Szczera do bólu Justyna Szyc-Nagłowska o tym, co przeszła. Ma na koncie naprawdę trudne doświadczenia
„Kiedy napisałam tę książkę, poczułam ulgę. I spełnienie. Często słyszałam, że pisanie jest formą autoterapii i rzeczywiście doświadczyłam tego” – wyznała Justyna Szyc-Nagłowska podczas rozmowy z Glamour.
Od ponad 5 lat Justyna Szyc-Nagłowska prowadzi podcasty, w których ze swoimi gośćmi i gościniami rozmawia o emocjach, zdrowiu psychicznym i wyzwaniach codziennego życia. Teraz postanowiła napisać książkę o emocjach. Przede wszystkim swoich. Jest w niej szczera, czasami aż do bólu. Opowiada o trudnych doświadczeniach ze swojego życia – jak choroba, walka z lękiem, ale też o uczuciach, które napędzają do życia – jak poczucie szczęścia czy miłość. Książka jest formą rozmowy z czytelniczką, bardzo intymną i skłaniającą do odpowiedzi na trudne pytania dotyczące naszej kondycji. Więcej o książce Justyny Szyc-Nagłowskiej „Na głosy dwa. Autobiografia emocji” dowiecie się z rozmowy Katarzyny Dąbrowskiej, redaktorki naczelnej „Glamour”, z Justyną.
Odkryłam je zimą, zostaną ze mną na lata. 12 (najlepszych) kosmetyków, które szczerze polecam
Tej zimy odkryłam prawdziwe perełki, które zostaną ze mną na długo. Aż żal ich nie polecić, a zatem: poznajcie moją kosmetyczną listę przebojów.
Mroźne powietrze, wiatr, gwałtowne zmiany temperatur i premanentny brak słońca – nie da się ukryć, że zima wystawia naszą skórę i włosy na próbę. W tym wyjątkowo nieprzyjemnym czasie szukam kosmetyków, które skutecznie poradzą sobie w trudnych warunkach. W minionym sezonie jesienno-zimowym odkryłam kilka prawdziwych hitów, które sprawdziły mi się w stu procentach. Niektóre z nich to totalne nowości, pozostałe to absolutne klasyki. Wszystkie równie mocno wam polecam. Najlepsze kosmetyki: pięlęgnacja twarzy i ciała Regenerujący krem do twarzy Drunk Elephant Lala Retro™ Whipped Cream Moje cudo, prawdziwy ratunek dla suchej skóry. Lala Retro™ Whipped Cream to regenerujący krem, który szybko, skutecznie, a przede wszystkim odczuwalnie przywraca skórze komfort i nawilżenie, wzmacnia barierę ochronną skóry, chroniąc ją przed szkodliwymi czynnikami zewnętrznymi. Jego aplikacja to czysta przyjemność – jest puszysty, lekki i nietłusty. View Burdaffi on the source website Serum Clarins Double Serum Light Texture (nowa wersja) Bestseller marki Clarins w nowej wersji, czyli Double Serum Light Texture z podwójną, hydrolipidową formułą 9. generacji. Stworzone specjalnie dla osób poszukujących lżejszej, ale równie skutecznej konsystencji (czyli na pewno dla mnie!). Idealne do skóry mieszanej i tłustej. Pięknie pachnie, gładko rozprowadza się po skórze, natychmiast się wchłania i nie pozostawia uczucia tłustego filmu. Idealne na dzień i na noc. View Burdaffi on the source website Rozświetlający żel pod prysznic YOPE myBody Nowe żele YOPE myBody łączą w sobie delikatne oczyszczanie z zaawansowaną pielęgnacją znaną dotąd głównie z kosmetyków do twarzy. Innowacyjne formuły zawierają skuteczne składniki aktywne stosowane w pielęgnacji twarzy, czyli m.in. peptydy, niacynamid, czy kwas hialuronowy. Moim faworytem jest żel rozświetlający z witaminą C o kuszącym zapachu Summer Margarita, który pięknie wyrównuje koloryt i nadaje skórze zdrowego blasku. Krem do ciała Kiehl’s Ultra Body Mega Moisture Squalane Cream Ultra Body Mega Moisture Squalane Cream, czyli jeden z moich ulubionych kremów Kiehl’s w wersji do ciała. Genialna nowość z gamy Ultra Facial, której będę używać przez kolejne miesiące. Bezzapachowy, świetnie się wchłania, jest odpowiedni dla wszystkich typów skóry, w tym wrażliwej i problematycznej. W składzie Glacial Glycoprotein, który działa natychmiastowo, wypełniając luki między komórkami skóry i zapobiegając utracie wody. Sięgam po niego po (praktycznie każdym) prysznicu. Top. View Burdaffi on the source website Najlepsze kosmetyki: pielęgnacja i stylizacja włosów Serum ochronne do regeneracji skóry głowy Kérastase Specifique Serum Potentialiste Świetne serum ochronne do regeneracji skóry głowy. Ma prebiotyczną formułę, która wzmacnia naturalną barierę skóry, chroniąc ją przed podrażnieniami i czynnikami zewnętrznymi. Lekka, szybko wchłaniająca się konsystencja koi, nawilża i przywraca komfort, a przy regularnym stosowaniu wspiera zdrowy mikrobiom skóry głowy. Efekt? Mocniejsze, bardziej odporne włosy od nasady aż po końce. Idealne do codziennej pielęgnacji, niezależnie od rodzaju włosów. View Burdaffi on the source website Suchy szampon do włosów Authentic Beauty Concept Odkrycie forever. Żaden inny suchy szampon nie zapewnia aż tak naturalnego efektu. Nie pozostawia po sobie białego nalotu i nie wysusza. Pachnie wspaniale, a do tego lekko utrwala włosy. Co ważne, można go wielokrotnie reaplikować w ciągu dnia. Najlepsze kosmetyki: makijaż Tusz do rzęs Lancôme Lash Idôle Flutter Extension Tusz Lancôme Lash Idôle Flutter Extension to połączenie innowacyjnej, lekkiej formuły z precyzyjną szczoteczką. Maskara perfekcyjnie otula i podkreśla każdą rzęsę od nasady aż po same końce, zapewniając spektakularne wydłużenie i perfekcyjne rozdzielenie – bez grudek i bez efektu obciążenia. Stożkowa szczoteczka 3D unosi rzęsy już od pierwszego pociągnięcia, gwarantując efekt otwartego, hipnotyzującego spojrzenia. Po prostu świetny. View Burdaffi on the source website Żel modelujący do brwi NARS Brow Shaping Gel Perfekcyjnie wymodelowane brwi przez cały dzień? Tylko NARS Brow Shaping Gel. To trwały, wodoodporny żel, który utrzymuje włoski w ryzach aż do 12 godzin. Ma lekką, nieklejącą formułę wzbogaconą olejem arganowym i wodą różaną, dzięki czemu odżywia i pielęgnuje brwi. Innowacyjna, skośnie ścięta szczoteczka ułatwia precyzyjną aplikację, pozwalając na idealne rozczesanie. Moim zdaniem to must-have w każdej kosmetyczce. View Burdaffi on the source website Tint do ust i policzków TirTir Moje odkrycie zimy to zdecydowanie sekcja beauty na Zalando. To tam znalazłam Waterism Glow Tint stworzony przez markę TirTir (tę od superpopularnych podkładów w czerwonym opakowaniu). Tint zapewnia mocne nawilżenie i gwarantuje plump effect bez nieprzyjemnego pieczenia. Jest cudownie błyszczący, nie klei się i nie ściera. Dostępny w aż 30 odcieniach, a więc na bank znajdziecie ten idealny dla siebie. Do tego, cena- marzenie – kosztuje tylko 39 zł. Jest to hit. Paleta cieni do powiek Charlotte Tilbury Charlotte's Palette of Beautifying Eye Trends Charlotte udowadnia, że efektowny makijaż oczu to nie rocket science. Marka wypuściła niedawno palety z dziewięcioma ultrapigmentowanymi cieniami, które pozwalają stworzyć dziesiątki looków – od subtelnego dziennego makijażu po wieczorowy glam. Z cieniami pracuje się świetne – dobrze się blendują i nie osypują. Kombinacje kolorów inspirowane są teorią barw, by podkreślać naturalne piękno każdej tęczówki. Zielonookim polecam wersję Sensual Sunset. View Burdaffi on the source website Najlepsze kosmetyki: perfumy Source Adage Monto'ac Skóra, mech dębowy, piżmo, szałwia, zielone winogrona i zielone liście tytoniu. Pachnę nim każdego dnia, stał się moim signature scent. Zapach Monto'ac przenosi mnie myślami na nadmorskie wzgórza, do serca tajemniczego lasu. To szalenie wyrafinowana kompozycja, pełna cudownych, zielonych nut. Tworzy harmonijną całość, którą uwielbiam się otaczać. Znajdziecie go w moim zapachowym raju, czyli perfumeriach Mood Scent Bar. Kilian Paris Angels’ Share Paradis Zapach, który otula i hipnotyzuje. Angels’ Share Paradis to najbardziej skoncentrowane perfumy w historii marki Kilian Paris, łączące w sobie akordy koniaku, fasoli tonka, cynamonu i dębu z intensywną malinową nutą likierową. To jedna z najpiękniejszych kompozycji unisex, jakie odkryłam w tym roku.
