks. Po co nogi rozkładała?! Pewnie, jesteśmy jasnowidzkami i wiemy w 100%, jak w naszym przypadku będzie przebiegała ciąża. A ojciec dziecka to zupełnie jest niewinny w tej sytuacji. Może nawet same w te ciąże zachodzimy... „Nie chcesz mieć dzieci? Jeszcze ci się zmieni!”, czyli czego nie mówić dziewczynom, które nie chcą mieć dzieci Czego nie powinno się mówić dziewczynom, które nie chcą mieć dzieci? Dlaczego wciąż o ciążę i dzieci pytamy niemal wyłącznie kobiety i nie rozumiemy tego czy też nie dowierzamy, że nie wszystkie z nas marzą o roli matki? Czy bezdzietność stanie się w końcu społecznie akceptowanym wyborem? Cipka w oczy kole? Idźmy dalej. Przypomnę tylko, że żyjemy w XXI wieku, opowiadamy się za ciałopozytywnością, czujemy się otwartym i wyzwolonym społeczeństwem. Tymczasem kiedy Katarzyna Cichopek w legginsach wygląda jak każda osoba z cipką w tak obcisłym stroju, czyli po prostu ta cipka się jej odznacza na materiale, to jest wielkie larum i hot news. Oczywiście pełen słów oburzenia, ocen, że to wpadka gwiazdy i tak dalej. Co to niby jest za wpadka? Tak właśnie wyglądamy, kiedy ćwiczymy w odpowiednich strojach. Te przylegające do ciała są wygodniejsze, nie ograniczają naszych ruchów. Mamy się teraz podczas zajęć zasłaniać? Udawać, że jest inaczej, że nic nam się nie odznacza, choć to naturalne? A kiedy nasze ciała są seksualizowane, wykorzystywane, by coś sprzedać na przykład, to jakoś nikomu nie przeszkadza, że to czy tamto widać. Ale kiedy w naturalnej, codziennej sytuacji odznaczy nam się cipka, to wstyd i hańba. Pewnie, kobiece cipki, kobiece sutki tak gorszą, tak prowokują, że ho ho, trzeba ja cenzurować. Męskie jakoś nie. I to są podwójne standardy. Tymczasem jest taka panika wokół sutków kobiecych czy cipek, bo patrzymy na nie męskim okiem, które widzi w kobiecym ciele przede wszystkim obiekt seksualny. I tak od lat. A już najgorzej kiedy my, kobiety, nie tylko się nie zasłonimy, ale wręcz postanowimy odsłonić nasze ciała na własnych zasadach, odzyskując to spojrzenie. O, to wtedy rusza lawina slut-shamingu, oburzenia, wyzwiska, groźby gwałtu. Przecież sama się prosiła. Nie, nie prosiła się. Strój czy pokazanie ciała nie jest zaproszeniem do niczego. To z kulturą, w której żyjemy i która pozwala na gwałty, jest coś nie tak. Aby uprawiać seks, za każdym razem potrzebne jest uzyskanie konsensualnej zgody, wszystkich osób, które ten seks uprawiać zamierzają. Odzyskać noc, czyli o tym, że czas zdjąć z kobiet ciężar odpowiedzialności za swoje bezpieczeństwo To nie my, kobiety, powinnyśmy, być wciąż pouczane, jak dbać o swoje bezpieczeństwo, ale faceci powinni być uświadamiani, że nie mają prawa gwałcić nas i zabijać. Najwyższy czas i pora skończyć z kulturą gwałtu wpisaną w patriarchalne struktury społeczne i przerzucaniem winy za przestępstwo na jego ofiarę. Od kilku dni mówi się o tym coraz głośniej. W sieci wrze. Dziewczyny dzielą się swoimi historiami. Prawie każda z nas doświadczyła jakiejś mało przyjemnej sytuacji, bała się o swoje życie. A wszystko to w świetle uprowadzenia i zabicia 33-letniej Brytyjki z Londynu, podczas gdy wracała od przyjaciela do domu. Ciało – obiekt (auto)nienawiści