Najbardziej pożądana it-bag 2026 roku! Torba analogowa to nie tylko modny gadżet – to stan umysłu!
Fason schodzi na drugi plan. Najważniejsze jest to, co jest w środku. I co z tym zrobimy. Bo torba analogowa to nie tylko modny gadżet – to stan umysłu.
Jeśli na listę postanowień noworocznych, wpisałaś: skrócić czas spędzany przed ekranem telefonu, nie jesteś jedyna. Cała generacja Z zorientowała się, że doomscrolling jej nie służy (i nie chodzi tylko o wystawianie cery na działanie światła niebieskiego). Zaczęło nam być szkoda życia na bezmyślne oglądanie filmików na TikToku, które, choć krótkie, potrafią wciągnąć na całe godziny i zaczęliśmy łapać się na tym, że gdy choć trochę zaczynamy się nudzić, momentalnie sięgamy po smartfona. Efekt? Przebodźcowanie i zmęczenie. Które prowadzą do błędnego koła, bo w efekcie nie mamy siły na nic więcej poza scrollowaniem. Na szczęście jednak istnieje remedium. To torba analogowa. Już mówi się, że to najbardziej pożądany dodatek 2026 roku (mimo że dopiero się zaczął). Co kryje się w torbie analogowej? Nie pytaj, jak wygląda. W tym przypadku fason, wielkość i kolor schodzą na drugi plan. Bo choć jako torby analogowe najczęściej wykorzystywane są tote bags i shopperki (także te „zwykłe” – szmacianki z bawełny), o wiele ważniejsze jest to, co jest w środku. Stąd właśnie faworyzowane modele, bo pojemność torby analogowej jest nie bez znaczenia. Pomieścić musi ona bowiem: książkę, notatnik, piórnik z pełnym wyposażeniem (od pióra wiecznego po kredki), kolorowankę antystresową, 500 krzyżówek panoramicznych, a nawet ręczną robótkę (tym bardziej że branża mody także wróciła do dziergania). W skrócie – wszystko to, co może kreatywnie wypełnić nam czas, byśmy nie musieli sięgać po smartfona i jak najdłużej pozostali offline. Aż trudno uwierzyć, że ten trend narodził się na TikToku! Analogowa torba to remedium na „brain rot” Torba analogowa jest naprawdę wielofunkcyjna! Bo nie służy tylko do przenoszenia przydatnych w ciągu dnia przedmiotów. Przede wszystkim ma zmieniać nawyki. Bo skoro tak bardzo lubimy zajmować czymś umysł (w końcu taka już ludzka natura), lepiej zająć go czymś pożytecznym. Albo przynajmniej czymś, co naprawdę relaksuje, a nie tylko sprawia takie wrażenie, wysysając z nas resztki energii. Tym bardziej że analogowe przyjemności, takie jak pisanie, rysowanie czy szydełkowanie, nie tylko odprężają, ale i zmniejszają towarzyszący nam poziom lęku (w tym FOMO), a także przywracają poczucie kontroli nad własnym życiem. Co w dzisiejszych, niepewnych czasach jest szczególnie ważne.
Koniec z bindżowaniem seriali i scrollowaniem Instagrama. Po latach wróciłam do robienia na drutach i przepadłam
Dotychczas wydawało mi się po prostu, że mam starą duszę, ale ostatnio coraz częściej przekonuję się, że nie tylko ja lubię oddawać się trochę oldskulowym przyjemnościom. Tak narodził się pomysł na cykl „Życie w analogu” – o tym, że najlepsze rzeczy dzieją się, gdy przestajemy scrollować. Zamiast telefonu lepiej do ręki wziąć np. druty.
Ale zacznijmy od telefonu. Bo jeśli – wbrew prognozom analityków trendów – nie zaczęłaś jeszcze onlinowego detoksu i regularnie zaglądasz na Instagram i TikToka, na pewno rzuciło ci się w oczy, że rok 2026 ma być jak 2016 (patrz: #2016challenge). Jaskółką jest repostowanie zdjęć sprzed dekady zniekształconych filtrem Rio de Janeiro i zrobionych spontanicznie, a nie zgodnie z wymaganiami algorytmu. Według przewidywań wkrótce mamy pójść znacznie dalej i smartfon wymienić na ultraprosty telefon dla seniorów. By znów poczuć beztroskę, którą zabrały nam pandemia i późniejsze wydarzenia na świecie. Z niezgody na narzucaną nam przez big techy narrację, ze zmęczenia perfekcją, z tęsknoty za możliwością popełniania błędów i eksperymentowaniem. I pragnieniem bycia częścią wspólnoty for real. Odłóżmy telefony i sięgnijmy po druty Odłóżmy więc telefon i sięgnijmy po druty (lub szydełko), które wszystko to zapewniają. Tym bardziej że, jak przypomniała mi Harel, autorka bloga o modzie i podcasterka, one także w 2016 roku miały swój moment. To właśnie wtedy marka Wool and the Gang, oferująca gotowe zestawy do robienia na drutach (lub szydełku), które zawierają wzór, włóczkę, druty oraz instrukcję, co robić krok po kroku, podjęła współpracę z & Other Stories. W efekcie wszystko, co potrzebne, by zacząć przygodę z dzierganiem, można było kupić po prostu w sieciówce! I zamiast wybrać gotowy produkt, przejąć inicjatywę. Ja się wkręciłam, choć skorzystałam z analogicznej oferty marki We Are Knitters. Dzięki niej zrobiłam na drutach pierwszy sweter – biały kardigan. Prosty, bo pozbawiony guzików i wymagający jedynie umiejętności robienia prawych oczek. Dający jednak taką samą satysfakcję jak bardziej skomplikowane modele. Pierwszy sweter Harel powstał w podobnych okolicznościach. „Trafiłam na instagramowy profil @konturek prowadzony przez Alę Szyntor i zostałam wciągnięta przez doskonale przygotowane instrukcje oraz wzory na różnym poziomie” – wspomina podcasterka i dodaje, że dzięki temu nie poprzestała na podstawowych ściegach, których nauczyła się już w dzieciństwie – bo po druty musiała sięgnąć w szkole. (Tak, kiedyś były z tego zajęcia!) Z pomocą przyszła jej babcia, dla której robótki były sprawą naturalną. „Pamiętałam ją we własnoręcznie dzierganych swetrach oraz – co było jeszcze lepsze – korzystałam z jej umiejętności, składając konkretne zamówienia. Fascynowało mnie, jak doskonale potrafi realizować moje dziecięce fantazje. A byłam wymagająca i często zmieniałam zdanie. Konkretne ułożenie pasków albo kształt dekoltu? Wszystko się dało. Do dziś w dzierganiu właśnie to kręci mnie najbardziej. Możesz wszystko, musisz się tylko nauczyć jak” – opowiada Harel. Roboty ręczne: zrób to sama Gotowe wzory z instrukcją są sporym ułatwieniem, ale szczerze mówiąc, nie jestem pewna, czy dałabym radę zrobić wszystko od zera, gdybym wcześniej w ogóle nie miała do czynienia z drutami. Ja także podglądałam przy pracy mamę i babcię, a już będąc dorosłą, postanowiłam zapisać się na warsztaty dziergania. Na pierwsze lekcje chodziłam chyba przed dekadą, ostatnio jednak postanowiłam odświeżyć umiejętności i wybrałam się na zajęcia organizowane przez markę Roboty Ręczne. Odbywają się one w każdą ostatnią sobotę miesiąca (z wyjątkiem grudnia), a prowadzi je mama Marty Iwaniny-Kochańskiej, założycielki Robotów Ręcznych, pani Maria Iwanina, bo to od jej pasji wszystko się zaczęło. I rzeczywiście skutecznie nią zaraża, znakomicie ucząc nie tylko, jak zacząć robótkę i zrobić pierwsze oczka, ale też bardziej skomplikowanych wzorów, jak choćby sploty warkoczowe. Na warsztaty przyjść można więc niezależnie od poziomu umiejętności. Chodzi o budowanie mikrospołeczności, o to, żeby spotkać się z drugim człowiekiem – usłyszałam od jednej z uczestniczek warsztatów. A to tylko jeden z powodów, dla których znów sięgamy po druty. Roboty ręczne: terapeutyczne działanie Dzierganie daje poczucie sprawczości. „Wymaga skupienia i uważności, które naturalnie wyciszają. To powtarzalny proces, w którym myśli zwalniają, a ręce prowadzą formę. To moment zatrzymania w świecie nadmiaru, ale i sposób na stworzenie czegoś prawdziwego i trwałego” – mówi Wiktoria Pokora, projektantka, która słynie z torebek zrobionych na szydełku. Na terapeutyczne działanie szydełkowania zwraca też uwagę Filip Borządek, absolwent ASP, który na szydełku zrobił swoją kolekcję dyplomową. „Jest powolne, uważne i bardzo »bliskie ciału«. Pomogło mi przepracować wiele trudności i działa na mnie niezwykle uspokajająco. Kojarzy mi się z domowym ciepłem, bezpieczeństwem i beztroską, którą pamiętam z dzieciństwa. Każde oczko, każdy splot to drobny krok w kierunku odzyskiwania tej dziecięcej części mnie, którą kiedyś odsunąłem na bok” – wyznaje. To nie tylko technika, ale również forma ekspresji oraz sprzeciwu wobec nadprodukcji. Powrót do pracy rękami, ale opowiedziany w nowym, współczesnym języku.
Nostalgia zdefiniuje całe lata 20. tego stulecia. Czy generacja Z cofa się w czasie, bo czasy, w których żyje, są podłe?
Za czym tęsknimy i do czego wracamy? Nieistotne za czym, kluczowe, że w ogóle. Co prawda jesteśmy ledwie na półmetku trzeciej dekady XXI wieku, ale już mówi się, że nostalgia zdefiniuje całe lata 20. tego stulecia. Czy generacja Z cofa się w czasie, bo czasy, w których żyje, są podłe?
Dla pokolenia Z, ale i pewnie dla wielu osób ze starszych generacji, nostalgia nie jest dziś jedynie stanem emocjonalnym – nagłym przypływem melancholii, która dopada na myśl o czymś, co odeszło i nie wróci. Nostalgia jest postawą wobec świata, bo w tęsknocie za spokojną przeszłością manifestuje się bunt przeciwko takiemu zarządzaniu rzeczywistością, że przyszłość budzi wyłącznie niepokój. To konkretna filozofia, która odbija się w różnych dziedzinach życia: w tym, jak korzystamy z nowych technologii i mediów społecznościowych, dokąd jeździmy na wakacje, na co chodzimy do kina i na co wydajemy pieniądze. Nostalgia generacji Z ma wydźwięk polityczny, bo wynika z frustracji światem pogrążonym w chaosie. Jest bezpośrednią reakcją na dotkliwe poczucie niesprawiedliwości – że kiedyś to były czasy, a dziś są katastrofa klimatyczna, inflacja, niemoralnie drogie mieszkania, Trump, Putin i Netanjahu. Nie, nie dlatego, że – jak podpowiedziałaby pewnie jakaś terapeutka bez dyplomu, za to z kontem na TikToku – trzyma nas w przeszłości, więc blokuje osobiste progresje. Ale dlatego, że wskrzeszając pewne światy, możemy niechcący zwrócić władzę bohaterom, których chwała przeminęła słusznie. Najlepszy przykład z popkultury? Serial „Stranger Things”. Z jednej strony produkcja braci Duffer elokwentnie cytuje klasykę kina grozy i młodzieżowych przygodówek z lat 80., a zatem robi tę całą cudowną terapeutyczną robotę, przenosząc nas w czasy dzieciństwa. Z drugiej – nieodpowiedzialnie romantyzuje szkodliwy model męskości, przede wszystkim w postaci gburowatego szeryfa, który czasem mięknie, więc można mu – tak wynika z serialu – wybaczyć generalną opryskliwość. Jak w takim razie praktykować nostalgię, by rzeczywiście działała krzepiąco? Przytulnie jak u mamy, ale bluetooth musi być Uwaga, pokolenie cyfrowych nomadów przechodzi w tryb analogowy. Tyle że… to nie do końca prawda. Gdyby generacja, która wychowała się w internecie, całkiem zrezygnowała z technologii, faktycznie można by donosić o tym w tonie sensacji. Gen Z – i, nie oszukujmy się, nie tylko gen Z – nie porzuci gadżetów i usług, które przyniósł postęp, bo dziś zwyczajnie nie da się od nich uciec. Za to można szukać kompromisów. Rozwiązań, które pozwolą nostalgicznie celebrować przeszłość i jednocześnie korzystać z komfortów nowoczesności. W to pragnienie złotego środka ewidentnie celują producenci sprzętu audio, a prasa branżowa donosi, że zawrotną popularnością cieszą się np. odtwarzacze muzyki, które wyglądają jak odbiorniki radiowe sprzed dekad, ale oczywiście są wyposażone w Bluetooth i spokojnie można na nich odtwarzać playlisty z serwisów streamingowych, jak Spotify czy Tidal. Znów: nie chodzi wyłącznie o wygląd. Młodszym, które urodziły się w okolicach premiery pierwszego smartfona, umożliwi nieznane wcześniej doświadczenia. Ekscytująca sensoryczna przygoda? Mózg lubi takie zabawy, dzięki nim pozostaje dłużej w formie. A gdy słuchamy płyty winylowej w całości zamiast dwuminutowych hitów nagrywanych pod sukces na TikToku, ćwiczymy zdolność skupiania uwagi, zniszczoną przez śmieciowy content do ekspresowej konsumpcji. Choć długo utrzymywano, że generacja Z woli wydawać pieniądze na wrażenia, po których zostają fajne wspomnienia, zamiast rujnować budżet, obrastając w rzeczy, dziś widać porównywalną chęć inwestowania i w przygody, i w przedmioty. To tęsknota za czymś namacalnym – widoczna, chociażby w rosnącej sprzedaży płyt CD i winyli, które umożliwiają głębszy kontakt z muzyką niż odtwarzanie jej w streamingu (nie ma jednak mowy o zmierzchu platform, popularność płyty kompaktowej to znacząca tendencja, ale nie zagraża hegemonii Spotify). Widać nostalgię w mieszkaniach – w oldskulowych wolno stojących regałach na książki wykończonych łukiem, w fotelach z wielkimi poduchami. Ma być przytulnie jak u mamy. Moda kręci się w kółko Czy nosimy się również nostalgicznie? Kate Moss fotografowana na festiwalu Glastonbury w wojskowej kurtce ekspresowo rozkręciła popyt na ciuch modny 20 lat temu, w czasach szczytowej popularności nowej sceny indierockowej, którą tworzyły zespoły jak The Strokes czy Arctic Monkeys. Oczywiście można uznać, że to nic wielkiego, przecież trendy zawsze wracały, tyle że – jak podkreślają eksperci i ekspertki – dziś wracają znacznie szybciej, a do tego wszystkie naraz. „Pytanie nasuwa się samo. Jakkolwiek przyjemny byłby ten modowy Dzień Świstaka, czy za tę zabawę zapłacimy inercją i homogenizacją kultury?” – zastanawiała się niedawno dziennikarka Eleni Leokadia w swoim tekście dla wpływowego brytyjskiego magazynu „Dazed”. Dalej Eleni Leokadia pozwala sobie na refleksję, że dziś korzystamy z historii mody bezrefleksyjnie, w pustych aktach „kopiuj – wklej”, a więc posiadamy garderobę, ale nie mamy modowej tożsamości. To z kolei robi z nas łatwy żer dla marek i projektantów, którzy nie muszą silić się na szczególną kreatywność, skoro mogą wcisnąć nam wszystko, co już raz dobrze się sprzedało. Biznesplan, którego fundamentem jest asekuranckie wietrzenie archiwów, można akurat rozumieć w trudnych, niepewnych ekonomicznie czasach. Ryzyko kosztuje, nie zawsze się opłaca – nie każdego stać na wymyślanie koła od nowa. „Konsumenci i konsumentki w nostalgii znajdują emocjonalny komfort, kojące ciepło w niestabilnym świecie. Dla projektantów i projektantek to też wygoda – mogą spokojnie wracać do sprawdzonych rozwiązań. A udziałowcy dostają produkt z gwarancją sukcesu w czasach nawiedzanych przez przeszłość. Bestseller lata 2016 powraca w 2025 roku, z tym że nie wskrzeszamy samego produktu, ale kolektywne wspomnienia tamtych wakacji” – pisze Eleni Leokadia. Zresztą w ten sposób myślą nie tylko osoby tworzące modę. Gen Z wybiera telewizję komfortu Remake, czyli odświeżona wersja filmu sprzed lat, nie jest formułą, która pojawiła się pięć minut temu, ale w ostatniej dekadzie sentymentalny recykling lubianych tytułów przybrał na sile. W 2021 roku Disney opowiedział na nowo historię Cruelli De Mon, antybohaterki bajki „101 dalmatyńczyków” – w filmie z Emmą Stone w roli głównej bezwzględna miłośniczka naturalnych futer jest zagubioną, ale utalentowaną dziewczyną, która lubi punk rocka i odważnie staje do walki z niesprawiedliwym losem. Latem zeszłego roku, po 40 latach, powrócił Axel Foley, czyli wielbiony przez publiczność „Gliniarz z Beverly Hills”. I nikt tu nawet nie próbował udawać wielkiego kina, bo remake Netfliksa to rozrywkowa produkcja dla ludzi, którzy tęsknią za sympatycznie wesołym kinem akcji z lat 80. A „Naga broń”? Też wróciła, tyle że tym razem w komedii pomyłek ugrzązł syn gapowatego detektywa z oryginalnej franczyzy, grany przez Liama Neesona. O właśnie, franczyzy! O tym, że filmy i seriale też przenoszą nas do okresu beztroski, świadczą nie tylko produkowane na potęgę remaki czy sukcesy seriali cytujących klasykę, jak wspomniane „Stranger Things”, ale także nieoczekiwany renesans tytułów, które były symbolem dawnych czasów. Bo co znajduje młoda publiczność w serialu „Przyjaciele”, który wciąż świetnie się ogląda? Rzeczywistość sześciorga bohaterów i bohaterek ikonicznego sitcomu nijak nie przystaje do rzeczywistości współczesnych dwudziestokilkulatków, a mimo to dane serwisów streamingowych, które pokazują „Przyjaciół” na całym świecie, potwierdzały, że to telewizja komfortu, która jest często pierwszym wyborem pokolenia Z. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/60/2026/02/GettyImages-183118044-2928866.jpg" width="3000" height="1994" alt="FRIENDS -- "The One With the Stoned Guy" Episode 115 -- Pictured: (l-r) Courteney Cox as Monica Geller, Jennifer Aniston as Rachel Green, Matthew Perry as Chandler Bing -- (Photo by: Paul Drinkwater/NBCU Photo Bank/NBCUniversal via Getty Images via Getty Images)" title="Friends - Season 1" /> Nostalgia leczy? Wystarczy kilka minut dziennie Z badania, które dwa lata temu na osobach z pokolenia Z przeprowadził Uniwersytet Harvarda, wyszło, że aż 56 proc. ankietowanych obawia się o swoje bezpieczeństwo finansowe, 45 proc. przyznaje, że wrażenie „końca świata” odbija się poważnie na ich kondycji psychicznej, a 34 proc. zwierzyło się z uczucia głębokiego osamotnienia. Z kolei ankieta Harris Poll zrealizowana na zlecenie Human Flourishing Lab pokazała, że aż 80 proc. dorosłych zetek (urodzonych po 1997 roku, takie kryterium przyjęli badacze) niepokoi zależność od technologii, 75 proc. zauważa szkodliwy wpływ mediów społecznościowych na zdrowie psychiczne, a 58 proc. twierdzi, że technologia, która miała ludzi do siebie zbliżać, finalnie doprowadziła do rozpadu więzi. To też przejaw tęsknoty za analogiem. Uproszczona psychologia sugeruje, że taka obsesja na punkcie często niesłusznie idealizowanej przeszłości może nam szkodzić. Oducza uważnego bycia tu i teraz. Zniechęca do świadomego planowania przyszłości. „W rzeczywistości nostalgia pomaga ludziom poradzić sobie z bieżącymi wyzwaniami i budować lepszą przyszłość. Ja i inni uczeni doszliśmy do tego wniosku na drodze wielorakich badań, od analiz laboratoryjnych po ankiety ilościowe i jakościowe – wszystkie prowadzone na zróżnicowanych grupach osób z całego świata” – pisał w gościnnym eseju dla „The New York Times” Clay Routledge, psycholog społeczny. „Badania potwierdziły, że nostalgiczne retrospekcje przynoszą ulgę, podpowiadają kierunek działania, inspirują. Nawet kilka minut spędzonych z miłym wspomnieniem albo starą, lubianą piosenką może poprawić nastrój, zwiększyć poczucie przynależenia i sensu w życiu”. Z tej perspektywy nostalgia wydaje się całkiem sprytną strategią przetrwania, prawda?