Julia Rocka przez lata tkwiła w pułapce perfekcjonizmu: „Sama siebie nie lubiłam”
Przed Julią Rocką ważny moment – premiera 2. albumu. W nowych utworach rozlicza się trudnymi doświadczeniami z przeszłości. Mówi o nich także w Glamour Sound On. O strachu przed porażką. O perfekcjonizmie. O wspierającej mamie i nieobecnym tacie. „Poczucie winy i wieczne obwinianie się mam mocno wpisane w moją naturę” – wyznaje.
Nie bez powodu Julia Rocka zatytułowała swój drugi album „Gorset”. Przez lata miała bowiem wrażenie, że sama go nosi. I że jest on coraz ciaśniej zawiązywany przez bliskich, przez nauczycieli, a także przez nią samą. Tuż przed premierą płyty artystka odwiedziła nasze studio, by opowiedzieć o swoich przeżyciach. Bo właśnie one zainspirowały ją do napisania najnowszych utworów. Muzyka ma dla mnie sens terapeutyczny – mówi młoda gwiazda w 28. odcinku Glamour Sound On. – Mam prawo powiedzieć to, co uważam, o czym myślę. Dziś autorka takich hitów jak „Oficjalna wersja zdarzeń” czy „Blow-Up” nie ucieka od samej siebie. Patrzy na siebie z większą czułością. Potrafi przytulić samą siebie.
Moja mama dała mi najlepszą radę dotyczącą związków. To właśnie dzięki niej uwolniłam się od toksycznego partnera
Kończąc toksyczny związek, podjęłam walkę o siebie i swoje nowe – lepsze życie. Było to możliwe m.in. dzięki mojej mamie, a właściwie dzięki jednej radzie, którą dała mi, gdy byłam jeszcze nastolatką.
W tym artykule: Dzięki mojej mamie zakończyłam toksyczny związek Zakończenie toksycznego związku było trudne, ale było warto Toksyczny związek mocno mnie przeczołgał, o czym, żyjąc w nim, nie miałam właściwie pojęcia. Od czasu do czasu w mojej głowie zapalały się czerwone lampki. Jednak skutecznie je ignorowałam albo usprawiedliwiałam swojego ówczesnego chłopaka i przekonywałam siebie samą, że problem jest we mnie, a nie w nim. Dopiero terapia oraz dłuższy wyjazd służbowy, podczas którego mieliśmy ograniczony kontakt, uświadomiły mi, że mój związek nie jest tym, czym powinien. Pomogła również pewna rada od mojej mamy. To dzięki niej byłam w stanie rozstać się z partnerem i zacząć nowy – lepszy rozdział w swoim życiu. Dzięki mojej mamie zakończyłam toksyczny związek Co ciekawe, mama podzieliła się ze mną wspomnianą radą wiele lat temu, gdy wchodziłam w wiek nastoletni. Pamiętam, że oglądałyśmy jakiś film, w którym główna bohaterka była całkowicie zależna od swojego męża. I właśnie wtedy mama zapytała mnie, czy wiem, o co przede wszystkim kobieta powinna zadbać, będąc w związku? Odpowiedzi, których udzieliłam, były dalekie od oczekiwanej. Ta brzmiała bowiem: o niezależność finansową. Nie może być tak, że nie masz własnych pieniędzy, że polegasz w tej kwestii wyłącznie na swoim partnerze – tłumaczyła. – Jesteś mądra i życzę ci jak najlepiej, ale zdarzają się różne sytuacje. Kobieta musi być na nie przygotowana – dodała. Dorastając, a potem będąc już młodą dorosłą, nie myślałam o radzie mojej mamy na co dzień. Jednak jej słowa zostały ze mną. Gdzieś w podświadomości. A potem mnie uratowały. Terapia to najlepsze, co dla siebie zrobiłam. Poczułam ulgę, zaczęłam żyć w zgodzie ze sobą Terapia pozwoliła mi poradzić sobie z lękiem i niepewnością, przyniosła mi ulgę. Dzięki niej zaczęłam żyć w zgodzie ze sobą. To zdecydowanie najlepsze, co zrobiłam dla siebie w (dotychczasowym) dorosłym życiu. I, co ciekawe, nie tylko ja tak uważam. Zakończenie toksycznego związku było trudne, ale było warto Mieliśmy już całkiem nieźle ułożone życie. Uchodziliśmy za dobrze dobranych. W zasadzie nikt nie wiedział, że jest jakiś problem. Znajomi często zwracali uwagę na trudny charakter mojego ex, ale obracali wszystko w żart. W związku z tym podjęcie TEJ decyzji wymagało ode mnie ogromnej siły, a także odwagi. Odnalazłam je w sobie dzięki terapii (którą, co warto podkreślić, sama opłacałam). Dzięki regularnej i rzetelnej pracy pod okiem ekspertki. Wspomniany już wyjazd, podczas którego praktycznie nie mieliśmy ze sobą kontaktu, dał mi przestrzeń na przemyślenia. Będąc na drugim końcu świata, utwierdziłam się w przekonaniu, że dobrze postępuję, stawiając swoje dobro na pierwszym miejscu. Poza tym wiedziałam, że mogę liczyć na wsparcie moich bliskich – rodziców i przyjaciółek. Natomiast finanse, na które zwracała uwagę moja mama, pozwoliły mi na działanie. Mogłam samodzielnie wynająć i utrzymać mieszkanie. Nie musiałam martwić się tym, że nie będę miała czego do garnka włożyć. Być może te potrzeby wydają się podstawowe. Jednak wiele osób, przede wszystkim kobiety, które są ofiarami przemocy ekonomicznej, nawet na to nie mogą sobie pozwolić, a przez to trwają w toksycznych czy nawet przemocowych relacjach. Nie powinno się tego oceniać, tylko wyciągnąć pomocną dłoń. Nawet, jeśli niepokojące sygnały są subtelne. Czasem naprawdę nie wiadomo, co dzieje się za zamkniętymi drzwiami. Gdy zakończyłam toksyczny związek, przestałam się dusić Rozstania bywają bolesne, ale mogą być też uwalniające. W momencie, w którym zakończyłam toksyczny związek, poczułam niesamowitą ulgę. Zaczęłam oddychać pełną piersią, moje skrzydła odrosły. Od zakończenia mojego – trwającego blisko cztery lata toksycznego związku – minęło już ponad dwa lata. Rozstanie bardzo trudne i bolesne, ale jednocześnie uwalniające. Gdy zamknęłam ten rozdział, poczułam niesamowitą ulgę. Płakałam ze szczęścia. Mogłam, po prostu, być sobą. Jeżeli ktoś zapytałby mnie, czy warto walczyć o siebie, odpowiedziałabym, że zdecydowanie tak.
Zakończenie toksycznej przyjaźni było trudniejsze niż rozstanie. Bolało, ale teraz wiem, że było warto
Myślałam, że się przyjaźnimy. Jednak po pewnym czasie zorientowałam się, że jedna z najważniejszych dziewczyn w moim życiu podcina mi skrzydła i wcale nie życzy mi dobrze. To była toksyczna przyjaźń, a jej zakończenie bolało bardziej niż rozstanie z chłopakiem.
