Dziewczyny z misją. Zuzanna Przywecka, Aleksanda Głuchowska i Kaja Rybicka-Gut udowadniają, że ekobiznesy są cool
Greenwashing ma się świetnie – wystarczy zielony listek na pudełku, by zmylić sporo osób. Są jednak firmy, które nie nadużywają zielonych symboli, tylko krok po kroku zmieniają biznes na bardziej odpowiedzialny i przyjazny planecie. Bo tylko taki ma przyszłość. Poznajcie Zuzę, Olę i Kaję, które stoją za takimi markami.
W tym artykule: Zuzanna Przywecka: „Wciąż nie mogę się nadziwić, jakie piękne koszule powstają ze starej pościeli” Aleksandra Głuchowska: „To natura wyznacza nam cykl pracy” Kaja Rybicka-Gut: „Nigdy nie będziemy siedzieć cicho, będziemy łamać tabu i mówić otwarcie o ważnych rzeczach” Trzy wyjątkowe kobiety opowiedziały Katarzynie Dąbrowskiej, redaktorce naczelnej GLAMOUR o swoich ekobiznesach. Te kobiety nas inspirują – pokazują, że bycie eko może być tożsame z wysoką jakością i trwałością produktów. Zuzanna Przywecka: „Wciąż nie mogę się nadziwić, jakie piękne koszule powstają ze starej pościeli” Zuzanna Przywecka, właścicielka marki Second Hunt. Ze starych zasłon, kap i pościeli szyje piękne ubrania i akcesoria. Katarzyna Dąbrowska, redaktorka naczelna GLAMOUR: Jaki był początek Second Hunt? Zuzanna Przywecka: Już w gimnazjum lubiłam szukać w lumpeksach ciekawych ubrań. Wtedy panowała opinia, że lumpeksy to sklepy dla biednych, ale ja szłam pod prąd, wiedziałam, że to są wyjątkowe rzeczy. W liceum moja pasja się rozrosła, potrafiłam wracać z zakupów z pełnymi siatami. Nagromadziłam naprawdę sporo „staroci”. Potem, po studiach, pracowałam w poznańskiej szkole mody, obserwowałam projektantów, zazdrościłam im, że mają swoje marki, że tworzą coś nowego. To mnie zainspirowało do tego, by zainteresować się konstrukcją, szyciem. Kiedy przyszła pandemia, wszyscy zaczęliśmy porządkować przestrzeń wokół siebie i wtedy przyszedł pomysł, by wyprzedawać swoją szafę – a miałam w niej bardzo dużo rzeczy. Sprzedałam prawie wszystko i wtedy postanowiłam zrobić z tego biznes. Otworzyłam sklep online, w garażu rodziców zrobiłam magazyn i biuro. A skąd pomysł, by z kap i zasłon szyć ubrania? Czegoś mi wciąż brakowało, czułam, że jednak wolę tworzyć niż tylko szukać ubrań w lumpeksach. Nie satysfakcjonowało mnie to w pełni. Zresztą przygotowanie rzeczy do sprzedaży jest żmudne – trzeba je wyprać, odświeżyć, nieraz naprawić, potem wyprasować, sfotografować. Tak bardzo marzyłam o projektowaniu, że po roku postanowiłam otworzyć markę modową. Wymyśliłam, że będę robić kimona, dołączyła do mnie mama, która jest krawcową. I tak powstało Suclo. Szybko okazało się, że tworzenie z nowego materiału to nie mój vibe. Wypuściłam jeden wzór i koniec. I tak zaczęłyśmy szyć kimona ze starych zasłon, które znajduję w lumpeksach i online. Moja mama na początku nie była entuzjastycznie nastawiona do tego pomysłu, kojarzył jej się z jakimś brakiem, dopiero ostatnio zaczęła przekonywać się do tego biznesu. Upcykling okazał się strzałem w dziesiątkę! Zauważyłam dość szybko, że moje klientki potrzebują takich rzeczy. Doceniają ich unikatowość. Mimo że wykrój koszuli, kimona czy torebki, które szyjemy, jest taki sam, to jednak każda rzecz jest unikalna. Jak nasze garnitury. Znajduję stare męskie garnitury i naszywam na nie guziki – każdy guzik jest inny. Z tym wiąże się zabawna historia. Znajoma powiedziała, że dostała setki próbników guzików po zamknięciu pewnej pasmanterii. Kiedy zobaczyłam, jakie one są oryginalne i niepowtarzalne, odkupiłam od niej wszystkie i teraz służą do upcyklingu marynarek. Opowiedz o tkaninach, którym nadajesz drugie życie. Znalazłam np. przepiękną kapę z 1939 roku, powstały z niej torebki. Ostatnio zgłosił się do mnie kolekcjoner starych wełnianych kap, ma ich w domu ponad 300 i już brakuje mu miejsca, by je przechowywać. Kupiłam od niego kilka, bo nie jest łatwo znaleźć tkaniny w dobrym stanie. Żeby powstała jedna taka kapa, tkało się ją dwa tygodnie! Dzisiaj moja mama szyje z niej sześć torebek. Ale jest mnóstwo pięknych tkanin na rynku. Mam w Poznaniu swój ukochany lumpeks, w sobotę przyniosłam chyba z pięć kilogramów zasłon, będą z nich nowe kimona. Czyli teraz spełniasz się kreatywnie, o czym marzyłaś? Tak, oczywiście. Kiedy widzę efekt końcowy naszej pracy, to jest niesamowite. Wciąż nie mogę się nadziwić, jakie piękne koszule powstają ze starej pościeli. Długo pracujemy nad wykrojem, żeby był idealny, by miał dobrą konstrukcję. Na swoim profilu na Instagramie oprócz tego, że prezentujesz rzeczy z metką Second Hunt, publikujesz dużo treści o ekologii. Cieszę się, że to dostrzegasz. Chcę, żeby moi klienci mieli świadomość i wrażliwość ekologiczną. Zamiłowanie do vintage doprowadziło mnie do wiedzy, jak przemysł modowy wpływa na środowisko i niszczy klimat. Nadawanie rzeczom drugiego życia weszło mi w krew. Lubię też stare meble, kupuję książki w antykwariatach. Zawsze towarzyszy mi refleksja, że każdy nasz zakup ma jakieś konsekwencje w kwestii środowiska. Twoje projekty pojawiają się coraz częściej na tzw. czerwonym dywanie. Na przykład Jagna Niedzielska na imprezie Kobieta Roku Glamour 2022 wystąpiła w topie Second Hunt. Bardzo mnie to cieszy, bo dzięki temu moja misja może trafić do wielu ludzi i niesie się dalej. Jestem wdzięczna osobom, które promują zrównoważoną modę i upcykling. To ważne, by mówić o nich i je promować. Aleksandra Głuchowska: „To natura wyznacza nam cykl pracy” Aleksandra Głuchowska, członkini zarządu firmy Bracia Sadownicy, producenta markowych jabłek i soków. Trudno sobie wyobrazić, by ktoś, kto się zajmuje uprawą, nie szanował przyrody... Aleksandra Głuchowska: Tak, to natura wyznacza nam cykl pracy. Musimy jej słuchać, szanować ją i być wobec niej pokorni. Marka Bracia Sadownicy powstała w 2017 roku, ale uprawa jabłoni na rodzinnej ziemi trwa już ponad 30 lat. Oczywiście przez te lata jako producenci robiliśmy wszystko, by być coraz bardziej profesjonalni i nowocześni, ale nie udałoby się nic zdziałać bez zgody natury. Jesteśmy przekonani, że gdybyśmy nie szanowali reguł przyrody, nie udałoby nam się nic w tym biznesie. Nasze jabłka spełniają najwyższe normy, jeśli chodzi o środki ochrony roślin (podchodzimy do tego bardziej restrykcyjnie, niż zakładają przepisy europejskie). Stosujemy tylko niezbędne ich ilości, by jabłka były zdrowe, najwyższej jakości i – co dla nas bardzo ważne – bezpieczne dla konsumentów. Bardzo dbamy o jak najbardziej odpowiedzialną produkcję. Zorganizowaliście też akcję Bracia dla Pszczół, podczas której propagowaliście wysiewanie łąk kwietnych i uczyliście, jak ważną rolę odgrywają pszczoły. Tak. Chcieliśmy zwrócić uwagę na to, że gdyby nie owady zapylające, to nie byłoby na świecie żadnych owoców. Zapraszamy do naszego sadu nie tylko pszczoły, ale też inne pożyteczne owady i dzięki temu jest on bardziej naturalny. Sad to ogromny ekosystem, a my szanujemy każdego, kto w nim mieszka. Nasze motto to: nie przeszkadzać naturze, a ona nam się za to odwdzięczy. Co jest największym wyzwaniem, gdy mówimy o produkcji bezpiecznej żywności? Najtrudniejsze jest to, by nie przesadzić. Niektórzy sadownicy boją się chorób drzew owocowych i stosują nadmierną ilość środków ochrony roślin. W tym wypadku więcej nie znaczy lepiej, wręcz przeciwnie. Słyniecie z tego, że produkujecie markowe owoce. Czym one się charakteryzują? To trochę jak markowe buty czy torebka – od producenta, któremu ufamy i który gwarantuje jakość. Uważamy, że tak jak szukamy ulubionej marki ubrań czy kosmetyków, tak samo warto postępować, jeśli chodzi o żywność. Bierzemy odpowiedzialność za nasze jabłka i chcemy być gwarancją dla naszych odbiorców. Gwarantujemy, że nasze jabłka są zdrowe, bezpieczne, smaczne i piękne. I postanowiliśmy je „obrandować”. Czy zmieniający się klimat wpływa na Wasz biznes? Dzisiaj jeszcze nie odczuwamy bezpośrednio zmian klimatycznych w ujęciu globalnym, choć oczywiście mamy ich świadomość i bardzo się ich obawiamy. Dlatego też jesteśmy uważni i gdzie tylko możemy, dbamy o przyszłość. Obserwujemy, że zmieniają się pory roku, zimy są krótsze. Od kilku lat doświadczamy późnowiosennych przymrozków, które są bardzo niebezpieczne dla produkcji owoców. Kilka lat temu spowodowały, że na rynku było o 20 proc. mniej jabłek, co bardzo podniosło ich ceny. Wspomniałaś, że staracie się działać z myślą o przyszłości. Jakie konkretnie są to działania? Zdajemy sobie sprawę, że jako producenci żywności nie jesteśmy obojętni dla planety. Czujemy się za nią współodpowiedzialni. Z wielką uwagą monitorujemy naszą pracę, każdego roku wyciągamy wnioski i uczymy się, co możemy robić lepiej. Podam przykład. Jak każdy producent żywności, oprócz opakowań jednostkowych, używamy opakowań zbiorczych. One generują tony niepotrzebnych śmieci. Dbamy, by tektura pochodziła z odpowiedzialnych źródeł certyfikowanych w systemie FSC (odpowiedzialna gospodarka leśna). Zwracamy uwagę, by były to opakowania, które pochodzą z recyklingu i będą nadawały się do ponownego przetworzenia. Analizujemy, ile kupujemy opakowań zbiorczych, i co roku wykorzystujemy ich mniej. Czasami są to drobne rzeczy, jak zmniejszenie powierzchni etykiety, dzięki czemu zużywamy mniej papieru. W tym roku szacujemy, że dzięki różnym optymalizacjom zmniejszy- my o około 35 proc. zużycie surowców na opakowania zbiorcze. To kroki, które mają znaczenie. To nam daje prawo mówić, że środowisko nie jest nam obojętne. Na każdym opakowaniu jednostkowym umieszczamy też informację, jak je segregować. Na pewno będziemy wdrażać coraz więcej podobnych rozwiązań. Kaja Rybicka-Gut: „Nigdy nie będziemy siedzieć cicho, będziemy łamać tabu i mówić otwarcie o ważnych rzeczach” Kaja Rybicka-Gut, razem z mężem Markiem pięć lat temu założyli markę Your Kaya. Zaczęli od ekologicznych środków higienicznych, powoli rozszerzając portfolio o produkty pielęgnacyjne. Jak zdefiniowałabyś ekobiznes? Kaja Rybicka-Gut: Tego słowa się niestety zbyt łatwo używa i nadużywa. To biznes odpowiedzialny, w którym na każdym etapie jest ważne, jaki ma wpływ na planetę. Jak to się w takim razie robi w Your Kaya? Zaczęliśmy od ekologicznych produktów, potem krok po kroku wdrażaliśmy odpowiedzialne założenia w innych obszarach. Zależało nam m.in., by wszystkie nasze opakowania były biodegradowalne i kompostowalne. Są zrobione z rPET, czyli przetworzonego plastiku, większość z nich to refille, czyli opakowania, które można uzupełnić. Potem zajęliśmy się tym, jak wysyłamy paczki. Często powtarzam, że uczymy się na własnych błędach, bo jak wszyscy najpierw wysyłaliśmy nasze produkty w foliopakach, później z plastikowej taśmy przeszliśmy na papierową. Teraz większość zamówień wysyłamy do naszych klientek w kartonach z odzysku i nie produkujemy specjalnie nowego kartonu do wysyłki. Jesteśmy z tego bardzo dumni. Ale nie była to łatwa decyzja, mieliśmy dylemat: pozostać przy nowym pięknym kartonie czy postawić na zerowaste’owe użycie kartonu, w którym produkty przychodzą do nas z fabryki. Uznaliśmy, że to drugie podejście jest bardziej nasze. Nie używamy też sztucznych wypełniaczy w paczkach, korzystamy ze skropaku, który rozpuszcza się w wodzie, może służyć jako odżywka do roślin. Nasze wysiłki składają się na to, że z każdym miesiącem jesteśmy coraz bliżej bycia eko, bo na pewno nie mogę powiedzieć, że jesteśmy w 100 proc. ekologiczni. To zawsze jest proces. Bywało, że musieliście odpuścić bycie eko? Nazwałabym to raczej pójściem na kompromis. Przykładem mogą być kartki z podziękowaniem za zakupy, które dołączamy do wysyłki. Nasze klientki tak to polubiły, że kiedy postanowiliśmy z tego zrezygnować, upomniały się. Musieliśmy uszanować ich oczekiwania. Barierą nie do przejścia bywają też opakowania. Wymyślamy sobie coś, a potem okazuje się, że technologia jest tak droga, że produkt musiałby kosztować 300 złotych. Na to nie możemy sobie pozwolić i wtedy musimy szukać jak najlepszych rozwiązań alternatywnych. W jakich kwestiach nigdy nie pójdziecie na kompromis? Na pewno jakości produktów. W tym wypadku nie może być mowy o kompromisach. Chyba największym wyzwaniem były podpaski, bo bardzo długo walczyliśmy, by ich owijki były z kompostowalnego materiału. Udało się to osiągnąć. Chcemy, by nasze produkty miały maksymalnie dobry skład i przystępną cenę. Bardzo się staramy, by ich ceny nie szły w górę, chociaż surowce wciąż drożeją. Na przykład bawełna, która jest podstawą naszych produktów menstruacyjnych. Jej produkcja jest coraz droższa z powodu zmiany klimatu i susz. Robimy wszystko, by nasze klientki nie musiały ponosić tych kosztów. Równie ważna jest dla nas nasza misja edukacyjna. Nigdy nie będziemy siedzieć cicho, będziemy łamać tabu i mówić otwarcie o ważnych rzeczach, o seksie, menstruacji, zmarszczkach. Z którego produktu jesteś najbardziej dumna? Z olejku intymnego. Przede wszystkim dlatego, że jest to pierwszy tego typu produkt, który pojawił się na polskim rynku. Ma świetną cenę, superopakowanie i jest totalnie wielofunkcyjny. To zabawne, bo wymyślając go, nie mieliśmy pojęcia, że nasze klientki będą go stosowały na tyle sposobów. Czasami nas zaskakują tym, jak go używają: nakładają go na końcówki włosów, zmywają nim makijaż, smarują psom łapki zimą, by się nie odparzyły od soli. Czy ekostandardy z firmy przenosisz na życie codzienne? Tak. Tak jak w firmie staramy się wdrażać nowe ekokroki i być coraz bardziej świadomi, tak samo to wygląda w moim prywatnym życiu. Nie ukrywam, że jeszcze 10 lat temu, jak chodziłam na zakupy, to każdą marchewkę chowałam w oddzielną plastikową torbę. Teraz, kiedy widzę takie zachowanie, to mam ochotę głośno zwrócić uwagę (śmiech). Nie ma już odwrotu, musimy być bardziej odpowiedzialni. W pracy i na co dzień.
To, co dobrze wygląda na Instagramie, w życiu jest trudne (albo paskudne). Jak odnaleźć się w skomplikowanym EKOświecie
Ekologia jest hot, ale to, co dobrze wygląda na Instagramie, w życiu jest trudne albo paskudne. Popełniamy błędy i szybko się zniechęcamy. A wyrabianie ekonawyków musi potrwać.