W Kanadzie lekarze wypisują recepty na wizyty w muzeum! Czy sztuka naprawdę może uzdrawiać?
Istnieje teoria trzech karmiących źródeł mówiąca o tym, że powinniśmy mieć przynajmniej trzy obszary, z których będziemy czerpać energię, inspirację i satysfakcję, kiedy jest nam ciężko. Dlaczego trzy? Jako backup, bo czasami źródło lubi wyschnąć. Poza jednym. Sztuka nigdy się nie kończy.
Muzykoterapia to mój ulubiony sposób na reset (nic dziwnego, skończyłam Akademię Muzyczną). Ma ona jednak problem wizerunkowy. Z jednej strony to poważna dyscyplina kliniczna z dekadami badań, z drugiej – określenie „terapia dźwiękiem” kojarzy się głównie z filmikami na TikToku, na których ktoś w białej tunice uderza w misy tybetańskie, obiecując wyrównanie czakr w 10 minut. A szkoda. Bo prawdziwa muzykoterapia potrafi rzeczy, przy których wellnessowi influ powinni zamilknąć. Muzyka obniża poziom kortyzolu i poprawia jakość snu Na przykład chorzy na parkinsona, którzy na co dzień poruszali się drobnymi, sztywnymi krokami, przy muzyce nagle szli płynnie, niemal tanecznym krokiem. Rytm „podkradał” funkcje uszkodzonych zwojów podstawy mózgu i dostarczał zewnętrznych sygnałów synchronizujących. Imponujące! Podobnie działa muzyka u osób po udarach. Pacjenci z afazją (niezdolni do wypowiedzenia najprostszych słów) potrafią śpiewać całe piosenki. Można uczyć ich na nowo mówić przez śpiew, który stopniowo przekształca się w mowę. ADHD-owcy często relaksują się przy muzyce, która u „normalnego” słuchacza spotęgowałaby tylko stres – szybkie tempo, ciężkie brzmienia, pozorny chaos. Ich mózg potrzebuje intensywniejszej stymulacji, żeby się uspokoić. Generalnie muzyka działa i z tym nie dyskutujemy, ale efekty dotyczą słuchania jej jako złożonego doświadczenia estetycznego. Nie pojedynczych częstotliwości, nie tonów o magicznych numerach 528 Hz. Terapeutyzuje nas nie pojedynczy dźwięk, tylko przeżycie – filharmonia, ciemność, bicie serca, oklaski. Ostatnio znalazłam w szufladzie stary kolaż, który zrobiłam w szczególnie paskudnym okresie życia. Wycinki z magazynów, kawałki map, bilety z podróży, które się nie udały. Pamiętam, że kleiłam to wszystko o trzeciej w nocy, płacząc. Efekt estetyczny? Wątpliwy. Terapeutyczny? Bezcenny. Następnego dnia po raz pierwszy od tygodni obudziłam się bez uczucia, że ktoś usiadł mi na klatce piersiowej. Arteterapia uzdrawia i aktywuje obszary mózgu odpowiedzialne za regulację emocji Arteterapia ma podobny problem, co muzykoterapia: z jednej strony to poważna dziedzina kliniczna, z drugiej – Instagram pełny jest postów o mandalach, które wyleczą twoją traumę z dzieciństwa. Między tymi dwoma biegunami istnieje jednak coś, co warto zbadać: zwykły, codzienny kontakt ze sztuką jako formę dbania o siebie. Bo dłonie wiedzą więcej niż głowa. Kiedy ostatnio robiłaś coś rękami (nie chodzi o klikanie ani scrollowanie)? Lepiłaś, malowałaś, wycinałaś, kleiłaś? Najczęstsza odpowiedź brzmi: dawno. I to problem, bo nasze dłonie są połączone z mózgiem w sposób, którego klawiatury i ekrany dotykowe nie zastępują. Badania z neurobiologii dowodzą, że ręczne tworzenie – czy to rzeźby z gliny, czy prostego kolażu z gazet – aktywuje obszary mózgu odpowiedzialne za regulację emocji, na poziomie jakiego nie zapewnia bierne oglądanie. Psycholog Mihály Csíkszentmihályi opisał stan flow – pełnego zanurzenia w czynności, kiedy czas przestaje istnieć, a wewnętrzny krytyk milknie. Jednak flow nie jest zarezerwowany dla zawodowców. Klucz tkwi w tym, żeby zadanie było wystarczająco absorbujące, ale nie przytłaczająco trudne. Dlatego kolorowanki dla dorosłych odniosły taki sukces – zero presji wyniku, pełna uwaga na proces. Badania pokazują, że godzina w galerii obniża poziom kortyzolu porównywalnie do spaceru w parku. Ale nie musisz mieć recepty, żeby poczuć efekt. Wystarczy pójść na wystawę i naprawdę popatrzeć. Nie robić zdjęć na Instagram, nie sprawdzać telefonu. Stać przed obrazem na tyle długo, żeby zacząć zauważać rzeczy, których nie widzisz na pierwszy rzut oka. To forma medytacji dla ludzi, którzy nie znoszą siedzieć z zamkniętymi oczami. Największą przeszkodą w spontanicznym tworzeniu jest przekonanie, że efekt musi być ładny, że jeśli nie masz talentu, to po co w ogóle próbować? Nonsens, bo terapeutyczna wartość tworzenia nie ma nic wspólnego z estetyką. Możesz stworzyć coś obiektywnie paskudnego i poczuć się po tym cudownie. I o to w tym chodzi.
Razem pokazujemy, że potrzebujemy granic, a szacunek dla inności jest prawem! Dołącz do akcji Glamour „Jestem OK!”
Katarzyna Dąbrowska, redaktorka naczelna GLAMOUR
Taką mamy naturę i tak zostaliśmy wychowani, że przeglądamy się w oczach innych. Ich opinia ma dla nas znaczenie. I to jest OK, pod warunkiem że nie podcina nam skrzydeł, nie zatrzymuje nas w drodze po realizację marzeń ani nie prowadzi do utraty pewności siebie.
Dołącz do akcji Glamour „Jestem OK!” Kto choć raz nie usłyszał: „nie nadajesz się”, „nie dasz rady”, „nawet nie próbuj”? Ja również nie jestem wyjątkiem. Wydaje mi się, że było mi łatwiej, bo dorastałam w świecie bez social mediów, a nawet bez internetu. Małe nastoletnie dramaty ogarniałam sama lub z mamą. Dzisiaj młodzi ludzie są pod social mediowym ostrzałem, w szkole (niestety w domach też) nikt ich nie uczy, jak się przed nim chronić. Łatwiej obmówić, oskarżyć, wydać wyrok. Przeczytajcie historie Dariusa, Jagny Niedzielskiej, Sandry Kubickiej, Ewy Zakrzewskiej, Katarzyny Zillmann i Inez Lis. Każde z nich przeszło wiele, zanim odważyło się powiedzieć: „JESTEM OK! Taka, jaka/taki, jaki jestem”. I tak się składa, że oni ze swojej wyjątkowości, ze swojego JESTEM OK!, zrobili atut. Dziś ich podziwiamy, są dla nas inspiracją. Ty też JESTEŚ OK! Poznajcie bohaterów akcji Glamour „Jestem OK!” Dariusz Różański, influencer z grupy Akademia Przedstawia, z którą był na okładce Glamour i nakręcił pierwszy polski serial na YouTube „Ostatni układ”. Dariusz Różański o trudnym dorastaniu w małej miejscowości. „Byłem jedynym wyoutowanym gejem w szkole, kolorowym ptakiem” Śmieję się, że mężczyźni, którzy mnie obrażają za to, jak wyglądam, sami są najmniej męscy, bo facet, który męskość ma w sobie, nie musi poniżać innych i na tym budować poczucia własnej wartości. Poza tym uważam, że najmniejsze pieski zawsze najgłośniej szczekają. Sandra Kubicka, przedsiębiorczyni, influencerka. Mama Leonarda. Doświadczyła, jak niszczący potrafi być hejt. Nie dała mu się. Swojej wartości nie mierzy komentarzami. Sandra Kubicka doświadczyła na własnej skórze, jaką moc mają słowa. „Jedno zdanie może albo zniszczyć, albo zbudować człowieka” Słowa mają moc. Jedno zdanie może albo zniszczyć, albo zbudować człowieka. W internecie bardzo łatwo zapomnieć, że po drugiej stronie jest prawdziwa osoba, która czuje. Doświadczyłam tego w swoim życiu niejednokrotnie. Hejt zaprowadził mnie w najczarniejsze rejony, kiedy nie chciałam żyć. Ewa Zakrzewska, modelka, jurorka polsatowskiego show „Supermodelki Plus Size” i influencerka, która jako @ewokracja przekonuje na Instagramie, że bikini pasuje każdemu niezależnie od rozmiaru. Ewa Zakrzewska przyznaje, że nie retuszowała zdjęć, ale robili to fotografowie. „Oswoiłam się z tym, jak wygląda moje ciało” Nie zaklinam rzeczywistości. Wiem, że jestem gruba, ale ten przymiotnik już mnie nie obraża. Myślałam, że odczarowałam go lata temu, ale tak naprawdę stało się to dopiero niedawno. Długo publikowałam w sieci najlepsze ujęcia i najkorzystniejsze pozy. Katarzyna Zillmann, wioślarka, srebrna medalistka igrzysk olimpijskich w Tokio w 2020 roku. Działa na rzecz społeczności LGBT. Ostatnio podbiła serca widzów i internautów, występując w parze z Janją Lesar w „Tańcu z Gwiazdami. Katarzyna Zillmann szczerze o odkrywaniu swojej tożsamości. „Wielu ludzi demonizuje osoby LGBT. Boją się tego, co obce, nieznane” Wierzę, że dla każdego człowieka, zwłaszcza młodego, który dopiero odkrywa swoją tożsamość, ważne jest poczucie przyzwolenia od ważnych dla niego osób na bycie sobą. I to nie musi być rodzina, bo jej sobie nie wybieramy. Ale możemy za to wybrać, kogo obdarzymy zaufaniem. Warto mieć taką osobę obok siebie. Jagna Niedzielska, influencerka kulinarna, promotorka kuchni zero waste i nasza felietonistka. Mówi o „macoszyństwie” i dzieli się swoim przepisem na życie w rodzinie patchworkowej, w której nieraz wrze od emocji. Jagna Niedzielska o blaskach i cieniach bycia „macoszką”. „Nie jestem matką biologiczną, ale matką od serca i z wyboru” Nie znoszę słowa „macocha”, kojarzy się ze złą czarownicą z bajek. Tak samo „pasierb”. Dlatego mój „semi-syn”, jak go nazywam, mówi o mnie „macoszka”. W domu zwraca się do mnie po imieniu, czasem wymsknie mu się „mama” i to jest OK. Nie jestem matką biologiczną, ale matką od serca i z wyboru. Inez Lis, influencerka, członkini grupy #Dre$$code, w internecie publicznie opowiedziała o terapii i zmaganiach ze stanami lękowymi. Inez Lis szczerze o zdrowiu psychicznym: „Pół roku temu z powodu stanów lękowych prawie nie wychodziłam z domu” Jeszcze pół roku temu z powodu stanów lękowych prawie nie wychodziłam z domu. Zdawało mi się, że każda osoba, którą mijam na ulicy, wie, kim jestem, i albo z góry mnie oceni, albo zachowa się w sposób, który mnie przerazi. Te uczucia towarzyszą mi od zawsze, tylko gdy byłam młodsza, nikt nie mówił, że to są stany lękowe czy ataki paniki.