W tym artykule: Toksyczna przyjaźń niczym toksyczny związek. Wyniszcza tak samo Zakończenie toksycznej przyjaźni bolało bardziej niż rozstanie Choć znałyśmy się z M wcześniej, zaczęłyśmy się przyjaźnić dopiero w liceum. Łączyło nas naprawdę wiele. Chodziłyśmy do tej samej klasy, mieszkałyśmy blisko siebie, miałyśmy wspólnych znajomych i podobne zainteresowania. Powierzałyśmy sobie największe sekrety, wiedziałyśmy o sobie to, czego nie wiedział nikt inny (miejmy nadzieję, że tak zostało). Po prostu: trzymałyśmy się razem. Dzięki M po raz pierwszy w życiu uwierzyłam w przyjaźń. Niestety kilka lat później czar prysł. Okazało się, że pod płaszczykiem wsparcia i zrozumienia kryją się zazdrość, zawiść i manipulacja. Toksyczna przyjaźń istnieje naprawdę, a jej doświadczenie może być równie wyniszczające, co toksyczny związek. Nie mówiąc już o jej zakończeniu, które – moim zdaniem – można porównać do bolesnego rozstania z partnerem lub partnerką. Toksyczna przyjaźń niczym toksyczny związek. Wyniszcza tak samo Podobnie jak toksyczna miłość, toksyczna przyjaźń może mieć różne oblicza. Trudno o jedną – uniwersalną definicję. Może mieć związek z wykorzystywaniem, różnymi formami manipulacji czy brakiem szczerości. W przypadku moim i M chodziło o (niezdrową i na pewno niepotrzebną) rywalizację, zazdrość, niezrozumienie, które prowadziło do sprzeczek, a nawet do poważniejszych konfliktów, jak również podcinanie skrzydeł, a co za tym idzie: obniżanie poczucia własnej wartości. Terapia to najlepsze, co dla siebie zrobiłam. Poczułam ulgę, zaczęłam żyć w zgodzie ze sobą [FELIETON] Terapia pozwoliła mi poradzić sobie z lękiem i niepewnością, przyniosła mi ulgę. Dzięki niej zaczęłam żyć w zgodzie ze sobą. To zdecydowanie najlepsze, co zrobiłam dla siebie w (dotychczasowym) dorosłym życiu. I, co ciekawe, nie tylko ja tak uważam. M często krytykowała moje wybory, nie zgadzała się z nimi i nie tolerowała sprzeciwu. Narzucała swoje zdanie. Dawała rady, o które nikt nie prosił. Oficjalnie cieszyła się z moich sukcesów. Natomiast jej zdaniem nie osiągałam ich dzięki ciężkiej pracy, wysiłkowi czy talentowi, ale dlatego, że udało mi się. Kiedyś nie widziałam w tym nic złego, dziś jestem bardzo wyczulona na to sformułowanie. Dlatego – skoro już mam twoją uwagę – zachęcam do tego, by nie umniejszać ani sobie, ani innym. Wiesz mi, że szczery suport jest o wiele bardziej cool. Niestety nie byłam świadomą, pewną siebie kobietą jak teraz. Dlatego dałam się wciągnąć w ten cały cyrk. Grałam w grę wymyśloną przez M, ale nie znałam jej zasad. Wierzyłam jej, przez co coraz mniej wierzyłam w samą siebie. To trwało dłużej niż liceum. Nasz kontakt został nieco ograniczony po tym, jak rozpoczęłyśmy studia w różnych miastach. Jednak narracja towarzysząca naszej znajomości nie zmieniła się. Toksyczna przyjaciółka chętnie komentowała to, co działo się w moim życiu (zazwyczaj negatywnie), odzywała się prawie wyłącznie wtedy, gdy czegoś potrzebowała, a jak prosiła o radę, szybko okazywało się, że nie była tym, co akurat chciała usłyszeć. Nadal robiłam wszystko nie tak jak (przynajmniej według niej) powinnam. Straciłam przyjaciółkę. Nie miałam pojęcia, że to może tak boleć Po 18 latach bliskości coś się wydarzyło. To było dla mnie jak koniec świata. Oto historia przyjaźni bez happy endu. Z czasem poznałam wiele nowych osób, przy których mogłam czuć się swobodnie i, po prostu, być sobą. Zaczęłam osiągać (nie tylko) zawodowe sukcesy, które dodały mi pewności siebie, a także potwierdziły moje umiejętności. Przeszłam terapię, a dzięki niej dowiedziałam się m.in., że jestem wystarczająca i mam prawo do własnych emocji. Nie musiałam, poza tym (a może nawet „przede wszystkim”) nie chciałam już nic nikomu udowadniać. A na pewno nie M. Trudno wierzyć w sisterhood, gdy dziewczyna, którą traktowałam jak siostrę, nie cieszyła się z moich sukcesów i wcale nie życzyła mi dobrze. Pomogła mi praca nad sobą podczas wspomnianej terapii, jak również inne kobiety obecne w moim życiu. Mama, przyjaciółki (te prawdziwe), a nawet koleżanki z pracy pozwoliły mi uświadomić sobie, że sytuacja z M nie jest regułą w moim życiu, a wyjątkiem. Na szczęście. Jak odzyskać przyjaciółkę i odnowić przyjaźń? O najlepsze porady zapytałyśmy psycholożki Jeśli chcecie odnowić kontakt z byłą przyjaciółką, to idealnie trafiłyście. Psycholożka dzieli się swoimi sposobami na odzyskanie starej (i nie tylko) przyjaźni. Zakończenie toksycznej przyjaźni bolało bardziej niż rozstanie Ta relacja, ta toksyczna przyjaźń została już zakończona. To był proces, a jego częścią była próba poradzenia sobie ze stratą, którą można porównać do żałoby. Rozstanie z przyjaciółką bolało tak samo jak to z chłopakiem. A może nawet bardziej. Nasze drogi rozeszły się i teraz każda z nas żyje swoim życiem. Jestem szczęśliwa i wszystko wskazuje na to, że M też nie narzeka. Nie mamy kontaktu i nie wiem, czy jeszcze kiedyś będziemy mieć. I to jest okej. Gdy zakończyłam toksyczny związek, przestałam się dusić [FELIETON] Rozstania bywają bolesne, ale mogą być też uwalniające. W momencie, w którym zakończyłam toksyczny związek, poczułam niesamowitą ulgę. Zaczęłam oddychać pełną piersią, moje skrzydła odrosły.
Przebyłam długą drogę od mrocznej nastolatki do opanowanej kobiety. Pomogła terapia
Są słowa, których się trochę boimy. Na przykład terapia. Warto je oswoić. Poznaj dziewczyny, którym dobrze dobrana terapia pomogła. Lepiej żyć i zrozumieć siebie.
W tym artykule: Która z nich potrzebowała terapii? Joaśka i jej podwójny świat Paulina opuszcza kołowrotek Agnieszka wie o sobie wszystko Justyna chciała się zabić Mechanizmy kozetki Przygoda czy przeszkoda? Spokojnie, to już dorosłość Joaśka obudziła się z poczuciem, że jest bohaterką jakiegoś cholernego serialu dla młodzieży. Złego serialu. Uciekająca panna młoda, rozhisteryzowana jedynaczka i takie tam. Agnieszka obudziła się skacowana, niewiele pamiętała z poprzedniej nocy. Był tam jakiś facet, utarty schemat. Paulina obudziła się z uciskiem w klatce piersiowej. Pomyślała o pracy i że za chwilę się udusi albo pęknie jej coś w głowie, przed oczami przewijała się nieskończona lista rzeczy do zrobienia. Justyna obudziła się w psychiatryku. A teraz pytanie do ciebie... Która z nich potrzebowała terapii? Która z nich potrzebowała terapii? Żyjemy w fajnych czasach. Praw, świadomych wyborów, możliwości wyrażania siebie. Niby wszystko pięknie, ale nasze głowy z ich emocjonalnym oprogramowaniem często za tym nie nadążają i pozostają we własnych schematach. O naszych zachowaniach decydują wdrukowane blokady, nieuświadomione kompleksy, „pamiątki” z dzieciństwa, a czasami tylko głupie neuroprzekaźniki. I zupełnie nie wiemy, dlaczego, choć np. jesteśmy superśmiałe, nie wychodzi nam z facetami, albo skąd w nas ta męcząca potrzeba perfekcji. Lub dlaczego jesteśmy uzależnione od miłości. Mówimy: „Jestem popaprana”. Nie jesteś. Potrzebujesz tylko kogoś, kto te mechanizmy objaśni. W pewnym momencie terapia przydaje się każdemu, dla zwykłej higieny. Terapia to najlepsze, co dla siebie zrobiłam. Poczułam ulgę, zaczęłam żyć w zgodzie ze sobą [FELIETON] Terapia pozwoliła mi poradzić sobie z lękiem i niepewnością, przyniosła mi ulgę. Dzięki niej zaczęłam żyć w zgodzie ze sobą. To zdecydowanie najlepsze, co zrobiłam dla siebie w (dotychczasowym) dorosłym życiu. I, co ciekawe, nie tylko ja tak uważam. Joaśka i jej podwójny świat Joaśka zawsze była niebieskim