W tym artykule: Ekologicznych nawyków należy się uczyć Za wygody XXI wieku trzeba zapłacić przyzwoitością Ekożycie jest proste, ale trzeba być konsekwentnym Ekojedzenie nie zawsze jest eko Higiena może być wielorazowa Jak nie zwariować w ekoświecie Ekologicznych nawyków należy się uczyć Pocieszę cię: nawet jeśli zdarzy ci się wyrzucić słoik do zwykłego kosza, nie przyjedzie po ciebie ekopolicja. Ekologia nie sprowadza się też do nieużywania plastikowych słomek. To coś dużo bardziej obszernego – myślenie o zasobach, kierowanie się na co dzień zdrowym rozsądkiem, optymalizacja wyborów. Nie wszystko spoczywa na twoich barkach i od jednego plastikowego kubka system się nie zawali. Nie można przerzucać całej odpowiedzialności na biednego konsumenta, należy za to wprowadzać rozwiązania systemowe, tak byśmy dokonywali wyborów portfelem. I to naprawdę powinno wystarczyć. A ekologicznych nawyków możemy się powoli (i popełniając błędy) nauczyć. Upcykling w Polsce – co to jest? Wszystko, co warto wiedzieć na początek Zamiast wyrzucać można naprawiać, odnawiać, oddawać i upcyklingować. Jeśli serce boli Cię nie na widok wyrzucania nie tylko jedzenia, a dodatkowo uwielbiasz rzeczy z duszą – ta ostatnia opcja może wyjątkowo Ci się spodobać. Co to jest upcykling? Jak wygląda upcykling w Polsce? Pomyśleć, że niektórzy (np. ja) wychowali się w czasach, kiedy puste butelki zostawiało się pod drzwiami, aby rano znaleźć je napełnione mlekiem (ideał recyklingu?). Kiedy do sklepu zasuwało się z dzierganymi na szydełku siatami, a pierwsze plastikowe torby z logo Boss lub Aldi nosiło się dumnie zamiast torebki. W tamtym świecie puszki po piwie nie wymagały złomowania, bo lądowały jako upragniona części kolekcji na meblościankach w pokojach nastolatków, a do picia mieliśmy kompot i herbatę. Nie było plastiku, nie było dylematów. Ale zamiast wzdychać, że kiedyś to były czasy, a teraz ich nie ma, trzeba próbować wybrnąć z kryzysowej sytuacji. Za wygody XXI wieku trzeba zapłacić przyzwoitością Wygodne życie przyniosło ze sobą wiele radości. Miło jest posiedzieć w klimatyzowanym pomieszczeniu, gdy na zewnątrz upał, polecieć na wakacje, kupić kawkę i snuć się z nią po mieście. Za te wygody trzeba zapłacić minimalną przyzwoitością – segregować odpady, sprzątać po sobie. Ale i to niektórym przychodzi z trudnością. W jakie pułapki wpadamy najczęściej? Spróbuj usiąść i się zastanowić, kiedy ostatnio chciałaś zrobić coś jak należy, ale ups, nie wyszło. Ja za każdym razem, jadąc do sklepu, zapominałam wielorazowych siatek. I co z tego, że mam ich pokaźną kolekcję, kiedy zawsze wychodziłam z supermarketu z owocami pakowanymi w plastiki i z wyrzutami sumienia jak stąd do Madagaskaru. Oczywiście obiecywałam sobie, że to ostatni raz. W końcu wpadłam na sprytny pomysł i spakowałam wielorazowe torby do samochodu, żeby zawsze tam były. Ile zajęło mi rozwiązanie problemu? Wstyd, ale rok. Pomyśl, potem kup. 6 najczęstszych mitów o eko modzie obalonych Osiągnęliśmy apogeum ekomody. Gdziekolwiek spojrzeć, tam greenwashing: marki wiele obiecują, ale realnie mało robią dla środowiska. Nic dziwnego, że się w tym pogubiliśmy. Nasze ekspertki rozprawiają się z najczęstszymi ekomitami. Zakupy to generalnie wyzwanie. Jeśli w tych przez Internet zaznaczymy w formularzu, że nie chcemy, aby wybrane przez nas produkty zostały zapakowane w siatki plastikowe, tylko w papierowe, dostajemy zakupy w papierze, ale w środku np. mięso w foliowych reklamóweczkach. Nie bądźmy upierdliwi, jak inaczej przewieźć kurczaka. Z kolei gdy już pójdziemy do miejscowego sklepu z własnym pojemnikiem i poprosimy ekspedientkę o ukrojenie nam kilku plasterków sera, możliwe, że dostaniemy je do pojemnika, ale… przełożone folią spożywczą. Ekożycie jest proste, ale trzeba być konsekwentnym No dobra, nie czepiajmy się drobiazgów. Weźmy na warsztat kupowanie jedzenia w jednorazowych pojemnikach (jogurty, kefiry, pomidorki koktajlowe, masło klarowane). Co ambitniejsi ekologicznie sadzą zioła w kubkach po kawie, z pudełeczek po jogurtach robią tacki na biżuterię, a ze słoików – świeczniki na Halloween. Tylko ile można ich naprodukować? Poza tym ich wartość estetyczna jest wątpliwa, a zamiast zaśmiecać planetę, zagracasz nimi własny dom. Jak to się ma do minimalizmu? Nie kombinujmy, pozostańmy przy sprawdzonej segregacji śmieci. I tu znowu pułapka. Jak je racjonalnie pomieścić? Nie wspomnę już o gromadzeniu własnego kompostu na balkonie (to sport ekstremalny), ale w niewielu małych kuchniach znajdzie się miejsce na pięć różnych pojemników. Zresztą żyjemy w czasach zakupów online i nieustannych pielgrzymek kurierów z kolejnymi paczkami pod nasze drzwi – z ręką na sercu przyznaj się, ile kartonów potrafisz wyprodukować w tydzień. Inna rzecz, że parę zawsze warto mieć pod ręką, przydadzą się pod transparenty na protest. O ile kosze na odpady mieszane i odpady bio dobrze trzymać w kuchni pod zlewem, o tyle trzy pozostałe frakcje można umieścić w jakimś zamkniętym miejscu (skrzynia w kuchni, szafa w przedpokoju). Wystarczy wstawić do nich trzy duże torby z Ikei (łatwo się je wynosi) i tam wrzucać konkretne odpady. A ile razy zdarzyło ci się wyrzucić baterię do zmieszanych albo wylądował tam przeterminowany ibuprofen? One też powinny trafić we właściwe miejsca, ale czasami koszt przechowywania jest większy, leżą na widoku, aż w końcu przy kolejnych porządkach nie wytrzymujemy i wrzucamy do zwykłych śmieci. A co z kwiatami, które zdążyły uschnąć, zanim przyszły z nami do domu? Ponura doniczka z półmartwym storczykiem czy mandarynką to podwójny powód do smutku. Bo drzewko nie żyje, bo my jesteśmy beznadziejne, że nie utrzymałyśmy go przy życiu. Daj spokój, kwiaty są frymuśne jak ludzie na kacu. Potrzebują a to wilgotno, a to ciemno, a to, żeby nie było przeciągu. Ale wyrzucić kwiecie zwłoki – jakoś głupio. Są strony na Facebooku, gdzie można oddać takie rośliny tym, którzy uwielbiają je ratować. Albo wystawić w miejscu, z którego raczej ktoś je zabierze, jak wystawka w śmietniku. Jak oszczędzać wodę: 5 sposobów, by wydawać mniej na wodę i dbać o środowisko Jak oszczędzać wodę? Rozsądne korzystanie z tego surowca pozwala nie tylko na zaoszczędzenie sporej sumy pieniędzy, lecz także działa korzystnie na środowisko. W jaki sposób możesz ograniczyć zużycie wody w swoim domu i ogrodzie? Lista naszych grzeszków zapewne jest dłuższa. Korzystasz z programów ekologicznych w pralce i zmywarce? Pewnie nie, bo są dłuższe. Wrzucasz do zmywarki szklankę po wypiciu wody i łyżeczkę po jednorazowym zamieszaniu herbaty? Mnie się, niestety, zdarza. Wyłączasz na noc listwę z prądu? A ona też ciągnie prąd. Oświetlenie energooszczędne? Teraz szczęśliwie zapewnia już niezłą jakość światła, ale kiedyś było ono tak prosektoryjne, że nie siedziałabym przy takim, choćbym miała być ostatnią nieekologiczną osobą na świecie. Ekojedzenie nie zawsze jest eko Widzicie same, jak to brzmi! Ci, którzy są dobrzy w te klocki (koniecznie zajrzyjcie na @jagna.niedzielska), to naprawdę mistrzowie, potrafią z obierek wyczarować bulion do risotto. Ale co ze zwykłymi konsumentami? Świeże i jędrne zawsze wygra w sklepie z tym pomarszczonym i wczorajszym. Nie ma mocnych. Dotyczy to zwłaszcza warzyw i owoców, bo po nich ewidentnie widać wiek. Po pakowanych wędlinach, mięsie, gotowych daniach już nie, bo konserwanty nieźle sobie z tym radzą. Kupowanie ekojedzenia, to kolejna przestrzeń najeżona minami. Rzadko możemy mieć pewność, czy to, co kupujemy, jest naprawdę eko. I nie zyskamy jej, dopóki same tego nie wyhodujemy. Warto jednak zawsze kupować tyle, ile możemy zjeść, bo najbardziej eko jest niewyrzucanie jedzenia. Do tego, niestety, potrzeba wielkiej logistycznej przenikliwości. Jeśli nie mamy możliwości utylizowania żywności w formie, w jakiej robiło się to kiedyś na wsiach, może kupujmy mniej? Kiedyś zwierzaki dojadały po ludziach wszystko, bo taki był zwyczaj. Nie było resztek. Dziś domowe słodziaki mają własne jedzenie w osobnych puszkach i pudełeczkach, które też ostatecznie lądują w śmieciach, zwiększając liczbę globalnych odpadów. Kolejny punkt to woda. Wszyscy mamy ekologiczne bidony i butelki (ja nawet kilkanaście). Tylko znowu pytanie, czy za każdym razem, gdy wychodzę z domu, zabieram go ze sobą. Fakt, nie zabieram, bo nie wychodzę (od roku). A kiedy wychodziłam, np. na rower, piłam smutno i bez satysfakcji swoją ciepłą kranówkę z bidonu, marząc o zimnej wodzie perlage ze szklanej butelki. Cóż, wyrobienie dobrych dla świata nawyków wymaga od nas nieco pokory. Kylie Jenner została nazwana „klimatyczną kryminalistką”. Co takiego zrobiła?! Kylie Jenner postanowiła wybrać się w podróż prywatnym samolotem, która trwała jedynie 17 minut. Internauci i internautki nie pozostawili i nie pozostawiły na niej suchej nitki. Celebrytka została nawet nazwana „klimatyczną kryminalistką”. Co teraz myślisz o całym tym instagramowo uroczym ekoświecie? Drewniane sztućce i talerzyki ze skrobi, którą można spałaszować. Fajnie, ale ja na przykład po zjedzeniu posiłku nie mam ochoty dojadać talerzem (niestety, wolę ciastko), a kiedy wkładam do ust drewniany widelec, wyobraźnia natychmiast przenosi mnie do gabinetu laryngologa, a ja słyszę: „Dziecko, powiedz: aaaa”. Noszenie przy sobie metalowej lub bambusowej słomki? Do zrobienia. Ale trzeba pamiętać, aby je dobrze myć, bo dżin z tonikiem sączony po sojowym latte, może mieć nieciekawy smak… Higiena może być wielorazowa Wchodzimy do łazienki i od razu widać, że tu też łatwo wdepnąć na minę. Nawet całkiem dosłownie. Jakie macie doświadczenia z pieluchami wielorazowymi, czyli czymś, co trzeba ostatecznie prać? Czapki z głów przed tymi, którzy ich używają. Wielorazowe tampony i podpaski? Takie produkty są już w sprzedaży, podobnie jak majtki menstruacyjne. Póki co ten problem nas przerasta. Dosłownie, bo zużyte środki higieniczne to ogromna część globalnej góry śmieci. Tylko jak porzucić tę wygodę? W domu można używać pieluch wielorazowych, a wychodząc z małym dzieckiem na spacer, zakładać jednak owego i cudownego, i przerażającego pampersa? W przypadku menstruacji całkiem dobre notowania mają kubeczki menstruacyjne. Wydają się sensowe i higieniczne. Na pewno są bezpieczne. Kolejny punkt na liście: kosmetyki. Czy kupujesz tylko takie w opakowaniach typu refill, do ponownego napełnienia? Gdy kończysz krem, do którego pojemnika wyrzucasz słoik? Do kosza w łazience, prawda? A jak u ciebie z wacikami? Wielorazowe, mięciutkie są całkiem przyjemne, tylko skoro po każdym użyciu należałoby je dokładnie wyprać, to czy ostatecznie nie jest to zawracanie głowy i Wisły kijem? Prawdopodobnie zużyjemy więcej wody. Może myć buzię gąbką i spłukiwać ją po użyciu? Àpropos gąbek – wiem, że najwięksi ekotwardziele mają własne, wydziergane na szydełku z konopnej włóczki. Uważacie je za bardziej higieniczne od zwykłych gąbek? Ja nie. Są dosyć paskudne, ale ktoś je lubi. Bakterie. Może po prostu warto wydłużyć cykl życia tej zwykłej: używać jej tak długo, jak się da, nie wymieniać co tydzień, a na koniec dać jej jeszcze szansę wykazać się np. przy myciu podłóg? Przystanek wanna. Uwiera ekologów i tych, którzy myją się wyłącznie pod prysznicem. Choć jeśli wziąć pod uwagę, że dla tych, którzy w wannie leżą godzinami, taki seans to jednocześnie wodna psychoterapia, relaks, wyciszenie i zamiennik prozacu, to może ostatecznie te koszty nie są znowu takie duże. Poza tym jest jeszcze coś takiego jak (spokojnie, ochłońcie, nim mnie osądzicie) kąpiel w jednej wodzie. Dzieci tak robią. A żyjący w jednej rodzinie dorośli też mają zaprzyjaźnione mikrobiomy i bakterie, więc czemu nie? Zużycie wody – mniejsze niż suma kąpieli pod prysznicem każdego z domowników. Jak nie zwariować w ekoświecie Jeśli na horyzoncie pojawia się nowy moralny obowiązek (a takim jest od jakiegoś czasu życie eko), musimy go jakoś przerobić. Część osób idzie w denializm (negację: „nikomu nic do moich śmieci”). Inni popadają w nadprogramowy aktywizm i zamieniają się w ekofreaków. Niektórzy dołączają do tego jeszcze ewangelizację i nawracanie innych. To wszystko mechanizmy psychologiczne pozwalające zasymilować zagadnienie. Gdy szał minie, będziemy mogli na spokojnie odkryć swoje ekoprzyzwyczajenia. Nikomu nie udaje się żyć w stu procentach ekologicznie, może oprócz mnichów. Wirujemy w wielkiej machinie konsumpcji i wyrzutów sumienia. Niezłym pomysłem będzie zatem metoda małych kroków. Myślmy o planecie, ale nie biczujmy się, gdy czasem zdarzy nam się zapomnieć. Wystarczy, że na początek zmienisz jedną rzecz dziennie i będziesz z siebie zadowolona. Zwłaszcza o tym drugim koniecznie pamiętaj!
Odpowiedzialność w modzie. Co dla lepszej przyszłości może zrobić każda i każdy z nas?
Odpowiedzialność w modzie jest hot! Co dla lepszej przyszłości może zrobić każda i każdy z nas? Zosia Zochniak, współzałożycielka marki Ubrania do Oddania i niezłomna propagatorka mody cyrkularnej, namawia, by być jak własna babcia.
W tym artykule: Zosia Zochniak o tym, czym w praktyce jest odpowiedzialność w modzie i jak wygląda walka z greenwashingiem Zosia Zochniak o indywidualnej odpowiedzialności w modzie: „Warto kupować rzeczy, które będą nam służyć” Można szukać przyszłości mody w metawersum i cyfrowych ubraniach, można też ją odnaleźć w zmianie przepisów i nawyków konsumenckich. O tym, jak zmienia (i musi się zmienić) branża mody Angelika Kucińska rozmawia z Zosią Zochniak, współzałożycielką marki Ubrania do Oddania, która przyjmuje nienoszoną odzież, a każdy przekazany ciuch wspiera organizacje pomocowe. Angelika Kucińska, GLAMOUR: Opamiętaliśmy się wreszcie i kupujemy mniej? Zosia Zochniak: Nie. I nie będziemy kupować mniej. Strategia Komisji Europejskiej dotycząca wyrobów włókienniczych w obiegu zamkniętym – oficjalna dyrektywa przyjęta w marcu 2022 roku – definiuje cele dla przemysłu tekstylnego. Określa, co zrobić, by ubrania służyły nam dłużej, żeby poprawić ich jakość, zagwarantować klientom marek odzieżowych prawo do reklamacji, naprawy itd. W tej samej strategii znajdziemy też informację, że do 2030 roku konsumpcja w obszarze tekstyliów wzrośnie o 60 proc. Już teraz produkujemy rocznie 100 miliardów sztuk ubrań, butów i akcesoriów – dla 8 miliardów ludzi na świecie. Jemy i będziemy jeść jeszcze więcej mody. Z czego wynika ten wzrost? Mamy mniej pieniędzy, jesteśmy bardziej świadomi – te dwa czynniki powinny zmniejszać konsumpcję ubrań. To wynika z tego, że ubrania są bardzo tanie. Inflacja i wojna w Ukrainie wpłynęły na ceny produktów i usług w każdej branży poza odzieżową. Tam nie zostały podniesione ceny produktów, ponieważ branża odzieżowa pracuje na bardzo wysokich marżach. A poza tym kupujemy, żeby poprawić sobie humor. Ubrania są tak tanie, tak łatwo dostępne, tak dynamicznie zmieniają się trendy, a my chcemy być tego częścią. Nie chcę dyskredytować takich decyzji zakupowych, mówić, że jesteśmy egoistami, którzy ponosząc wszystkie koszty środowiskowe i ekonomiczne, decydują się na kupowanie ubrań, żeby poprawić sobie nastrój. Tak jednak jest. Kupowanie daje poczucie sprawczości, podnosi naszą samoocenę. Co ciekawe, tylko do momentu powrotu z zakupami do domu, bo potem, jak pokazują badania, często dopadają nas niezrozumiałe wyrzuty sumienia. Zosia Zochniak o tym, czym w praktyce jest odpowiedzialność w modzie i jak wygląda walka z greenwashingiem W zeszłym roku dołączyłaś do grona ekspertek i ekspertów, które miało opracować kodeks etyczny dla branży mody. Co to za grupa? To grupa powstała z inicjatywy Sekretarza Generalnego ONZ, działamy w ramach UN Global Compact. Spotykamy się raz w miesiącu, nazywamy te spotkania naszym okrągłym stołem na rzecz odpowiedzialnej mody. Opracowujemy nową definicję mody w Polsce – tak należy to nazwać. Strategia Komisji Europejskiej zawiera jasno określone założenia dotyczące ekoprojektowania, metek i cyfrowych paszportów, jakości produktów, polityki cenowej, jawnego łańcucha dostaw, prawa do rękojmi i tysiąca innych rzeczy. My opracowujemy scenariusze dla polskiej branży, które pomogą zaadaptować się do zmian. Złożyliśmy