Dariusz Różański o trudnym dorastaniu w małej miejscowości. „Byłem jedynym wyoutowanym gejem w szkole, kolorowym ptakiem”
Śmieję się, że mężczyźni, którzy mnie obrażają za to, jak wyglądam, sami są najmniej męscy, bo facet, który męskość ma w sobie, nie musi poniżać innych i na tym budować poczucia własnej wartości. Poza tym uważam, że najmniejsze pieski zawsze najgłośniej szczekają.
*Artykuł jest częścią akcji Glamour „Jestem OK!”, w której udział wzięło 6 wspaniałych osób: Darius, Jagna Niedzielska, Sandra Kubicka, Ewa Zakrzewska, Katarzyna Zillmann i Inez Lis. Razem pokazujemy, że potrzebujemy granic, a szacunek dla inności jest prawem każdego człowieka. Więcej na ten temat przeczytacie w → artykule ← Redaktor Naczelnej Glamour, Katarzyny Dąbrowskiej. Mówili mi, że mogę być, kim chcę! Wyoutowałem się bardzo wcześnie, miałem 13 lat, gdy powiedziałem rodzicom, że wolę chłopaków i muszą to zaakceptować, bo taki już jestem. Na szczęście mam cudowną rodzinę, całe życie mówili mi, że jestem najpiękniejszy, najmądrzejszy, że mogę być, kim chcę. Wiem, że są ze mnie dumni, mama jest moją najlepszą przyjaciółką, a tata zawsze się mną bardzo chwali. I to o nich martwię się najbardziej w kontekście hejtu, jaki na mnie spływa. Były sytuacje, że chcieli pójść na policję, bo ktoś groził, że powybija mi zęby i że wie, gdzie mieszkam. Kiedyś na apelu szkolnym wypaliłem, że szkoła ma uczyć, a nie mówić dzieciom, jak mają wyglądać. O dziwo, nie zostałem wyrzucony, ale czułem się tam bardzo samotny, wtedy też zaczęła się moja internetowa ścieżka. Chciałem pokazywać ludziom, że hej, jestem OK i to, że wyglądam inaczej, nie oznacza, że jestem gorszy czy że nie należy mi się szacunek. Nie wiem, czy jestem dobrym materiałem na idola, bo to ogromna odpowiedzialność, ale miło mi, że mogę dla młodych ludzi, którzy kształtują swoją osobowość, być wzorem, którego ja nie miałem. Po tym, jak kiedyś napisałem, że trudno mi przestawić się na zaimki używane przez osoby niebinarne, bo w języku polskim wszystko ma swój rodzaj, pisali, że nie chcą mnie w swojej społeczności, zarzucali mi homo- i transfobię. Tylko jak ja mogę być homofobem, będąc gejem, czy nienawidzić osób niebinarnych, skoro mam ich wśród znajomych? Nie chcę nikogo obrażać, ale staram się być racjonalny i mieć dystans do siebie i innych. *Artykuł ukazał się w grudniowo-styczniowym wydaniu magazynu Glamour z 2025 roku. Poznajcie pozostałych bohaterów akcji Glamour „Jestem OK!” Sandra Kubicka, przedsiębiorczyni, influencerka. Mama Leonarda. Doświadczyła, jak niszczący potrafi być hejt. Nie dała mu się. Swojej wartości nie mierzy komentarzami. Sandra Kubicka doświadczyła na własnej skórze, jaką moc mają słowa. „Jedno zdanie może albo zniszczyć, albo zbudować człowieka” Słowa mają moc. Jedno zdanie może albo zniszczyć, albo zbudować człowieka. W internecie bardzo łatwo zapomnieć, że po drugiej stronie jest prawdziwa osoba, która czuje. Doświadczyłam tego w swoim życiu niejednokrotnie. Hejt zaprowadził mnie w najczarniejsze rejony, kiedy nie chciałam żyć. Ewa Zakrzewska, modelka, jurorka polsatowskiego show „Supermodelki Plus Size” i influencerka, która jako @ewokracja przekonuje na Instagramie, że bikini pasuje każdemu niezależnie od rozmiaru. Ewa Zakrzewska przyznaje, że nie retuszowała zdjęć, ale robili to fotografowie. „Oswoiłam się z tym, jak wygląda moje ciało” Nie zaklinam rzeczywistości. Wiem, że jestem gruba, ale ten przymiotnik już mnie nie obraża. Myślałam, że odczarowałam go lata temu, ale tak naprawdę stało się to dopiero niedawno. Długo publikowałam w sieci najlepsze ujęcia i najkorzystniejsze pozy. Katarzyna Zillmann, wioślarka, srebrna medalistka igrzysk olimpijskich w Tokio w 2020 roku. Działa na rzecz społeczności LGBT. Ostatnio podbiła serca widzów i internautów, występując w parze z Janją Lesar w „Tańcu z Gwiazdami. Katarzyna Zillmann szczerze o odkrywaniu swojej tożsamości. „Wielu ludzi demonizuje osoby LGBT. Boją się tego, co obce, nieznane” Wierzę, że dla każdego człowieka, zwłaszcza młodego, który dopiero odkrywa swoją tożsamość, ważne jest poczucie przyzwolenia od ważnych dla niego osób na bycie sobą. I to nie musi być rodzina, bo jej sobie nie wybieramy. Ale możemy za to wybrać, kogo obdarzymy zaufaniem. Warto mieć taką osobę obok siebie. Jagna Niedzielska, influencerka kulinarna, promotorka kuchni zero waste i nasza felietonistka. Mówi o „macoszyństwie” i dzieli się swoim przepisem na życie w rodzinie patchworkowej, w której nieraz wrze od emocji. Jagna Niedzielska o blaskach i cieniach bycia „macoszką”. „Nie jestem matką biologiczną, ale matką od serca i z wyboru” Nie znoszę słowa „macocha”, kojarzy się ze złą czarownicą z bajek. Tak samo „pasierb”. Dlatego mój „semi-syn”, jak go nazywam, mówi o mnie „macoszka”. W domu zwraca się do mnie po imieniu, czasem wymsknie mu się „mama” i to jest OK. Nie jestem matką biologiczną, ale matką od serca i z wyboru. Inez Lis, influencerka, członkini grupy #Dre$$code, w internecie publicznie opowiedziała o terapii i zmaganiach ze stanami lękowymi. Inez Lis szczerze o zdrowiu psychicznym: „Pół roku temu z powodu stanów lękowych prawie nie wychodziłam z domu” Jeszcze pół roku temu z powodu stanów lękowych prawie nie wychodziłam z domu. Zdawało mi się, że każda osoba, którą mijam na ulicy, wie, kim jestem, i albo z góry mnie oceni, albo zachowa się w sposób, który mnie przerazi. Te uczucia towarzyszą mi od zawsze, tylko gdy byłam młodsza, nikt nie mówił, że to są stany lękowe czy ataki paniki.
Sandra Kubicka doświadczyła na własnej skórze, jaką moc mają słowa. „Jedno zdanie może albo zniszczyć, albo zbudować człowieka”
Słowa mają moc. Jedno zdanie może albo zniszczyć, albo zbudować człowieka. W internecie bardzo łatwo zapomnieć, że po drugiej stronie jest prawdziwa osoba, która czuje. Doświadczyłam tego w swoim życiu niejednokrotnie. Hejt zaprowadził mnie w najczarniejsze rejony, kiedy nie chciałam żyć.
*Artykuł jest częścią akcji Glamour „Jestem OK!”, w której udział wzięło 6 wspaniałych osób: Darius, Jagna Niedzielska, Sandra Kubicka, Ewa Zakrzewska, Katarzyna Zillmann i Inez Lis. Razem pokazujemy, że potrzebujemy granic, a szacunek dla inności jest prawem każdego człowieka. Więcej na ten temat przeczytacie w → artykule ← Redaktor Naczelnej Glamour, Katarzyny Dąbrowskiej. Nie chcę zrozumieć, dlaczego tak wiele osób mnie nie lubi Zastanawiałam się nawet, czy nie powinnam zniknąć, by w końcu ludzie dali mi spokój. Doskonale pamiętam słowa, które raniły mnie jak ostrze noża. Chyba najbardziej w życiu zabolało mnie, gdy czytałam, że jestem złą matką albo że trzeba mi zabrać dziecko. Musiałam powiedzieć „dość”. Poszłam do sądu, usuwam obraźliwe komentarze, blokuję je. Nie chcę i nie będę obojętna. Od najmłodszych lat, kiedy dzieje się coś złego, działam tak, że najpierw płaczę, potem się wściekam, a ostatecznie wracam silniejsza – na zasadzie: ja wam jeszcze pokażę. Gdy otworzyłam kawiarnię z matchą Sandra’s Matcha, spadła na mnie lawina hejtu. Ludzie bezpodstawnie zarzucali mi, że ich oszukuję, że to nie jest prawdziwa japońska herbata, influencerzy nagrywali filmiki z opiniami, że jest ohydna. Non stop nasyłali na mnie przeróżne kontrole. Wymyśliłam, że pojadę z moją matchą w Polskę, będę ją sprzedawała z food trucków. Efekt tego pomysłu przerósł moje oczekiwania. Bo z jednej strony jest okrutny świat hejtu, a z drugiej mam swoją wierną społeczność, ludzi, którzy mi ufają. Na nich chcę się teraz skupiać. Mam ogromne wsparcie bliskich, to od nich chcę czerpać miłość i energię. Dzięki nim się nie poddaję. Dziś przede wszystkim pracuję nad tym, by hejt mnie już nie dotykał, nie niszczył mi życia. Choć myślę, że zawsze będzie bolał. Długo starałam się sobie odpowiedzieć na to pytanie, ale chyba już nie chcę. Bo szukanie odpowiedzi zaprowadziło mnie do ciemnego miejsca i postanowiłam przestać. Przecież nie robię niczego złego. Żyję jak wiele innych osób, realizuję swoje marzenia. Jestem we wspaniałym momencie życia. Mam wszystko, o czym marzyłam, rodzinę i dziecko. To jest dla mnie najważniejsze. Pójdę dalej własną drogą z ludźmi, którzy są dla mnie ważni. Ale na hejt nie pozwolę, będę mówiła „dość”. Jestem OK dla siebie, dla bliskich. I dlatego nie pozwolę się krzywdzić. *Artykuł ukazał się w grudniowo-styczniowym wydaniu magazynu Glamour z 2025 roku. Poznajcie pozostałych bohaterów akcji Glamour „Jestem OK!” Dariusz Różański, influencer z grupy Akademia Przedstawia, z którą był na okładce Glamour i nakręcił pierwszy polski serial na YouTube „Ostatni układ”. Dariusz Różański o trudnym dorastaniu w małej miejscowości. „Byłem jedynym wyoutowanym gejem w szkole, kolorowym ptakiem” Śmieję się, że mężczyźni, którzy mnie obrażają za to, jak wyglądam, sami są najmniej męscy, bo facet, który męskość ma w sobie, nie musi poniżać innych i na tym budować poczucia własnej wartości. Poza tym uważam, że najmniejsze pieski zawsze najgłośniej szczekają. Ewa Zakrzewska, modelka, jurorka polsatowskiego show „Supermodelki Plus Size” i influencerka, która jako @ewokracja przekonuje na Instagramie, że bikini pasuje każdemu niezależnie od rozmiaru. Ewa Zakrzewska przyznaje, że nie retuszowała zdjęć, ale robili to fotografowie. „Oswoiłam się z tym, jak wygląda moje ciało” Nie zaklinam rzeczywistości. Wiem, że jestem gruba, ale ten przymiotnik już mnie nie obraża. Myślałam, że odczarowałam go lata temu, ale tak naprawdę stało się to dopiero niedawno. Długo publikowałam w sieci najlepsze ujęcia i najkorzystniejsze pozy. Katarzyna Zillmann, wioślarka, srebrna medalistka igrzysk olimpijskich w Tokio w 2020 roku. Działa na rzecz społeczności LGBT. Ostatnio podbiła serca widzów i internautów, występując w parze z Janją Lesar w „Tańcu z Gwiazdami. Katarzyna Zillmann szczerze o odkrywaniu swojej tożsamości. „Wielu ludzi demonizuje osoby LGBT. Boją się tego, co obce, nieznane” Wierzę, że dla każdego człowieka, zwłaszcza młodego, który dopiero odkrywa swoją tożsamość, ważne jest poczucie przyzwolenia od ważnych dla niego osób na bycie sobą. I to nie musi być rodzina, bo jej sobie nie wybieramy. Ale możemy za to wybrać, kogo obdarzymy zaufaniem. Warto mieć taką osobę obok siebie. Jagna Niedzielska, influencerka kulinarna, promotorka kuchni zero waste i nasza felietonistka. Mówi o „macoszyństwie” i dzieli się swoim przepisem na życie w rodzinie patchworkowej, w której nieraz wrze od emocji. Jagna Niedzielska o blaskach i cieniach bycia „macoszką”. „Nie jestem matką biologiczną, ale matką od serca i z wyboru” Nie znoszę słowa „macocha”, kojarzy się ze złą czarownicą z bajek. Tak samo „pasierb”. Dlatego mój „semi-syn”, jak go nazywam, mówi o mnie „macoszka”. W domu zwraca się do mnie po imieniu, czasem wymsknie mu się „mama” i to jest OK. Nie jestem matką biologiczną, ale matką od serca i z wyboru. Inez Lis, influencerka, członkini grupy #Dre$$code, w internecie publicznie opowiedziała o terapii i zmaganiach ze stanami lękowymi. Inez Lis szczerze o zdrowiu psychicznym: „Pół roku temu z powodu stanów lękowych prawie nie wychodziłam z domu” Jeszcze pół roku temu z powodu stanów lękowych prawie nie wychodziłam z domu. Zdawało mi się, że każda osoba, którą mijam na ulicy, wie, kim jestem, i albo z góry mnie oceni, albo zachowa się w sposób, który mnie przerazi. Te uczucia towarzyszą mi od zawsze, tylko gdy byłam młodsza, nikt nie mówił, że to są stany lękowe czy ataki paniki.
Inez Lis szczerze o zdrowiu psychicznym: „Pół roku temu z powodu stanów lękowych prawie nie wychodziłam z domu”
Jeszcze pół roku temu z powodu stanów lękowych prawie nie wychodziłam z domu. Zdawało mi się, że każda osoba, którą mijam na ulicy, wie, kim jestem, i albo z góry mnie oceni, albo zachowa się w sposób, który mnie przerazi. Te uczucia towarzyszą mi od zawsze, tylko gdy byłam młodsza, nikt nie mówił, że to są stany lękowe czy ataki paniki.