ptakiem. Jak się cieszyła, to tak, że inni przy niej płakali ze śmiechu. Jak smuciła, to jakby słońce zachodziło. Ostatnie cztery lata jej życia w największym skrócie: wyjechała za granicę na studia, poznała chłopaka, ustalili datę ślubu. Była w euforii. A potem zrobiła się jesień, podcięło jej to skrzydła (zawsze była podatna na pogodowe nastroje), pomyślała, że nie chce tu być, wraca do domu, a chłopak nie jest wcale taki super. Zerwała zaręczyny i wróciła do swojego pokoiku, do rodziców, do bloku. Nie została panią magister ani żoną, leżała w łóżku, miała – wiadomo, wszyscy to wiedzą i podchodzą do tego z wyrozumiałością – depresję. A wiosną znowu jej się polepszyło, poszła do pracy w administracji teatru, poznała na imprezie aktora, rzuciła się w wir romansu. Wypiękniała, szalała, latała z nim na weekendy do Olsztyna i Paryża. Życie wrzało, prosecco się lało, a ona brylowała w towarzystwie. A potem znowu zjazd, rozstanie, tłuste włosy, zero zainteresowania czymkolwiek. Siostra zadzwoniła do niej i powiedziała: „Hej, kochana, chciałam zapisać cię do psychoterapeuty, ale powiedział, że musisz zrobić to sama”. Umówiła się i poszła. No cóż. Okazało się, że terapia, i owszem, może się przydać, nikomu jeszcze nie zaszkodziła, ale niekoniecznie w jej przypadku. Diagnoza: choroba afektywna dwubiegunowa. Dostała leki wyrównujące nastrój. Jakby ktoś ją wyprasował. Przestała odczuwać wielki smutek i obojętność, ale zniknęły też euforie, które lubiła. Ma za to zawsze umyte włosy i wyprasowane ubrania. Świat odczuwa jak przez szybę. Z terapii zrezygnowała. Paulina opuszcza kołowrotek Paulina z kolei decyzję o pójściu do terapeuty starannie przemyślała. Nie, w jej życiu nie działo się nic, co wymagałoby interwencji lub rozwikłania. Dużo pracy, ale i wielkie osiągnięcia. Zawsze zaangażowana, nieustannie na mailu i Messengerze, dziennie wyrabiała o wiele więcej niż normę, ale kochała to. Jedyny niepokój to: co będzie robić za siedem lat, jeśli jej kariera będzie tak galopować. Czasami zapominała o jedzeniu i sikaniu. Jej chłopak zgłaszał nieśmiałe uwagi, że może z tą pracą trochę przesadza. Potem on sam wyjechał na kontrakt za granicę, a ona zaczęła pracować jeszcze więcej. I obudziła się pewnego dnia z poczuciem, że jeśli nie zwolni, to oszaleje. Dlatego wstukała w wyszukiwarkę „psychoterapia” i umówiła się na konsultację. Zrobiła to, bo chce zadbać o siebie długodystansowo, żeby po prostu mieć szczęśliwe życie. Pierwsze spotkanie miała z koordynatorką, która dobrała dla niej najlepszego terapeutę i formę terapii. To był szczegółowy bezpardonowy wywiad, z pytaniami Paulinę wręcz szokującymi. Dzięki nim dostała charakterologicznie do siebie dopasowaną terapeutkę („O temperamencie katechetki” – śmieje się) i zaczęły się regularnie spotykać. Co robić, gdy czujesz stres i lęk? Psychiatra ujawnia prostą metodę 4-7-8, która działa cuda Zapominamy o nim, a to naturalny środek uspokajający dla ciała i umysłu, który każdy z nas może wykorzystać w sytuacji stresowej. Uwierzcie mi, metodę 4-7-8 testowałam na sobie! O czym mówimy? O oddechu! Prosty rytuał wdechu i wydechu może leczyć bezsenność i redukować lęki oraz uczucie napięcia. Agnieszka wie o sobie wszystko Agnieszka o terapii zawsze wypowiadała się z lekceważeniem. Sama jako blogerka zrobiła w życiu sporo wywiadów z psychologami i psychoterapeutami i miała wrażenie, że świetnie zna te mechanizmy i doskonale wie, co się z nią dzieje. Teraz już rozumie, że to tak nie działa. Poza tym nie wyobrażała sobie, że mogłaby opowiadać „obcej babie” o swoich dylematach. Jakich? Że pragnie dobrego związku, ale faceci są przy niej zdezorientowani? Że mimo morza przyjaciół czuje się samotna i niedoceniania, choć ona zawsze jest gotowa na każde ich skinienie? I gdy spotkała się z przyjacielem, a on zaczął jej opowiadać o uldze, jaką przyniosła mu terapia, naprawdę mu pozazdrościła. Umówiła się „na próbę” (też odbyło się to przez doświadczonego konsultanta, który wybrał dla niej osobę specjalizującą się w „jej” obszarach). Przed pierwszym spotkaniem czuła się tak jak przed wyjazdem na wakacje. Była podekscytowana i nie mogła spać. Pomyślała, że to w sumie wielka przygoda i że po raz pierwszy od nie-pamięta-kiedy robi coś dla siebie. Justyna chciała się zabić Trzy razy. Justyna („Sukanek”) jest popularną youtuberką. Znalazła sposób na rozprawienie się ze swoimi demonami: nagrywała filmiki dla ludzi borykających się z podobnymi problemami. Bo też kto ich nie ma. Jej dzieciństwo nie było bajką – wychowała się w rodzinie, w której bohaterem pierwszego planu był alkohol. Wrażliwe, spragnione miłości dziecko nie radzi sobie z tym zbyt dobrze. Zresztą kto sobie radzi. Kiedy zaczęła dojrzewać, nieprzerobione emocje były tak silne, że czuła się „dziwna”, „niepasująca”. Emocje, złość, agresja – wszystko wyciekało z niej na boki. Śmierć babci, alkoholizm ojca, kompulsywna próba bycia akceptowaną – to nie mogło się skończyć dobrze. Skończyło się trzema próbami samobójczymi i pobytem na oddziałach psychiatrycznych. Dziś wie, że to była modelowa próba wołania o pomoc, chęć, aby ktoś ją, dziwną, momentami agresywną nastolatkę, zauważył. W szpitalu czuła się potrzebna, bo mogła pomagać innym – wspierać ich, obdarowywać uwagą. Myślała, że to coś ekstra, nie wiedziała, że to też rodzaj uzależnienia. Od tego, by doświadczać miłości i być kochaną przez innych. Żeby pozbyć się autodestrukcyjnych myśli, potrzebna jest właściwie dobrana psychoterapia. Szukała odpowiedniego terapeuty, skończyło się na... siedmiu! Wikłała się w toksyczne relacje. Kiedy terapeuta mówił jej, że taki związek trzeba zakończyć, rzucała terapeutę, nie chłopaka. Mechanizmy kozetki „Ktoś, kto nigdy nie był na terapii, wyobraża ją sobie tak, jak często przedstawiają to seriale. Przychodzisz, kładziesz się i opowiadasz, jak minął ci tydzień. Z moich 34 lekarzy tylko jeden zaproponował, abym się położyła, po tym jak zapytałam, po co jest ta leżanka w rogu pokoju. Nigdy z niej nie skorzystałam” – pisze w swojej książce Justyna. Istotą krótkoterminowej terapii nakierowanej na rozwiązanie problemu są regularne cotygodniowe spotkania. Jednak nie więcej niż 20 w cyklu, aby pacjent nie „uzależnił” swojego życia od nowego powiernika. Dobiera go często osoba trzecia, która zna nasze oczekiwania. Terapeuta nie powinien prowadzić naszych przyjaciół lub rodziny, dlatego nie sprawdza się tu opcja „z polecenia”. To byłby konflikt interesów. Terapeuta ma też prawo dla dobra terapii zaproponować ci pewne warunki jej rozpoczęcia, np. deklarację abstynencji. Często zdarza się, że z gabinetu wychodzimy z rozwiązaniem zupełnie innych problemów niż te, z którymi początkowo przyszliśmy. Równowaga emocjonalna - klucz do dobrostanu. Jak ją osiągnąć? Na czym polega w związku, a na czym w życiu? Równowaga emocjonalna, choć czasami bywa niedoceniana, odgrywa kluczową rolę w naszym ogólnym dobrostanie. Na czym polega? Jak ją osiągnąć i utrzymać na różnych polach? Na te i inne pytania postaramy się odpowiedzieć w artykule. Przygoda czy przeszkoda? Terapia Pauliny to tzw. terapia psychodynamiczna, czyli krótkoterminowa, skupiona na krótkotrwałym rozwiązaniu problemu. Na początku terapeutka... tylko słucha. Rozmowa musi wyjść od ciebie. Można przyjść i przesiedzieć godzinę w milczeniu. Ale płacić za milczenie, kalkuluje Paulina, nie bardzo się opłaca. Więc zaczęła coś tam opowiadać. O tym, że czuje się jak chomik w kołowrotku. Czasami