naszą interpretację strategii do ministerstwa i czekamy, aż ruszy jej realizacja. Strategia Komisji Europejskiej musi zostać wdrożona w 2025 roku. Jako kraj członkowski Unii Europejskiej nie mamy wyjścia, przedsiębiorstwa będą musiały wprowadzić i realizować postanowienia dyrektyw. Co to oznacza dla mniejszych firm? Wyobrażam sobie, że wielcy gracze zawsze sobie jakoś poradzą. Niekoniecznie. Duże, globalne brandy produkują poza Europą, a 60 proc. CO2 jest emitowane do momentu dostarczenia ubrania do sklepu. Z kolei marki, które produkują lokalnie, w Europie czy w Polsce, emitują zdecydowanie mniej, a jednym z celów strategii jest doprowadzenie do tego, by branża odzieżowa była zeroemisyjna. Ekoprojektowanie to projektowanie odpowiedzialne i od niego wszystko się zaczyna. Ubrania powinny być trwałe, dobrze wykonane, mieć dobry skład. Eksperci Komisji Europejskiej doszli do wniosku, że jeśli zmuszą branżę, by odeszła od produkowania jednorazowych ubrań, to cykl życia każdego ciucha wydłuży się, a właśnie o to chodzi, żeby był jak najdłuższy, bo wtedy są zwracane zasoby zużyte na jego produkcję. Dużym game changerem na polskim podwórku będzie obowiązek dołączania do produktu cyfrowego paszportu. Kupujesz sos pieczeniowy w torebce i na tyle opakowania masz cały skład. Grzyby w proszku, tyle sody, tyle barwników itd. Z ciuchami będzie tak samo. W paszporcie cyfrowym znajdziesz informację, gdzie ubranie zostało wyprodukowane, z jakich materiałów, jakich barwników i substancji chemicznych użyto. Formaldehydu, który stosuje się do mumifikowania zwłok, używa się też powszechnie w branży odzieżowej np. do utrwalania prasowanek z „Psim patrolem” na piżamkach naszych dzieci. Rodzice nie mają świadomości, że stosuje się tę substancję, że jest rakotwórcza i że określono maksymalne normy jej użycia, które są permanentnie przekraczane. Bo przy tej nadprodukcji odzieży brakuje instytucji i możliwości, by zweryfikować każdy ciuch. Ale gdy zostaną wprowadzone cyfrowe paszporty, będziesz mogła przeczytać, że do produkcji piżamki z „Psim patrolem” czy Elzą użyto formaldehydu, który jest substancją szkodliwą, będziesz mogła podjąć w pełni świadomą decyzję zakupową. Więcej niż trendy. Czyli technologia w służbie mody O wpływie najnowszych technologii na projektowanie, a konkretnie o tkaninach przyszłości rozmawiamy z Ewą Polkowską, ekspertką w dziedzinie zrównoważonego projektowania ubioru oraz innowacyjnych materiałów w przemyśle tekstylnym i odzieżowym, absolwentką Copenhagen School of Design Technology i Designskolen Kolding oraz wykładowczynią Międzynarowowej Szkoły Kostiumografii i Projektowania Ubioru. Chcecie wiedzieć, jakie odpady można zamienić na ubrania? Czytajcie dalej. Cyfrowe paszporty będą zawierały nie tylko informację o kompletnym składzie ubrania, ale też o drodze, którą przebyło, zanim trafiło do sklepu. Będzie wiadomo, skąd przyjechało i jak szkodliwy dla środowiska jest jego transport. I jak wygląda ta droga. Przyjęło się, że ubrania produkuje się w Bangladeszu. Stają nam przed oczami kolorowe rzeki i dzieci pracujące w szwalniach. Tymczasem Bangladesz dysponuje jedną z lepszych technologii produkcji, dostosowanych do standardów europejskich. Gdyby faktycznie wszystkie ubrania były produkowane w Bangladeszu, problem byłby trochę mniejszy. Niestety, producent, który chce optymalizować koszty, dżinsy szyje w Bangladeszu, ale farbuje je w Tadżykistanie, a guziki przyszywa w Birmie. Ciuch, zanim trafi na sklepowy wieszak, pokonuje dystans nawet 50 tysięcy kilometrów. Mógłby okrążyć Ziemię. W strategii KE znalazł się też zapis, że nie będzie już można stosować określeń „ekologiczny”, „eco-friendly”, jeśli nie zostanie to dowiedzione. Jak dowieść ekologiczności ubrania? Są certyfikaty, które określają, czy np. materiały użyte w produkcji spełniają odpowiednie normy. Niestety, certyfikacji też się nadużywa. Takim nadużyciem jest określanie ekologicznym ubrania, które co prawda zostało uszyte z bawełny organicznej, ale została ona potraktowana hektolitrami chemii i z organicznej została jej tylko nazwa. To greenwashing. KE będzie wymagała kwitów na to, że produkujesz ekologicznie. Musisz mieć papier. Rozwiązania są różne. Możesz np. szyć i farbować w certyfikowanych szwalniach i farbiarniach. Cały proces produkcji i dostaw będzie objęty certyfikacją, bo nie chodzi tylko o chemię, materiały, uprawy bawełny. Będzie też brane pod uwagę, czy np. producent korzysta z własnych oczyszczalni wody albo fotowoltaiki, bo ekologiczny będzie ten, który będzie najmniej emisyjny – tak można to najprościej ująć. Zosia Zochniak o indywidualnej odpowiedzialności w modzie: „Warto kupować rzeczy, które będą nam służyć” Powiedziałaś, że pięć lat temu, gdy startowały Ubrania do Oddania, nie wiedziałaś zbyt wiele o branży mody. Wiedza, którą zdobyłaś po drodze, wpłynęła na Twoje postrzeganie przemysłu tekstylnego? Impulsem do założenia Ubrań do Oddania była moja własna szafa. Sama byłam kompletnie nieświadomą osobą na konsumpcyjnym haju. Jako dziewczyna z małego miasta żyjąca w Warszawie uważałam, że jak cię widzą, tak cię piszą, więc na każdą sobotnią imprezę na Mazowieckiej musiałam iść w całkowicie nowym outficie, od butów, przez sukienkę, po bieliznę i torebkę. W czwartek po pracy szłam do galerii na zakupy. Nie miałam świadomości, w jakich warunkach i z czego są produkowane ubrania, przez kogo, za jakie pieniądze. Zobaczyłam prawdę o konsumpcji mody w Polsce, gdy uruchomiliśmy Ubrania do Oddania, a nasz magazyn zaczęły zalewać ciuchy często nowe, z metkami. Całe kartony rzeczy. Mnóstwo butów, które pewnie zostały raz włożone. Najpierw zobaczyliśmy w drugim obiegu szansę na biznes, potem możliwość wyregulowania rynku, który jest ogromny. Dopiero obsługa drugiego obiegu uświadomiła mi, że my, konsumenci, jesteśmy na końcu łańcucha, który gdzieś się przecież zaczyna i warto zobaczyć, jak ten początek wygląda. Zaczęłam zdobywać informacje, choć nie było to proste, bo przecież branża odzieżowa nie ma interesu w tym, żebyśmy widzieli, jak i za ile została wyprodukowana bluza czy sukienka, która wisi na ładnym wieszaku w pachnącym sklepie. Na początku bardzo krytykowałam modę. Byłam krzykaczką, która namawiała ludzi, żeby przestali kupować, i mówiła im, że branża odzieżowa powinna zniknąć. Z czasem otworzyłam się na dialog i zrozumiałam, że wielką szansą jest wejście w struktury legislacyjne, współpraca z Komisją Europejską czy ONZ, jakakolwiek możliwość zderzenia się z tym światem pozwoli nam wprowadzić zmianę. Odeszłam od krytyki na rzecz szukania rozwiązań. Paradoksalnie nie ma znaczenia, czy kupisz coś w pierwszym, czy drugim obiegu, bo odpowiedzialna moda zaczyna się, gdy będziesz z tej rzeczy korzystać. Ważne jest, ile razy tę rzecz włożysz, jak ją będziesz prała, jak ją będziesz trzymała w szafie i co z nią zrobisz, gdy uznasz ją za nieprzydatną. Bardzo trudno zobaczyć ten cały cykl w momencie zakupu, który jest często impulsywną decyzją. I nie ma tu idealnego rozwiązania. Ja dzielę się ze swoją społecznością wskazówkami, które sprawdziłam na sobie. Przejrzałam szafę, sprawdziłam składy ubrań i nagle okazało się, że chodzę cała w plastiku, więc nic dziwnego, że mam ciągłe problemy ginekologiczne. Wystarczyło zamienić poliestrowe koronkowe majtki z Victoria’s Secret na takie z bawełnianą wkładką. Dla mnie to było „wow”, dla innych może też będzie. Dlatego namawiam, by być wybrednym konsumentem. Wydajemy na ubrania pieniądze, na które ciężko pracujemy. Warto więc kupować rzeczy, które będą nam służyć. Mówiąc o przyszłości mody, skupiamy się na technologii, nowych materiałach, ubraniach cyfrowych. A może przyszłością jest właśnie zmiana podejścia? Przyszłość mody odkryły nasze babcie. Dziś odmieniamy przez wszystkie przypadki modę cyrkularną i zachwycamy się, że ktoś uszył sobie fartuch z prześcieradła. A przypomnij sobie czasy dzieciństwa i babcię, która wykładała kosz na śmieci gazetami, a zużytą pościel przerabiała na ścierki. Nie wiem, czy metawersum i skóra z ananasa są przyszłością mody. Wiem jednak, że przyszłościowa jest troska o to, co już mamy, i korzystanie z zasobów już wyprodukowanych. Przyszłością jest odpowiedzialność. Rozmowa pierwotnie ukazała się w magazynie GLAMOUR w marcu 2023 roku. Zapraszamy do Glamour Academy. „Będziemy pogłębiać wiedzę o sobie samych i o świecie" – wyjaśnia redaktorka naczelna Katarzyna Dąbrowska Glamour Academy to nowy projekt, w którym prezentujemy bieżącą wiedzę na różne ważne tematy. W każdym miesiącu omawiamy inny obszar naszego życia i publikujemy treści, które pomogą zgłębić dane zagadnienie.
Tak będzie wyglądać przyszłość ludzkości. Kryzys klimatyczny już za nami, teraz to jest katastrofa
Sporo mówi się o kryzysie klimatycznym. Kryzys to już był. Teraz to jest katastrofa. Pytanie, czy da się z niej wyjść bez strat. Zadajemy je osobie, która bada megatrendy przyszłości, Kamilowi Wyszkowskiemu z ONZ.
W tym artykule: Scenariusz nr 1: katastroficzny Scenariusz nr 2: optymistyczny Scenariusz nr 3: realistyczny Usiądź wygodnie na wspomnianej w tytule kanapie z kubkiem ulubionej kawy, a ja przedstawię ci kilka losowo wybranych faktów. Dziś na świecie żyje 7,5 mld ludzi, a program ludnościowy ONZ szacuje, że w 2100 r. będzie nas około 11 mld. Prawdopodobnie do 2050 r. temperatura w Polsce będzie się wahać między 30 a 35 st. C. Ilość marnowanej rocznie w Polce żywności wystarczyłaby do wykarmienia całej Warszaw przez następne 10 lat. Uszycie jednej (nawet nieszczególnie ładnej) koszulki ze zwykłej bawełny pochłania 700 litrów wody i… 8 tys. rozmaitych środków chemicznych. Wyprodukowanie foliowej torby trwa sekundę, jest używana przeciętnie przed 25 minut, a rozkłada się jakieś 400 lat. Rynek wody butelkowanej na świecie wyceniany na jest na ok 800 mld dolarów rocznie. Aha, no i bingo – pandemia. Słyszysz o zero waste, ale nie do końca wiesz, co to znaczy? Oto, jak żyć w zgodzie z ideą ekologicznego minimalizmu Co jakiś czas słyszysz o zero waste, ale nie do końca wiesz, co to znaczy? A może rozumiesz, o co chodzi w idei zero waste, ale nie masz pojęcia, jak zacząć ją wprowadzać w życie? W tym artykule znajdziesz wszystkie informacje w pigułce. Sprawdź! Słabo, co? Podejrzewam, że kawka przestała ci smakować, że czujesz dyskomfort i niepokój, czytając takie nieładne dane. Coś z tym zrobisz? Można wzruszyć ramionami (na razie wciąż masz wodę i Netfliksa) i pomyśleć: „Jakoś to będzie”. Można też stać się nawiedzoną neofitką eko (ale ostrzegam: zapału starcza na jakieś dwa tygodnie). Temat trzeba ogarnąć na spokojnie i konsekwentnie. Na wszystkich poziomach: globalnym, lokalnym i jednostkowym. Jak będzie wyglądał świat jeśli się ogarniemy, albo (co gorsza) nie? O możliwe scenariusze przyszłości zapytałam Kamila Wyszkowskiego, Krajowego Przedstawiciela i Prezesa Rady Global Compact Network Poland – inicjatywy Sekretarza Generalnego ONZ, powołanej do współpracy ONZ ze światem biznesu. Scenariusz nr 1: katastroficzny Człowiek potrafi nieźle dbać o swoje interesy. Walcząc o jak najwyższą jakość życia, zużył już grubo ponad 80 proc. zasobów naturalnych planety. Problem w tym, że one się kończą, a ludzi przybywa (dziś to 7,5 mld osób, w 2100 będzie nas ok. 11 mld). 50 proc. światowej populacji żyje w miastach i ta liczba stale rośnie. Do 2030 r. na świecie będzie 41 miast o populacji powyżej 10 milionów. Już dziś największe jest Tokio: 38 milionów ludzi w jednym miejscu! A takie miasta będą pożerać najwięcej energii. Już wiemy, że ta wielka machina nie bardzo może wyhamować: nikt dobrowolnie nie zrezygnuje z energii, dzięki której mamy ciepłą wodę, klimatyzację czy światło. Do 2060 r. nadal jej podstawą będą paliwa kopalne (ropa, gaz i węgiel), a ich spalanie wciąż będzie uwalniać dwutlenek węgla, powodując ocieplenie klimatu, topnienie lodowców i zalanie części lądu. Na końcu tego katastroficznego perpetuum mobile możliwe są walki o wodę i jedzenie oraz masowe migracje ludzkości z zalanych terenów. Ekologiczne kosmetyki? Sprawdź, co oznaczają te 4 określenia: naturalne, eco, bio, vege i kupuj w pełni świadomie Coraz więcej osób chce żyć w zgodzie z zasadą #slowlife i nic w tym dziwnego skoro obecne czasy bardzo mocno napędzają tempo życia, konsumpcjonizm, itp. Jednocześnie bardzo cieszy fakt, że konsumenci stają się coraz bardziej świadomi. Wybierają np. ekologiczne kosmetyki, żeby nie stosować niepożądanych przez siebie substancji. Starają się również wybierać produkty, co do których mają pewność, że nie są testowane na zwierzętach. Dzisiaj przybliżymy definicję różnych pojęć, aby w przyszłości żadna marka nie wprowadziła nikogo w błąd. Scenariusz nr 2: optymistyczny Oczywiście, można wyobrazić sobie, że zamykamy w jednym pokoju największych przywódców świata i nie wypuszczamy ich stamtąd, dopóki nie ustalą, że likwidujemy od zaraz wszystkie gazociągi, kopalnie i pola naftowe. Nierealne, niestety. Nikt nie zrezygnuje ze zdobyczy cywilizacyjnych XX i XXI w., a one konsumują ogromne ilości energii. Jakie zatem jest optymistyczne wyjście z tej sytuacji? Można próbować majstrować przy energetyce – przejściowo zwiększyć liczbę elektrowni atomowych (np. we Francji ok. 70 proc. energii pochodzi z atomu), rozwinąć fotowoltanikę, energetykę wiatrową, słoneczną, geotermię czy pompy ciepła. Idealnym rozwiązaniem wydaje się wprowadzenie w życie zasad Green Economy, zrównoważonych i dla człowieka, i dla środowiska. Zmiana modelu konsumpcyjnego byłaby ich naturalną konsekwencją. Każdy z nas mógłby np. zrezygnować z tak zwanych habitatów próżności (wakacji, na które trzeba polecieć, kilku samochodów, klimatyzacji, wymiany całej szafy co sezon, egzotycznych dań, które muszą przelecieć pół świata). Do rozważenia jest klimatarianizm, czyli lokalna dieta nie powodująca emisji CO2 i ocieplenia klimatu. Scenariusz nr 3: realistyczny Wydawałoby się, że ludzie niepostawieni pod ścianą będą uważać, że problem ich nie dotyczy. Tym ciekawsze są wyniki badań z opublikowanego 2 lata temu sondażu Kantar, które mówią, że aż 57 proc. Polaków rozumie pojęcie problemu klimatycznego i uważa, że trzeba coś z tym zrobić (12 proc. jest nawet skłonne dobrowolnie się ograniczać). 26 proc. Polaków nie wierzy w kryzys klimatyczny („zawsze tak było, to cykliczne”), a 12 proc. żyje według zasady „carpe diem” (czytaj: chwytaj dzień, ekologia mnie nie obchodzi). Jeśli mądre i świadome problemu społeczeństwo zacznie wymagać od polityków i biznesu zmian, to najwięksi producenci zareagują i ustalą chociażby cele redukcyjne dla plastikowych opakowań. Nie będą mieli wyjścia. Jeżeli natomiast społeczeństwo dalej będzie miało ekologię w nosie, to biznes nie będzie miał motywacji do zmiany. I tu jest właśnie nasza (twoja) jednostkowa rola. Co możesz zrobić? Nie musisz ruszać się z przysłowiowej kanapy, aby zdobyć wiedzę, wyrobić sobie opinię. Angażować się, powalczyć z intelektualnym lenistwem. Zajrzyj na serwis NASA (jeśli czytasz po angielsku) lub na: naukaoklimacie.pl. Warto wiedzieć więcej, mówić o tym głośno i swoimi zachowaniami (nie samym wygłaszaniem sądów) dawać proekologiczny przykład. Jako konsumenci mamy wiele do powiedzenia, bo to my dokonujemy wyborów. A za mądre wybory planeta będzie nam wdzięczna. *Kamil Wyszkowski – mówi, że interesuje się megatrendami, czyli zarządzaniem zmianą w perspektywie najbliższych 30–50 lat. W ONZ zaczął pracę 18 lat temu i zajmuje się tam sprawami klimatu. 7 rzeczy, dzięki którym twoja pielęgnacja stanie się bardziej przyjazna środowisku Czy pielęgnacja i codzienne rytuały mogą być przyjazne środowisku? Okazuje się, że tak. Wystarczy wprowadzić do swojego życia kilka (prostych) zmian. Oto 7 rzeczy, na które warto zwrócić uwagę!
Upcykling w Polsce – co to jest? Wszystko, co warto wiedzieć na początek
Zamiast wyrzucać można naprawiać, odnawiać, oddawać i upcyklingować. Jeśli serce boli Cię nie na widok wyrzucania nie tylko jedzenia, a dodatkowo uwielbiasz rzeczy z duszą – ta ostatnia opcja może wyjątkowo Ci się spodobać. Co to jest upcykling? Jak wygląda upcykling w Polsce?