*Artykuł jest częścią akcji Glamour „Jestem OK!”, w której udział wzięło 6 wspaniałych osób: Darius, Jagna Niedzielska, Sandra Kubicka, Ewa Zakrzewska, Katarzyna Zillmann i Inez Lis. Razem pokazujemy, że potrzebujemy granic, a szacunek dla inności jest prawem każdego człowieka. Więcej na ten temat przeczytacie w → artykule ← Redaktor Naczelnej Glamour, Katarzyny Dąbrowskiej. Czułam się nierozumiana, sama nie wiedziałam, co mi jest Od dorosłych słyszałam, że to histeria, więc próbowałam się wyciszać i uspokajać. Dziś wiem, że to nie było OK i że stany lękowe to nie moda ani fanaberia, tylko realna choroba. I tak jak inne choroby wiąże się z atakami, których nie zatrzymasz, one i tak przyjdą. Ale możesz nauczyć się rozpoznawać ich objawy i się na nie przygotować: stworzyć bezpieczne warunki, znaleźć komfortowe miejsce. Dla mnie jest to ciche, spokojne pomieszczenie. W moich momentach kryzysowych niezbędna była też farmakoterapia, która pozwoliła wyciszyć lęki i dobrze przeprowadzić terapię. Zanim zwróciłam się po pomoc, czułam się nierozumiana przez otoczenie i sama nie wiedziałam, co mi jest. Terapia nie jest tylko dla osób w kryzysie! Praca z terapeutą pomogła mi lepiej panować nad swoimi emocjami, rozpoznawać je i nimi zarządzać. Wiem, na co mogę poświęcić swoją energię, a na co nie muszę jej tracić. Pozwalam sobie na emocje, również te trudne. Mam nawet tatuaż z napisem: „Everything happens for a reason”. Uważam, że wszystko, co się dzieje w naszym życiu, nawet te złe rzeczy, ma sens. Łatwiej mi się żyje, kiedy wiem, jak komunikować ludziom, że źle się czuję, aby ich nie urazić, a moi bliscy wiedzą, jak się ze mną wtedy obchodzić. Zależy mi, żeby ludzie, którzy nie mają takich problemów, chcieli rozumieć, nawet jeżeli nie wiedzą, na czym to polega. Ale jak można powiedzieć, że ktoś wyolbrzymia swoje uczucia? Masz prawo czuć się tak, jak chcesz. Gdy ktoś to neguje, jest to gaslighting, a ja jestem hejterem gaslightingu. Nie zgadzam się też, że terapia jest tylko dla osób w kryzysie. Nawet jeżeli na co dzień czujesz się OK, ale masz jakieś znaki zapytania, to możesz porozmawiać o tym z terapeutą. W dzisiejszym przebodźcowanym świecie pogadanie z drugą osobą jest zawsze OK. *Artykuł ukazał się w grudniowo-styczniowym wydaniu magazynu Glamour z 2025 roku. Poznajcie bohaterów akcji Glamour „Jestem OK!” Dariusz Różański, influencer z grupy Akademia Przedstawia, z którą był na okładce Glamour i nakręcił pierwszy polski serial na YouTube „Ostatni układ”. Dariusz Różański o trudnym dorastaniu w małej miejscowości. „Byłem jedynym wyoutowanym gejem w szkole, kolorowym ptakiem” Śmieję się, że mężczyźni, którzy mnie obrażają za to, jak wyglądam, sami są najmniej męscy, bo facet, który męskość ma w sobie, nie musi poniżać innych i na tym budować poczucia własnej wartości. Poza tym uważam, że najmniejsze pieski zawsze najgłośniej szczekają. Sandra Kubicka, przedsiębiorczyni, influencerka. Mama Leonarda. Doświadczyła, jak niszczący potrafi być hejt. Nie dała mu się. Swojej wartości nie mierzy komentarzami. Sandra Kubicka doświadczyła na własnej skórze, jaką moc mają słowa. „Jedno zdanie może albo zniszczyć, albo zbudować człowieka” Słowa mają moc. Jedno zdanie może albo zniszczyć, albo zbudować człowieka. W internecie bardzo łatwo zapomnieć, że po drugiej stronie jest prawdziwa osoba, która czuje. Doświadczyłam tego w swoim życiu niejednokrotnie. Hejt zaprowadził mnie w najczarniejsze rejony, kiedy nie chciałam żyć. Ewa Zakrzewska, modelka, jurorka polsatowskiego show „Supermodelki Plus Size” i influencerka, która jako @ewokracja przekonuje na Instagramie, że bikini pasuje każdemu niezależnie od rozmiaru. Ewa Zakrzewska przyznaje, że nie retuszowała zdjęć, ale robili to fotografowie. „Oswoiłam się z tym, jak wygląda moje ciało” Nie zaklinam rzeczywistości. Wiem, że jestem gruba, ale ten przymiotnik już mnie nie obraża. Myślałam, że odczarowałam go lata temu, ale tak naprawdę stało się to dopiero niedawno. Długo publikowałam w sieci najlepsze ujęcia i najkorzystniejsze pozy. Katarzyna Zillmann, wioślarka, srebrna medalistka igrzysk olimpijskich w Tokio w 2020 roku. Działa na rzecz społeczności LGBT. Ostatnio podbiła serca widzów i internautów, występując w parze z Janją Lesar w „Tańcu z Gwiazdami. Katarzyna Zillmann szczerze o odkrywaniu swojej tożsamości. „Wielu ludzi demonizuje osoby LGBT. Boją się tego, co obce, nieznane” Wierzę, że dla każdego człowieka, zwłaszcza młodego, który dopiero odkrywa swoją tożsamość, ważne jest poczucie przyzwolenia od ważnych dla niego osób na bycie sobą. I to nie musi być rodzina, bo jej sobie nie wybieramy. Ale możemy za to wybrać, kogo obdarzymy zaufaniem. Warto mieć taką osobę obok siebie. Jagna Niedzielska, influencerka kulinarna, promotorka kuchni zero waste i nasza felietonistka. Mówi o „macoszyństwie” i dzieli się swoim przepisem na życie w rodzinie patchworkowej, w której nieraz wrze od emocji. Jagna Niedzielska o blaskach i cieniach bycia „macoszką”. „Nie jestem matką biologiczną, ale matką od serca i z wyboru” Nie znoszę słowa „macocha”, kojarzy się ze złą czarownicą z bajek. Tak samo „pasierb”. Dlatego mój „semi-syn”, jak go nazywam, mówi o mnie „macoszka”. W domu zwraca się do mnie po imieniu, czasem wymsknie mu się „mama” i to jest OK. Nie jestem matką biologiczną, ale matką od serca i z wyboru.
Katarzyna Zillmann o odkrywaniu swojej tożsamości. „Wielu ludzi demonizuje osoby LGBT. Boją się tego, co obce, nieznane”
Wierzę, że dla każdego człowieka, zwłaszcza młodego, który dopiero odkrywa swoją tożsamość, ważne jest poczucie przyzwolenia od ważnych dla niego osób na bycie sobą. I to nie musi być rodzina, bo jej sobie nie wybieramy. Ale możemy za to wybrać, kogo obdarzymy zaufaniem. Warto mieć taką osobę obok siebie.
*Artykuł jest częścią akcji Glamour „Jestem OK!”, w której udział wzięło 6 wspaniałych osób: Darius, Jagna Niedzielska, Sandra Kubicka, Ewa Zakrzewska, Katarzyna Zillmann i Inez Lis. Razem pokazujemy, że potrzebujemy granic, a szacunek dla inności jest prawem każdego człowieka. Więcej na ten temat przeczytacie w → artykule ← Redaktor Naczelnej Glamour, Katarzyny Dąbrowskiej. W domu nie miałam oficjalnego coming outu przy wigilijnym stole Dla mnie to był mój pierwszy trener, który wziął mnie na bok i powiedział, że mam jego pełną akceptację. Te słowa od człowieka, który był dla mnie ogromnym autorytetem, dały mi poczucie siły i napędziły do dalszego działania. W domu nie miałam oficjalnego coming outu przy wigilijnym stole, myślę, że moi bliscy się domyślali, szybko też zaczęłam mówić publicznie, że jestem w związku z kobietą i ile mi to daje pozytywnego sportowego szczęścia. Dlatego wzięłam udział w „Tańcu z Gwiazdami”, bo ten program ogląda cała Polska. Poza tym chciałam spróbować czegoś nowego. Nie sądziłam, że aż tak będę musiała się zaangażować – czasowo, emocjonalnie, fizycznie i mentalnie. Odkryłam w sobie nowy poziom wrażliwości, zupełnie inny niż ten, z którym do tej pory żyłam. Po każdym odcinku dostaję mnóstwo wsparcia, ale i hejtu. Często jednak nawet nie muszę na niego reagować, bo robią to za mnie internauci. Jestem wdzięczna wszystkim, którzy stają nie tyle w mojej obronie, co w obronie wolności – ekspresji, wyboru i różnorodności. A hejterów jest mi po prostu szkoda i często piszę, że życzę im więcej ciepła na duszy. Ale czasami te komentarze są tak absurdalne, że nie chce mi się na nie odpisywać, np. porównania do mężczyzny, że wyglądam jak chłop itp. Śmieszy mnie, że ktoś chce mnie w ten sposób obrazić, całe życie pracuję na moją sylwetkę i jestem z niej dumna. Chciałabym, żebyśmy mieli więcej uważności na drugiego człowieka. Po ostatnich wyborach miałam nadzieję, że przeskoczymy etap związków partnerskich i dopuścimy małżeństwa jednopłciowe. Nie zamierzam jednak wyjeżdżać z Polski, bo dużo serca włożyłam w to, żeby osiągnąć to, co tu mam. Ciężko pracowałam na swoje nazwisko i nie chciałabym podwijać ogona i uciekać. Wciąż wierzę, że będzie tu dobrze. *Artykuł ukazał się w grudniowo-styczniowym wydaniu magazynu Glamour z 2025 roku. Poznajcie bohaterów akcji Glamour „Jestem OK!” Dariusz Różański, influencer z grupy Akademia Przedstawia, z którą był na okładce Glamour i nakręcił pierwszy polski serial na YouTube „Ostatni układ”. Dariusz Różański o trudnym dorastaniu w małej miejscowości. „Byłem jedynym wyoutowanym gejem w szkole, kolorowym ptakiem” Śmieję się, że mężczyźni, którzy mnie obrażają za to, jak wyglądam, sami są najmniej męscy, bo facet, który męskość ma w sobie, nie musi poniżać innych i na tym budować poczucia własnej wartości. Poza tym uważam, że najmniejsze pieski zawsze najgłośniej szczekają. Sandra Kubicka, przedsiębiorczyni, influencerka. Mama Leonarda. Doświadczyła, jak niszczący potrafi być hejt. Nie dała mu się. Swojej wartości nie mierzy komentarzami. Sandra Kubicka doświadczyła na własnej skórze, jaką moc mają słowa. „Jedno zdanie może albo zniszczyć, albo zbudować człowieka” Słowa mają moc. Jedno zdanie może albo zniszczyć, albo zbudować człowieka. W internecie bardzo łatwo zapomnieć, że po drugiej stronie jest prawdziwa osoba, która czuje. Doświadczyłam tego w swoim życiu niejednokrotnie. Hejt zaprowadził mnie w najczarniejsze rejony, kiedy nie chciałam żyć. Ewa Zakrzewska, modelka, jurorka polsatowskiego show „Supermodelki Plus Size” i influencerka, która jako @ewokracja przekonuje na Instagramie, że bikini pasuje każdemu niezależnie od rozmiaru. Ewa Zakrzewska przyznaje, że nie retuszowała zdjęć, ale robili to fotografowie. „Oswoiłam się z tym, jak wygląda moje ciało” Nie zaklinam rzeczywistości. Wiem, że jestem gruba, ale ten przymiotnik już mnie nie obraża. Myślałam, że odczarowałam go lata temu, ale tak naprawdę stało się to dopiero niedawno. Długo publikowałam w sieci najlepsze ujęcia i najkorzystniejsze pozy. Jagna Niedzielska, influencerka kulinarna, promotorka kuchni zero waste i nasza felietonistka. Mówi o „macoszyństwie” i dzieli się swoim przepisem na życie w rodzinie patchworkowej, w której nieraz wrze od emocji. Jagna Niedzielska o blaskach i cieniach bycia „macoszką”. „Nie jestem matką biologiczną, ale matką od serca i z wyboru” Nie znoszę słowa „macocha”, kojarzy się ze złą czarownicą z bajek. Tak samo „pasierb”. Dlatego mój „semi-syn”, jak go nazywam, mówi o mnie „macoszka”. W domu zwraca się do mnie po imieniu, czasem wymsknie mu się „mama” i to jest OK. Nie jestem matką biologiczną, ale matką od serca i z wyboru. Inez Lis, influencerka, członkini grupy #Dre$$code, w internecie publicznie opowiedziała o terapii i zmaganiach ze stanami lękowymi. Inez Lis szczerze o zdrowiu psychicznym: „Pół roku temu z powodu stanów lękowych prawie nie wychodziłam z domu” Jeszcze pół roku temu z powodu stanów lękowych prawie nie wychodziłam z domu. Zdawało mi się, że każda osoba, którą mijam na ulicy, wie, kim jestem, i albo z góry mnie oceni, albo zachowa się w sposób, który mnie przerazi. Te uczucia towarzyszą mi od zawsze, tylko gdy byłam młodsza, nikt nie mówił, że to są stany lękowe czy ataki paniki.
Jagna Niedzielska o blaskach i cieniach bycia „macoszką”. „Nie jestem matką biologiczną, ale matką od serca i z wyboru”
Nie znoszę słowa „macocha”, kojarzy się ze złą czarownicą z bajek. Tak samo „pasierb”. Dlatego mój „semi-syn”, jak go nazywam, mówi o mnie „macoszka”. W domu zwraca się do mnie po imieniu, czasem wymsknie mu się „mama” i to jest OK. Nie jestem matką biologiczną, ale matką od serca i z wyboru.
*Artykuł jest częścią akcji Glamour „Jestem OK!”, w której udział wzięło 6 wspaniałych osób: Darius, Jagna Niedzielska, Sandra Kubicka, Ewa Zakrzewska, Katarzyna Zillmann i Inez Lis. Razem pokazujemy, że potrzebujemy granic, a szacunek dla inności jest prawem każdego człowieka. Więcej na ten temat przeczytacie w → artykule ← Redaktor Naczelnej Glamour, Katarzyny Dąbrowskiej. Od 7 lat razem gotujemy ten nasz gar zupy patch-workowej To rodzicielstwo jest tak samo ważne, piękne, ale i trudne, bo jeszcze nie do końca oswojone społecznie. A przecież nikt nie przygotowuje nas, macoszek i ojczymów, do tej roli, biologicznych rodziców zresztą też nie. I oni, i my uczymy się w praktyce, metodą prób i błędów. Ale oni dostają odgórny kredyt zaufania, bo przecież instynkt podpowie im, co mają robić. My musimy ciągle udowadniać, że jesteśmy godni zaufania, mierzyć się często z niesprawiedliwą oceną, stereotypami, niewiadomymi. A przy tym dbać o dobro dziecka, które jest priorytetem. Nie chcę idealizować. Z moim partnerem poznaliśmy się na aplikacji randkowej. Od początku wiedziałam, że ma dziecko, i nie zniechęciło mnie to, wręcz przeciwnie. Podobało mi się, że są ze sobą zżyci, że mój partner jest zaangażowanym ojcem. Wchodząc w ten związek, miałam świadomość, że biorę ich w pakiecie, że jesteśmy nie tylko my, ale też Młody. Wraz z rozwojem naszej relacji spędzaliśmy we trójkę coraz więcej czasu. To wszystko jednak działo się naturalnie, niewymuszenie. Wypracowaliśmy sobie tę relację. I od siedmiu lat razem gotujemy ten nasz gar zupy patch-workowej. Na początku oswajaliśmy się, budowaliśmy zaufanie. Mój partner wprowadzał mnie w świat Młodego, podpowiadał, co on może mieć na myśli. Ale ogrom pracy był po stronie mojej i Młodego. Gdy mój partner wyjeżdża i zostajemy we dwójkę, przesiadujemy i gadamy, choć mamy różne pasje. Młody interesuje się nauką, technologią, nie bardzo kręci go sport czy gotowanie. Na szczęście jest smakoszem. Ja wyżywam się w sporcie i w kuchni. Ale staram się być otwarta na jego świat i cieszy mnie, że się tym ze mną dzieli. Ustaliliśmy z moim partnerem, że tworzymy rodzinę i mam prawo uczestniczyć w wychowywaniu Młodego. Czasem więc pozwalam na coś, czego zabrania mu tata, i na odwrót. Ale takie dylematy są w każdej rodzinie, nie tylko patchworkowej. *Artykuł ukazał się w grudniowo-styczniowym wydaniu magazynu Glamour z 2025 roku. Poznajcie pozostałych bohaterów akcji Glamour „Jestem OK!” Dariusz Różański, influencer z grupy Akademia Przedstawia, z którą był na okładce Glamour i nakręcił pierwszy polski serial na YouTube „Ostatni układ”. Dariusz Różański o trudnym dorastaniu w małej miejscowości. „Byłem jedynym wyoutowanym gejem w szkole, kolorowym ptakiem” Śmieję się, że mężczyźni, którzy mnie obrażają za to, jak wyglądam, sami są najmniej męscy, bo facet, który męskość ma w sobie, nie musi poniżać innych i na tym budować poczucia własnej wartości. Poza tym uważam, że najmniejsze pieski zawsze najgłośniej szczekają. Sandra Kubicka, przedsiębiorczyni, influencerka. Mama Leonarda. Doświadczyła, jak niszczący potrafi być hejt. Nie dała mu się. Swojej wartości nie mierzy komentarzami. Sandra Kubicka doświadczyła na własnej skórze, jaką moc mają słowa. „Jedno zdanie może albo zniszczyć, albo zbudować człowieka” Słowa mają moc. Jedno zdanie może albo zniszczyć, albo zbudować człowieka. W internecie bardzo łatwo zapomnieć, że po drugiej stronie jest prawdziwa osoba, która czuje. Doświadczyłam tego w swoim życiu niejednokrotnie. Hejt zaprowadził mnie w najczarniejsze rejony, kiedy nie chciałam żyć. Ewa Zakrzewska, modelka, jurorka polsatowskiego show „Supermodelki Plus Size” i influencerka, która jako @ewokracja przekonuje na Instagramie, że bikini pasuje każdemu niezależnie od rozmiaru. Ewa Zakrzewska przyznaje, że nie retuszowała zdjęć, ale robili to fotografowie. „Oswoiłam się z tym, jak wygląda moje ciało” Nie zaklinam rzeczywistości. Wiem, że jestem gruba, ale ten przymiotnik już mnie nie obraża. Myślałam, że odczarowałam go lata temu, ale tak naprawdę stało się to dopiero niedawno. Długo publikowałam w sieci najlepsze ujęcia i najkorzystniejsze pozy. Katarzyna Zillmann, wioślarka, srebrna medalistka igrzysk olimpijskich w Tokio w 2020 roku. Działa na rzecz społeczności LGBT. Ostatnio podbiła serca widzów i internautów, występując w parze z Janją Lesar w „Tańcu z Gwiazdami. Katarzyna Zillmann szczerze o odkrywaniu swojej tożsamości. „Wielu ludzi demonizuje osoby LGBT. Boją się tego, co obce, nieznane” Wierzę, że dla każdego człowieka, zwłaszcza młodego, który dopiero odkrywa swoją tożsamość, ważne jest poczucie przyzwolenia od ważnych dla niego osób na bycie sobą. I to nie musi być rodzina, bo jej sobie nie wybieramy. Ale możemy za to wybrać, kogo obdarzymy zaufaniem. Warto mieć taką osobę obok siebie. Inez Lis, influencerka, członkini grupy #Dre$$code, w internecie publicznie opowiedziała o terapii i zmaganiach ze stanami lękowymi. Inez Lis szczerze o zdrowiu psychicznym: „Pół roku temu z powodu stanów lękowych prawie nie wychodziłam z domu” Jeszcze pół roku temu z powodu stanów lękowych prawie nie wychodziłam z domu. Zdawało mi się, że każda osoba, którą mijam na ulicy, wie, kim jestem, i albo z góry mnie oceni, albo zachowa się w sposób, który mnie przerazi. Te uczucia towarzyszą mi od zawsze, tylko gdy byłam młodsza, nikt nie mówił, że to są stany lękowe czy ataki paniki.