wydawało jej się, że nie ma nic do powiedzenia, zaczynała od jednego słowa, a potem puszka ze słowami się otworzyła. Podobało jej się to, że terapeutka opisywała wszystko jakby z boku, np.: „Wydaje mi się, że pani w takich sytuacjach zachowuje się tak i tak”. Dopiero gdy zobaczyła oczami drugiej osoby niektóre rzeczy, zaczęła je oswajać. Zrozumiała np. swój pracoholizm – od dzieciństwa jej świat utkany był z obowiązków, nie miała żadnych „wolnych przebiegów” i bezproduktywnych momentów, nawet rozrywka musiała być pełnowartościowa (np. czytanie). Ostatecznie okazało się, że to, z czym przyszła – zabieganie, brak czasu dla siebie – przykrywa inne rzeczy, do których boi się przyznać. Np. że chciałaby wyjechać do chłopaka i spróbować nowego życia, a kurczowo trzyma się pracy, bo jest jedynym punktem zaczepienia w chaotycznej rzeczywistości. I dopiero gdy powiedziała to na głos, poczuła, że i tak to zrobi, i nie ma sensu bronić się przed zmianą. Odczuła wręcz korzyści somatyczne – lepiej sypia, przestała się spieszyć, a nawet schudła (do tej pory wszystkie próby kończyły się porażką). Zakończyła terapię po 20 spotkaniach. Teraz często łapie się na tym, że ma w głowie jakąś myśl, którą chciałaby obgadać z terapeutką. Żałuje, że to już koniec. Ale czuje też wielką ulgę. Agnieszka była zaskoczona, że przez całą godzinę była mowa tylko o NIEJ, JEJ problemach i potrzebach. To dosyć dezorientujące uczucie dla kogoś, kto przez cały czas skupia się na innych. Dopiero teraz zobaczyła, jak bardzo wiedza teoretyczna nie działa. A wystarczyło, aby ktoś z zewnątrz (w sumie nie taki pierwszy lepszy ktoś, tylko fachowiec od mechanizmów rządzących głową) spojrzał na to, połączył kropki, a ty nagle mówisz sobie: „O k....”. Każdy dzień po terapii był czasem, w którym dużo myślała. Przepracowywała w głowie tematy. Ten cały proces trwa dalej, trochę jak spalanie po treningu. W te dni bywa płaczliwa, rozdrażniona, nie wychodzi wieczorami z domu. Stara się być dla siebie dobra. Czuje, że to jakiś proces leczenia. Jest z tego bardzo zadowolona i uważa, że w tych pokręconych czasach terapia przydałaby się każdej dorosłej osobie. Oczyszcza emocje – podobnie jak higienistka stomatologiczna osad z zębów. Dzięki terapii Agnieszka jest gotowa na nowe otwarcie, na poważniejszy związek. Wzmocniła się wewnętrznie, nie rozpamiętuje, nie rozmyśla, nie kombinuje. Wie, że nawet jeśli chłopak nie zadzwoni, to nie będzie mnożyć w głowie niestworzonych scenariuszy i zastanawiać się, co zrobiła nie tak. Dzięki temu, że potrafi objaśniać swoje reakcje, czuje się dużo bezpieczniejsza. Spokojnie, to już dorosłość Justyna Suchanek przebyła długą drogę od mrocznej nastolatki do opanowanej kobiety. To właśnie na terapii zrozumiała, że jeśli sama nie będzie dla siebie dobra, to ze szczęścia nici. Dziś nie ma chłopaka, mówi, że jest w dobrym związku z samą sobą. Nadal ma potrzebę pomagania – dlatego nagrywa megaszczere filmy o pobycie w psychiatryku i mówi, dlaczego nie warto się zabijać. Że żadne złe emocje nie trwają w nieskończoność, a ona już nauczyła się je przeczekiwać. Każdy dół i dramat w końcu miną. Można wyjść, przejść się, policzyć, przeczekać. Justyna stara się być stabilna, rozpoznawać emocje. Tego uczy terapia. Ten artykuł pierwotnie ukazał się w magazynie GLAMOUR.
Terapia to najlepsze, co dla siebie zrobiłam. Poczułam ulgę, zaczęłam żyć w zgodzie ze sobą
Terapia pozwoliła mi poradzić sobie z lękiem i niepewnością, przyniosła mi ulgę. Dzięki niej zaczęłam żyć w zgodzie ze sobą. To zdecydowanie najlepsze, co zrobiłam dla siebie w (dotychczasowym) dorosłym życiu. I, co ciekawe, nie tylko ja tak uważam.
W tym artykule: Terapia pozwoliła mi żyć w zgodzie ze sobą Terapia to nie powód do wstydu, wręcz przeciwnie Pamiętam swoją pierwszą terapię. Pamiętam strach przed tym, co obce, niepewność i łzy, które pojawiły się, gdy zaczęłam opowiadać o różnych – zarówno trudnych, jak i dobrych momentach z mojego życia. Pamiętam również niesamowitą ulgę, która towarzyszyła mi po wyjściu z sesji. Choć nie chciałam przesadzić z entuzjazmem, już wtedy podświadomie czułam, że podjęłam właściwą decyzję i że chcę wrócić w kolejnym tygodniu. No i wróciłam. Terapia pozwoliła mi żyć w zgodzie ze sobą Z czasem terapia stała się moim rytuałem. Czwartki między 7 a 8 rano były dla mnie, dla moich doświadczeń i emocji, z którymi chciałam (w końcu) sobie poradzić. Bez telefonu i bez dodatkowych bodźców, rozpraszaczy. Naprawdę trudno opisać, ile dobrego wyciągnęłam z regularnych spotkań z terapeutką. Przede wszystkim lepiej poznałam siebie, a także mechanizmy, według których działałam na co dzień. Zrozumiałam, dlaczego w poszczególnych sytuacjach zachowywałam się tak a nie inaczej. Odpuściłam sobie i innym. Uspokoiłam się. Co ważne, dzięki terapii dowiedziałam się m.in., że jestem osobą wysoko wrażliwą. I wtedy wszystko nabrało sensu. Przez lata słyszałam bowiem, że jestem przewrażliwiona (btw nienawidzę tego określenia, uważam, że powinno zostać scancelowane) i że przesadzam, a swoją wrażliwość uważałam za słabość. Dopiero terapeutka uświadomiła mi, że wszystko jest ze mną w porządku. Po prostu odbieram otaczający mnie świat nieco inaczej, czuję bardziej. Zresztą, nie jestem w tym odosobniona, bo osoby WWO stanowią aż 20 procent (!!!) naszego społeczeństwa. Jestem osobą wysoko wrażliwą. Odbieram świat inaczej, czuję bardziej Przez lata słyszałam, że jestem przewrażliwiona, że przesadzam albo wręcz, że udaję. Gdy dowiedziałam się, że mam wysoko wrażliwą osobowość, życie stało się prostsze. Zaakceptowałam swoje emocje i uświadomiłam sobie, że WWO ma kilka zalet. Podczas terapii, a także po jej zakończeniu wprowadziłam kilka zmian do swojego życia. Postawiłam granice. Zakończyłam kilka znajomości, które źle na mnie wpływały (w tym toksyczny związek). Teraz żyję w zgodzie ze sobą. Oczywiście nadal zdarzają się gorsze, cięższe momenty, chwile zwątpienia. Na szczęście już potrafię sobie z nimi radzić. Terapia to nie powód do wstydu, wręcz przeciwnie Czasy, w których żyjemy, są niesamowicie trudne i skomplikowane. Przeżyliśmy pandemię, za naszą granicą trwa wojna, mamy do czynienia z hejtem (nie tylko) w mediach społecznościowych, jesteśmy przebodźcowane i przebodźcowani. Do tego każda i każdy z nas mierzy się z osobistymi dramatami. Codziennie zawalają się nasze małe światy. Dlatego potrzeba wsparcia jest absolutnie zrozumiała. Nastała villain era – czas postawić granice i zadbać o siebie. Na czym polega koncepcja, która jest hitem (nie tylko) na TikToku? Villain era to coś więcej niż kolejny trend z TikToka. Koncepcja, o której robi się coraz głośniej, może mieć realne przełożenie na jakość naszego życia – kondycję psychiczną i relację z innymi. Oto, na czym polega. Wiem, że dla wielu osób to wciąż powód do wstydu, ale terapia nie powinna być tematem tabu. I to nasza – społeczeństwa w tym głowa, by zmienić sposób, w jaki myślimy o kwestiach związanych ze zdrowiem psychicznym. Na szczęście zauważam pewne zmiany w tym obszarze. Gdy zaczęłam terapię, mówiłam o tym otwarcie. W pewnym sensie był to dla mnie powód do dumy, bo podjęłam walkę o samą siebie, co wymagało siły i odwagi. Ta historia stała się także pretekstem do kilku ciekawych dyskusji oraz wymiany myśli. Niektórych zmotywowała do działania. Wielu moich znajomych w podobnym wieku (czyli z generacji Z) też nie ma problemu, by dzielić się własnymi doświadczeniami. Terapię traktują jako