W tym artykule: Co to jest upcykling? Upcykling ubrań – dobry trend Upcykling w Polsce – lista marek Co to jest upcykling? Upcykling to przede wszystkim dawanie rzeczom drugiego życia. Może to być zniszczony stół, podarta zasłona, dziurawy koszyk czy cokolwiek innego, co zwykle trafia od razu na śmietnik. Dzięki upcyklingowi takie przedmioty zyskują nie tylko nowe funkcje i wygląd, ale także wyższą wartość. Produkty powstałe w procesie upcyklingu są zwykle ładniejsze i droższe niż przedmioty, z których je stworzono. Czym różni się recykling od upcyklingu? Warto podkreślić, że upcykling to nie to samo, co recykling. Recykling obejmuje głównie materiały przemysłowe, takie jak plastik, papier, metal i szkło – i przetwarza je, aby wyprodukować z nich nowe produkty codziennego użytku. Z kolei upcykling nie niszczy materiału, z którego został wykonany przedmiot, ale zmienia jego formę, aby posłużył innym celom. Tę różnicę dobrze oddają poniższe przykłady: Recykling to np. przetwarzanie plastiku z butelek, aby powstały z nich polarowe bluzy. Po butelkach nie ma śladu, a same bluzy nie mają wyższej wartości ze względu na swoje pochodzenie. Upcykling to np. ręcznie szycie plecaków ze starych banerów reklamowych. Materiał nie został zniszczony, ale zyskał nową formę. Dalej widać wzory i teksturę, dzięki czemu plecaki są unikalne i warte więcej niż poduszki powietrzne czy „zwyczajne” plecaki. Upcykling w Polsce jako hobby i sztuka Pojęcie upcyklingu dotyczy nie tylko tworzenia rzeczy do sklepów. W jego spektrum znajdują się także domowe projekty typu DIY oraz dzieła artystów. Przyjrzyjmy się najpierw pierwszej opcji. Lubisz samodzielnie tworzyć przedmioty, jesteś kreatywna/y i kręci Cię styl życia zero waste? Zacznij praktykować domowy upcykling, czyli przerabianie przedmiotów, które wiele osób bez wahania by wyrzuciło. Nie chodzi oczywiście o gromadzenie na siłę. Sednem jest wykorzystanie tego, co już masz – zamiast odruchowego kupowania nowych przedmiotów. Oto kilka pomysłów na rozpoczęcie przygody w upcyklingiem: Torba na zakupy z koszulki Wieszaczki z łyżek Meble z palet Otwarta garderoba z drabiny Świeczki własnej roboty w filiżankach Taca na świece z lustra Doniczki na zioła z puszek Domowy upcykling to jeden z wielu świetnych sposobów na ograniczenie zarówno odpadów, jak i zakupów. Bonusem jest przyjemność spędzenia czasu w samotnej koncentracji lub wręcz przeciwnie – na zabawie z rodziną czy znajomymi. Wszystko zależy, na co masz ochotę i w jaki sposób najlepiej wypoczywasz. 7 rzeczy, dzięki którym twoja pielęgnacja stanie się bardziej przyjazna środowisku Czy pielęgnacja i codzienne rytuały mogą być przyjazne środowisku? Okazuje się, że tak. Wystarczy wprowadzić do swojego życia kilka (prostych) zmian. Oto 7 rzeczy, na które warto zwrócić uwagę! Upcykling ubrań – dobry trend Przerabianie starych ubrań to aktualnie najpopularniejszy trend w ramach upcyklingu. Za jego sukcesem stoją media społecznościowe, przede wszystki Pinterest czy TikTok, gdzie instrukcje pokazujące, jak np. ze starej apaszki zrobić modny top, zyskują miliony wyświetleń. O ile użytkownicy nie kupują rzeczy specjalnie, aby je modyfikować, ale wykorzystują, to co już mają w szafie – takie filmiki są świetnym sposobem, aby przekonać się coraz więcej osób do upcyklingu ubrań, co w dużej skali może zrobić ekologiczną różnicę. Pamiętaj, że za każdym razem, gdy przedłużasz życie swetra czy sukienki – robisz coś dobrego dla planety. Tym bardziej jeśli ograniczasz kupowanie „jednorazowych” ubrań w sieciówkach, które bardzo szybko się niszczą. Upcykling ubrań nie tylko daje nowe życie rzeczom, które normalnie trafiłyby na wysypisko śmieci. Pomaga także w zmniejszaniu zużycia nowych materiałów oraz emisji dwutlenku węgla. Tym samym oszczędza zasoby naturalne oraz generuje minimalny ślad węglowy. Na dodatek rozwija kreatywność, uczy doceniać przedmioty, buduje świadomość ekologiczną oraz pomaga oszczędzać pieniądze. Pomysły na upcykling ubrań Chociaż prawie każdy element garderoby można poddać upcyklingowi, niektóre tkaniny są łatwiejsze w obróbce niż inne. Najbardziej wdzięcznymi ubraniami do przerabiania są te jeansowe i bawełniane. Nie martw się jednak, jeśli miałaś/eś na oku stary wełniany sweter lub wiskozową sukienkę. Przy odrobinie kreatywności z każdego ciucha można stworzyć coś nowego. Poniżej znajdziesz listę inspiracji. Pofarbuj – Nie podoba Ci się kolor lub wzór starej sukienki? A może na środku ma plamę, której nie można już doprać? Kup farbę do ubrań w ulubionym kolorze i daj kreacji drugą szansę. Kuszącą opcją dla osób lubiących kolory jest technika tie dye. Możesz też wypróbować naturalne metody i zabarwić tkaninę cebulą lub skórką awokado. Naszyj – Nie musisz mieć maszyny do szycia, aby poradzić sobie z większością dziur czy rozdarć. W przypadku wielu ubrań genialnie sprawdzą się naszywki, które nasze babcie nazywały po prostu łatami. Mnóstwo wzorów i kolorów kupisz za grosze w sklepach internetowych, a także w pasmanteriach. Zrób poszewkę – Masz w domu sporo ubrań, które są w kiepskiej formie, ale ich tkaniny nie powiedziały jeszcze ostatniego słowa? Zabaw się w ręczne uczycie patchworkowej poszewki na kołdrę lub poduszkę. Poszukaj tutorialu w sieci, zaplanuj sobie wolne popołudnie i ewentualnie zaproś osobę do towarzystwa. Zaceruj dziurę lub dodaj haft – Nie przekonał Cię pomysł z naszywkami? Pomyśl o cerowaniu lub hafcie! Wszystko, czego potrzebujesz to igła, nitka i odrobiona czasu, aby nauczyć się nowej rozrywki. Przytnij – Zmiana starych jeansów na szorty to znane, lubiane, ale niejedyne rozwiązanie z nożyczkami w roli głównej. Np. ze starej kurtki jeansowej możesz zrobić kamizelkę, a z koszulki – crop top. Zrób gumkę do włosów – Tkanina ze starej koszulki, sukienki czy spódnicy doskonale sprawdzi się do uszycia gumki do włosów. To wyjątkowo prosty i szybki projekt, dzięki któremu ocalisz ładny materiał. Zrób matę węchową lub zabawkę dla psa – Z bardziej zniszczonych ubrań również można zrobić pożytek. Po pierwsze polecamy wykonanie maty węchowej do ukrywania smaczków. Po drugie możesz uszyć prostą zabawkę czy szarpak. Wystarczy, że w środek np. koszulki włożysz inne zwinięte ubrania i zaszyjesz – tworząc w ten sposób prostą maskotkę. Wykorzystaj jako ściereczkę – W ostateczności każde ubranie możesz na kwadraty, aby używać jako ściereczki wielkokrotnego użytku. Upcykling w Polsce – lista marek Nie masz czasu lub po prostu ochoty na zabawę z nożyczkami, igłą, nicią czy klejem, a bardzo podoba Ci się idea upcyklingu? Najłatwiejszym sposobem, aby ją wspierać jest kupowanie od marek, które upcyklingują. A mamy ich w Polsce już całkiem sporą gromadkę. Oto kilka z nich, które na pewno warto sprawdzić. Poznaj marki, które promują upcykling w Polsce. Trashki – firma szyje między innymi torby, plecaki, nerki z plakatów, banerów, dętek czy poduszek powietrznych. Brzmi wspaniale, prawda? Żona Johna – marka założona przez Aleksandrę Rałowską, która z pasją szyje kolorowe ubrania, gumki do włosów oraz cudne opaski do włosów. Flea – kolejna malutka marka bogata w prawdziwe perełki ręcznie uszyte z materiałów vintage. W jej ofercie znajdziesz niepowtarzalne kwieciste sukienki, bufiaste bluzeczki czy przesłodkie komplety dla dzieci. Jackob Buczynski – marka autorska, która zyskała popularność za sprawą niezwykle wyrazistych patchworkowych lub bogato zdobionych kurtek z drugiego obiegu. Jego projekty można rozpoznać na ulicy z daleka. Polskie marki upcyklingowe. To właśnie one tworzą najpiękniejsze ubrania i akcesoria z materiałów z drugiego obiegu Wskazujemy polskie marki upcyklingowe, które naszym zdaniem warto znać. W ich kolekcjach znajdziemy najpiękniejsze ubrania i akcesoria tworzone z materiałów z drugiego obiegu. Podkręcą każdą - nawet najbardziej basicową stylizację.
Jak nie zabić Ziemi ubraniami? Te 6 rzeczy musisz zacząć robić już teraz
Moda to jedna z najbardziej szkodliwych dla środowiska gałęzi przemysłu. Co roku produkuje 150 miliardów sztuk odzieży. Na świecie jest nas jakieś 7 miliardów. To, czego nie kupimy, zostaje zniszczone (najczęściej w piecach, emitując do atmosfery metan). Trzeba to zatrzymać.
W tym artykule: Noś śmieci Weź to na warsztat Stare buty, nowa ja Wypożycz #ootd, ale eko Szybka moda zrównoważona Nawet nie chodzi o sieciówki – liczby z poprzedniej strony dotyczą mody „luksusowej”, tej, którą kupujemy z myślą, że starczy na całe lata. Choć branża dokłada coraz więcej starań, żeby wpisać się w zasady ekologii, prawda jest taka, że obecnie moda i zrównoważony rozwój to zupełne przeciwieństwa. Szacuje się, że do 2050 roku przemysł odzieżowy wyrzuci do oceanów 20 milionów ton toksycznych tworzyw sztucznych. Do 2030 ludzie będą potrzebować dwa razy więcej zasobów, niż jest nam w stanie zapewnić Ziemia, a nasze zapotrzebowanie na nowe ubrania wzrośnie o 63%. Brzmi złowrogo, szczególnie że każdego roku Amerykanie wyrzucają 14 milionów ton ubrań – to jakieś 23 kg na osobę. Statystyczny Brytyjczyk pozbywa się 30 kg ciuchów, a Niemiec – 15. Choć brakuje analogicznych danych dotyczących Polski, CBOS zbadał, że nosimy zaledwie 44% z tego, co wisi w naszych szafach. Jak to zmienić? Kupować mniej? Łatwo powiedzieć. Ale najwyższa pora, żeby podjąć kroki w celu poprawy. Mogą być małe, byle konsekwentne. Noś śmieci Rybackie sieci i wyłowiony z oceanów plastik trafiają do naszych szaf za sprawą marek Gucci, Stella McCartney czy Adidas. Brandy współpracują z organizacją Parley for the Oceans (uświadamia społeczeństwo o skutkach zanieczyszczania oceanów) i zamawiają materiały od firmy Aquafil (wytwarza tkaniny z oceanicznych śmieci). Szwedzka sieciówka Weekday szyje kostiumy kąpielowe z odzyskanych z dna oceanu plastików i obiecuje, że do 2020 roku całość bawełny, z której szyją ubrania, będzie pochodzić z odzysku. Polskie marki upcyklingowe. To właśnie one tworzą najpiękniejsze ubrania i akcesoria z materiałów z drugiego obiegu Wskazujemy polskie marki upcyklingowe, które naszym zdaniem warto znać. W ich kolekcjach znajdziemy najpiękniejsze ubrania i akcesoria tworzone z materiałów z drugiego obiegu. Podkręcą każdą - nawet najbardziej basicową stylizację. Weź to na warsztat Oczywista sprawa, ale warto o niej pamiętać. Nowy suwak to wydatek rzędu złotówki. Wszyjesz go w starą kurtkę dzięki pomocy tutorialu na YouTubie. Specjaliści z pralni chemicznych i zakładów krawieckich potrafią zdziałać cuda z ciuchami, których już nigdy nie mieliście w planach włożyć. A przy użyciu farb, naszywek i haftów stworzycie z nich nowe, niepowtarzalne rzeczy. Stare buty, nowa ja Fun fact: sportowe buty rozkładają się przez jakieś 50 lat. „Na świecie rocznie wyrzuca się ponad 300 milionów par” – mówi Martyna Zastawna, która żeby z tym walczyć, założyła WoshWosh, szytą na miarę usługę czyszczenia, odnowy, naprawy i personalizacji butów. Jej ekipa specjalistów potrafi sprawić, że nawet najbardziej znoszone biegacze będą jak nowo narodzone. A jeśli nówki, to jakie? „Najszybciej rozkładają się buty ze skóry naturalnej, ale to bardzo złudne, biorąc pod uwagę, ile szkód dla naszej planety sprawia wyprodukowanie takiej skóry” – tłumaczy Martyna. Zamiast tego poleca skóry wegańskie (np. z ananasa). „Szybko się rozkładają i są przyjazne dla nas, zwierząt i planety”. Pomyśl dwa razy, zanim kupisz kolejną parę. Albo daj nowe życie jednej ze starych. Wypożycz Sukienka na wesele/studniówkę/sylwestra/imprezę firmową to zawsze wyzwanie. Niezmiennie pomocny CBOS donosi, że 87% Polek kupuje kreację na jedną okazję – i to trzy razy do roku. Chyba nie musimy mówić, że to absurdalna strata pieniędzy? Szczególnie że są alternatywy. Na przykład Love The Dress, czyli przestrzeń, w której wypożyczysz kreację na jeden wieczór albo wystawisz swoją sukienkę do wypożyczeń przez klientki – i jeszcze na tym zarobisz. Inna wypożyczalnia, La Poudre, wygodnie dzieli swój asortyment na okazje (osiemnastka, wieczór panieński, koktajl party), a Khaki Rent Fashion oferuje miesięczny abonament. No i nie musisz niczego prać. Jak oszczędzać wodę: 5 sposobów, by wydawać mniej na wodę i dbać o środowisko Jak oszczędzać wodę? Rozsądne korzystanie z tego surowca pozwala nie tylko na zaoszczędzenie sporej sumy pieniędzy, lecz także działa korzystnie na środowisko. W jaki sposób możesz ograniczyć zużycie wody w swoim domu i ogrodzie? #ootd, ale eko Niektóre ciuchy wyglądają dobrze tylko na zdjęciach. Ale i tak je kupujemy – po czym po wrzuceniu jednej fotki odkładamy na dno szafy. Nieodpowiedzialne zakupy to spora część problemu nadprodukcji. Niszę na rynku wywęszył norweski multibrand Carlings. Za drobną opłatą otrzymujemy dostęp do „wirtualnej szafy”. Wybrane przez nas ubrania są wklejane na zdjęcia, którymi natychmiast możemy pochwalić się w mediach społecznościowych. Szyte na miarę tak, żeby powiększyć zaangażowanie na Instagramie. Bez sensu? Pomyślcie o ciuchach, których nigdy nie wkładacie – i o przysłudze, którą wyświadczycie Ziemi. Szybka moda zrównoważona Giganci branży robią sporo, żeby zniwelować szkodliwy wpływ produkcji przemysłowej na środowisko. Ich pomysł na bardziej odpowiedzialną modę zwykle przybiera postać zbiórki – przynosisz ubrania, których nie chcesz, a w zamian dostajesz voucher czy zniżkę na zakupy. Takie programy ma już Guess, Zara czy KappAhl. Showroom.pl zebrał wszystkie swoje ekomarki na specjalnej stronie „czysta moda”, gdzie zwraca uwagę na stosowanie organicznych tkanin, przyjazną przyrodzie produkcję i wsparcie lokalnych producentów. Wśród światowych gigantów promujących ekologię prym wiedzie H&M – poza zbiórkami używanych ubrań w sklepach szwedzka marka co roku wypuszcza osobną kolekcję Conscious, szytą w całości ze zrównoważonych materiałów (organiczna bawełna, produkowany z celulozy tencel czy poliester z odzysku). Jak już kupować, to przynajmniej świadomie. Tekst ukazał się w magazynie Glamour (05/2019). Pomyśl, potem kup. 6 najczęstszych mitów o eko modzie obalonych Osiągnęliśmy apogeum ekomody. Gdziekolwiek spojrzeć, tam greenwashing: marki wiele obiecują, ale realnie mało robią dla środowiska. Nic dziwnego, że się w tym pogubiliśmy. Nasze ekspertki rozprawiają się z najczęstszymi ekomitami.
Pomyśl, potem kup. 6 najczęstszych mitów o eko modzie obalonych
Osiągnęliśmy apogeum ekomody. Gdziekolwiek spojrzeć, tam greenwashing: marki wiele obiecują, ale realnie mało robią dla środowiska. Nic dziwnego, że się w tym pogubiliśmy. Nasze ekspertki rozprawiają się z najczęstszymi ekomitami.