Ewa Zakrzewska przyznaje, że nie retuszowała zdjęć, ale robili to fotografowie. „Oswoiłam się z tym, jak wygląda moje ciało”
Nie zaklinam rzeczywistości. Wiem, że jestem gruba, ale ten przymiotnik już mnie nie obraża. Myślałam, że odczarowałam go lata temu, ale tak naprawdę stało się to dopiero niedawno. Długo publikowałam w sieci najlepsze ujęcia i najkorzystniejsze pozy.
*Artykuł jest częścią akcji Glamour „Jestem OK!”, w której udział wzięło 6 wspaniałych osób: Darius, Jagna Niedzielska, Sandra Kubicka, Ewa Zakrzewska, Katarzyna Zillmann i Inez Lis. Razem pokazujemy, że potrzebujemy granic, a szacunek dla inności jest prawem każdego człowieka. Więcej na ten temat przeczytacie w → artykule ← Redaktor Naczelnej Glamour, Katarzyny Dąbrowskiej. Oswoiłam się z tym, jak wygląda moje ciało Nie retuszowałam zdjęć, ale wiem, że robili to fotografowie, z którymi współpracowałam. Wszystko musiałam zaakceptować. Aż pewnego dnia, kiedy przytyłam jeszcze bardziej, nagrałam się w kostiumie kąpielowym. Bo skoro ja się tak pokazuję w przestrzeni publicznej, to i one spokojnie mogą wyjść na plażę. Sama będąc nastolatką, w jeziorze pływałam w koszulce, głównie wieczorami. Przełamałam się, gdy znalazłam kostium-sukienkę, w którym poczułam się pewniej. Drugi był taki sam, ale już odważniejszy, bo w cętki. Potem już jakoś poszło. Oswoiłam się z tym, jak wygląda moje ciało, dopuściłam to do świadomości. Wielokrotnie zarzucano mi promowanie otyłości, ale od oglądania mojego profilu chyba jeszcze nikt nie przytył. Ktoś kiedyś napisał mi też, że daję przyzwolenie na bycie grubym. Tak, oczywiście, daję! I udowadniam, że niezależnie od rozmiaru można nosić wszystko i żyć po swojemu. Ale nigdy nie mówiłam, że bycie grubym jest zajebiste. Nie do końca czuję się więc osobą ciałopozytywną, mimo że wielokrotnie brałam udział w kampaniach pod hasłem „body positive”. Ale nie dobijam się, jeśli to się nie udaje. Ludzie często mylą akceptację z brakiem działania. Jest, jak jest, nie robimy z tym nic. Dla mnie to nie takie czarno-białe. Przede wszystkim jednak, mimo że mam bebzon, nie siedzę w kącie i nie płaczę, już mnie to nie ogranicza. Kiedyś nie mogłam tego przeżyć i zwalałam na to wszystkie problemy (zwłaszcza że świat utwierdzał mnie w przekonaniu, że to mój największy problem). Dziś nie morduje mnie to od środka. Jestem OK, bo nie mierzę swojej wartości w kilogramach. Robię swoje! Na przekór hejterom. Czasem odgrażam się, że gdy wygram w totka, rzucę to wszystko, ale wcale nie jestem taka pewna. Bo gdy opublikuję zdjęcie z mężem i dziewczyny piszą, że daję im nadzieję na to, że też kogoś znajdą, wiem, że ma to sens. *Artykuł ukazał się w grudniowo-styczniowym wydaniu magazynu Glamour z 2025 roku. Poznajcie bohaterów akcji Glamour „Jestem OK!” Dariusz Różański, influencer z grupy Akademia Przedstawia, z którą był na okładce Glamour i nakręcił pierwszy polski serial na YouTube „Ostatni układ”. Dariusz Różański o trudnym dorastaniu w małej miejscowości. „Byłem jedynym wyoutowanym gejem w szkole, kolorowym ptakiem” Śmieję się, że mężczyźni, którzy mnie obrażają za to, jak wyglądam, sami są najmniej męscy, bo facet, który męskość ma w sobie, nie musi poniżać innych i na tym budować poczucia własnej wartości. Poza tym uważam, że najmniejsze pieski zawsze najgłośniej szczekają. Sandra Kubicka, przedsiębiorczyni, influencerka. Mama Leonarda. Doświadczyła, jak niszczący potrafi być hejt. Nie dała mu się. Swojej wartości nie mierzy komentarzami. Sandra Kubicka doświadczyła na własnej skórze, jaką moc mają słowa. „Jedno zdanie może albo zniszczyć, albo zbudować człowieka” Słowa mają moc. Jedno zdanie może albo zniszczyć, albo zbudować człowieka. W internecie bardzo łatwo zapomnieć, że po drugiej stronie jest prawdziwa osoba, która czuje. Doświadczyłam tego w swoim życiu niejednokrotnie. Hejt zaprowadził mnie w najczarniejsze rejony, kiedy nie chciałam żyć. Katarzyna Zillmann, wioślarka, srebrna medalistka igrzysk olimpijskich w Tokio w 2020 roku. Działa na rzecz społeczności LGBT. Ostatnio podbiła serca widzów i internautów, występując w parze z Janją Lesar w „Tańcu z Gwiazdami. Katarzyna Zillmann szczerze o odkrywaniu swojej tożsamości. „Wielu ludzi demonizuje osoby LGBT. Boją się tego, co obce, nieznane” Wierzę, że dla każdego człowieka, zwłaszcza młodego, który dopiero odkrywa swoją tożsamość, ważne jest poczucie przyzwolenia od ważnych dla niego osób na bycie sobą. I to nie musi być rodzina, bo jej sobie nie wybieramy. Ale możemy za to wybrać, kogo obdarzymy zaufaniem. Warto mieć taką osobę obok siebie. Jagna Niedzielska, influencerka kulinarna, promotorka kuchni zero waste i nasza felietonistka. Mówi o „macoszyństwie” i dzieli się swoim przepisem na życie w rodzinie patchworkowej, w której nieraz wrze od emocji. Jagna Niedzielska o blaskach i cieniach bycia „macoszką”. „Nie jestem matką biologiczną, ale matką od serca i z wyboru” Nie znoszę słowa „macocha”, kojarzy się ze złą czarownicą z bajek. Tak samo „pasierb”. Dlatego mój „semi-syn”, jak go nazywam, mówi o mnie „macoszka”. W domu zwraca się do mnie po imieniu, czasem wymsknie mu się „mama” i to jest OK. Nie jestem matką biologiczną, ale matką od serca i z wyboru. Inez Lis, influencerka, członkini grupy #Dre$$code, w internecie publicznie opowiedziała o terapii i zmaganiach ze stanami lękowymi. Inez Lis szczerze o zdrowiu psychicznym: „Pół roku temu z powodu stanów lękowych prawie nie wychodziłam z domu” Jeszcze pół roku temu z powodu stanów lękowych prawie nie wychodziłam z domu. Zdawało mi się, że każda osoba, którą mijam na ulicy, wie, kim jestem, i albo z góry mnie oceni, albo zachowa się w sposób, który mnie przerazi. Te uczucia towarzyszą mi od zawsze, tylko gdy byłam młodsza, nikt nie mówił, że to są stany lękowe czy ataki paniki.
Masz prawo się bronić i reagować. Hejt nie zniknie, ale możesz nauczyć się go rozpoznawać!
W internecie najtrudniej jest… nie przejmować się wszystkim. Niby wiemy, że nie da się zadowolić każdego, a mimo to jedno krzywdzące zdanie potrafi utkwić w głowie na długo. Masz prawo się bronić i reagować. Hejt nie zniknie, ale możesz nauczyć się go rozpoznawać, oddzielać od wartościowej krytyki i nie pozwalać, by decydował o twojej pewności siebie.
*Artykuł jest częścią akcji Glamour „Jestem OK!”, w której udział wzięło 6 wspaniałych osób: Darius, Jagna Niedzielska, Sandra Kubicka, Ewa Zakrzewska, Katarzyna Zillmann i Inez Lis. Razem pokazujemy, że potrzebujemy granic, a szacunek dla inności jest prawem każdego człowieka. Więcej na ten temat przeczytacie w → artykule ← Redaktor Naczelnej Glamour, Katarzyny Dąbrowskiej. Nie każda opinia zasługuje na twoją uwagę Gdy zaczęłam podcast, usłyszałam rzeczy, których nigdy nie zapomnę. Pod pierwszymi filmami z „Pewnie z Klimczak”, w których rozmawiamy o relacjach, pewności siebie, rozwoju osobistym, pojawiły się komentarze kompletnie niezwiązane z treścią: „Ale ty masz brzydki głos”, „Ktoś im powinien powiedzieć, żeby się nie pokazywały w sieci, bo są strasznie brzydkie”, „Widać, że singielka z pięcioma kotami, nikt by jej nie zechciał”. Nie miało znaczenia, o czym był odcinek. Ktoś po prostu chciał mnie zranić, wlewając w komentarz swój gniew, frustrację, może samotność. Dać upust emocjom, chowając się za ekranem. A ja? Próbowałam zachować dystans. Ale prawda jest taka, że nie da się być z kamienia. Trudno w takim momencie nie zadawać sobie pytania: dlaczego? I właśnie na tym polega problem z hejtem. Hejt zazwyczaj nie ma nic wspólnego z tobą. Mówi za to wiele o osobie, która go „produkuje”. Nie wszystko, co brzmi jak „feedback”, naprawdę nim jest. Konstruktywna krytyka to przekaz: „Możesz zrobić to lepiej”. Hejt natomiast mówi: „Ty jesteś zła”. Dobra krytyka daje ci przestrzeń do rozwoju. To sygnał: „Hej, widzę w tobie potencjał, możesz spróbować inaczej”. Na przykład, kiedy ktoś pisze: „Fajna rozmowa, ale szkoda, że nie pogłębiłaś tego wątku”, to z takiej uwagi możesz wziąć coś dla siebie – wyciągnąć wnioski, poprawić jakąś rzecz, spróbować inaczej. A jeśli ktoś komentuje twój wygląd, głos, sposób bycia – w kontekście, który w ogóle tego nie dotyczy – to już nie ma nic wspólnego z konstruktywną krytyką. To przemoc słowna. I nie masz obowiązku tego przyjmować. Kiedy warto reagować, a kiedy odpuścić? Reaguj, jeżeli czujesz, że przekroczono twoje granice, lub czujesz się zagrożona. Nie bój się zgłaszać hejtu – każda platforma społecznościowa ma swój system raportowania, a w Polsce działają także linie pomocowe i organizacje, które zajmują się wsparciem w sytuacjach przemocy i cyberprzemocy, m.in.: Telefon zaufania dla osób doświadczających przemocy i hejtu: 800 120 002 (czynny 24/7), Helpline.org.pl: 800 100 100 – pomoc dla dzieci, młodzieży i dorosłych w sytuacjach cyberprzemocy, Niebieska Linia: 800 120 002 – ogólnopolska pomoc psychologiczna i prawna. Odpuść, jeśli widzisz, że masz do czynienia tylko z próbą zaczepki, prowokacją, która ma cię wytrącić z równowagi. Czasem najlepszą odpowiedzią jest brak odpowiedzi, szczególnie wobec trollingu czy agresji bez treści. Co możesz zrobić, by zadbać o siebie i innych w sieci? Chroń swoją przestrzeń – blokuj konta, które cię hejtują. Obserwuj twórczynie i twórców, którzy inspirują, nie porównują. Wspieraj osoby, które stają się celem hejtu. Nie udostępniaj przemocowych ani poniżających treści. Hejt zawsze mówi więcej o tym, kto go zostawia, niż o tobie. Ale to, że ktoś ma problem, nie znaczy, że ty masz go znosić. Masz prawo czuć. Masz prawo się bronić. Masz prawo reagować. Hejt nie zniknie, możemy jednak nauczyć się go rozpoznawać, oddzielać od wartościowej krytyki i nie pozwalać, by decydował o naszej pewności siebie. *Ada i Wiola Klimczak to założycielki Fundacji It Girls. Informatyczki z misją. Edukują i wspierają w pasji do nauk ścisłych i technologii. Obalają stereotypy. Laureatki nagrody Kobieta Roku Glamour 2024 w kategorii Kobiety Przyszłości. Poznajcie bohaterów akcji Glamour „Jestem OK!” Dariusz Różański, influencer z grupy Akademia Przedstawia, z którą był na okładce Glamour i nakręcił pierwszy polski serial na YouTube „Ostatni układ”. Dariusz Różański o trudnym dorastaniu w małej miejscowości. „Byłem jedynym wyoutowanym gejem w szkole, kolorowym ptakiem” Śmieję się, że mężczyźni, którzy mnie obrażają za to, jak wyglądam, sami są najmniej męscy, bo facet, który męskość ma w sobie, nie musi poniżać innych i na tym budować poczucia własnej wartości. Poza tym uważam, że najmniejsze pieski zawsze najgłośniej szczekają. Sandra Kubicka, przedsiębiorczyni, influencerka. Mama Leonarda. Doświadczyła, jak niszczący potrafi być hejt. Nie dała mu się. Swojej wartości nie mierzy komentarzami. Sandra Kubicka doświadczyła na własnej skórze, jaką moc mają słowa. „Jedno zdanie może albo zniszczyć, albo zbudować człowieka” Słowa mają moc. Jedno zdanie może albo zniszczyć, albo zbudować człowieka. W internecie bardzo łatwo zapomnieć, że po drugiej stronie jest prawdziwa osoba, która czuje. Doświadczyłam tego w swoim życiu niejednokrotnie. Hejt zaprowadził mnie w najczarniejsze rejony, kiedy nie chciałam żyć. Ewa Zakrzewska, modelka, jurorka polsatowskiego show „Supermodelki Plus Size” i influencerka, która jako @ewokracja przekonuje na Instagramie, że bikini pasuje każdemu niezależnie od rozmiaru. Ewa Zakrzewska przyznaje, że nie retuszowała zdjęć, ale robili to fotografowie. „Oswoiłam się z tym, jak wygląda moje ciało” Nie zaklinam rzeczywistości. Wiem, że jestem gruba, ale ten przymiotnik już mnie nie obraża. Myślałam, że odczarowałam go lata temu, ale tak naprawdę stało się to dopiero niedawno. Długo publikowałam w sieci najlepsze ujęcia i najkorzystniejsze pozy. Katarzyna Zillmann, wioślarka, srebrna medalistka igrzysk olimpijskich w Tokio w 2020 roku. Działa na rzecz społeczności LGBT. Ostatnio podbiła serca widzów i internautów, występując w parze z Janją Lesar w „Tańcu z Gwiazdami. Katarzyna Zillmann szczerze o odkrywaniu swojej tożsamości. „Wielu ludzi demonizuje osoby LGBT. Boją się tego, co obce, nieznane” Wierzę, że dla każdego człowieka, zwłaszcza młodego, który dopiero odkrywa swoją tożsamość, ważne jest poczucie przyzwolenia od ważnych dla niego osób na bycie sobą. I to nie musi być rodzina, bo jej sobie nie wybieramy. Ale możemy za to wybrać, kogo obdarzymy zaufaniem. Warto mieć taką osobę obok siebie. Jagna Niedzielska, influencerka kulinarna, promotorka kuchni zero waste i nasza felietonistka. Mówi o „macoszyństwie” i dzieli się swoim przepisem na życie w rodzinie patchworkowej, w której nieraz wrze od emocji. Jagna Niedzielska o blaskach i cieniach bycia „macoszką”. „Nie jestem matką biologiczną, ale matką od serca i z wyboru” Nie znoszę słowa „macocha”, kojarzy się ze złą czarownicą z bajek. Tak samo „pasierb”. Dlatego mój „semi-syn”, jak go nazywam, mówi o mnie „macoszka”. W domu zwraca się do mnie po imieniu, czasem wymsknie mu się „mama” i to jest OK. Nie jestem matką biologiczną, ale matką od serca i z wyboru. Inez Lis, influencerka, członkini grupy #Dre$$code, w internecie publicznie opowiedziała o terapii i zmaganiach ze stanami lękowymi. Inez Lis szczerze o zdrowiu psychicznym: „Pół roku temu z powodu stanów lękowych prawie nie wychodziłam z domu” Jeszcze pół roku temu z powodu stanów lękowych prawie nie wychodziłam z domu. Zdawało mi się, że każda osoba, którą mijam na ulicy, wie, kim jestem, i albo z góry mnie oceni, albo zachowa się w sposób, który mnie przerazi. Te uczucia towarzyszą mi od zawsze, tylko gdy byłam młodsza, nikt nie mówił, że to są stany lękowe czy ataki paniki.