coś naturalnego, jako część swojej codzienności czy wizytę u lekarki / lekarza, którego prosimy o pomoc, gdy coś nas boli, coś nam dolega. Terapia pomogła mi lepiej zrozumieć siebie, swoje emocje, potrzeby i zachowania. Dzięki niej porzuciłam wewnętrznego krytyka i stałam się swoją najlepszą przyjaciółką - przyznała moja koleżanka, którą poprosiłam o wypowiedź. „Odmówię, zanim się zbłaźnię”, czyli syndrom oszusta, z którym mierzy się 70% z nas. Ekspertka wyjaśnia, jak sobie z nim radzić Syndrom oszusta to zjawisko, z którym mierzy się (aż) 70% populacji. Sprawia, że czujemy się niewystarczająco dobre i dobrzy, nie doceniamy siebie. Oto, jak sobie radzić z trudnymi doświadczeniami (nie tylko) w pracy. Rozpoczęcie terapii było naprawdę najlepszą decyzją w moim życiu. Wszystko zaczęło się od wątpliwości, czy jestem dobrą partnerką w związku. Szybko zorientowałam się, że tak naprawdę w terapii chodzi o to, żeby stać się lepszym człowiekiem, ale dla siebie. Rozpoczęłam trudną drogę do zmian i jestem z siebie niesamowicie dumna. Mimo tego, że mój związek się rozpadł, to dzięki terapii miałam narzędzia do poradzenia sobie ze stratą i potrafiłam zbudować siebie na nowo – wyznała inna bliska mi osoba, Ola, która stwierdziła, że jej komentarz nie musi być anonimowy, bo terapia to dla niej powód do dumy i radości. – Teraz mam poczucie, że jestem kimś lepszym, lubię siebie i szanuję, coraz lepiej stawiam granice. Tym samym jestem lepszą córką, przyjaciółką, pracowniczką, obywatelką. Każdego dnia dziękuję sobie za tę decyzje, bo prośba o pomoc w byciu szczęśliwszą i lepszą mnie uratowała. Prawdopodobnie już nigdy nie zrobię dla siebie czegoś lepszego, niż pójście na terapię. Dzięki niej mogłem w końcu zrozumieć siebie i oddzielić w mojej głowie myśli narzucone przez czynniki zewnętrzne od moich własnych. Zrozumiałem, co tak naprawdę sprawia mi radość i co JA SAM chcę robić dla siebie, nie dla innych. Jestem bardziej pewny siebie i nie boję się mówić otwarcie o swoich uczuciach czy poglądach. Rozmowa z terapeutą pomaga mi być bardziej wyrozumiałym w stosunku do siebie oraz daje nadzieję na poczucie zrozumienia drugiej osoby – opowiedział mój przyjaciel. Co więcej, coraz częściej spotykam się z opinią, że każdej osobie przydałaby się terapia. Cóż, nie mnie oceniać, ponieważ to bardzo indywidualna kwestia. Natomiast w pewnym stopniu zgadzam się z tym twierdzeniem. Uważam, że nie musimy same i sami radzić sobie ze swoimi problemami, że czasem jest to wręcz niemożliwe. Nawet, jeżeli mamy wsparcie ze strony bliskich. Mam świadomość, że jestem uprzywilejowaną osobą, że moja sytuacja jest bardzo komfortowa i że generalnie łatwo mi mówić. Jednak gdyby ktoś zapytał mnie o najlepiej wydane pieniądze w dorosłym życiu, bez wahania wskazałabym te, które przeznaczyłam na terapię. Jeśli więc ty lub ktoś z twoich bliskich znajduje się w trudnej sytuacji psychicznej, zastanów się nad skorzystaniem z wiedzy eksperta lub ekspertki. Znalezienie odpowiedniej osoby może zająć chwilę, ale gwarantuję, że warto poświęcić ten czas. Szukając terapeuty czy terapeutki dla siebie, zwróć uwagę na opinie, a także na metody, zgodnie z którymi pracuje. Umów się na spotkanie (lub kilka spotkań) i sprawdź, czy dany model ci odpowiada. Możesz również zdecydować się na wsparcie telefoniczne. Poniżej znajdziesz kilka numerów telefonów (w tym te bezpłatne), które mogą okazać się przydatne. Być może będzie to dobrym rozwiązaniem (przynajmniej) na początek. Ważne numery telefonów dla osób w trudnej sytuacji psychicznej 800 70 22 22 Centrum Wsparcia dla osób w kryzysie psychicznym 116 123 Bezpłatny kryzysowy telefon zaufania dla dorosłych 116 111 Bezpłatny telefon zaufania dla dzieci i młodzieży Jeżeli czujesz, że tego potrzebujesz, nie wahaj się, skorzystaj.
Koniec przyjaźni gorszy niż zerwanie? „Straciłam przyjaciółkę. Nie miałam pojęcia, że to może tak boleć”
Po 18 latach bliskości coś się wydarzyło. To było dla mnie jak koniec świata. Oto historia przyjaźni bez happy endu.
W relacjach jestem totalnie długodystansowa – od 22 lat jestem mężatką (z tym samym mężem), od lat wyjeżdżam z tą samą grupą ludzi na narty i wakacje. Podobno umiem dbać o znajomości, a przede wszystkim naprawdę trudno mnie do siebie zniechęcić, mówiąc wprost – dużo znoszę, szybko wybaczam, widzę szklankę zawsze do połowy pełną, także w relacjach. Zresztą nie wyobrażam sobie życia samotniczki. Mam troje rodzeństwa, od zawsze byłam duszą towarzystwa. Mam 46 lat, nigdy nie mieszkałam sama, nie byłam sama na wakacjach, nawet rzadko bywam sama w domu (mam dwóch synów). Mąż mówi o mnie „party animal”, nie dlatego że lubię imprezować (choć lubię), ale dlatego, że „umiem i lubię w ludzi”. „Relacje z ludźmi to ogromny zasób w naszym życiu, wpływają na wiele jego aspektów – tłumaczy mi psycholożka Patrycja Sawicka-Sikora. – Brak więzi społecznych, według przeprowadzonej metaanalizy 148 badań, może być nawet śmiertelny. Silne relacje społeczne zwiększają prawdopodobieństwo przeżycia o 50 proc., niezależnie od wieku, płci czy stanu zdrowia” – dodaje. „Straciłam przyjaciółkę. I nie wiedziałam, że to może tak boleć” Przyjaźń jest dla mnie magicznym słowem. I jedną z najważniejszych relacji w życiu. Wierzę i doświadczam prawdziwej przyjaźni. Dziś zdecydowanie nadużywa się tego słowa. Mam mnóstw znajomych, z niektórymi jestem naprawdę blisko. Ale przyjaciółka to ktoś, kto wie o mnie prawie tyle, co ja sama, kto darzy mnie, a ja ją prawdziwym czystym uczuciem. Cieszy się z moich sukcesów, cierpi, gdy jest mi źle. Mogę jej wszystko powiedzieć, bez obawy, że zostanę oceniona, źle zrozumiana. Kiedy wydarza się coś w moim życiu, od razu chcę jej o tym powiedzieć. To kryterium (oprócz mojego męża) spełniają dwie osoby, dawniej trzy. I o tym jest ta historia. O tym, że straciłam przyjaciółkę. I nie wiedziałam, że to może tak boleć. Jestem osobą wysoko wrażliwą. Odbieram świat inaczej, czuję bardziej Przez lata słyszałam, że jestem przewrażliwiona, że przesadzam albo wręcz, że udaję. Gdy dowiedziałam się, że mam wysoko wrażliwą osobowość, życie stało się prostsze. Zaakceptowałam swoje emocje i uświadomiłam sobie, że WWO ma kilka zalet. Poznałyśmy się na studiach, zaklikało od razu. Ani się obejrzałyśmy, stałyśmy się sobie naprawdę bliskie. Rozmawiałyśmy codziennie, polubiłyśmy nawzajem swoich chłopaków. Zawsze miałyśmy o czym rozmawiać, dzieliłyśmy się książkami, chodziłyśmy razem na zakupy, razem gotowałyśmy. Obie wyszłyśmy za mąż w tym samym roku. Kiedy urodziła synka, pierwsza byłam u niej w szpitalu. Ona dowiedziała się o mojej ciąży zaraz po moim mężu. I tak nam mijały lata, a konkretnie… 18. Niczym niezmąconej przyjaźni. Wspólnych sobót, długich weekendów, setek rozmów. Aż stało się. Zupełnie przez przypadek usłyszałam, jak moja przyjaciółka opowiada o mnie komuś. Dzieli się sprawami, które powierzyłam jej w zaufaniu, a w dodatku ocenia mnie. Do dziś pamiętam tę falę bólu, rozczarowania i niedowierzania, która sprawiła, że stanęłam jak wryta, nie mogąc zrobić żadnego ruchu. Poczułam się zdradzona. Ona też mnie zobaczyła. Ten ułamek sekundy, kiedy patrzyłyśmy na siebie… Uciekłam. Oczywiście, płakałam, czułam się, jakby skończył się świat. Po raz pierwszy w życiu doświadczyłam poczucia straty. „Zakończenie ważnej relacji w naszym życiu może wiązać się z doświadczeniem swego rodzaju żałoby – mówi Patrycja Sawicka-Sikora, psycholożka. – Na pewno warto dać sobie czas na