W tym artykule: Mit 1: Ubrania wyprodukowane w krajach pierwszego świata, np. w USA albo w Wielkiej Brytanii, są etyczne Mit 2: Nic na to nie poradzę, że pracownicy fabryk tak mało zarabiają. Przecież to nie moja sprawa Mit 3: Kupuję produkty "eko" albo "sustainable", więc mój ślad węglowy jest mniejszy Mit 4: Naturalne materiały są zawsze eko, a sztuczne - szkodliwe dla środowiska Mit 5: Zakupy z drugiej ręki są zawsze eko i obojętne dla środowiska Mit 6: Luksusowa moda to lepszy wybór, bo w parze z wysoką ceną idzie dbałość o ekologię i etykę Mit 1: Ubrania wyprodukowane w krajach pierwszego świata, np. w USA albo w Wielkiej Brytanii, są etyczne Mit obala Agnieszka Oleksyn-Wajda, radczyni prawna, dyrektorka Instytutu Zrównoważonego Rozwoju u Środowiska Uczelni Łazarskiego, współkierowniczka studiów podyplomowych Prawo i zarządzanie w sektorze mody na Uczelni Łazarskiego. Produkcja w Europie nie jest gwarancją, że ubranie zostało wytworzone etycznie, tj. w pełni odpowiedzialnie społecznie i środowiskowo. Jeśli konsument również pochodzi z Europy, łańcuch dostaw zostaje w takim przypadku skrócony, a tym samym – ograniczone są ślad środowiskowy i emisje gazów cieplarnianych. Sam jednak fakt produkcji w Europie nie daje nam pewności, że warunki pracy były właściwe, podwykonawcy kierowali się kodeksami etyki, a zanieczyszczenie środowiska zostało zredukowane do minimum. To właśnie te elementy stanowią składowe oceny etyczności produkcji. Obecnie brak jest instrumentu, który gwarantowałby konsumentowi pełną transparentność produkcji, tj. przez kogo, gdzie, przy użyciu jakich substancji chemicznych, jakiej ilości wody zostało wykonane ubranie oraz czy i jakie są możliwości jego recyklingu. Ponadto brakuje jednolitych wytycznych w porządkach prawnych, istnieje wiele różnych certyfikatów ekologicznych (nie wszystkie są rzetelne), a łańcuchy dostaw w sektorze mody są skomplikowane i zglobalizowane. Przez to informacje o produkcji ubrania są nieprzejrzyste. Instrument weryfikacji tych danych zaproponowała Komisja Europejska w ogłoszonej w marcu 2022 roku strategii na rzecz zrównoważonego sektora mody. Jednym z jej postulatów jest bowiem wprowadzenie cyfrowych paszportów produktów, w ramach których zgromadzone i udostępnione zostaną informacje o produkcie i jego wpływie na środowisko. Będzie to dokument, który pokaże konsumentowi podróż towaru. Rozwiązanie to wydaje się gwarancją przejrzystości informacji, ułatwiającą nam świadome podejmowanie decyzji zakupowych. Dzięki zaproponowanemu rozwiązaniu na poziomie unijnym zostanie wyeliminowana rozbieżność regulacji w poszczególnych państwach członkowskich w zakresie komunikacji istotnych informacji o procesie produkcyjnym. Mit 2: Nic na to nie poradzę, że pracownicy fabryk tak mało zarabiają. Przecież to nie moja sprawa Mit obala Anna Pięta, aktywistka społeczna i ekologiczna, ekspertka od zrównoważenia m.in. w modzie i autorka podcastu „MUDA Talks”. Działa w kolektywie WSCHÓD na rzecz sprawiedliwej transformacji energetycznej. Rozumiem, że każdy w pośpiechu wpada do sklepu po nowy ciuch i mało kogo obchodzi, kto jak niską cenę za niego zapłacił. Zgadzam się również z tym, że to głównie producenci i marki powinny odpowiadać za warunki pracy. ALE! Jeśli w tych samych fabrykach zatrudniony byłby ktoś z naszej rodziny, pewnie bardziej zatroszczylibyśmy się o warunki, w jakich pracuje. T-shirt za 30 złotych wyprodukowany z poszanowaniem praw człowieka? To niemożliwe. Sama produkcja to koszt 20–60 groszy, a największy wydatek to reklama i marketing marki. Jak w tej kwocie ma się jeszcze zmieścić godziwe wynagrodzenie dla podwykonawcy? Co więcej, marki nie chcą produkować lokalnie, bo przyzwyczaiły nas do modelu szybkich, tanich ciuchów sprzedawanych masowo. T-shirt wyprodukowany w Polsce z materiału dobrej jakości mógłby kosztować już około 100 złotych. Dopiero taka cena mogłaby zapewnić pracownikom szwalni czy fabryki godne zarobki, które powinny wystarczyć na jedzenie, mieszkanie, opiekę zdrowotną, szkołę dla dziecka i transport. Tymczasem ich płaca zwykle ledwo pozwala im przeżyć. Takie podejście – że to się dzieje gdzieś daleko, że nie widzę, więc mnie to nie dotyczy – jest bardzo szkodliwe. Tak jak bzdurą jest teza, że ograniczenie produkcji czy wyższe ceny ubrań spowodują, że ci ludzie nie będą mieli żadnej pracy. Warto też zwrócić uwagę na nasze wydatki. Fast fashion jest sporo droższa niż dobrej jakości ubrania, które starczą na długo, natomiast tanich ciuchów kupujemy więcej i robimy to częściej. Poza tym dokładamy się do fast fashion kosztami społecznymi i wyzyskiem, płacimy kryzysem klimatycznym i nie widzimy tego, jak produkcja szybkiej mody wpływa na środowisko. Nie widzimy kosztu daleko wyższego niż cena na metce. To jest niestety nasza wspólna sprawa. Jeśli chcesz coś zmienić, głosuj portfelem i nie kupuj ubrań, których produkcja krzywdzi innych ludzi i planetę. Wolność jest piękna, ale tylko wtedy, gdy nasza wolność nie narusza wolności drugiej istoty. Mit 3: Kupuję produkty "eko" albo "sustainable", więc mój ślad węglowy jest mniejszy Mit obala Kasia Wągrowska, koaktywistka, twórczyni internetowa, autorka bloga „Ograniczam się” i książki „Życie zero waste. Żyj bez śmieci i żyj lepiej”, założycielka Klubu Zmieniaczy Świata, współzałożycielka Po-Dzielni (2018), pierwszego w Polsce freeshopu. Coraz więcej ubrań zawiera włókna pochodzące z recyklingu: dżinsy – bawełnę, bluzki czy swetry – poliester. Czy kupowanie takich ubrań to ekologiczne posunięcie? W hierarchii kryteriów podejmowania decyzji o zakupie odzieży na pierwszym miejscu powinna znajdować się… własna szafa. To w niej przede wszystkim warto poszukać inspiracji, np. wśród rzadko do tej pory noszonych ubrań. Fajną opcją jest tworzenie nowych zestawień z tego, co już mamy. Łączenie zaskakujących kolorów, wzorów czy faktur może wnieść ciekawą wizerunkową świeżość. Jeśli stwierdzisz, że w szafie nie znajdujesz inspiracji, postaw na ubrania z drugiej ręki. Zaproś koleżanki i wymieńcie się ubraniami. Możesz to zrobić w formie sąsiedzkiej integracji w lokalnej kawiarni, przy okazji poznacie się i miło spędzicie czas. Wolisz coś kupić? Zerknij na używane rzeczy w lokalnych second handach lub w sklepach online. Pojawia się coraz więcej butików internetowych z odzieżą vintage. Oferują one nie tylko wyselekcjonowane ubrania, ale też buty i dodatki. Wyżej wymienione opcje są lepsze dla środowiska niż kupowanie nowych ubrań, nawet ze zrównoważonych kolekcji. Im więcej szans na drugie życie dajesz już wyprodukowanym rzeczom, tym niższy twój ślad wodny i węglowy. Jeśli rzeczywiście nie znajdziesz nic z drugiej ręki, wówczas możesz sięgnąć po ekologiczne linie odzieżowe. Tkanina bawełniana wyprodukowana w ekologiczny sposób z użyciem tylko wody deszczowej może mieć aż o 91 proc. niższy ślad wodny od konwencjonalnej bawełny. Jeśli w jej uprawie nie stosowano nawozów sztucznych, cały ślad węglowy wypada korzystniej o około 60 proc. Ponadto 20 proc. śladu środowiskowego ubrania pochodzi ze sposobu, w jaki go używamy. Zamiast prać je po każdym włożeniu niezależnie od stopnia zabrudzenia, wstrzymaj się do momentu, gdy to naprawdę konieczne. Mit 4: Naturalne materiały są zawsze eko, a sztuczne - szkodliwe dla środowiska Mit obalają Magdalena Wieczerzyńska i Ewa Chodkiewicz. Magda jest ekspertką ds. komunikacji WWF Polska, specjalistką od zrównoważonego rozwoju oraz idei zero waste. Ewa jest związana z Fundacją W WF Polska od ponad 11 lat, obecnie jest dyrektorką Działu Ochrony Przyrody. Ewa: Same liczby wcale nie skłaniają konsumentów do zmiany, nawet tak wielkie jak emisja 1,7 miliarda ton CO2 rocznie czy zużycie prawie 80 miliardów m3 wody. Z jednej strony wielu osobom wydaje się, że przy takich ilościach działania jednostek nic nie znaczą, a z drugiej – gonimy za modą, gromadząc coraz więcej często marnej jakości ubrań. Następnie wyrzucamy je i biegniemy po kolejne. I tu przechodzimy do sedna: my, jako konsumenci, nie zmienimy technologii produkcji, ale mamy wpływ na popyt. Nawet gdy kupujemy wszystko eko, ale w systemie „weź-używaj-wyrzuć”, to nadal szkodzimy planecie. Magda: Dokładnie. Każde, ale to każde ubranie może być eko! To sztuczne i to z bawełny organicznej. Pod warunkiem że pochodzi z second handów, z wymianek, z szafy koleżanki czy mamy. Ale także jeśli kupujemy coś na lata, coś trwałego, ponadczasowego. Dlatego jeden droższy sweter, który starczy nam na długo, jest lepszy od czterech tanich. Ewa: Natomiast materiałów syntetycznych i tak lepiej unikać. Poliester produkcyjny, który jest już obecny w 60 proc. odzieży, wytwarza niemal trzy razy więcej CO2 niż bawełna organiczna, a jego degradacja może trwać dziesiątki lat i zanieczyszczać środowiska morskie plastikowymi mikrowłóknami. Magda: Jeżeli więc chcemy mieć ekoubrania, to nośmy je długo, dbajmy o nie, korzystajmy z tych z drugiej ręki. Ewa: Traktujmy te, których już nie chcemy nosić, jak cenne surowce – oddawajmy do recyklingu, wystawiajmy w internecie, organizujmy wymianki w biurze, wśród znajomych. Zadbajmy o to, by nie lądowały w koszu, a już najgorsze, co je może spotkać, to pojemnik na odpady zmieszane. To, czy coś jest eko, czy jest bardziej czy mniej szkodliwe dla środowiska, to nie tylko kwestia uprawy bawełny, produkcji, chemikaliów, ale przede wszystkim naszego podejścia i naszych wyborów. Mit 5: Zakupy z drugiej ręki są zawsze eko i obojętne dla środowiska Mit obala Ola Zawadzka, Senior Fashion Online Editor ELLE, maniaczka mody z drugiego obiegu. Ukończyła filologię polską i dziennikarstwo na UW. Napisała książkę „Moda vintage”, która pełni funkcję przewodnika po świecie second handów. Nic nie jest zero-jedynkowe, nawet drugi obieg. Chociaż idea sama w sobie wydaje się piękna, to jednak trzeba pamiętać o jej ciemnej stronie. Warto zainteresować się tym, skąd lumpeksy i sklepy vintage biorą swój asortyment (plus czy nie sprowadzają go w nadmiarze), a także co dzieje się z niesprzedanymi rzeczami. Niestety wciąż duża część towaru, który nie znalazł nowych właścicieli, trafi a do krajów Afryki Subsaharyjskiej. Tam może on osłabiać lokalny przemysł odzieżowy oraz i tak kończyć na ogromnych tekstylnych wysypiskach śmieci, przyczyniając się do katastrofy ekologicznej po drugiej stronie globu. A w kwestii nas, klientów drugiego obiegu? Mam wrażenie, że kiedy kusi niska cena w duecie z rozgrzeszeniem zakupowym – bo wybieramy ubrania używane i dajemy im nowe życie – kupujemy bez umiaru, jednorazowo i na zapas. Działa tu podobny mechanizm co w przypadku wyprzedaży, a modowe FOMO kończy się tym, że ostatecznie i tak zalegamy z górą niepotrzebnych ubrań we własnej szafie. Dalekie od ekologii jest przełożenie starych konsumpcjonistycznych nawyków na second handy i wydawanie pieniędzy na coś tylko dlatego, że kosztowało kilka złotych. Każda taka decyzja powinna być przemyślana, byśmy naprawdę kochali ubrania, które nabywamy, i nosili je przez kolejne lata. Uważałabym też na kupowanie syntetycznych sukienek, bluzek czy swetrów z drugiego obiegu. Akryl i poliester, nawet jeśli wcześniej, w poprzednim (u)życiu, zostały wyczyszczone setki razy, z każdym praniem uwalniają do wód mikroplastik. Ten z kolei, jak poinformowali jakiś czas temu naukowcy, znalazł się już w ludzkiej krwi. Mit 6: Luksusowa moda to lepszy wybór, bo w parze z wysoką ceną idzie dbałość o ekologię i etykę Mit obala Aleksandra Włodarczyk, ekspertka w dziedzinie zakupu mody, edukatorka, autorka portalu swiadomykonsumentmody.pl, właścicielka agencji oferującej wsparcie dla firm odzieżowych w pozyskiwaniu rozwiązań zrównoważonych. @swiadomykonsumentmody Dzisiaj produkcja mody odbywa się w fabrykach zlokalizowanych w różnych częściach świata. Często zdarza się, że szwalnia ma na jednej linii produkcyjnej artykuł marki fast fashion, a na drugiej – produkt marki z wyższej półki. Bez względu na to, czy fabryka mieści się w Bangladeszu, Etiopii, Polsce czy we Włoszech, kraj pochodzenia nie gwarantuje wyższej jakości rzeczy ani odpowiedniego traktowania pracowników. Niemniej jednak marka odzieżowa nie jest zupełnie pozbawiona możliwości wpływu na warunki pracy i płacy ludzi. Przed podjęciem współpracy z konkretną fabryką marka może dokonać w niej inspekcji, zweryfikować aktualne certyfikaty, sprawdzić, jak wyglądają sama fabryka i osoby w niej pracujące. Istnieją też firmy, które mogą przeprowadzić taki audyt na zlecenie. Niestety także wyższa cena produktu nie zawsze oznacza jego wyższą jakość. Wcale nie tak rzadko zdarza się, że na metce produktu marki z wyższej półki w składzie widnieją w większości włókna syntetyczne, jak poliester, poliamid czy akryl. Aby ocenić jakość ubrania, należy sprawdzić skład surowcowy, ewentualne certyfikaty, gramaturę i właściwości tkaniny, formę produktu, jakość ściągaczy, zamków i innych detali. Jeśli cena rzeczy jest absurdalnie niska, to jej jakość zapewne nie jest wysoka. Niestety nie działa to w drugą stronę: poza kosztami wykonania produktu w modę luksusową wpisane są wartości wykreowane przez dział marketingu. Moda luksusowa to niekoniecznie slow fashion, a informacji o jakości produktu powinniśmy szukać, przyglądając się samemu produktowi oraz informacjom zamieszczonym na metkach. Dzisiejsze sposoby produkcji, sprzedaży, zarządzania kolekcją w całym cyklu jej życia muszą być poddawane wnikliwej i krytycznej ocenie, a sama marka lub wysoka cena nie świadczą o jakości produktu ani o tym, czy został on wytworzony z poszanowaniem zasad etycznych. W końcu marki luksusowe także mają na swoim koncie spalanie niesprzedanych kolekcji… Tekst ukazał się w magazynie Glamour (numer 04/ 2023). Jak nie zabić Ziemi ubraniami? Te 6 rzeczy możesz zacząć robić już teraz Moda to jedna z najbardziej szkodliwych dla środowiska gałęzi przemysłu. Co roku produkuje 150 miliardów sztuk odzieży. Na świecie jest nas jakieś 7 miliardów. To, czego nie kupimy, zostaje zniszczone (najczęściej w piecach, emitując do atmosfery metan). Trzeba to zatrzymać.
Słyszysz o zero waste, ale nie do końca wiesz, co to znaczy? Oto, jak żyć w zgodzie z ideą ekologicznego minimalizmu
Co jakiś czas słyszysz o zero waste, ale nie do końca wiesz, co to znaczy? A może rozumiesz, o co chodzi w idei zero waste, ale nie masz pojęcia, jak zacząć ją wprowadzać w życie? W tym artykule znajdziesz wszystkie informacje w pigułce. Sprawdź!
W tym artykule: Zero waste – co to oznacza? Definicja Zasady zero waste Jak być zero waste? Porady Kuchnia zero waste Zero waste książki Zero waste – co to oznacza? Definicja Zero waste – co to właściwie oznacza? Definicja pojęcia według organizacji Zero Waste International Alliance (ZWIA) brzmi następująco: Zero Waste to projektowanie i zarządzanie produktami oraz procesami, aby systematycznie eliminować szkodliwość odpadów i materiałów oraz zmniejszać ich objętość, przetwarzać i odzyskiwać wszystkie zasoby, nie spalać ich ani nie zakopywać. Zero Waste wyeliminuje uwalnianie szkodliwych substancji do ziemi, wody czy też powietrza, które są zagrożeniem dla zdrowia człowieka, zwierząt, roślin i całej planety. Sedno zero waste polega więc na domykaniu łańcucha korzystania z produkcji. Celem jest jak najdłuższe i najbardziej wydajne używanie dóbr, które już posiadamy, aby niczego nie marnować oraz jak najmniej czerpać ze środowiska. Kiedy zasoby zostaną wykorzystane do końca, powinny być zwrócone w sposób, który wpłynie na planetę w zerowym lub minimalnym stopniu. Dzięki temu ograniczymy produkcję, ilość odpadów i zanieczyszczenie środowiska. Ekologiczne kosmetyki? Sprawdź, co oznaczają te 4 określenia: naturalne, eco, bio, vege i kupuj w pełni świadomie Coraz więcej osób chce żyć w zgodzie z zasadą #slowlife i nic w tym dziwnego skoro obecne czasy bardzo mocno napędzają tempo życia, konsumpcjonizm, itp. Jednocześnie bardzo cieszy fakt, że konsumenci stają się coraz bardziej świadomi. Wybierają np. ekologiczne kosmetyki, żeby nie stosować niepożądanych przez siebie substancji. Starają się również wybierać produkty, co do których mają pewność, że nie są testowane na zwierzętach. Dzisiaj przybliżymy definicję różnych pojęć, aby w przyszłości żadna marka nie wprowadziła nikogo w błąd. Warto podkreślić, że ruch zero waste stawia przede wszystkim na praktyczne działania, z których największą rozpoznawalność zyskał recykling. Olbrzymią rolę w realizacji celów ekologicznych pełni jednak nie tylko sumienne gospodarowanie odpadami. Ekolodzy i eksperci różnych dziedzin ogromną wagę przywiązują do badania zarówno procesów produkcji, jak i konsumpcji. Dążą bowiem do znalezienia jak najbardziej efektywnych i zrównoważonych metod produkcji oraz wpływania na zachowania konsumentów. Obok tego idą kampanie budujące świadomość wśród szefów państw i firm. Ponieważ idea zero waste wydaje się wielu osobom mało realistyczna, czasem zastępowana jest przez less waste, co możemy przetłumaczyć jako „mniej marnowania”. W tym przypadku już na poziomie definicji godzimy się, że całkowite domknięcie łańcucha korzystania produkcji jest niemożliwe, bo nigdy nie dojdziemy do miejsca, kiedy nie musimy pobierać nowych dóbr naturalnych. Ekolodzy zaznaczają jednak, że nie ma większego znaczenia, którą nazwą będziemy się posługiwać – zero waste czy less waste – bo obie niosą to samo kluczowe przesłanie. Chodzi szanowanie naszej planety i wszystkich jej mieszkańców, zaprzestanie prowadzenia gospodarki rabunkowej i dokonywanie bardziej świadomych wyborów. Zasady zero waste Niżej znajdziesz 5 podstawowych zasad zero waste, które zostały ułożone w lejek decyzyjny. Jego początek stanowi moment, kiedy dopiero masz zdecydować, czy kupisz dany przedmiot. Drugi poziom stanowi moment wyboru, jaki to będzie przedmiot. Kolejne punkty prowadzą Ci dalej – aż do chwili, kiedy stanie się on odpadem. 1. Refuse (Odmawiaj sobie) Nie chodzi o narzucenie na kark szaty mnicha i odmówienie sobie wszystkich współczesnych wygód. Sednem jest zmiana sposobu, w jaki z nich korzystamy – przede wszystkim odrzucenie konsumpcji jako podstawowej przyjemności, nawyku czy sposobu na radzenie sobie z emocjami. Niestety kupowanie nowych rzeczy często nie wynika z prawdziwych potrzeb, ale niezbyt zdrowej relacji z samą/samym sobą. Może być zachowaniem kompulsywnym, próbą wpasowania się w trendy, zyskania czyjejś sympatii, poprawę humoru itd. Ruch zero waste zwraca uwagę, że takie działania nie tylko nie przynoszą nam prawdziwej ulgi, ale jeszcze dosłownie doprowadzają do zagłady ekologicznej. 7 rzeczy, dzięki którym twoja pielęgnacja stanie się bardziej przyjazna środowisku Czy pielęgnacja i codzienne rytuały mogą być przyjazne środowisku? Okazuje się, że tak. Wystarczy wprowadzić do swojego życia kilka (prostych) zmian. Oto 7 rzeczy, na które warto zwrócić uwagę! Zamiast robić zakupy bez wahania, spróbuj więcej planować, analizować i zadawać sobie czasem niewygodne pytania: Czy naprawdę będę tego używać? Jak często będę to robić? Czy nie mam już podobnej rzeczy w domu? Czy wysoka jakość pozwoli mi cieszyć się tym przez lata? Ile śmieci to wygeneruje? Genialną inspiracją może stać się koncepcja minimalizmu. Warto poczytać lub pooglądać więcej na jej temat. W skrócie polega ona na polega na otaczaniu się tylko przedmiotami, których naprawdę potrzebujemy lub które darzymy mocnymi uczuciami. Zdaniem minimalistów odrzucenie nadmiaru jest wyzwalające. Pomaga lepiej zorganizować swoje życie, a często przynosi też wielką psychiczną ulgę. 2. Reduce (Unikaj, Ogranicz) Kiedy po prostu nie możesz zrezygnować z danej rzeczy, jest ona niezbędna w życiu codziennych lub po prostu sprawia Ci nieocenioną radość – ta zasada zero waste zachęca do ograniczenia w zakupach i wybierania najmniej szkodliwej dla środowiska wersji. Na przykład nie jesteś w stanie zrezygnować z jedzenia mięsa – ogranicz liczbę posiłków z mięsem w tygodniu. Musisz myć codziennie włosy – rób to od razu pod prysznicem i przerzuć się na szampon w kostce. Tak naprawdę w przypadku większości sytuacji jesteśmy w stanie zrobić coś, aby postępować bardziej ekologicznie. Wszystko jest kwestią włożenia odrobiny wysiłku w zmianę starych przyzwyczajeń. 3. Reuse (Używaj ponownie) „Wyrzucać” to słowo, które wartość została niezdrowo wyniesiona na piedestał. Pojawia się w codziennych rozmowach, poradach od ekspertów, filmach czy reklamach. Tak łatwo jest pozbyć się starej rzeczy i kupić nową, że naprawa lub danie jej innej funkcji nawet nie przechodzi nam przez głowę, gdy pewnym krokiem zmierzamy do śmietnika. Oczywiście winę ponosimy nie tylko my konsumenci, ale także przemysł. Żeby zarabiać, trzeba sprzedawać, więc z każdej strony otacza nas sprytny marketing, który kreuje potrzeby. Z drugiej strony jakość przedmiotów, które kupujemy wydaje się stale spadać. Telefon zmieniamy co dwa lata, sweter rozciąga się nawet po jednym sezonie, a paletka cieni trafia na dno szuflady, gdy za sprawą social mediów zapragniemy nowej. Aby zmienić niebezpieczny kierunek w jakim zmierza cywilizacja, trzeba zacząć myśleć i działać inaczej. Po pierwsze po prostu nie kupuj przedmiotów kiepskiej jakości. Po drugie naprawiaj. Nieważne czy chodzi o ekspres do kawy, czy sweter. Pierwszy zanieś do serwisu, a drugi potraktuj golarką do ubrań lub zaceruj. Po trzecie dawaj przedmiotom drugie życie. Ze starej drabiny może powstać wieszak, kanapa w staromodny wzór zasłużyła na nową tapicerkę, a każda zniszczona koszulka sprawdzi się jako mata węchowa dla psa. Szukaj rozwiązań, a nie pretekstów, aby wybrać się na wycieczkę do sklepu. Pomyśl, potem kup. 6 najczęstszych mitów o eko modzie obalonych Osiągnęliśmy apogeum ekomody. Gdziekolwiek spojrzeć, tam greenwashing: marki wiele obiecują, ale realnie mało robią dla środowiska. Nic dziwnego, że się w tym pogubiliśmy. Nasze ekspertki rozprawiają się z najczęstszymi ekomitami. 4. Recycle (Recyklinguj, utylizuj) Chociaż ostatecznym celem ruchu zero waste jest niewytwarzanie żadnych odpadów, to w praktyce rzadko jest to możliwe. W zasięgu ręki jest za to recykling i utylizacja. Segreguj śmieci nadające się do recyklingu, a te stanowiące zagrożenie dla środowiska i zdrowia człowieka oddawaj do specjalnych punktów, które znajdziesz w każdym większym mieście. Sprawdź tylko adres w sieci. Rzeczy, które nadają się jeszcze do użytku, ale nie są Ci już potrzebne – sprzedawaj lub oddawaj. 5. Rot (Kompostuj) Proces kompostowania to po prostu gnicie. To niezwykła praktyka, którą można zacząć nawet mieszkając w bloku. Jeśli kupisz gotowy kompostownik, to nie wymaga ona tak dużo pracy, jak mogłoby się wydawać. Oczywiście przed startem trzeba się nieco dokształcić, dobrze zaplanować warstwy kompostu, a potem prawidłowo je uzupełniać. Dlaczego warto? Po pierwsze kompostowanie to wygodny sposób na pozbywanie się wielu kłopotliwych śmieci np. resztek jedzenia, zepsutych owoców i warzyw czy skoszonej trawy. Po drugie dzięki kompostowni otrzymasz zdrowy, odżywczy i darmowy nawóz ogrodu czy roślin doniczkowych. Jak być zero waste? Porady Zainteresowało Cię życie zero waste, ale nie wiesz od czego zacząć? Niżej znajdziesz kilka wskazówek, które pomogą Ci gładko i przyjemnie wprowadzić kilka eko zmian. Nastaw się na ewolucję – a nie rewolucję. Zero waste sklepy Na pewno w Twojej okolicy znajdziesz sklep zero waste lub po prostu taki z artykułami na wagę. Produkty takie jak kasze, ryże, makarony, mąki, przyprawy, kawy czy herbaty – nie muszą wcale być od razu zapakowane w plastikowe czy papierowe opakowania. Równie dobrze możesz przynieść je do domu w własnoręcznie zrobionym woreczku ze starej firanki czy koszulki, a następnie przesypać do czystego słoika po ogórkach. Zero waste kosmetyki Czy kilka razy w miesiącu przynosisz do łazienki butelki szamponów, odżywek do włosów, żeli pod prysznic, pianek do twarzy czy płynów do higieny intymnej? Mamy dla Ciebie świetną informację! Możesz jednocześnie zadbać o planetę, zaoszczędzić sporo miejsce i pieniędzy oraz poprawić kondycję swojej skóry. Jak to zrobić? Przerzuć się na kosmetyki zero waste. I nie chodzi tu o żadne wymyślne i drogie produkty. Najzdrowszym i najwydajniejszym wyborem są mydła. Ale nie pierwsze lepsze z drogerii, które są zapewne syndetami. Do mycia ciała i twarzy doskonale sprawdzi się mydło Aleppo, do miejsc intymnych wybierz szare mydło, a o włosy zadbają kostki od jednej z kilku świetnych polskich marek. Kuchnia zero waste Jak przestać marnować jedzenie? Zacznij od chodzenia na zakupy z listą. Dobre planowanie posiłków to klucz do sukcesu. Nie kupuj na zapas, a jeśli już musisz – wybieraj rzeczy o długim terminie ważności np. puszki, słoiki czy mrożonki. Masz problem z psuciem się żywności? Koniecznie poczytaj w sieci, jak przechowywać różne grupy produktów. Najlepiej spisz kilka zasad na kartce i zawieś ją w widocznym miejscu. Źródłem problemu może być też nieprawidłowo organizacja lodówki. Sprawdź, do czego są przeznaczone poszczególne półki oraz jakie rzeczy nie powinny koło siebie leżeć. Pamiętaj, aby produkty otwarte lub mające bliski termin ważności, odkładać zawsze w zasiągu wzorku, a nie w najdalszym kącie. Jeśli mimo tych starań, dalej regularnie wyrzucasz np. jogurty – zastanów się, czy na pewno je lubisz. A może po prostu wybierasz za duże opakowania? Zakup większych produktów przestaje być ekonomiczny, gdy połowa ich zawartości trafia do kosza. Zero waste książki Sprawdzone i uporządkowane informacje na temat życia zero waste znajdziesz w książkach, Jeśli chcesz poszerzyć swoją wiedzę, zobacz poniższą listę świetnie ocenianych publikacji. „Życie Zero Waste. Żyj bez śmieci i żyj lepiej”, Katarzyna Wągrowska „Gotuję nie marnuję! Kuchnia zero waste po polsku”, Sylwia Majcher „Nauka o klimacie”, Aleksandra Kardaś, Szymon Malinowski i Marcin Popkiewicz „Jak kompostować? To proste!”, Joanna Baranowska „Mieć mniej”, Tisha Morris Kylie Jenner została nazwana „klimatyczną kryminalistką”. Co takiego zrobiła?! Kylie Jenner postanowiła wybrać się w podróż prywatnym samolotem, która trwała jedynie 17 minut. Internauci i internautki nie pozostawili i nie pozostawiły na niej suchej nitki. Celebrytka została nawet nazwana „klimatyczną kryminalistką”.