Serio, w XXI wieku wypada uznać, że mamy cipki, piersi, mamy penisy. To są integralne elementy naszego ciała. I mogą się odznaczać pod ubraniami. Nie powinno to budzić niezdrowej sensacji. A jeśli budzi, to coś jest nie tak z tymi osobami, które widzą w tym coś złego. Niestety takie demonizowanie cielesności, zwłaszcza części intymnych, pogłębia przekonanie, że są one grzeszne, że są one czymś, czego należy się wstydzić. I tak potem okazuje się, że na przykład kobiety nie wiedzą nawet, jak dokładnie wyglądają ich cipki, nie wiedzą, czy są one zdrowe, czy nie ma tam jakichś zmian, bo wstydzą się same przed sobą zajrzeć do majtek. Mają problem, by się dotknąć. Podczas seksu są skrępowane, martwią się, czy wyglądają w porządku TAM NA DOLE. Bo nawet nie nazwą tych części ciała po imieniu, nie wiedzą, co lubią, co sprawia im przyjemność, nie porozmawiają o tym z partnerką czy partnerem. Ale przede wszystkim żyją na co dzień w ciele, którego nie lubią, którego się wstydzą, którego widok je krępuje. A to jest trudne, takie ciągłe bycie na wojennej ścieżce z własnym ciałem, walka z nim, doszukiwanie się w nim wad, upiększanie go za wszelką cenę. Ciała wcale nie trzeba kochać teraz za wszelką cenę, ale warto pamiętać, że ciało to my, że ciało nam nie robi na złość, ale nam służy, pozwala biegać, odczuwać rozkosz... A my tylko widzimy w nim niedoskonałość i od najmłodszych lat uczymy się nienawiści do niego. A z takiej nienawiści bardzo trudno się odgruzować, to mozolny proces, choć wart zachodu, o czym napisałam jakiś czas temu w e-booku Jak polubić swoje ciało. Polskie nastolatki nie cierpią swojego wyglądu Tę nienawiść niestety doskonale widać w badaniach. W światowych statystykach niezadowolenia ze swojego wyglądu Polki, i to bardzo młode, zajmują miejsce na szczycie. Z raportu WHO z 2019 roku wynika, że 61% Polek w wieku 15 lat uznaje się za zbyt grube, ale ponad połowa z nich nie ma nawet nadwagi. 90% polskich nastolatek ma coś do zarzucenia swojemu ciału. Tylko 5% z nich w pełni się akceptuje. Poza tym poziom niezadowolenia z siebie niestety co roku właściwie rośnie. Doktor Renee Engeln w Obsesji piękna odnosi się z kolei do badań, według których 40% dziewczynek w wieku 5-9 lat deklaruje, że chciałoby wyglądać szczuplej. Kiedy zaczynamy dojrzewać, ideały piękna szczególnie na nas wpływają, znajdują podatny grunt wśród młodzieńczych wątpliwości co do swojej wartości, a czym wcześniej tymi ideałami i niepewnościami nasiąkniemy, tym bardziej one w nas zapadną i silniej będą rzutowały na naszą przyszłość, trudniej będzie się spod ich wpływu wyzwolić. Awantura o włosy pod pachami Do tego medialnego festiwalu nienawiści wobec kobiecej fizjologii odniosła się też aktywistka Anna Wiatrowska prowadząca konto @queerowyfeminizm na Instagramie. W stories skomentowała sprawę legginsów Kasi Cichopek, ale też wspomniała, jak przyszło jej dorastać w otoczeniu takich medialnych komunikatów, że choćby owłosienie na ciele jest fe, że Julia Roberts śmierdzi, bo ma włosy pod pachami.... Chodzi o to zdjęcie zamieszczone powyżej z premiery filmu Notting Hill, kiedy to Julia miała czelność pokazać się z owłosionymi pachami (co za zaskoczenie, kobiety