Dlaczego nie potrafimy rozmawiać o pieniądzach? Są tylko (i aż) 3 powody, które sprawiają, że finanse w związkach to temat tabu
Pieniądze to nie tylko liczby na koncie. Jak lusterko powiększające pokazują nasze lęki, ambicje, kompleksy. Dlatego warto zacząć o nich rozmawiać. Z partnerem, rodziną, przyjaciółką, szefem. Bo mówienie o pieniądzach nie jest niegrzeczne. Jest dojrzałe. I jeśli przestaniemy traktować je jak temat tabu, przestaniemy się w nim gubić.
O pieniądzach się nie rozmawia — to zdanie słyszałam częściej niż „załóż czapkę”. Gdy miałam siedem lat i chciałam wiedzieć, czemu sąsiad z trzeciego ma większy samochód, uciszano mnie, jakbym pytała o jego życie erotyczne. Kiedy miałam 16 lat i marzyłam o butach z witryny luksusowego sklepu, słyszałam: „Takie rzeczy kosztują fortunę, koniec rozmowy”. Dziś, kiedy sama zarabiam, płacę rachunki i widzę na Instagramie celebrowanie „bogatego minimalizmu”, mam ochotę zapytać: a może właśnie przez to milczenie tak wielu z nas wciąż błądzi finansowo jak dzieci we mgle? Bo pieniądze to nie tylko liczby na koncie. Jak lusterko powiększające pokazują nasze lęki, ambicje, kompleksy i to, jak nauczyliśmy się „widzieć siebie”. W twoim domu mówiono, że pieniądze trzeba odkładać na „czarną godzinę”? Dziś nawet zakup świecy zapachowej traktujesz jak decyzję strategiczną, a nie zachciankę. Wychowano cię w myśl: „po co odkładać, skoro żyje się raz”? To już wiesz, skąd ten kredyt na wakacje w Grecji. Dlaczego tak trudno o tym rozmawiać? Powody są trzy: Emocje — Kiedy ktoś krytykuje twój sposób wydawania pieniędzy, to nie brzmi jak rozmowa o Excelu, tylko jak ocena twojej wartości. Brak treningu — W szkołach uczą nas rozwiązywać równania z trzema niewiadomymi, ale nie tego, jak powiedzieć partnerowi: „Słuchaj, może w tym miesiącu zmieścimy się w budżecie?”. Wstyd i ego — Nie masz? Wstyd. Masz dużo? Poczucie winy. Masz więcej niż inni? Zaraz ktoś ci to wytknie. Jak przestać się spinać? Nie traktuj rozmowy o pieniądzach jak przesłuchania w prokuraturze. To nie jest „ja kontra ty”, tylko „my kontra wyzwanie”. Lepiej zapytaj: „Co musimy zrobić, żeby było nam finansowo lżej?” niż rzucić: „Bo ty zawsze…”. Druga rzecz: ciekawość zamiast obrony. Ktoś podważa twój plan zakupowy? Zapytaj dlaczego. Może dzięki nowej perspektywie unikniesz dramatu pt. „zabrakło na czynsz, ale przynajmniej mam boską torebkę”. I trzecia: myśl o tym jak o regularnym przeglądzie swojego dobrostanu. Tak, rozmowa o budżecie jest trochę jak domowy peeling kawowy — czasem nieprzyjemna, ale potem czujesz się lżej. No dobrze, ale jak zacząć? Nie w trakcie kłótni, nie przy stole wigilijnym i na pewno nie wtedy, gdy on właśnie ogląda mecz. Umów się na „randkę finansową”. Kawka, luz, 30 minut rozmowy. Zacznij od „Chciałabym, żebyśmy ogarnęli kasę tak, żeby nam było spokojniej” zamiast „Ty nigdy…”. Mów: „my” zamiast „ty”: „Co możemy zrobić, żeby było nam łatwiej odkładać?”, „Jak możemy to zaplanować?”. I pamiętaj, pieniądze to nie tylko to „ile zarabiasz”. To też wasze priorytety, nawyki, długi (tak, trzeba je nazwać), marzenia i plan B na wypadek życiowej burzy. A co, jeśli to nie partner, tylko mama, siostra lub kumpela z pracy? Z mamą: bądź delikatna, ale konkretna. Tematy typu emerytura czy opieka w przyszłości nie rozwiążą się same. Z przyjaciółką: masz prawo powiedzieć „Nie mam budżetu na taki wyjazd, zróbmy coś tańszego”. W pracy: jeśli chcesz rozmawiać o pensji, pamiętaj — pytasz o stawki, nie o prywatne życie. Nie musisz mieć milionów, żeby rozmawiać o finansach jak dojrzała osoba. Wystarczy, że przestaniesz milczeć. Bo im wcześniej zaczniesz mówić o pieniądzach bez wstydu, tym szybciej przestaniesz nimi żyć, a zaczniesz żyć tak, jak chcesz. Magdalena Kieferling — autorka bestsellerowego poradnika „Pewna ty!”, w którym pokazuje kobietom, jak być skuteczną w pracy. Od lat pomaga menedżerom budować zawodową pewność siebie i zrozumieć pokolenie Z.
Jak kształtują się budżety Polek? Magdalena Janczewska – ekspertka Banku Pekao S.A. podpowiada, jak zacząć oszczędzać
Czy oszczędzamy lepiej niż mężczyźni? Na co wydajemy? Jakie są sposoby na odkładanie pieniędzy? I wreszcie – jak media społecznościowe wpływają na nasze decyzje finansowe? O tym wszystkim rozmawiałyśmy z Magdaleną Janczewską, ekspertką Banku Pekao S.A. w najnowszym odcinku podcastu Glamour.
Niestety, oszczędzamy bardzo mało – tak można by podsumować dane Eurostatu. Polacy są w stanie odłożyć średnio zaledwie 2 proc. swoich dochodów. To jedna z najniższych stóp oszczędności w Europie – gorzej wypadają tylko Grecy i Rumuni. Z zazdrością można spoglądać na Czechów, którzy odkładają… niemal dziesięć razy więcej. Z drugiej strony badania pokazują, że oszczędności w portfelu ma blisko 80% Polaków. Problem w tym, że regularnie odkłada jedynie część z nas. A jeśli przyjrzymy się bliżej sytuacji kobiet – widać wyraźnie, że to właśnie one mają trudniej. 25% Polek deklaruje, że nie ma żadnych oszczędności, podczas gdy wśród mężczyzn ten odsetek wynosi 17%. Powód? Kobiety częściej znajdują się w grupie najniżej zarabiających, a to nie sprzyja gromadzeniu poduszki finansowej. Czy mamy kontrolę nad własnym portfelem? Zaledwie 15% Polek deklaruje, że ma pełną kontrolę nad swoimi finansami. Dla wielu z nas rzeczywistość wygląda inaczej – zarabiamy, wydajemy, a pod koniec miesiąca nie ma czego odkładać. Co trzecia Polka przyznaje wprost: „wydaję tyle, ile zarabiam”. Bez miejsca na inwestycje, bez rezerwy, bez poczucia finansowego bezpieczeństwa. Na co wydajemy najwięcej? Żywność, mieszkanie, rachunki i transport – to główne kategorie, które pochłaniają nasze pensje. Ale prawdziwy problem zaczyna się wtedy, gdy spojrzymy na to, na co wydajemy za dużo. Badanie Biostat zrealizowane na zlecenie Banku Pekao S.A. pokazuje jasno, że Polki najczęściej same wskazują trzy pokusy: Zamawianie jedzenia i restauracje – szybki lunch, weekendowa kolacja, catering czy dieta pudełkowa. Moda – odzież, buty, dodatki, biżuteria. Kosmetyki – kolejny krem, nowe perfumy, kolejna paleta cieni. Świadomość tych wydatków to pierwszy krok do zmiany stylu życia i poprawy stanu konta. Social media – piękny obrazek czy finansowa pułapka? Instagram, TikTok czy YouTube kreują styl życia, który łatwo pokochać… i równie łatwo naśladować. Influencer marketing działa subtelnie, ale skutecznie. Często kupujemy rzeczy, których nie potrzebujemy – kierując się emocją, a nie realną potrzebą. Widzimy kolejne zdjęcie pięknych wakacji, drogiego kremu czy modnej torebki i myślimy: „ja też tak chcę”. Problem w tym, że pogoń za wyidealizowanym obrazkiem z mediów społecznościowych potrafi opróżniać nasze konta szybciej, niż się tego spodziewamy. Trend "No Buy" No Buy 2025 to nie tylko sposób na oszczędzanie, ale przede wszystkim świadome zerwanie z impulsywnymi zakupami i nauka doceniania tego, co już posiadamy. Trend, który podbija TikToka, opiera się na prostym założeniu: kupujmy wyłącznie rzeczy naprawdę potrzebne. Jak oszczędzać mądrze? Regularność – to słowo klucz. Nie trzeba odkładać wysokich kwot, by zacząć budować nawyk oszczędzania. Wystarczy kilkadziesiąt złotych miesięcznie lub codziennie. Nawet niewielka suma odkładana systematycznie pozwoli krok po kroku budować finansową poduszkę bezpieczeństwa. Dobrym rozwiązaniem jest Konto Oszczędnościowe w Banku Pekao – warte uwagi zarówno wtedy, gdy odkładasz regularnie, jak i wtedy, gdy robisz to bardziej spontanicznie. Założenie i prowadzenie konta nic nie kosztuje, a pieniądze są oprocentowane już od pierwszej złotówki. Odsetki naliczają się codziennie, a wypłacane są na koniec miesiąca. Co ważne, możesz swobodnie korzystać ze zgromadzonych środków – przelewać i wypłacać je bez utraty odsetek, a przelewy w aplikacji mobilnej Pekao są całkowicie darmowe. Dla tych, którzy potrzebują dodatkowej motywacji, stworzono rachunek oszczędnościowy Skarbonka w Banku Pekao S.A. To narzędzie dla osób, które chcą odkładać na konkretny cel – nowy telefon, wakacje czy nawet mieszkanie. Możesz założyć kilka Skarbonek na różne potrzeby, wyznaczyć czas, w którym chcesz zrealizować swój plan, a aplikacja będzie na bieżąco pokazywać postępy. Dzięki temu oszczędzanie staje się czymś więcej niż tylko odkładaniem pieniędzy – zamienia się w proces, który wizualizuje marzenia i motywuje do regularności. Jeśli jednak wolisz stabilne i przewidywalne rozwiązania, dobrym wyborem są lokaty bankowe. Oprocentowanie lokat zwykle jest wyższe niż na koncie oszczędnościowym. Mechanizm jest prosty: wpłacasz określoną kwotę na ustalony czas, a po jego zakończeniu otrzymujesz ją z powrotem, powiększoną o odsetki. To rozwiązanie szczególnie dobre dla osób, które chcą ulokować nadwyżki finansowe, do których nie będą zaglądać przez kilka miesięcy. W dłuższej perspektywie warto też rozważyć obligacje skarbowe. To jedne z najbezpieczniejszych instrumentów inwestycyjnych, gwarantowane przez państwo. Można je kupić na różne okresy – od trzech miesięcy nawet do dziesięciu czy dwunastu lat w przypadku obligacji rodzinnych. W zależności od emisji ich oprocentowanie może być stałe lub zmienne - powiązane np. ze wskaźnikiem inflacji, co sprawia, że mogą być dobrym zabezpieczeniem w niepewnych czasach. Chcesz dowiedzieć się więcej o tym, jak oszczędzają Polki, a także jak Ty możesz zacząć odkładać na własne cele? Posłuchaj całej rozmowy w podcaście z Magdaleną Janczewską, ekspertką Banku Pekao S.A. i sprawdź poradnik Banku Pekao S.A. Materiał promocyjny Banku Pekao S.A.
Wolimy dobrych ludzi od „prawdziwych” facetów. Czyli co się stało z męskością w XXI wieku
Czym się różni dobry człowiek od prawdziwego mężczyzny? Aga Kozak i Paweł Goźliński w swojej znakomitej książce „Sztuka męskości, czyli jak nie być chu*em” mierzą się z toksycznym patriarchalnym wzorcem, ale i wyraźnie zaznaczają, że nie wszystko, co typowo męskie, jest złe. A my pytamy ich, dlaczego polski mężczyzna uważa się za intelektualistę, o czym rozmawia z przyjaciółmi i komu zależy, żeby mężczyźni się zmieniali.