Polskie marki upcyklingowe. To właśnie one tworzą najpiękniejsze ubrania i akcesoria z materiałów z drugiego obiegu
Wskazujemy polskie marki upcyklingowe, które naszym zdaniem warto znać. W ich kolekcjach znajdziemy najpiękniejsze ubrania i akcesoria tworzone z materiałów z drugiego obiegu. Podkręcą każdą - nawet najbardziej basicową stylizację.
W tym artykule: Upcykling – co to jest? Polskie marki upcyklingowe: Couple Dansant Polskie marki upcyklingowe: Żona Johna Polskie marki upcyklingowe: Intu Store Polskie marki upcyklingowe: Jackob Buczynski Polskie marki upcyklingowe: Gia Things Polskie marki upcyklingowe: There Is No More! Studio Mocno limitowane kolekcje, ciekawy design i znakomita jakość. To m.in. tym charakteryzują się ubrania oraz akcesoria tworzone zgodnie z zasadami upcyklingu. Czyli wytwarzane z materiałów z drugiego (lub kolejnego) obiegu. Na rodzimym rynku regularnie pojawiają się kolejne marki upcyklingowe, a ich popularność rośnie z sezonu na sezon. Są nadzieją dla branży mody, której działania silnie obciążają naszą planetę. Natomiast projekty z ich metkami naprawdę zachwycają i zaskakują. Dlatego warto je znać. Oto najbardziej cool polskie marki upcyklingowe. Poznaj nasze TOP 6. Upcykling – co to jest? Upcykling jest pojęciem stosunkowo świeżym. Szczególnie w Polsce, gdzie dopiero od kilku lat powstają (nie tylko) modowe marki funkcjonujące zgodnie z zasadami tej koncepcji. Całość opiera się na przetwarzaniu odpadów (np. skrawków materiałów) w taki sposób, by dać im drugie życie i zwiększyć ich wartość. To również skuteczny sposób na przeciwdziałanie nadprodukcji, która jest aktualnie jednym z najpoważniejszych problemów o zasięgu globalnym. Polskie marki upcyklingowe: Couple Dansant Magdalena Lenicka i Żaneta Mrowca podbiły serca redaktorek mody, stylistek, a także influencerek. Pod szyldem Couple Dansant tworzą absolutnie zachwycające marynarki z frędzlami, jak również płaszcze ze (sztucznym) futrem kołnierzu czy rękawach. W sezonie jesień-zima 2022/2023 do oferty swojej marki wprowadziły też inne elementy garderoby, w tym sukienki i koszule. Jeśli szukasz czegoś nietuzinkowego na co dzień lub na specjalną okazję, warto zwrócić na nie uwagę. ABC stylu: Magdalena Lenicka i Żaneta Mrowca, czyli twórczynie Couple Dansant, zdradzają nam tajniki swojej garderoby [Q&A] Jaką modę lubią Magdalena Lenicka i Żaneta Mrowca? W ramach cyklu ABC stylu zaglądamy do szaf właścicielek marki Couple Dansant, a prywatnie miłośniczek vintage. Polskie marki upcyklingowe: Żona Johna Obok projektów Aleksandry Rałowskiej nie sposób przejść obojętnie. Wyróżniają się ciekawymi formami oraz printami. W kolekcjach królują bufki, falbany i mocny oversize. Ubrania oraz akcesoria marki Żona Johna kojarzą nam się z Kopenhagą, a właściwie jej mieszkankami, których niewymuszony styl uwielbiamy. Szczególnie podobają nam się sukienki. Zobacz: Polskie marki upcyklingowe: Intu Store Intu to młoda marka, ale zdążyła już zwrócić naszą uwagę. W jej ofercie dostępne są ubrania z tak zwanych odpadów tekstylnych, a także materiałów stockowych pochodzących od zamykających się marek i szwalni. Znajdziesz tu m.in. dobrej jakości basiki, okrycia wierzchnie czy spodnie denimowe. Nasze jeansy stworzyliśmy w stu procentach metodą upcyclingu, a więc zgodnie z przyświecającą nam ideą cyrkularną i less waste. Zostały sprane we współpracy z ekologiczną pralnią KNK Kanaka – wytłumaczyła Veronika Pawlak, czyli twórczyni marki. Polskie marki upcyklingowe: Jackob Buczynski Skoro już mowa o jeansie… Jackob Buczynski to kolejny projektant, którego naszym zdaniem warto znać. Tworzy unikatowe ubrania, buty, a nawet meble z materiałów z drugiego obiegu. Natomiast zasłynął z kurtek denimowych z charakterystycznymi zdobieniami, m.in. z kolorowymi frędzlami czy autorskimi wzorami. Zdecydowanie zasługują na miano wyjątkowych. Generacja Z pokochała te marki odzieżowe i urodowe. Oto 7 brandów, które warto znać Wskazujemy siedem marek odzieżowych, które pokochali (a jeśli nie znają, to na pewno pokochają) przedstawicieli oraz przedstawicielki generacji Z. Totalnie warto je znać! Polskie marki upcyklingowe: Gia Things Marka Gia powstała ponad dwa lata temu i może pochwalić się już gronem wiernych klientek i klientów. W jej ofercie znajdziemy piękne dodatki wykonywane z tkanin z recyklingu bądź odzysku oraz ze skrawków. Wśród nich m.in. gumki do włosów typu scrunchie, opaski, kołnierzyki czy torebki, które dodadzą stylizacjom modowego sznytu. Polskie marki upcyklingowe: There Is No More! Studio Piękne akcesoria upcyklingowe, na czele z torebkami znajdziesz również w ofercie There Is No More! Studio. Kasia Stalicka oraz Anna Hora, które stoją za marką, stworzyły nawet kolekcję ślubną. Przyszłe panny młode będą zachwycone.
Jak oszczędzać wodę: 7 sposobów, by wydawać mniej na wodę i dbać o środowisko
Jak oszczędzać wodę? Rozsądne korzystanie z tego surowca pozwala nie tylko na zaoszczędzenie sporej sumy pieniędzy, lecz także działa korzystnie na środowisko. W jaki sposób możesz ograniczyć zużycie wody w swoim domu i ogrodzie?
W tym artykule: Jak oszczędzać wodę: pij wodę z kranu Jak oszczędzać wodę: zainteresuj się spłuczką w toalecie Jak oszczędzać wodę: weź prysznic zamiast kąpieli Jak oszczędzać wodę: zakręcaj kran Jak oszczędzać wodę: przemyśl pracę w ogrodzie Jak oszczędzać wodę: wybierają odpowiednie krany i baterie prysznicowe Jak oszczędzać wodę: przejdź na wegetarianizm lub weganizm Wodę można oszczędzać z różnych powodów. Nie mają jednak one znaczenia, bo w efekcie korzystają na tym wszyscy. Możesz zatem zacząć robić to dla dobra planety lub dla zaoszczędzenia pieniędzy, a i tak zyskają wszyscy. Zanim to zrobisz, możesz pojawić się kluczowe pytanie. Jeżeli zastanawiasz się, jak oszczędzać wodę, to istnieje wiele sposobów, żeby to zrobić. Do tego wiele z nich nie wiąże się z ogromnymi zmianami w naszym życiu. Metodą małych kroków można wspierać planetę i zasobność swojego portfela. Jak oszczędzać wodę: pij wodę z kranu Na terenie Polski woda z kranu nadaje się do picia, ale jeśli nie do końca ufasz takim rozwiązaniom, możesz użyć również specjalnych filtrów, które w ostatnim czasie zyskują ogromną popularność. Ale jak tak właściwie ma się picie wody z kranu zamiast butelkowanej do jej oszczędzania? Pomijając kwestie finansowe i fakt, że woda kranowa jest znacznie tańsza niż butelkowana, do wytworzenia produktu dostępnego w sklepach potrzebne jest zużycie aż 3 razy więcej płynu niż wynosi jego końcowa zawartość. Wszystko ze względu na konieczność stworzenia opakowań i etykiet, które w ogólnym rozrachunku nie są nam do niczego potrzebne, a jedynie zanieczyszczają środowisko. Takie rozwiązanie jest świetną opcją dla osób, które chcą oszczędzać wodę nie tylko ze względu na kwestie finansowe, lecz także stan środowiska. Wykorzystanie filtrów pozwala na uniknięcie wyrzucania ogromnych ilości plastiku miesięcznie, a koszt wymiennych wkładów jest również znacznie mniejszy niż w przypadku klasycznej wody butelkowanej, do której oprócz marży i kosztów produkcji jest doliczana również cena tego szkodliwego opakowania. A co, jeśli woda z kranu w twoim mieście nie jest smaczna? Wówczas możesz zdecydować się na kilka opcji. Pierwszą i zdecydowanie najłatwiejszą z nich jest dodanie do napoju limonki lub cytryny. W tym celu doskonale sprawdza się także mięta oraz bazylia, która zazwyczaj jest kojarzona jedynie z daniami zawierającymi pomidory, ale nic bardziej mylnego. Jeśli znudzi ci się zwykła woda z takimi dodatkami, ciecz bezpośrednio z kranu możesz przefiltrować, a następnie zagotować. W ten sposób uchronisz swój czajnik przed osadem z kamienia i przygotujesz herbatę lub kawę. Woda z kranu komponuje się dobrze z samodzielnie przygotowanymi syropami owocowymi, które należy jedynie rozcieńczyć i gotowe. Nie musisz też ograniczać się do korzystania z niej jedynie w domu. Wystarczy butelka wielorazowa, którą możesz zabrać ze sobą. Jak być eko na co dzień? Te zasady powinna wprowadzić w życie każda z nas! O tym, jak żyć odpowiedzialnie, mówi się dziś bardzo często. Nie jest już bowiem żadną tajemnicą, że nasze (nawet pozornie małe) wybory mają realny wpływ na to, jak będzie wyglądać w przyszłości świat. Podpowiadamy, w jaki sposób i ty możesz żyć bardziej eko. Jak oszczędzać wodę: zainteresuj się spłuczką w toalecie Jak możemy oszczędzać wodę? Pierwszy sposób w naszym zestawieniu wiąże się ściśle z łazienką, a w zasadzie samą muszlą klozetową. Obecnie na rynku znaleźć można wiele spłuczek dbających o niższe zużycie wody. Jedne z nich posiadają funkcję „stop”, podczas gdy inne są wyposażone w podział oszczędnościowy, czyli dają wybór pomiędzy 3 i 6 litrami wody. Tak, aż tyle cieczy zużywamy podczas jednego spłukania i to z założeniem, że korzystamy z spłuczek ekologicznych! Kolejną poradą łączącą się ze spłukiwaniem wody w toalecie jest również kwestia wrzucania do niej wacików, patyczków do uszu, papierowych opakowań lub rolek po zużytym papierze toaletowym. Tego typu produkty wymagają spłukania za pomocą znacznie większej ilości wody niż zwykły papier toaletowy, który jest lekki, cienki i szybko się w niej rozpuszcza. Z tego powodu lepszym rozwiązaniem jest wrzucenie śmieci do kosza, a nie muszli klozetowej. Nie tylko ze względu na późniejsze trudności w oczyszczeniu ścieków lecz także własną oszczędność. Najbardziej oszczędni zbierają też wodę z wycia rąk i to nią polewają sedes. Ta opcja wymaga więcej zaangażowania, ale dalej najwięcej oszczędności wody i pieniędzy. Jak oszczędzać wodę: weź prysznic zamiast kąpieli Dlaczego szybki prysznic jest lepszy od długiej kąpieli? Jeżeli chcesz zaoszczędzić wodę, bo potrzebujesz obniżyć wartość rachunków lub w swoim życiu stawiasz na ekologiczne rozwiązania, to wystarczy prosty eksperyment, żeby wszystko stało się jasne. Wystarczy zatkać odpływ wanny korkiem i umyć się w niej jak pod prysznicem. Ilość wody, którą zużyjemy może zaskakiwać. Okaże się bowiem, że do umycia wystarczyła nam ok. 1/4 ilości wody, którą zużywamy podczas kąpieli. Trzymając się żelaznych wyliczeń można przyjąć, że klasyczna wanna o długości 160-170 centymetrów. Pomieści ok. 170 litrów wody. Na szybko prysznic zużyjemy zatem ok. 40 litrów wody. Biorąc po uwagę to, że myjemy się codziennie robi to ogromną różnicę dla naszego portfela i środowiska. Wystarczy proste obliczenie. Jeżeli przez rok nie będziemy zużywać 63876 litrów, a zamiast nich 14600 litrów, to uda nam się zaoszczędzić prawie 50 tysięcy litrów wody rocznie. Jeżeli zestawimy to z obecną stawką za wodę, to może się okazać, że zostanie nam pieniędzy na całkiem sporą przyjemność. Dodatkowo podkreślamy, że mówimy tu tylko o jednej osobie i tylko jednej czynności wykonywanej przez nią każdego dnia. Jeżeli nie masz wanny, to nie musisz wcale inwestować w remont łazienki. Być może wystarczy wstawienie parawanu lub powieszenie zasłony, które umożliwią korzystanie z niej jak z prysznica. Jak oszczędzać wodę: zakręcaj kran Tym razem banalna rada na to, jak oszczędzać wodę we własnym domu. Nie chodzi tu jednak o klasyczne zakręcanie strumienia podczas mycia zębów czy moczenia samej szczoteczki. Wodę można zakręcać również w trakcie mycia dłoni. Lepiej jest zwilżyć je lekko, zakręcić kran, użyć mydła, a dopiero na samym końcu odkręcić ponownie i spłukać. Ta sama kwestia dotyczy szamponu. W sytuacji, gdy zamierzasz umyć już mokre włosy, wcale nie potrzebujesz akompaniamentu lecących kropli. W tym czasie wodę można zakręcić, a szampon potrzymać na głowie nieco dłużej niż 10 sekund, dzięki czemu będzie on w stanie lepiej domyć skórę głowy. Zakręcać wodę warto także podczas mycia naczyń. Dobrym nawykiem jest zmoczenie gąbki, zakręcenie kranu, wyszorowanie kilku talerzy i szklanek a następnie spłukanie ich na raz. Strumień cieknący w trakcie przekładania kolejnych naczyń, nabierania płynu czy próby domycia zaschniętych resztek jedzenia nie jest nam wcale potrzebny. Taką zasadę można stosować również podczas innych czynności z wykorzystaniem bieżącej wody. Ogromną oszczędność wody daje także zmywarka, ale jej zakup mogą pokrzyżować względy finansowe lub logistyczne. Dlatego jeżeli nie masz środków na zakup urządzenia do mycia naczyń lub nie masz na niego miejsca w kuchni, to warto wziąć pod uwagę wcześniejsze porady dotyczące oszczędzania wody. Ekologiczne kosmetyki? Sprawdź, co oznaczają te 4 określenia: naturalne, eco, bio, vege i kupuj w pełni świadomie Coraz więcej osób chce żyć w zgodzie z zasadą #slowlife i nic w tym dziwnego skoro obecne czasy bardzo mocno napędzają tempo życia, konsumpcjonizm, itp. Jednocześnie bardzo cieszy fakt, że konsumenci stają się coraz bardziej świadomi. Wybierają np. ekologiczne kosmetyki, żeby nie stosować niepożądanych przez siebie substancji. Starają się również wybierać produkty, co do których mają pewność, że nie są testowane na zwierzętach. Dzisiaj przybliżymy definicję różnych pojęć, aby w przyszłości żadna marka nie wprowadziła nikogo w błąd. Jak oszczędzać wodę: przemyśl pracę w ogrodzie Jak oszczędzać wodę w ogrodzie? Sposobów na rozsądne podejście do tej kwestii jest naprawdę dużo. Przede wszystkim jeśli podczas gotowania nie dodasz do wody soli, będziesz mogła wykorzystać ponownie ciecz do podlania roślin. Doskonałym pomysłem na zaoszczędzenie wody jest również gromadzenie zasobów, które dostajemy prosto od natury i wcale nie musimy za nie płacić. Podczas deszczu warto dodatkowo zbierać deszczówkę, którą następnie można wykorzystać do podlewania roślin pod dachem lub tych, które znajdują się w domu. Jeśli po ulewie przyjdzie suchy okres, zebrana woda pozwoli również na podlanie chociaż części ogrodu przed uruchomieniem zraszacza. Wodę w ogrodzie można zaoszczędzić również na kilka innych sposobów. Doskonałym rozwiązaniem jest wysypanie na ziemi kory lub kamyczków, które zablokują szybkie parowanie wody z gleby podczas cieplejszych dni. Wówczas nie będziesz musiała podlewać roślin tak często, jak bez zastosowania tej warstwy izolującej. Istnieją również specjalne gatunki kwiatów i krzewów, które preferują mniejsze ilości wody, a więc również pozwalają na jej zaoszczędzenie. Dodatkowo myjąc warzywa czy nawet obierając grzyby nie musisz wylewać zebranego