przeżycie, a nawet przeżywanie emocji związanych ze stratą. I nie planować, ile czasu to zajmie. Znam osoby, które potrafią zatęsknić za eksprzyjaciółką nawet po wielu latach. To normalne, że ważni ludzi i to, co z nimi przeżyliśmy, czasami o sobie przypominają, nawet gdy relacji już nie ma – to przecież elementy tworzące historię naszego życia” – wyjaśnia Partycja. Nastała villain era – czas postawić granice i zadbać o siebie. Na czym polega koncepcja, która jest hitem (nie tylko) na TikToku? Villain era to coś więcej niż kolejny trend z TikToka. Koncepcja, o której robi się coraz głośniej, może mieć realne przełożenie na jakość naszego życia – kondycję psychiczną i relację z innymi. Oto, na czym polega. „Są momenty, że wciąż tęsknię i czuję pustkę” Tak, cierpiałam. Ciągle mieliłam w głowie to, co się stało. Ona milczała. Po dwóch tygodniach odrętwienia postanowiłam zapytać ją, dlaczego tak się stało. Miałam nadzieję na jakieś logiczne wytłumaczenie. Przecież ludzie wybaczają sobie różne rzeczy. Znam pary, które po zdradzie wciąż są razem. Wierzę, że ostateczna jest tylko śmierć, a wszystko inne można jakoś odwrócić. Napisałam. Że nie dam rady, że muszę usłyszeć, co się stało i dlaczego. Spotkałyśmy się. Mówiłam głównie ja. Jak ważna była dla mnie nasza relacja, jak bardzo cierpię i jak nic z tego nie rozumiem. Nie padło ani przepraszam, ani jakiekolwiek inne słowo, które przyniosłoby mi ulgę albo nadzieję. Od tego czasu minęło 5 lat, a ja wciąż wracam do tamtych dni. Są momenty, że wciąż tęsknię i czuję pustkę. Po jakimś czasie próbowałyśmy budować coś nowego na zgliszczach przyjaźni, ale to bardzo trudne. Nie umiem dziś nazwać naszej relacji – jesteśmy w kontakcie, pamiętamy o swoich urodzinach i ważnych momentach w życiu naszych dzieci (matura, wybór szkoły, sukcesy sportowe), update’ujemy się co do naszego życia od czasu do czasu. Spotykamy się na imprezach u wspólnych znajomych. To tyle. „Nie ma uniwersalnych recept na to, czy można kolegować się z dawną przyjaciółką – twierdzi Patrycja Sawicka-Sikora, psycholożka. – Jeśli obie strony to uzgodnią i zgodzą się na taką ewolucję relacji, to ok. Zanim jednak zdecydujemy się na taki krok, warto dać sobie czas na przeżycie straty. Wchodzenie w układ koleżeński z niezasklepionymi ranami nie jest zwykle najlepszym pomysłem” – dodaje. Zakończenie toksycznej przyjaźni było trudniejsze niż rozstanie. Bolało, ale teraz wiem, że było warto [FELIETON] Myślałam, że się przyjaźnimy. Jednak po pewnym czasie zorientowałam się, że jedna z najważniejszych dziewczyn w moim życiu podcina mi skrzydła i wcale nie życzy mi dobrze. To była toksyczna przyjaźń, a jej zakończenie bolało bardziej niż rozstanie z chłopakiem. Przeczytałam niedawno, że to normalne, że ludzie w naszym życiu przychodzą i odchodzą. I trzeba to zaakceptować. Zamiast żałować, że coś się skończyło, lepiej być wdzięcznym, że doświadczyło się czegoś prawdziwego i głębokiego. Staram się. Ale pytanie, które najbardziej mnie nurtuje – czy to rzeczywiście było prawdziwe i głębokie?
Czuła dla siebie, czuła na siebie. „Trzeba się ze sobą dogadać, meblować codzienność tak, żeby to nam smakowała”
Czułość. Czułości do siebie samych. „Tego się nie wygugluje, trzeba się ze sobą dogadać, meblować codzienność tak, żeby to nam smakowała, stawać po swojej stronie” – mówi Natalia de Barbaro, psycholożka, autorka bestsellerowej książki „Czuła przewodniczka” i warsztatów dla kobiet „Własny pokój”.
Katarzyna Dąbrowska: Czy czułość to kompetencja, którą po prostu mamy, czy trzeba się jej nauczyć? U wielu osób pojawia się samorodnie w zależności od kontekstu, np. na widok małego dziecka, własnego albo cudzego, na widok ukochanej osoby lub ukochanego zwierzaka. Sytuacja powoduje „samozapłon” czułości w stosunku do innych. Natomiast jeśli o chodzi o czułość do samej siebie, to nie widzę tego samozapłonu u kobiet. Kobiety uczą się być dla siebie czułe, ale od wielu z nich wymaga to systematycznej, metodycznej, często wieloletniej pracy. To jest praca w poprzek tego, co wchłonęłyśmy. Wielu kobiet nie nauczono czułości dla siebie. W życiu metrykalnie dorosłej kobiety regułą jest raczej zapominanie o swoich potrzebach. A nawet jeśli kobieta o nich pamięta, to sprowadza je do tej przysłowiowej „chwili dla siebie”, bardzo reglamentowanej, bo przodem zawsze puszcza potrzeby innych. To kwestia wychowania? To coś, co nie musi zależeć od domu, w którym dorastałyśmy. Prowadzę warsztaty dla kobiet „Własny pokój”. Na tych warsztatach przyglądam się kobietom z bardzo bliska i z tej bardzo bliskiej odległości widziałam ich już kilkaset. Takich z domów, w których było dużo odczuwalnej miłości, z takich, gdzie tej odczuwalnej miłości nie było, z takich, gdzie matka była silną postacią albo gdzie była uległa, z rozbitych rodzin i pełnych, z domów bogatych i biednych. To, co mnie uderza, to obserwacja, że wszystkie te kobiety niosą bagaż nieczułości w stosunku do siebie. I trzeba pracy, żeby to odkręcić. Mówisz, że to praca systematyczna, metodyczna, często rozłożona na lata. To znaczy, że aby nauczyć się czułości do siebie, trzeba pójść na terapię? Jako córka terapeutów i osoba, która sama przeszła terapię, mam bardzo życzliwy stosunek do terapii. Wręcz uważam – chociaż wiem, że to w tej chwili absolutnie nierealne – że państwo powinno refundować każdemu obywatelowi jakiś podstawowy zestaw sesji, tak z pół roku. Polska byłaby lepsza. Terapia to świetny sposób, żeby uzyskać wgląd w to, co mam w środku. Aby odpowiedzieć sobie na pytania, co myślę o sobie samej, na podstawie jakich przekonań działam i czy te przekonania są moje, czy może chciałabym je podważyć. Nieczułość wobec siebie bierze się często z poczucia, że nie będę nic warta, jeśli osiągami i wiecznym wysiłkiem nie zarobię na swoje istnienie, nie podniosę swojej wartości. Była taka piosenka Alanis Morissette That I Would Be Good z litanią zdań typu: „byłabym OK, gdybym zachorowała”, „byłabym OK, gdybym przytyła”, „gdybym nie pracowała”, „gdybym już więcej nie napisała piosenki”. Zakładam się, że to są jej przemyślenia z terapii. Przeciwieństwem czułości do siebie jest warunkowa miłość do siebie. Terapia może pomóc zmienić to warunkowe myślenie o sobie, ale są też inne sposoby odkrywania czułości. Sporo czułości może przyjść przez medytację, przez masaże, przez przyjaźń. A ta wspomniana „chwila dla siebie” to, Twoim zdaniem, za mało? Zdecydowanie za mało. Bo to by znaczyło, że przez resztę czasu jestem na siebie jakby nieczuła. W słowie „czułość” jest podwójność, którą bardzo lubię. To jednocześnie czułość dla siebie i czułość na siebie. Rodzaj monitorowania, sprawdzania, jak się mam. Kobiety ulegają złudzeniu, że mogą dawać bez końca, niezależnie od tego, w jakiej są formie. Jeśli kobiecie zależy, żeby dawać innym – a przecież na tym zależy większości kobiet – to niech wyobrazi sobie, że jest pojazdem. Niech regularnie zadaje sobie pytanie, w jakim stanie jest ten „pojazd”. Mogę zaprosić do tego auta wszystkie ukochane osoby na uroczą przejażdżkę, ale jeśli pojazd nie ma przeglądu, wymienionego oleju i paliwa w baku, to nie pojedziemy. Tego się nie załatwi „chwilą dla siebie”. Ważnym kawałkiem czułości jest pozostawanie w kontakcie ze sobą samą – i warto, żeby to był stały kontakt. Zwłaszcza w trudnych czasach dobrze sprawdzać, jak się ma nasza delikatna struktura. Drugim kawałkiem czułości jest meblowanie codzienności rzeczami, które są dla mnie