Tuż przed naszą rozmową weszłam na Instagram, gdzie wyświetliły mi się dwa newsy. Jeden o klubie w Paryżu, do którego wpuszczają tylko kobiety. Drugi o należącej do Finlandii wyspie, na którą mężczyźni nie mają wstępu… Paweł Goźliński: Mnie to w ogóle nie oburza. Niedawno byłem w Szwajcarii, w Susch, gdzie Grażyna Kulczyk stworzyła muzeum poświęcone sztuce kobiet. Tam widziałem instalację Heidi Bucher, która w performatywnym akcie „zdarła skórę” z pomieszczeń, do których w jej rodzinnym domu nie miały wstępu kobiety. Nawet lądowania na Księżycu nie mogły obejrzeć, bo telewizor stał w pokoju, do którego mogli wejść tylko mężczyźni. Ilość obszarów życia, do których kobiety przez całe stulecia nie miały dostępu, jest tak ogromna, że jakbym zaczął teraz się oburzać na to, że jakaś wyspa, jakiś klub są niedostępne dla facetów, byłaby to więcej niż małostkowość. Aga Kozak: Ale oczywiście mężczyźni się bardzo oburzą, ponieważ przeciętny facet w 2025 roku nie będzie myślał o tym, że jest odpowiedzialny za to wszystko, co działo się przez stulecia. Istniejemy teraz i tu i z tej perspektywy to mogą być działania nieinkluzywne, ale też od razu przypomina mi się to słynne wideo, w którym zapytano kobiety, co by było, gdyby mężczyźni na jeden dzień zniknęli z powierzchni ziemi. I one odpowiadały, że poszłyby biegać do parku nocą. Dobra męskość, co podkreślamy w naszej książce, to jest superrzecz, ale kiepska męskość i to nasze tytułowe bycie chu*em ma znacznie szerszy impakt, niż nam się wydaje, bo mężczyźni historycznie mieli po prostu więcej władzy. A mnie te newsy w pierwszym odruchu jednak zasmuciły. Poczułam, że takie działania cofają nas w dyskusji o zmianie wokół męskości. A.K.: W kobietach jest strasznie dużo złości, narosłej przez wieki fatalnego traktowania nas, i od czasu do czasu faktycznie używamy jej źle, bo odwetowo, choć trudno jest tego nie robić… P.G.: A ja mam dużą tolerancję wobec tego odwetu. On się nam należy, więc niech mężczyźni przestaną marudzić i kwękać, że dostają opierdziel od kobiet. Tacy byli heroiczni przez wieki, a teraz płaczą, że kobiety zabierają im pracę, zabierają im Bóg wie co. Oczywiście najgorsze, że to wszystko kończy się histerycznym gniewem, a o histerii męskiej jako reakcji na emancypację kobiet mówi w naszej książce Andrzej Leder. To histeria, która przybiera czasami bardzo ostre, agresywne formy. Obrona tradycyjnej patriarchalnej męskości często ma więc wymiar polityczny i mebluje nam rzeczywistość. Dlatego ja na miejscu kobiet, szczerze mówiąc, wcale bym się nie chciał w tej chwili tak bardzo pochylać nad mężczyznami, tylko raczej wzmacniałbym swoje emancypacyjne pozycje, bo być może za chwilę trzeba będzie tych pozycji bronić. Nie tylko przed facetami, ale też przed kobietami, przecież nie wszystkie są gotowe na tego rodzaju rewolucje, na tego rodzaju rozwój i zmiany. A.K.: Andrzej Leder wskazuje też, że polska męskość jest od inszych insza. Polscy mężczyźni nie mieli momentu hegemonii. Nie mają zdrowego stosunku do władzy (o ile taki w ogóle można mieć), ponieważ żyją w poczuciu – mają to wręcz epigenetycznie zaprogramowane, przez zabory czy przez PRL – że zawsze byli gnojeni i wykorzystywani. Dla mnie wielką wartością Waszej książki jest podejście do męskości. Ten wyraźny głos, że nie wszystko, co męskie, jest automatycznie złe. A przecież na tym przez wiele lat polegała krytyka mężczyzn i męskości, również feministyczna. Wy pokazujecie, że są w męskości jakości warte ocalenia. P.G.: Nie skreślamy męskości jako takiej. Chodzi tylko o to, żeby skończyć z jej hegemonicznym wzorcem. Żeby przestać myśleć o tym, że wszyscy faceci mają realizować jeden model, który w gruncie rzeczy jest bardzo wygodny, ale nie dla samych mężczyzn, tylko np. dla kapitalistycznych mechanizmów władzy, dla gospodarki, dla polityki. Poczucie, że faceci mają zajmować się osiąganiem maksymalnego sukcesu, pod pozorem, że w ten sposób realizują swoją dziejową, społeczną misję utrzymania tradycyjnego modelu rodziny, kończy się wypaleniem, depresją, samobójstwami. To są fakty społeczne. Faktem jest przecież to, że mężczyźni popełniają częściej samobójstwa, faktem jest ukryte zjawisko męskiej depresji, bo przecież facet się do psychicznego bólu nie przyzna. Hegemoniczna męskość jest fatalna, ale zawiera też pozytywne elementy, które zresztą kobiety często przejmowały w procesie emancypacji. Warto po nie sięgać, gdy są potrzebne. Stanowczość, rycerskość, szlachetność, a także umiejętność podejmowania szybkich decyzji, reagowania na rzeczywistość, elastyczność… A.K.: Może po prostu trzeba przestać mówić o jednej męskości, a zacząć mówić o wielu możliwych męskościach. Trzeba podkreślać, że męskość to pewnego rodzaju narzędziownik, z którego my, osoby ludzkie, powinniśmy czerpać to, co akurat jest nam potrzebne i co jest adekwatne do naszej konkretnej sytuacji społecznej, politycznej, militarnej, ale też osobistej. Możemy być różni również w tym, w jaki sposób okazujemy swoją męskość. Tutaj oczywiście bardzo dużo będzie zależało od tego, jak zmierzymy się z mitami męskości proponowanymi przez kulturę i popkulturę, jak odczytamy te wszystkie kanoniczne dzieła, od „Odysei” przez „Wiedźmina” po filmy Marvela. To są opowieści o pozytywnych postawach, jak szlachetne stawanie w obronie słabszego. Oglądając te filmy – bo już nawet nie mówię o komediach romantycznych – uczyliśmy się, że facet to jest taki ktoś, kto uratuje z opresji. A okazuje się, że egzekucja mitu jest jakaś kiepska. Mężczyźni wolą stawać w obronie słabszych w grach wideo niż być fajnymi i prawymi w życiu, tzn. wolą to robić w jakichś przestrzeniach internetowych, gier niż na co dzień być prawi i fajni. Mężczyźni są niepewni siebie, zagubieni, korzystają z wzorców męskości z TikToka i YouTube’a, idą po linii najmniejszego oporu, bo przecież im wolno, no nie? Komu zależy, żeby mężczyźni nie byli chu*ami? P.G.: Zależy, choć jeszcze nie zdają sobie z tego sprawy, naszym synom i córkom. To oni dziedziczą cechy, które albo pozwolą im pięknie żyć, albo sprawią, że będą powtarzać model chu*owej męskości i będą okropnymi typami dla swoich partnerek, rodziców, dla społeczeństwa. I powinno zależeć pracodawcom. Marcin Capiga (trener biznesu, mówca inspiracyjny – przyp. red.) opowiada w naszej książce o tzw. miękkiej asertywności. Facet, który prezentuje twarde kompetencje w relacjach z ludźmi, jest fatalnym i nieskutecznym szefem. W tej chwili potrzeby firm, projektów są zupełnie inne, innego rodzaju kompetencje są premiowane. Mam nadzieję, że tą książką dajemy też polskim mężczyznom coś, czego – jak pokazują badania – im brakuje: prawdziwą, głęboką relację przyjacielską. Polski mężczyzna nie ma przyjaciół. Ma kumpli, ma z kim się napić piwa, pogadać o nogach asystentek, ale kiedy trzeba ogarnąć samego siebie w kryzysie i znaleźć wsparcie, okazuje się, że nie może go szukać w relacjach z innymi mężczyznami, bo tu wciąż dominuje przekonanie o konieczności rywalizacji. Oczywiście są męskie kręgi. Są warsztaty dla mężczyzn, które pomagają im trochę głębiej poczuć siebie. Ale to margines, na razie dość luksusowa rozrywka wyższej klasy średniej. A chcemy zmiany gdzie indziej, prawda? A.K.: O wspaniałej grupie wsparcia dla mężczyzn w naszej książce opowiada pastor. To nie jest żadna elitarna jednostka, ale grupa parafian, z którymi on rozmawia. Tego typu działania oddolne mogłyby być inicjowane przez rozmaite instytucje, np. szkoły, które powinny uczyć, jak obchodzić się z własną emocjonalnością, płciowością… Tomasz Sobierajski przywołuje w Waszej książce badania, z których wynika, że polski mężczyzna postrzega siebie przede wszystkim jako intelektualistę. Bo jest racjonalny? A.K.: Ja to czytam jako zdolność do refleksji nad sobą i swoim życiem. Tylko że gdy zaczynasz się zastanawiać nad sobą, to możesz zobaczyć też te rzeczy, których nie chcesz zauważyć. P.G.: To ja zaznaczę, że kompletnie nie zgadzam się z Sobierajskim. Moim zdaniem intelektualizm deklarowany przez polskich mężczyzn to poczucie, że wszystko wiedzą. To nie jest refleksyjny intelektualizm, ale bezrefleksyjna skłonność, by objaśniać wszystkim – kobietom, zwierzętom, dzieciom, Francuzom, Anglikom, Chińczykom – jak żyć i jak powinien być urządzony świat. Nasza książka podważa tę męską pewność siebie. Pokazujemy, że to szkodliwy przesąd, że mężczyzna musi wszystko wiedzieć, a do tego reagować działaniem na każdy problem, bo to wcale nie jest najskuteczniejsza postawa wobec świata. A.K.: Męskość wciąż łączy się, jakkolwiek symbolicznie to zabrzmi, z pewnym rodzajem sztywności i wyprężenia. Bo kobieta może być „wodą, ogniem, burzą, perłą na dnie”, jak śpiewała Edyta Górniak, a męskość jest jedna i zawsze taka sama, określona. Stąd argumenty, że oczekiwania wobec mężczyzn i męskości są takie straszne. Bo jak on ma być jednocześnie delikatny i silny? Albo zdecydowany, a jednocześnie nie wiedzieć? Wykorzystywanie takich skrajnych opozycji sugeruje mężczyznom, że się nie da. Po pierwsze: być może kobiety faktycznie są socjalizowane do większej elastyczności. Po drugie: tu chodzi o psychologiczną adekwatność. W jednych sytuacjach działasz z delikatnością, inne wymagają siły. Kontekst ma znaczenie, a kompetencją jest rozpoznanie go. Umacnianie w mężczyznach poczucia, że nie można być jednocześnie silnym i delikatnym, jest toksyczne. Ale z Waszej książki wybrzmiewa bardzo wyraźnie postulat, żeby swojej męskości nie definiować w oparciu o usztywniony wzorzec, tylko szukać w sobie autentycznie własnej definicji. P.G.: Wiesz, faceci lubią przygody. Dlatego właśnie pokazujemy odkrywanie własnej męskości w kategoriach takiego pozytywnego wyzwania. Nie ma idealnych wzorców, jest za to jedna wielka niewiadoma, znak zapytania – i on może być bardzo atrakcyjny. Nie wiemy, co nas spotka po drodze, ryzykujemy, ale w gruncie rzeczy co? Głównie to, że zniknie nieustanny wymóg życiowej, seksualnej, społecznej, kulturowej sztywności. Ja nie dostrzegam w tym szczególnej straty. W książce powtarza się zdanie, że mężczyźni boją się innych mężczyzn. Co to znaczy? P.G.: Męskość wykuwa się w chłopięcej grupie rówieśniczej, a tam regułą jest budowanie swojej pozycji przez przemoc. I tak mężczyźni uczą się, że powinni bać się innych mężczyzn, którzy chcą im odebrać miejsce w stadzie. Uczą się, że każdy mężczyzna jest potencjalnie przeciwnikiem, a nie przyjacielem, wspólnikiem, partnerem. A przede wszystkim uczą się od własnych ojców, że facet nie potrafi panować na swoją złością, jest z natury impulsywny i może przyp***dolić. I stąd ten strach. A jaki jest mężczyzna, który nie jest chu*em? P.G.: Nie-chu* zawsze stoi po stronie słabszego. Nie-chu* jest dobry w łóżku, czyli jak trzeba podłożyć kobiecie pod głowę poduszkę, to podłoży, i jeszcze przykryje kołdrą, żeby nie zmarzła. Reszta to pochodne tej łóżkowej czułości i uważności. Dzieli się też swoimi problemami i chodzi do lekarza, bo dzięki temu zwiększa szanse na długie, sensowne życie z partnerką i dziećmi. Dostaje w ten sposób też więcej czasu, żeby zrobić parę sensownych rzeczy dla społeczności, w której żyje. A.K.: Nie-chu* jest dobrym człowiekiem, po prostu, a my wolimy dobrych ludzi od prawdziwych mężczyzn. *Wywiad pochodzi z najnowszego wrześniowego numeru GLAMOUR.
Ma 30 lat, na koncie wielkie role operowe i robi zawrotną karierę! A teraz podbija świat muzyki rozrywkowej!
Mamy coraz więcej operowych głosów, które robią zawrotną karierę. Jeśli nie słyszeliście jeszcze nazwiska Jasin Rammal-Rykała, koniecznie je zapamiętajcie. Ma 30 lat, na koncie wielkie role operowe, piękny zmysłowy bas, a teraz jeszcze zajął się muzyką rozrywkową.