płynu. Jest on zazwyczaj pełen piasku i pozostałości mchu czy trawy, ale podczas podlewania ogrodu sprawdzi się znakomicie. Raz zebrana woda do wielokrotnego użytku, to podwójne zwycięstwo. Jak oszczędzać wodę: wybierają odpowiednie krany i baterie prysznicowe Niektóre zmiany pozwalające zaoszczędzić wodę są całkowicie niezauważalne. Z tego powodu warto poświęcić im trochę uwagi. Czasami jedna dobra decyzja zakupowa może zrobić wiele dobrego dla naszego portfela i środowiska. Poza tym wydatek szybko się zwróci i wszystkie dalsze oszczędności będą już tylko na plus dla naszych finansów. To jaki kran lub słuchawkę prysznicową wybieramy ma znaczenie nie tylko dla kwestii estetycznych naszej kuchni lub łazienki. Już na starcie wskazuje się na wyższość jednouchwytowych baterii. Bez kręcenia i regulowania pokrętłami odpowiedniego ciśnienia lub temperatury udaje się za każdym razem ograniczyć zużycie wody. Do tego warto sięgnąć jeszcze po perlator. Jest to nakładka na kran z sitkiem, która ma za zadanie napowietrzać wodę. Dzięki temu mamy wrażenie, że leci nawet więcej wody niż dotychczas, choć w rzeczywistości zużywamy jej o wiele mniej. Oszczędności można wprowadzić nie tylko przy zlewie lub umywalce. Istnieją też wodooszczędne słuchawki prysznicowe. Jak oszczędzać wodę: przejdź na wegetarianizm lub weganizm Nasza ostatnia propozycja na to, jak oszczędzać wodę, może wydawać się dosyć radykalna. Co ma spożywanie mięsa do oszczędzania wody? Jak się okazuje, dosyć sporo. Nie chodzi tu o zmniejszenie ilości cieczy wykorzystywanej w domu, ale o zjawisko znacznie bardziej odległe od naszego codziennego życia i wpływające bezpośrednio na środowisko. Niewiele osób kupujących mięso w supermarketach zdaje sobie sprawę, jak dużo wody pochłania jego produkcja. Jeżeli nie chcesz przechodzić na dietę roślinną, dużym krokiem będzie ograniczenie mięsa. Na przykład jedzące je tylko raz w tygodniu. Słyszysz o zero waste, ale nie do końca wiesz, co to znaczy? Oto, jak żyć w zgodzie z ideą ekologicznego minimalizmu Co jakiś czas słyszysz o zero waste, ale nie do końca wiesz, co to znaczy? A może rozumiesz, o co chodzi w idei zero waste, ale nie masz pojęcia, jak zacząć ją wprowadzać w życie? W tym artykule znajdziesz wszystkie informacje w pigułce. Sprawdź! Wegetarianizm i weganizm to nie tylko etyczny sposób życia dotyczący losu samych zwierząt, ale także świadome podejście do wykorzystywania wody w przemyśle. Ponad połowa wody zużywanej w Stanach Zjednoczonych wcale nie jest pobierana przez gospodarstwa domowe. Pochłania ją hodowla zwierząt na ubój. Do wyprodukowania 1 kg mięsa należy użyć około 21 000 litrów wody, podczas gdy uprawa 1 kg pszenicy zużywa tylko 210 litrów wody. Czyli aż 100 razy razy mniej! Wartości te zależą głównie od gatunku samych roślin, jednak na ogół przyjmuje się, że dieta wegetariańska przyczynia się do zużywania około 10 razy mniej wody w ciągu doby niż ta bazująca na mięsie spożywanym co najmniej raz dziennie. A przecież nikt nie je wyłącznie mięsa i zazwyczaj stanowi ono niewielki ułamek takiego sposobu żywienia.
Kylie Jenner została nazwana „klimatyczną kryminalistką”. Co takiego zrobiła?
Kylie Jenner postanowiła wybrać się w podróż prywatnym samolotem, która trwała jedynie 17 minut. Internauci i internautki nie pozostawili i nie pozostawiły na niej suchej nitki. Celebrytka została nawet nazwana „klimatyczną kryminalistką”.
Tak, Kylie Jenner jest właścicielką 15 luksusowych samochodów. Jednak w podróż z Camarillo do Van Nys w Kalifornii, która samochodem trwałaby 45 minut, zdecydowała się wybrać jednym ze swoich prywatnych odrzutowców. Z racji tego, że członkinie klanu Kardashian-Jenner są nieco oderwane od rzeczywistości, można by przymknąć na to oko. Jednak, gdy w grę wchodzi ekologia, sprawy wyglądają zupełnie inaczej. Upcykling w Polsce – co to jest? Wszystko, co warto wiedzieć na początek Zamiast wyrzucać można naprawiać, odnawiać, oddawać i upcyklingować. Jeśli serce boli Cię nie na widok wyrzucania nie tylko jedzenia, a dodatkowo uwielbiasz rzeczy z duszą – ta ostatnia opcja może wyjątkowo Ci się spodobać. Co to jest upcykling? Jak wygląda upcykling w Polsce? Korzystanie z samolotów jest bardzo szkodliwe dla środowiska. Nie mówiąc już o prywatnych odrzutowcach, w których najczęściej siedzi jedna lub zaledwie parę osób, a zanieczyszczenie jest tak samo duże. Dlatego właśnie Kylie spotkała się z tak ogromną (i słuszną) krytyką. W końcu stoimy u progu katastrofy ekologicznej. 17-minutowy lot Kylie Jenner Użytkownik Twittera działający pod nazwą @CelebJets wyliczył, że podróż z lotniska w Camarillo do Van Nuys trwała tylko 3 minuty. Później sprostował jednak, że lot trwał 17 minut. Ale to nie wszystko. Trzy dni później Kylie, która najwyraźniej nie wzięła sobie do serca krytyki internautów i internautek, opublikowała na Instagramie zdjęcie. Widać na nim Kylie, która przytula się do swojego chłopaka – Travisa Scott’a. Para stoi na lotnisku, a w tle widać ogromne samoloty. Bierzemy mój czy twój? – zapytała celebrytka w opisie zdjęcia, czym jeszcze bardziej zdenerwowała obserwujących i obserwujące. Jak oszczędzać wodę: 5 sposobów, by wydawać mniej na wodę i dbać o środowisko Jak oszczędzać wodę? Rozsądne korzystanie z tego surowca pozwala nie tylko na zaoszczędzenie sporej sumy pieniędzy, lecz także działa korzystnie na środowisko. W jaki sposób możesz ograniczyć zużycie wody w swoim domu i ogrodzie? Kylie Jenner w ogniu krytyki za swój post na Instagramie Internet wybuchł. Posypała się lawina krytykujących komentarzy. „Nie mogę się doczekać, jak Kylie Jenner nagra Instastories o świadomości klimatycznej, jakby ona jedna, swoim lotem, nie wyrządzała więcej szkody środowisku, co większość z nas” – czytamy na Twitterze. „Czyj bierzemy, aby zanieczyścić dzisiaj Ziemię?” – zapytał ironicznie użytkownik Instagrama. „Klimatyczna kryminalistka na pełen etat. Te samoloty nie powinny w ogóle latać” – napisał kolejny. Pomimo ogromnej krytyki zdjęcie zebrało ponad 8 milionów polubień. Jednak ilość komentarzy również jest imponująca. Ich liczba wynosi aż 37 tysięcy. To znacznie więcej niż mają jej ostatnie posty. Internauci i internautki mają celebrytce dużo do zarzucenia. Oprócz komentarzy na temat zanieczyszczania środowiska, pojawiły się również te, które zarzucają Kylie i jej siostrom epatowanie bogactwem. Ludzie dziwią się, że to nadal jest modne oraz, jak bardzo, ociekające luksusami życie członkiń klanu Kardashian-Jenner jest oderwane od życia „zwykłych ludzi”.
Ekologiczne kosmetyki? Sprawdź, co oznaczają te 4 określenia: naturalne, eco, bio, vege i kupuj w pełni świadomie
Coraz więcej osób chce żyć w zgodzie z zasadą #slowlife i nic w tym dziwnego skoro obecne czasy bardzo mocno napędzają tempo życia, konsumpcjonizm, itp. Jednocześnie bardzo cieszy fakt, że konsumenci stają się coraz bardziej świadomi. Wybierają np. ekologiczne kosmetyki, żeby nie stosować niepożądanych przez siebie substancji. Starają się również wybierać produkty, co do których mają pewność, że nie są testowane na zwierzętach. Dzisiaj przybliżymy definicję różnych pojęć, aby w przyszłości żadna marka nie wprowadziła nikogo w błąd.
W tym artykule: Czym jest slow life? Zasmakuj życia w zgodzie z naturą Kosmetyki ekologiczne – czym się charakteryzują? Kosmetyki naturalne – najważniejsze cechy Czym są bio kosmetyki? Kosmetyki wegańskie – opis cech Gdzie kupić prawdziwe naturalne kosmetyki, vege lub bio? Czym jest slow life? Zasmakuj życia w zgodzie z naturą Wszyscy, którzy wyznają zasadę slow life, zdecydowanie cenią sobie spokojne życie bez pośpiechu, a przede wszystkim w zgodzie z naturą. Nawet jeśli niektórzy nie są w stanie osiągnąć takiego stanu w życiu codziennym to np. szukają miejsc i ofert wypoczynkowych, gdzie mogliby w tym nurcie odpocząć od swojego trybu życia. Bardzo często miejsca, które oferują tego typu usługi oraz ludzie, którzy propagują #slowlife, zwracają szczególną uwagę m.in. na to jakich kosmetyków używają. Jeżeli też chcesz postawić na taką zmianę, to objaśniamy najpopularniejsze określenia stosowane w branży kosmetycznej. Kosmetyki ekologiczne – czym się charakteryzują? Ekologiczne kosmetyki to podgrupa należąca do szerszej grupy kosmetyków naturalnych. W przypadku produktów określanych na opakowaniu tym mianem producent daje gwarancję, że składniki wykorzystane w procesie produkcji końcowego produktu pochodzą z certyfikowanych upraw. W takich miejscach pracownicy nie stosują żadnych sztucznych czy chemicznych oprysków i środków ochrony roślin. Dodatkowo proces produkcji tych kosmetyków zachodzi w zgodzie z naturą, czyli bez negatywnego wpływu na środowisko. Na plus jest także kwestia opakowań, które najczęściej są biodegradowalne. Jeśli jesteś zainteresowana tego typu kosmetykami to na ich opakowaniach powinnaś szukać certyfikatów, które potwierdzają ich jakość. Warto zwrócić uwagę np. na takie jak: ECOCERT, COSMOS, COSMEBIO. Z pewnością certyfikatów jakości jest jeszcze więcej. Jeśli chcesz się upewnić, czy dany produkt je posiada, to podczas zakupów możesz wyszukać taką informację w internecie. Dodatkowo sprawdź, jakie warunki musi spełnić kosmetyk oraz proces jego produkcji, by konkretny certyfikat został mu przyznany. Pamiętaj, że samo słowo „certyfikat” jeszcze nic nie oznacza.. Niestety wiele marek wykorzystuje pośpiech kupujących i na swoich produktach zamieszczają obietnice bez pokrycia, które niestety nic za sobą nie niosą. Samo „certyfikat jakości” nie przedstawia konkretów. Co faktycznie oznacza? Najpewniej wie to tylko i wyłącznie producent konkretnych produktów opatrzonych takim sformułowaniem. Czy kosmetyki wegańskie są cruelty free? Jak rozpoznać, że dany produkt nie był testowany na zwierzętach? Kosmetyki cruelty free są coraz popularniejsze. Sprawdź, jak potwierdzić, że dany produkt nie był testowany na zwierzętach! Kosmetyki naturalne – najważniejsze cechy Kosmetyki naturalne to te, których składowymi są substancje pochodzenia naturalnego. Oznacza to wyciągi z roślin oraz substancje pochodzenia zwierzęcego, które zostały uzyskane bez szkód dla zwierząt, np. wosk pszczeli bądź miód. Niestety tego określenia na opakowaniach producenci bardzo często nadużywają. Z czego to wynika? Np. z faktu, że w kosmetyku występują substancje naturalne w sąsiedztwie takich, których nie można określić w ten sposób. Takich produktów nie powinno się nazywać naturalnymi. View Burdaffi on the source website Jak zatem dociec, który kosmetyk faktycznie jest naturalny, gdy składy często są skomplikowane, a dodatkowo w obcym języku? Na szczęście w dobie mediów społecznościowych i stałego dostępu do internetu bardzo szybko można zweryfikować markę. Wystarczy odwiedzić np. blog lub konta na Facebooku i Instagramie marki funkcjonującej pod nazwą @czytamyetykiety. Jest to jedno z wielu obecnie dostępnych i rzetelnych źródeł, gdzie fachowcy przybliżają nam składy wielu produktów, które obecnie trendują. Ich praca polega na tym, żeby wytłumaczyć osobie, która w zasadzie nie musi znać się na konkretnych składnikach kosmetyków, czy dana marka faktycznie jest godna polecenia, czy może nadużywa pewnych określeń na swoich produktach, a w rzeczywistości nic za tym nie idzie. Możesz jednak na stałe wypisać sobie listę składników, których warto unikać w kosmetykach. Oto one: oleje mineralne, pochodne ropy naftowej, glikol propylenowy, parabeny, karbomery, SLS, SLES, syntetyczne barwniki, aromaty, silikony, karbomery. Czym są bio kosmetyki? Przybliżyliśmy już kosmetyki ekologiczne. Czym zatem są kosmetyki bio i dlaczego oba określenia nie są jednoznaczne, choć budzą podobne skojarzenia? Kosmetyki, które nazywamy ekologicznymi przynajmniej w 95 procentach muszą zawierać składniki pochodzenia biologicznego, czyli z wyeliminowaniem pestycydów, chemicznych substancji, antybiotyków. Natomiast BIO kosmetyki powinny mieć w składzie przynajmniej 50 procent substancji z naturalnych, certyfikowanych upraw. Dodatkowo muszą spełniać wszystkie pozostałe cechy, które wymieniliśmy przy okazji opisu kosmetyków naturalnych. One również produkowane są bez wyrządzania krzywdy zwierzętom oraz bez dodatków surowców modyfikowanych genetycznie czy syntetycznych barwników. Niestety w Polsce na dużą skalę producenci określają swoje wyroby jako BIO, choć ich kosmetyki nie zawsze takie są. Warto przed każdym zakupem to weryfikować lub stawiać na naprawdę sprawdzone marki z dobrą opinią na rynku. Kosmetyki wegańskie – opis cech W przypadku tego rodzaju produktów definicja jest najłatwiejsza. Kosmetyki wegańskie nie posiadają żadnych składników pochodzenia zwierzęcego, z włączeniem również tych, których wytworzenie nie wpływa na krzywdę zwierząt, jak wspomniany powyżej miód. Dodatkowo poza składem nie są też testowane na zwierzętach. Każdy prawdziwy wegański kosmetyk ma odpowiedni certyfikat na opakowaniu. Znając podział coraz modniejszych ostatnio kosmetyków, warto pamiętać, by nie stosować tych określeń zamiennie, ponieważ jest to błędem. Gdzie kupić prawdziwe naturalne kosmetyki, vege lub bio? Kosmetyki naturalne, wegańskie i bio można kupić w wielu miejscach. Są dostępne w aptekach, drogeriach i wielu sklepach internetowych. Szukanie eko marek możesz rozpocząć np. na Instagramie. Wpisując tam hasztag #naturalnekosmetyki albo #biokosmetyki lub inny okołotematyczny możesz trafić nie tylko na oferty poszczególnych marek, ale również na opinię innych użytkowniczek, które np. przetestowały już kosmetyk na własnej skórze. Inną alternatywą jest znalezienie w Google Maps najbliższego sklepu stacjonarnego, który specjalizuje się w kosmetykach naturalnych. W związku z modą na tego typu produkty w dużych miastach otworzyło się sporo punktów prowadzących ich sprzedaż. Na miejscu z pewnością ekspedientka odpowiednio doradzi tak, by kosmetyk był dopasowany do oczekiwań.
Lateks - fetysz w modzie. Dla jednych szalenie podniecający materiał, dla drugich ekologiczny wybór na co dzień
Lateks to materiał, dla którego przełomowe momenty miały miejsce w latach 20. ubiegłych stuleci. Obecne dziesięciolecie od samego początku wskazuje, że tym razem nie jest inaczej. Sprawdź, jak na przestrzeni lat ewoluowało podejście do lateksu, który z podziemnej sceny fetyszu wszedł do mainstreamu.