mają włosy w takich miejscach!), do tego ubrała sukienkę, która tego nie zakrywała i jeszcze nie wstydziła się unieść ręki do góry i zaprezentować swoich nieogolonych pach światu! I potem my się golimy, nie rozważając, czy tego chcemy, czy nie, zacinamy, wydajemy kasę na maszynki, żele i tak dalej, bo tak trzeba. Bo uwewnętrzniamy ideały piękna, mity urody. Zaczynamy wierzyć, że kobieta ma być gładka, gdzie się tylko da, że ma cierpieć dla urody. Sama doskonale pamiętam, że bez zastanowienia chwyciłam golarkę mamy, leżącą na wannie, kiedy jako kilkulatka odkryłam, że mam ciemne włosy na nogach, o zgrozo. Wcale nie cieszyłam się, że to oznaka upragnionego dojrzewania. W mojej głowie od razu pojawiła się myśl, że trzeba się tego pozbyć, bo kobiety włosów na nogach nie mają. Uważałam też, że kobiety powinny być wiecznie na diecie, walczyć za wszelką cenę cellulitem, rozstępami, wciągać nieustająco brzuch i promiennie uśmiechać się na zawołanie do całego świata niezależnie od nastroju. Ach, i udawać, że wcale nie mają okresu! OMG, ona ma okres! Bo to kolejna sprawa, o której przypomniała Ania Wiatrowska, przytaczając, jak media swego czasu rozpisywały się o tym, że Britney Spears podczas jednego z występów wystawał spod kostiumu scenicznego sznureczek od tamponu... Miała okres, ruszała się, mógł jej wystawać. Co tu przeżywać? Czas skończyć także z okresowym tabu, z przemykaniem do toalety ze środkami menstruacyjnymi tak, aby nikt ich nie dostrzegł. Z udawaniem, że krew menstruacyjna jest niebieska, a nie czerwona. Czy tego chcemy, czy nie, człowiek tak jest skonstruowany, że odczuwa głód, wydala, ma okres, jeśli ma macicę, kaszle, prycha. To naturalne i nie ma co z tego robić sensacji. Ale z wielu stron wciąż próbuje się w tej kwestii kobiety przede wszystkim temperować, ganić je za naturalne przejawy bycia człowiekiem. Czy to nie jest przestarzałe, patriarchalne myślenie o kobiecie jako ozdobie i właśnie przedmiocie istniejącym dla cieszenia męskiego oka? Ale też oczywiście konsumentce, której można wiele sprzedać, jeśli uwierzy ona, że ma z czym walczyć, co poprawiać w swoim wyglądzie. Chcemy być sobą! I co z tego wszystkiego wynika? Że trzeba piętnować takie praktyki demonizowania kobiecych ciał (męskich też, kiedy zdarza się, że ich też się czepiają). Wyzbyć się oceniania przez pryzmat cielesności, seksualności. Bo te aspekty nie wpływają na to, jakimi jesteśmy ludźmi. Czas przestać przywiązywać tak wielką wagę do wyglądu. Cieszyć się życiem. Ćwiczyć dla przyjemności, fizycznej i umysłowej sprawności, tak jak lubimy, a nie, żeby mieć ciało wyglądające w określony sposób, wpisujące się w kanony. Oczywiście można i rzeźbić to ciało. Ale warto siebie najpierw szczerze zapytać, czy naprawdę tego właśnie chcemy, dlaczego tego chcemy, czy to jest faktycznie nasza potrzeba, której zaspokojenie coś dobrego nam da, czy raczej są to uwewnętrznione społeczne przekonania, że facet ma wyglądać tak i tak, a kobieta tak i tak. A gdyby tak po prostu być sobą? I cieszyć się swoim ciałem, żyć z nim w symbiozie bez wstydu, bez oglądania się na każdym kroku, czy kogoś czasem nie zgorszymy? Byłoby moim zdaniem o wiele lżej!