miłe. To mogą być drobiazgi, które nic nie kosztują. Ja np. jadąc samochodem, ustawiam język GPS-a na rosyjski, bo kocham brzmienie tego języka i gdy go słyszę, od razu robi mi się milej. Albo wracając do domu, wybieram dłuższą drogę, bo jadąc polami, mogę spotkać sarny. Żeby tylko nikt nie zrozumiał, że wystarczy usiąść pod kocem z kubkiem herbaty i czułość do siebie przyjdzie sama. Bo to nie wystarczy, prawda? Bardzo wierzę w to, że warto sobie samej zadawać często pytanie o to, czego potrzebuję. Odpowiedzią nie muszą być świeczki zapachowe, koc i pluszowy miś. Może się okazać, że potrzebuję osiągnięcia, że potrzebuję coś wygrać, że potrzebuję działać w zgodzie ze swoimi wartościami, a pracuję w firmie, która tych wartości nie podziela. Czułość do siebie nie jest wyłącznie o komforcie, ale przede wszystkim o działaniu w zgodzie ze sobą. Chodzi o to, żeby robić to, co nas karmi, a nie robić tego, co nas wyjaławia. Oczywiście, im trudniejsze czasy, tym trudniej sięgać po to, co karmiące. Kiedy mówiłaś o meblowaniu codzienności rzeczami, które są dla nas dobre, od razu wyświetliło mi się sformułowanie, które od paru lat robi furorę we wszelkiej maści poradnictwie. Strefa komfortu. Co to takiego? Nie lubię tego sformułowania, ale dobra, rozmawiajmy. Dla mnie strefa komfortu to taka przestrzeń, w której jestem sama ze sobą bez wkładania w to dodatkowego wysiłku. Jestem w czymś, co jest mi znane. To chyba jesteśmy zgodne. Z samą strefą komfortu, co prawda, nie mam problemu, ale nie znoszę poradnictwa, które zrobiło cnotę z wychodzenia z niej. Wierzę, że trzeba wychodzić ze swojej strefy komfortu, ale denerwuje mnie ten nieustający przymus. Mnie jeszcze to, że z tego wychodzenia zrobiono jedyną dostępną i słuszną metodę rozwoju. Dokładnie. Jest taka książka, bardzo dla mnie ważna, „Uzależnienie od doskonałości” Marion Woodman. Pojawia się tam istotne rozróżnienie energii. Energia nazywana umownie „energią świata męskiego” prze do przodu, a z kolei energia określana jako „kobieca” nie idzie cały czas do przodu, a w głąb, do środka. Źle rozumiany rozwój to przymus, żeby mieć osiągi, żeby się ciągle wspinać. Jak w pytaniu o to, gdzie chcesz być za pięć lat. Nie mogę być po prostu sobą, muszę być najlepszą wersją siebie. Nie mogę być cały czas w swojej strefie komfortu, bo kto się nie rozwija, ten się cofa. Taka narracja o rozwoju oznacza, że nie można sobie po prostu pożyć. Jestem za tym, żebyśmy były ambitne i odnosiły sukcesy, ale poza energią ruchu potrzebujemy w życiu energii zatrzymania. Dla mnie strefa komfortu to przestrzeń, w której jest mi dobrze ze sobą. Ale żeby mogło być mi dobrze ze sobą, muszę wiedzieć, o co mi chodzi, znać siebie. I to też jest praca. Włożyłam wysiłek w to, żeby nazwać swoje potrzeby i zbudować sobie strefę komfortu, a każą mi z niej wychodzić. A właśnie w tym budowaniu świadomości, w budowaniu dojrzałości jest już rozwój. Tylko że samo słowo „komfort” kojarzy się w naszej kulturze źle, powoduje poczucie winy. Co to jest w ogóle za idea, że mnie nie może być dobrze? Jeśli dbanie o komfort będzie uruchamiało poczucie winy, to będziesz musiała negocjować sama ze sobą, żeby raz w miesiącu wyjść na spacer z przyjaciółkami. Strefa komfortu ma kilka warstw. Na poziomie wartości oznacza, że działasz zgodnie z tym, w co wierzysz. Ten poziom jest najważniejszy. Jeśli wykonujesz pracę, której nie lubisz i która jest wbrew twoim wartościom, ale wykonujesz ją, siedząc w wygodnym fotelu, to tak, miękkie obicie fotela może zapewniać jakiś komfort, ale to nie jest ten głęboki komfort, o który trzeba zadbać, żeby żyć po swojemu. W tym znaczeniu Twoje warsztaty „Własny pokój” są strefą komfortu? Nie w trakcie. Miałam tak z warsztatami, że najpierw je wymyśliłam, potem zobaczyłam, że działają, a dopiero później zaczęłam się zastanawiać, dlaczego działają. A działają dlatego, że w trakcie warsztatów kobiety integrują te kawałki siebie, które osierociły. Każda z nas takie ma, bo uczestniczymy w wyścigu, kochamy się warunkowo, budujemy swoją wartość, opierając się na osiągnięciach. Lubię myśleć o tym taką metaforą, że każda z nas jest jak dom, w którym mieszkają wyjściowi członkowie rodziny i wstydliwi członkowie rodziny. Wstydliwych zamykamy na strychu, a gdy krzyczą, pogłaśniamy muzykę. Odrzucamy niektóre kawałki siebie, bo np. ktoś je kiedyś w nas odrzucił. Nie potrafimy ich zobaczyć, dotknąć, zgodzić się na nie. Np. bywam smutna, ale nie zgadzam się na ten smutek – od razu muszę sobie powiedzieć coś, co słyszałam wcześniej wielokrotnie, czyli że inni mają gorzej. Smutek ląduje na strychu. Kobiety często zadają sobie pytanie, czy są warte miłości. Na to pytanie nie znajdzie się twierdzącej odpowiedzi, jeśli nie zgodzimy się na wszystko, co w nas jest. Na warsztatach pracujemy, żeby wydarzyła się ta pełna zgoda na siebie. Tego się nie wygugluje, trzeba się ze sobą dogadać, meblować codzienność tak, żeby to nam smakowała, stawać po swojej stronie. Pokochać siebie? To niestety też brzmi jak z poradnika. Miłość do siebie jest bardzo blisko tej zgody. Jeśli będzie pełna zgoda, to przyjdzie też miłość. Czyli żeby pokochać siebie, trzeba się najpierw ze sobą pospotykać. Jak w filmie Uciekająca panna młoda. Richard Gere zarzuca Julii Roberts, że nie wie nawet, jakie jajka lubi, bo zawsze jadła takie, jakie jadał facet, z którym akurat była. Kiedy była z kimś, kto wolał jajecznicę, to jadła jajecznicę, a gdy była z kimś, kto lubił sadzone, to jadła sadzone. Bo nie chciała nikomu robić kłopotu, nawet takiego, żeby przygotował dla niej jajka inaczej niż dla siebie. I faktycznie nie wiedziała, jakie lubi jajka. Jest scena, w której Julia Roberts przygotowuje sobie kilka typów jajek i smakuje. Kobiety często żyją tak, jakby komuś miało zaszkodzić to, że ułożą sobie życie tak, żeby to im było fajnie. Mówią sobie, że wytrzymają, że dadzą radę. Tylko po co? To męczennictwo nikomu nie robi dobrze. Ostatni rok był rokiem, kiedy te wypierane, ignorowane emocje z nas wyłaziły. Kiedy już się nie dało ich upchnąć po kątach… Tak, np. lęku. Wylazło i co z tym robić? Nic. Pomysł, że z emocjami trzeba coś robić, jest ze świata, w którym wszystkim trzeba zarządzać. Najtrudniejsza, ale potencjalnie najlepsza dla nas jest umiejętność bycia z emocjami. Kiedyś przeprowadzono badanie, w którym zapytano ludzi, czy wolą zostać zamknięci w pomieszczeniu i sobie po prostu w nim siedzieć, sami ze sobą, czy przejść elektrowstrząsy. Przed badaniem oczywiście wszyscy mówili, że wolą sobie posiedzieć. W trakcie badania większość, zwłaszcza mężczyźni, zmieniali zdanie. Jeśli zamkniesz się w pustym pokoju, bez telefonu, bez żadnych rozpraszaczy, to zostajesz z tym, co masz w środku. Dla niektórych to jest tak trudne, że wolą dostać prądem, żeby tylko odwrócić uwagę od siebie samego. Rok 2020 był rokiem niepokojów, ale i walki kobiet o siebie i swoje prawa. Czy, wracając do Twojej motoryzacyjnej metafory z początku rozmowy, czułość dla siebie jest warunkiem, żeby mieć siłę walczyć? Tu dużą rolę odegrała czułość na innych. Na koleżanki, przyjaciółki, matki, siostry, córki. Ta czułość zaowocowała walką, wkurw wziął się z czułości. Z tego, że nie pozwolę robić krzywdy moim siostrom. Czułość nie zawsze musi być pluszowa, bo z czułości można też stanąć w czyjejś obronie. I czasem czułość wymaga walki. Rozmowa ukazała się pierwotnie w lutowym wydaniu magazynu Glamour (nr 2/2021) dostępnym na stronie kultowy.pl.