W tym artykule: Lateksowy płaszcz Mackintosha. Praktyczny czy przyjemny? Koniec tabu – Vivienne Westwood i jej lateksowa rewolucja Mainstreamowy fetysz – kiedy lateks spowszedniał? Jest to najbardziej zmysłowy materiał, jaki istnieje. Ma unikalny wygląd, zapach, smak, dźwięk i odczucie – tak o lateksie w rozmowie z „BBC” powiedziała The Baroness, nowojorska projektantka specjalizująca się w strojach z tego surowca. Właśnie zdolność oddziaływania na wszystkie zmysły sprawiła, że długo był zarezerwowany dla podziemnej sceny fetyszu. Potencjał niegdyś zaszufladkowanego materiału dostrzegła w końcu branża mody. Lateks zaczął pojawiać się na wybiegach, a potem przeniknął także na salony i do mody ulicznej. Lateksowy płaszcz Mackintosha. Praktyczny czy przyjemny? Wyjątkowe właściwości lateksu sprawiają, że jest on idealnym materiałem do stosowania w produkcji odzież ochronnej. Z jego szczególnych cech korzystano przede wszystkim w służbie zdrowia i armii. Kiedy kauczukowy materiał został połączony z istniejącymi wcześniej tkaninami, poprawił funkcjonalność płaszczy, czapek, butów i ochraniaczy na ubrania – powiedziała o XIX-wiecznych zastosowaniach lateksu w rozmowie z „BBC” historyk ubioru Fiona Jardine z Glasgow School of Art. Ten okres był przełomowy dla strojów z lateksu. Pomimo że wykorzystywano go jeszcze w starożytności, to jednym z ważniejszych momentów w jego historii były lata 20. XIX wieku. Właśnie w tamtym czasie powstał przeciwdeszczowy płaszcz Mackintosha. Wodoodporne okrycie wierzchnie miało stać się praktycznym strojem dla wojskowych, policjantów oraz pracowników kolei. Zamiast tego przyciągnęło uwagę fetyszystów. W kolejnych dekadach coraz więcej osób odkrywało, że lateks może być nie tylko praktyczny, ale również nieść przyjemność. Miłośnicy kauczukowych strojów swoim entuzjazmem dzielili się za pośrednictwem listów publikowanych w czasopiśmie „London Life” już w latach 20. XX wieku. Wtedy też powstało The Mackintosh Society – jedna z pierwszych współczesnych organizacji fetyszystycznych w Anglii. Dzięki nazwie upamiętniono przeciwdeszczowy płaszcz Mackintosha i podkreślono jego silny związek ze swoimi fantazjami. Wraz ze wzrostem liczby członków społeczności rozpowszechniały się wiadomości o perwersyjnym zastosowaniu lateksu, a skojarzenia jakie wywoływał sprowadzały go coraz bardziej do tematu tabu. Uwagę od erotycznego charakteru lateksu odciągnęła II wojna światowa. Wtedy guma kojarzyła się z maskami gazowymi i rękawiczkami, choć dla fetyszystów i one stanowiły źródło pobudzenia, które opisywali i wysłali do „London Life”. Te listy w latach 1923-1940 były kroniką ich fetyszu. W swojej książce „Fetysz: Moda, Seks i Władza” Valerie Steele przywołuje korespondencję miłośników Mackintosha z lat 20. Mąż jednej z autorek był zachwycony uroczym szeleszczącym dźwiękiem gumy. Widziałam, jak podobał mu się każdy mój ruch, więc można się domyślić, że ja też byłam bardzo szczęśliwa, kiedy dawałam mu tak prostą przyjemność – pisała. Wraz z końcem II wojny światowej fala społecznego konserwatyzmu zmusiła fetyszystów, by przenieśli się do podziemia. Po latach ukrywania się moda lateksowa powróciła pod koniec lat 50. dzięki brytyjskiemu projektantowi Johnowi Sutcliffe'owi, który stworzył kombinezon – prototyp stroju dla fetyszystów. Choć jego początkowym zamiarem przy wprowadzaniu na rynek marki AtomAge było stworzenie odzieży odpornej na warunki atmosferyczne dla rowerzystów, coraz bardziej oczywiste stawało się, że jego projekty były pożądane raczej do użytku prywatnego niż publicznego. Metodą małych kroków wyprowadzano ten obraz zza zamkniętych drzwi. Udało się to osiągnąć za sprawą brytyjskiego serialu szpiegowskiego „The Avengers” z lat 60. z Emmą Peel (w tej roli Diana Rigg). Bohaterka pojawiała się na ekranie w lateksowym kombinezonie inspirowanym projektem Sutcliffa. Kolejna dekada przyniosła następny przełom. John Sutcliffe na fali popularności swoich lateksowych strojów, postanowił stworzyć „AtomAge Magazine”. Czasopismo dedykowane fetyszystom, które wywarło duży wpływ na londyńską scenę mody progresywnej. Koniec tabu – Vivienne Westwood i jej lateksowa rewolucja Kontrowersyjny „AtomAge Magazine” przykuł uwagę pionierów punku – Vivienne Westwood i Malcolma McLarena, którzy posiadali butik o nazwie Let it Rock. Para koncentrująca się na tworzeniu ubrań głównie dla zbuntowanych i chcących się wyróżnić młodych ludzi w lateksie dostrzegła ogromny potencjał. W 1974 roku ich sklep zyskał nową nazwę. Od tego momentu sprzedawali pod gumowym różowym szyldem z napisem „SEX”. Wizytówką sklepu z ubraniami dla punków szybko stały się lateksowe modele. W 1976 roku punk eksplodował w całym Londynie – wspominała w rozmowie z „The Guardian” Pamela Rooke vel Jordan, która pracowała wtedy w butiku SEX. Jego przedstawiciele chętnie korzystali ze źle kojarzącej się gumy, a Vivienne Westwood stała się wręcz przywódczynią tej rewolucji w świecie mody. Tego typu ubrania były pozornie krępujące, ale kiedy się je zakładało, dawały poczucie wolności – cytowała projektantkę w swojej książce „Fetysz: Moda, Seks i Władza” Valerie Steele. W kolejnych dekadach lateks, choć nie był już pieczołowicie ukrywany za zamkniętymi drzwiami sypialni, to wciąż wywoływał negatywne skojarzenia i szokował. Pojawiał się zatem głównie w stylizacjach osób, które na taki efekt liczyły. Największą popularnością cieszył się wciąż wśród punków. Kolejną projektantką, która podobnie jak Vivienne Westwood nie potrafiła przejść obojętnie obok gumowego materiału, była Theresa Coburn. W latach 80. jej stroje dostępne w sklepie BOY i miały być odpowiedzią na kiepsko zaprojektowane modele sprzedawane w sex shopach. Byłam zafascynowana Johnem Sutcliffe'em i AtomAge'em, ale nie chciałam iść drogą masek przeciwgazowych. Chciałam użyć gumy w sposób przewrotny jako materiału, ale bez fetyszowych skojarzeń. Chciałam sprawić, by był on wytrzymały – wyjaśniła Coburn w rozmowie z „BBC”. Pomysł wyrzucenia lateksu z klubów na ulice wydawał się wtedy dość radykalny, ale to był post punk, a my byliśmy gotowi zmierzyć się z wyzwaniem. Próbowaliśmy zszokować opinię publiczną i zakwestionować sposób jego postrzegania – dodała. Właśnie dzięki kolejnym osobom, które starały się oswajać społeczeństwo z widokiem materiału określanego jako druga skóra, kolejne lata sprawiały, że każdy miał szansę natknąć się na lateks. Najpierw głównie za pośrednictwem szklanego ekranu, a potem także na żywo. Do historii przeszedł między innymi kombinezon z czerwonego lateksu, w którym Britney Spears śpiewała „Oops!... I Did it Again”. Wśród zapamiętanych stylizacji z kauczukowego materiału jest także czarny strój Victorii Beckham z teledysku Spice Girls do piosenki „Say You'll Be There” i sceniczne kostiumy Madonny. Poza wokalistami lateks ubierały także aktorki. Wśród niezapominanych stylizacji zdominowanych przez ten materiał jest kombinezon Kobiety-Kot, który nosiła Michelle Pfeiffer w filmie „Powrót Batmana”, sukienka Angeliny Jolie z „Pan i Pani Smith” i strój Carrie-Anne Moss z „Matrixa”. Równolegle lateks był widoczny także na wybiegach. Wśród najbardziej zapamiętanych momentów z jego udziałem można wymienić kolekcje: Versace jesień-zima 1994-1995, Thierry Mugler haute coutre jesień-zima 1995-1996 i Alexander McQueen wiosna-lato 1999. Inspiracje ze szklanego ekranu i pokazów mody nie były przyjmowane tak otwarcie, jak mniej kontrowersyjne trendy lansowane przez gwiazdy i projektantów. Lateks stale był zarezerwowany dla tych odważnych, co najlepiej pokazuje moment przypieczętowania jego obecności na salonach przez Lady Gagę, która założyła gumową kreację na spotkanie z brytyjską królową. Niemałą rolę w promowaniu tego materiału odegrała też Kim Kardashian, która wielokrotnie pokazywała się w lateksowych sukienkach i legginsach. Mainstreamowy fetysz – kiedy lateks spowszedniał? Gaelyn and Cianfarani to duet projektantów, którzy wyprzedzili trendy. Od początku swojej współpracy, która trwała w latach 2000-2005, zajmowali się pozyskiwaniem organicznych i nadających się do ponownego wykorzystania materiałów. Lateks z naturalnej gumy jest przede wszystkim całkowicie wegański, zrównoważony, kruchy i trudny w obróbce – powiedziała w rozmowie z „BBC” The Baroness. Tak też widziała go para projektantów. Ich oddanie planecie sprawiło, że materiał pozyskiwany z drzewa kauczukowego zaczął przybierać zupełnie nowe formy. Eksperymenty z lateksem doprowadziły do stworzenia jego nowych wersji. Jedna z nich do złudzenia przypomina jedwab. Dzięki temu Gaelyn and Cianfarani tworzyli nie tylko lateksowe detale i proste stroje. W ich portfolio nie brakuje lateksowych sukni ślubnych, które pokazują zupełnie nieznane oblicze gumowego materiału. Z jednej strony dający duże możliwości twórcom, a z drugiej ekologiczny materiał, wydaje się być odpowiedzią na problemy współczesnej mody. Po premierze „Pięćdziesięciu twarzy Greya” w 2015 roku zainteresowanie nim wzrosło. Chciałbym myśleć, że lateks stał się mainstreamowym fetyszem mody po części dzięki popularności filmu – powiedział Joe Zee, redaktor naczelny „Yahoo Style”, w rozmowie z „New York Post”. W świecie mody lateks zawsze był tym subtelnym trendem, który przychodzi i odchodzi, ale wtedy osiągnął nowy poziom. Ten zachwyt gumowymi strojami przełożył się na konkretne działania. The Baroness zdradziła temu samemu magazynowi, że sprzedaż jej prowokujących ubrań wzrosła w ciągu miesiąca od premiery filmu o imponujące 25-30 procent. Od tamtego czasu lateks regularnie pojawiał się na wybiegach podczas tygodni mody, ale nawet erotyczna trylogia nie była wystarczającym powodem, by stał się jeden z dominujących trendów w którymkolwiek z sezonów. Być może dopiero jego ekologiczny potencjał wydał się dostateczną inspiracją. Patrząc na kolekcje na jesień-zimę 2020-2021, można uznać, że po raz pierwszy lateks nie był traktowany po macoszemu. Tym razem nie został pokazany w pojedynczych kolekcjach jako kontrowersyjny dodatek, jak przed laty chociażby u Thierry’ego Muglera, ale stał się jednym z głównych trendów. Co więcej zmieniło się zupełnie jego oblicze. W czasach feministycznych kolekcji widzimy go w opowieść o kobietach, które są silne i seksowe, ale nie dla mężczyzn, a dla samych siebie. To jak elastyczny nie tylko dosłownie jest lateks, pokazali Saint Laurent, Balmain, Balenciaga, Off-White, Rochas, Sally LaPointe i Pam Hogg. Kontynuację widać było też sezon później. Lateksowe sukienki na wiosnę-lato 2021 lansował Rotate. Inną propozycję na cieplejsze pory roku miał dom mody Schiaparelli. W kolekcji haute couture na wiosnę-lato 2021 lansował lateksowe gorsety z zarysowanymi mięśniami. Taka współczesna zbroja to kolejne podkreślenie kobiecej siły. W kolekcjach na jesień-zimę 2021/2022 także można zobaczyć lateks. Pojawił się w kolekcjach Richard Quinn i GCDS. Jak widać przełomowe momenty w historii lateksu mają miejsce co sto lat. W latach 20. XIX wieku powstał przeciwdeszczowy płaszcz Mackintosha. Sto lat później powstało The Mackintosh Society. Natomiast lata 20. XXI wieku przeniosły lateks na zupełnie nowy poziom i ostatecznie przypieczętowały jego istnienie w codziennym życiu.
7 rzeczy, dzięki którym twoja pielęgnacja stanie się bardziej przyjazna środowisku
Czy pielęgnacja i codzienne rytuały mogą być przyjazne środowisku? Okazuje się, że tak. Wystarczy wprowadzić do swojego życia kilka (prostych) zmian. Oto 7 rzeczy, na które warto zwrócić uwagę!
Czas zadbać o naszą planetę. Coraz częściej zabieramy własne torby na zakupy, rezygnujemy z jednorazowych słomek i kubków na kawę. Segregujemy śmieci. I chętniej sięgamy po ubrania czy akcesoria z drugiej ręki. Jesteśmy na dobrej drodze do życia w zgodzie ze środowiskiem, jednak do zrobienia jest jeszcze całkiem sporo. Po kuchni i garderobie przyszedł czas na łazienkę. Oto kilka rzeczy, na które warto zwrócić uwagę, aby codzienna pielęgnacja i beauty rytuały stały się bardziej przyjazne środowisku. Początek nowego roku to idealny moment na zmianę swoich nawyków. Dzięki tym rzeczom twoja codzienna pielęgnacja stanie się bardziej przyjazna środowisku 1. Wielorazowe waciki kosmetyczne Dokładny demakijaż to absolutna podstawa pielęgnacji twarzy. Wiele osób wykonuje go za pomocą jednorazowych płatków kosmetycznych, które niestety nie mają nic wspólnego z ekologią. Dlatego naszym zdaniem warto wymienić je na waciki wielokrotnego użytku. Są one wykonywane zazwyczaj z przyjemnej w dotyku bawełny, mikrofibry albo włókien bambusowych. Co ważne, można je prać w pralce. Jeśli zaczniesz używać wielorazowych wacików kosmetycznych, to nie będziesz chciała już wrócić do jednorazówek – gwarantujemy. View Burdaffi on the source website Słyszysz o zero waste, ale nie do końca wiesz, co to znaczy? Oto, jak żyć w zgodzie z ideą ekologicznego minimalizmu Co jakiś czas słyszysz o zero waste, ale nie do końca wiesz, co to znaczy? A może rozumiesz, o co chodzi w idei zero waste, ale nie masz pojęcia, jak zacząć ją wprowadzać w życie? W tym artykule znajdziesz wszystkie informacje w pigułce. Sprawdź! 2. Szampon w kostce Od dawna używamy mydła w kostce. Najwyższa pora pójść o krok dalej i sięgnąć po „stały” szampon. To świetna alternatywa dla kosmetyków do włosów zamkniętych w butelkach plastikowych, a zarazem totalny hit pielęgnacyjny. Gdzie kupić szampon w kostce? Do grona marek, które mają tego rodzaju produkt w swojej ofercie, należą m.in. Ministerstwo Dobrego Mydła (uniwersalny szampon Mleko-Miód-Owies w kształcie dysku) i Cztery Szpaki (szampon w kostce do każdego rodzaju włosów). Oba produkty możesz zamówić online. View Burdaffi on the source website 3. Bambusowa szczoteczka do zębów Jeśli chcesz, aby twoja codzienna pielęgnacja stała się bardziej eko, zaopatrz się w bambusową szczoteczkę do zębów. Jest równie dobra, co plastikowe modele. A nawet lepsza, bo wykonana z biodegradowalnego materiału. Na pewno się polubicie! View Burdaffi on the source website 4. Kosmetyki w eko opakowaniach Kompletując zawartość swojej kosmetyczki, zwróć uwagę nie tylko na składy produktów, których używasz na co dzień, ale również na materiały, z jakich zostały wykonane ich opakowania. Coraz więcej marek urodowych rezygnuje z plastiku (kosmetyki ze swojej oferty pakuje m.in. w szklane słoiczki, buteleczki czy kartonowe pudełka) albo stawia na materiały z recyklingu. Jesteśmy na tak! Ekologiczne kosmetyki? Sprawdź, co oznaczają te 4 określenia: naturalne, eco, bio, vege i kupuj w pełni świadomie Coraz więcej osób chce żyć w zgodzie z zasadą #slowlife i nic w tym dziwnego skoro obecne czasy bardzo mocno napędzają tempo życia, konsumpcjonizm, itp. Jednocześnie bardzo cieszy fakt, że konsumenci stają się coraz bardziej świadomi. Wybierają np. ekologiczne kosmetyki, żeby nie stosować niepożądanych przez siebie substancji. Starają się również wybierać produkty, co do których mają pewność, że nie są testowane na zwierzętach. Dzisiaj przybliżymy definicję różnych pojęć, aby w przyszłości żadna marka nie wprowadziła nikogo w błąd. Niektóre opakowania po kosmetykach można wykorzystać wielokrotnie. Zachęca do tego m.in. Yope. Klienci polskiej marki urodowej mogą przyjść do butiku z własną butelką i napełnić je ponownie ulubionym żelem pod prysznic albo szamponem. Rozwiązanie to cieszy się ogromnym zainteresowaniem. I wcale nas to nie dziwi. View Burdaffi on the source website 5. Kosmetyki nietestowane na zwierzętach Kupując kosmetyki do pielęgnacji (i nie tylko!), warto zwrócić uwagę na jeszcze jedną rzecz. Wybieraj produkty, które nie są testowane na zwierzętach. Informacje na temat działalności cruelty-free z całą pewnością znajdziesz na opakowaniach. 6. Kosmetyki DIY Pamiętaj, że niektóre kosmetyki możesz wykonywać samodzielnie. To całkiem proste. Fusy po kawie albo cukier i odrobinę miodu możesz wykorzystać m.in. do stworzenia peelingu do ciała czy ust. Natomiast za pomocą sody, kwasku cytrynowego, mąki kukurydzianej, ulubionego olejku eterycznego i hydrolatu oczarowego możesz wyczarować aromatyczną kulę do kąpieli. Dokładne instrukcje znajdziesz m.in. w tutorialach na platformie YouTube. Istnieje naprawdę sporo możliwości. A satysfakcja gwarantowana! 7. Oszczędność wody Kolejna rzecz, o której należy pamiętać, to oszczędność wody. W jaki sposób? Możesz zacząć od zakręcania kranu podczas mycia zębów albo krótszych pryszniców. To absolutna podstawa. Ale nasza planeta z całą pewnością będzie ci za to wdzięczna. Lateks - fetysz w modzie. Dla jednych szalenie podniecający materiał, dla drugich ekologiczny wybór na co dzień Lateks to materiał, dla którego przełomowe momenty miały miejsce w latach 20. ubiegłych stuleci. Obecne dziesięciolecie od samego początku wskazuje, że tym razem nie jest inaczej. Sprawdź, jak na przestrzeni lat ewoluowało podejście do lateksu, który z podziemnej sceny fetyszu wszedł do mainstreamu.