Ismena Dąbrowska: Skąd Twoje niespotykane imię? Jasin Rammal-Rykała: Tata jest Syryjczykiem i choć wybrał dla mnie imię, to nigdy nie uczestniczył w moim życiu, dlatego mama spolszczyła jego syryjską wersję – i tak został Jasin. Ludzie często myślą, że to staropolskie imię. Nigdy nie chciałem się go pozbyć, podobnie jak pierwszego członu nazwiska, które mam po ojcu. Dodałem do niego Rykała po śmierci dziadka, mojego jedynego męskiego autorytetu. Dopiero później uświadomiłem sobie, że to scenicznie bardzo ładnie brzmi. Jak odkryłeś muzykę? Albo jak ona odkryła Ciebie? Tutaj znowu pojawia się mama, która jest skrzypaczką. Przez lata grała muzykę dawną, była w zespole Ars Nova. Jako dziecko chodziłem z nią na próby i wszystkie koncerty. Do któregoś roku życia myślałem, że wszystkie osoby są umuzykalnione, bo tylko takie znałem (śmiech). Mama szybko zobaczyła, że sam mam jakieś zdolności i zapisała mnie do szkoły muzycznej, gdzie skończyłem najpierw podstawówkę w klasie gitary klasycznej, później klasę perkusji, a na koniec śpiewu operowego. Już jako dziecko byłem w chórze Teatru Wielkiego – Opery Narodowej Alla Polacca i występowaliśmy w spektaklach obok najlepszych polskich artystów. To dawało mi ogromny fun, gdy biegałem z kolegami po scenie, coś tam śpiewałem, ludzie bili brawa, w dodatku zarabiałem swoje pierwsze pieniądze. Pamiętam, że któregoś dnia powiedziałem mamie, że mógłbym to robić całe życie. Jak wyglądała Twoja droga, by odnaleźć swój głos? Było to bardzo ciężkie, bo długo miałem mutację. Moim dziecięcym głosem był sopran, teraz jestem basem, więc ta droga była bardzo długa. Nie mogłem śpiewać przez ponad rok, ale tak mnie ciągnęło do opery w tamtym momencie, że próbowałem naśladować znanych śpiewaków, choć lekarze mówili, że nie powinienem tego robić, bo wpłynie to na mój własny głos. Nagminnie jednak słuchałem wybitnego śpiewaka Bernarda Ładysza i w którymś momencie mama zorientowała się, że tak dobrze imituję jego sposób śpiewu, że musimy zrobić wszystko, żebym poszedł na ten śpiew operowy. Poza śpiewem nie brałeś niczego innego pod uwagę? W tamtym momencie nie, chociaż przez moment myślałem, żeby śpiewać rozrywkę, ale moja mama powiedziała stanowcze „nie” (śmiech). To był jedyny raz, bo zawsze dawała mi dużo wolności. Powiedziała, że po 18. roku życia będę mógł robić, co chcę. Czemu nie chciała na to pozwolić? Miała pragmatyczne podejście i uważam, że to było dla mnie bardzo dobre. Śpiewaków rozrywkowych jest mnóstwo, a dobrych operowych jest o wiele mniej, szczególnie basów. Nie uważam osobiście, że to jest nisza, to może bardziej polskie podejście, bo np. w Niemczech każde większe miasto ma operę. Jest tam prawie 100 oper, a w Polsce 11. Jako że Twoja mama jest związana z muzyką, przestrzegała Cię przed czymś? Miała jakieś rady? Jest taki popularny koszmar wśród muzyków: gdy wychodzisz na scenę i nie wiesz, co masz zagrać albo zaśpiewać. Stoisz na scenie i nie wiesz, co się dzieje. Nawet nie, że nie masz kostiumu, ale że orkiestra zaczyna grać, przed tobą pełna widownia, a ty nie wiesz, co masz śpiewać. Dlatego jedyne, co powtarzała mi zawsze mama, to to, żeby być przygotowanym na pierwszą próbę. I mam to do dziś. Znam nie tylko swoją rolę, ale też role innych (śmiech). Wszczepiła mi pracowitość. Nawet jeśli opera wciąż w Polsce postrzegana jest jako nisza, mamy fantastyczną reprezentację na świecie. Czy to było dla Ciebie ważne, gdy zaczynałeś? To bardzo miłe, że tak mówisz, bo często mam wrażenie, że nie widzimy tego, jak Polska sobie fantastycznie radzi w tej dziedzinie. Mamy arcymistrza szachowego Jana Krzysztofa Dudę, który – i absolutnie nie ujmuję mu zasług – wydaje mi się, że jest bardziej znany w społeczeństwie niż Piotr Beczała czy Aleksandra Kurzak, a polscy śpiewacy operowi wyprzedają np. Metropolitan Operę! To trochę jak Dawid Podsiadło wyprzedający Narodowy, bardzo go lubię i cenię, ale nie wiem, czy wyprzedałby Wembley. Nie doceniamy skali ich sukcesu. Tak mi się wydaje. Może wynika to z tego, że opera postrzegana jest jako bardziej niedostępna, niezrozumiała dla wszystkich, ale z drugiej strony nie wszyscy znają też przecież zasady szachów. Dla wielu osób opera jest snobistyczną i poważną rozrywką. Jak ją widzisz? Ostatnie trzy lata spędziłem w Szwajcarii i na przedstawienia przychodzi tam bardzo dużo młodych ludzi, pod nich też tworzone są te produkcje. To, co mnie tam uderzyło, to to, że nikt nie zwraca uwagi na to, jak się ubierasz. Co jest super, bo rozumiem zasady schludności, ale pogubiło nas to, że ludzie nie chodzą do opery, bo nie mają w co się ubrać albo stresują się, że nie będą dobrze czy odpowiednio wyglądać. To nie powinno nikogo powstrzymywać przed korzystaniem z tej rozrywki. Zwłaszcza że w XIX wieku ludzie przychodzili do opery z jedzeniem, krzyczeli, spędzali rodzinnie wieczór w teatrze. Pamiętasz swój pierwszy występ? To była opera „Tosca” i byłem dzieckiem z pierwszego aktu. Dali nam papierowe świece i kazali nam się nimi bić, co było dla nas świetną zabawą. Co ciekawe, dopiero po latach na jednym ze zdjęć odkryłem, że rolę Scarpii śpiewał wtedy Mikołaj Zalasiński, dwie dekady później ja zaśpiewałem z nim „Toscę”, ale już jako Angelotti. Opera była miłością od pierwszego wejrzenia? Zakochałem się w atmosferze, która panuje w operze, w powietrzu, które pachnie tam inaczej niż gdzie indziej. To zupełnie inny mikroklimat. Czuć wzniosłość, zwłaszcza w Operze Narodowej, miejscu dla mnie szczególnym. Jeszcze studiując na Uniwersytecie Muzycznym Fryderyka Chopina, gdzie skończyłem licencjat i magisterkę na Wydziale Wokalno-Aktorskim, zdałem do Akademii Operowej właśnie przy Teatrze Wielkim – Operze Narodowej. Pięknie nazywa się ją kuźnią talentów. Przyjmują tam osoby z całego kraju, bo to jedyne studio operowe, gdzie zdolnym śpiewakom daje się możliwość pracy z najlepszymi coachami w Europie – nie tylko od śpiewu, ale też aktorstwa, językowymi – oraz umożliwia się występy. To miejsce jest dla wielu trampoliną, bo pozwala na pokazanie się na przesłuchaniach, zaprezentowanie ważnym osobistościom z branży. Szefową Akademii jest Beata Klatka, której kłaniam się nisko, bo robi bardzo dużo dobrej roboty dla świata operowego w Polsce. Dzięki niej zadebiutowałem w Operze Narodowej, a niewielu studentom to się udaje, po czym dostałem zapytanie, czy nie chciałbym pojechać na przesłuchania do Bazylei. W Akademii byłem cztery lata i wiedziałem, że to jest ten moment. Muszę ruszyć, żeby się rozwijać. I dostałeś się tam. Jako jedna z pięciu osób. W studiu operowym Theater Basel spędziłem ostatnie trzy lata i tam mogłem już rozwijać się na najwyższym poziomie, pracując z najlepszymi nazwiskami, szczególnie reżyserami. Zaśpiewałem tam 150 spektakli. Od niedawna jesteś jednak w Niemczech. Przeniosłem się z Bazylei do Bremy i jestem teraz w Theater am Goetheplatz, tzw. teatrze kategorii A, na czym bardzo mi zależało. Najwybitniejsze mają oznaczenie A+, później jest A, B, C, D itd., ale co jest super, to właśnie w tych A osoby w moim wieku mogą śpiewać duże role, bo w tych A+ zapraszają do nich już tylko gościnnie najwybitniejszych śpiewaków, więc ty masz malutkie partie, co nie rozwija tak, jak granie dużych ról. To taka klasyczna droga? Mam dużo szczęścia, bo jestem basem, których jest mniej niż barytonów, i mój głos się dłużej rozwija. Przede mną jeszcze sporo czasu, żeby śpiewać te najwybitniejsze role. Mogę więc uczyć się cierpliwości, przygotowywać się, a przez to, że gram naprawdę dużo spektakli, to coraz mniej stresuję się na scenie. Śpiewanie operowe nie polega na tym, jak śpiewasz na co dzień, ale jak śpiewasz, gdy popełnisz błąd albo jesteś chory, czy opanujesz to przed publicznością, czy ten stres cię zje. Umiejętność okiełznania tego widzę właśnie jako fundament rozwoju na mojej operowej drodze. Jak odnalazłeś się w nowym miejscu? Na początku było mi tutaj trudno. Zimno, ponuro, szaro, dziewczyna w Warszawie, nie miałem tu nikogo. Znowu wszystko musisz budować od nowa. Ale poziom w teatrze jest bardzo wysoki, ludzie są wybitnie utalentowani. Wszyscy są młodzi, więc też mamy okazję wspólnie piąć się w górę. W dodatku mamy tu małą polską „mafię” (śmiech). Baryton jest Polakiem, asystentka reżyserki Polką, pianistka Polką, dyrygent Ukraińcem, ale studiował w Polsce, więc naszym głównym językiem na próbach jest polski (śmiech). Jest intensywnie, bo mam tylko cztery próby i zaczynamy występy „Cyganerii”. To do tej pory moja największa rola, jedna z głównych. Gdyby nie to, co mama mi wpoiła o tym przygotowaniu i że zaśpiewałem te 150 spektakli w Bazylei, byłoby mi naprawdę ciężko i bardziej bym się stresował. Inaczej się śpiewa, gdy bliscy są na widowni? O wiele lepiej, bo daje się więcej z siebie niż normalnie (śmiech). A z wielkimi nazwiskami na jednej scenie? Zdarzył Ci się tzw. starstruck? Miałem ogromne szczęście, że w ostatnich latach śpiewałem zarówno z Piotrem Beczałą, jak i Aleksandrą Kurzak. I to, co zrobiło na mnie wrażenie w przypadku np. pana Piotra, pokazało jakąś ścieżkę, to to, że na pierwszej próbie wiedział, jak mam na imię. Jest to najbardziej normalny śpiewak, jakiego w życiu poznałem (śmiech). Ma w sobie naturalność i coś takiego, że czujesz się przy nim po prostu dobrze, nie ma nic z gwiazdy. Tak samo Mariusz Kwiecień. Po spektaklu w Krakowie podeszliśmy zagadać i zapytał, co teraz robimy, więc powiedzieliśmy, że przygotowujemy studencką wersję „Don Giovanniego”, który akurat jest najsłynniejszą rolą Kwietnia. Nie tylko przyjechał na naszą próbę, ale też później przyszedł na premierę. Ostatnio postanowiłeś jednak wejść na drogę, której zabroniła Ci kiedyś mama, czyli zająłeś się muzyką rozrywkową. Skąd taki pomysł? Przede wszystkim zawsze chciałem być pianistą. Mimo gitary i perkusji najbardziej lubiłem grać na fortepianie, sam się uczyłem i robię to do dziś. Jako dziecko już coś tam komponowałem, pisałem piosenki i wiersze. Teraz, po latach śpiewania w operze, miałem takie poczucie, że chciałbym zrobić coś swojego, śpiewać swoje teksty, grać swoje kawałki. Zajmowałem się tym po godzinach jeszcze w Bazylei, początkowo dla siebie, aż doszedłem do takiego momentu, że może warto to gdzieś pokazać, otworzyć się na coś nowego. Zainwestowałem w to swoje pieniądze, nagrałem piosenki. Jedną z nich zaśpiewałem na koncercie dla sponsorów w Bazylei, nie mówiąc nikomu, że jest moja. Po występie podeszło do mnie kilku Szwajcarów i zapytało, co chcę dalej z tymi utworami zrobić, i finalnie sfinansowali dwa moje teledyski. „Enjoy The Sound Of Silence” i „Feel This Bass” są czymś zupełnie innym niż to, co robisz na co dzień. I to mnie bardzo rozwija, nawet nie wyobrażasz sobie, jak mi to pomogło w operze. Strasznie mnie to jara (śmiech). Fajnie jest być szefem wszystkiego, być odpowiedzialnym za to, co wypuszczam. Aktualnie przygotowuję już kolejne piosenki i chciałbym jedną zaśpiewać po polsku, bo do tej pory nagrywałem po angielsku. Tak że dużo będzie się działo w 2025 roku. Twoje marzenia związane są dziś z operą czy właśnie z muzyką rozrywkową? Gdy ludzie pytają mnie, na jakiej scenie operowej chciałbym zaśpiewać, zawsze mówię, że to nie jest dla mnie istotne. Dla mnie najważniejsze jest to, że jak kiedyś umrę i ktoś puści moje nagranie, powie: „O, to jest Jasin”, że mój głos pozostanie rozpoznawalny. *Wywiad pochodzi z magazynu GLAMOUR 02/2025.
Reprezentacja Polski w piłce nożnej kobiet gotowa na EURO! Inspiruje kolejne pokolenia!
Już 4 lipca reprezentacja Polski kobiet zadebiutuje na UEFA Women’s EURO 2025. To historyczny moment dla naszej piłki nożnej. O drodze do mistrzostw, sile drużyny i marzeniach, które właśnie się spełniają, w rozmowie z Kasią Dąbrowską w ramach Glamour Academy opowiadają ze zgrupowania w Arłamowie – Kinga Szemik i Emilia Szymczak.
To była rozmowa o piłce, ale przede wszystkim – o sile dziewczyn i ich pasji. Kasia Dąbrowska spotkała się z Kingą Szemik i Emilią Szymczak, by porozmawiać o nadchodzącym turnieju UEFA Women’s EURO 2025. Polki są na Euro po raz pierwszy w historii żeńskiej reprezentacji. Była radość z bycia razem, wspólne marzenia i refleksje. Bo futbol – choć oparty na liczbach – to przede wszystkim emocje, relacje i historie, które mogą inspirować kolejne pokolenia. Kobieca siła w grze o wszystko Jak zareagowały na wiadomość o powołaniu? – To ogromny zaszczyt. Móc tam być razem, reprezentować Polskę, to jest coś wielkiego – mówi z przekonaniem Kinga Szemik, bramkarka reprezentacji, a Emilia Szymczak, obrończyni dodaje: Byłam bardzo zaskoczona, ale przeszczęśliwa. Każda z nas marzyła o takim momencie. W przygotowaniach do turnieju – które odbyły się w Arłamowie – nie brakowało ani ciężkiej pracy, ani... dobrej zabawy. Jak mówi nam Kinga: Balans, regeneracja i trochę słońca A jak radzą sobie z emocjami przed tak dużym turniejem? Jak się resetują? – Dla mnie to spacery i rozmowy. O życiu, nie o sporcie. To mi resetuje głowę i pozwala nie nakładać na siebie presji – mówi Kinga, a Emilia dodaje: – A ja kocham się opalać. Poleżeć z dziewczynami, pogadać, poczuć słońce. W takich chwilach mogę sobie wszystko przemyśleć na spokojnie. Choć emocje i oczekiwania są ogromne, dziewczyny potrafią znaleźć w tym wszystkim równowagę. – Liczy się kolejny krok. Każdy dzień pracy. To sprawia, że potrafimy utrzymać balans – mówi Kinga z przekonaniem. Zainteresowanie kibiców to coś, co dodaje im skrzydeł. – Czujemy, że ludzie są z nami. I to jest piękne. To znaczy, że kobieca piłka w Polsce naprawdę się rozwija. To też jest jeden z naszych celów – żeby dziewczynki, które chcą grać, miały łatwiej niż my – podkreśla Kinga, a Emilia dodaje: Mam nadzieję, że dziewczynki patrzą na nas i myślą: „Też mogę grać”. Cieszymy się, że jest coraz więcej szkółek i osób interesujących się kobiecą piłką. W rozmowie z Kasią Dąbrowską dziewczyny opowiedziały też o swoich sportowych wzlotach i trudniejszych momentach, wsparciu z trybun i życiu kadry „od kuchni”. To szczera i inspirująca opowieść, nie tylko dla fanek futbolu. Koniecznie obejrzyjcie całość! UEFA Women’s EURO 2025 – najważniejsze informacje Turniej odbędzie się w Szwajcarii, w dniach 2–27 lipca 2025. Weźmie w nim udział 16 najlepszych drużyn Europy. Polska zagra w grupie z Niemcami, Szwecją i Danią. Polki zagrają: 4 lipca: Polska – Niemcy 8 lipca: Polska – Szwecja 12 lipca: Polska – Dania Oto pełny skład naszej drużyny: Bramkarki: Natalia Radkiewicz, Kinga Szemik, Kinga Seweryn. Obrończynie: Kayla Adamek, Paulina Dudek, Sylwia Matysik, Małgorzata Mesjasz, Emilia Szymczak, Martyna Wiankowska, Oliwia Woś, Wiktoria Zieniewicz. Pomocniczki: Adriana Achcińska, Dominika Grabowska, Ewelina Kamczyk, Milena Kokosz, Tanja Pawollek, Klaudia Słowińska. Napastniczki: Klaudia Jedlińska, Nadia Krezyman, Natalia Padilla-Bidas, Ewa Pajor, Paulina Tomasiak, Weronika Zawistowska. Transmisje meczów Polek będą dostępne w TVP. Bieżące informacje i kulisy z życia kadry można zobaczyć na Instagramie @laczynaspilkakobieca. Kibicujmy im razem! *Materiał promocyjny marki PZPN
Jeśli jeszcze nigdy nie byłyście na meczu kobiecej piłki nożnej, koniecznie przeczytajcie ten tekst!
Reprezentacja Polski w kobiecej piłce nożnej po raz pierwszy w historii tego sportu w naszym kraju jedzie na mistrzostwa Europy walczyć wśród 16 najlepszych drużyn. Wokół kobiecej piłki nożnej zrobiło się bardzo głośno!
Nasze piłkarki tworzące drużynę narodową – jak Ewa Pajor, Kinga Szemik czy Ewelina Kamczyk – są gwiazdami i grają w najlepszych klubach świata. Postanowiłam zobaczyć je na żywo i poczuć atmosferę meczu kobiecej piłki. Do tej przygody zaprosiłam także Mery Spolsky, Belę Komoszyńską i Martę Lech-Maciejewską, dla których był to pierwszy mecz w życiu. „Czas na naszą historię” Stadion Polsat Plus Arena w Gdańsku, nazywany domem reprezentacji, to miejsce, gdzie nasze piłkarki podejmują swoje rywalki. Tam też 3 czerwca odbył się ostatni mecz naszej reprezentacji w Lidze Narodów. Polki grały z Rumunią. To miał być ostatni sprawdzian przed Euro. Ten mecz był ważny także z innego powodu – tego dnia miał paść rekord frekwencji (finalnie na trybunach zasiadło 10 685 kibiców. I był to rzeczywiście rekord!). Przyjechałyśmy na stadion godzinę wcześniej, „uzbrojone” w biało-czerwone szaliki z hasłem: „Czas na naszą historię”. Najwyższy czas! Dziewczyny chcące grać w piłkę miały w Polsce (a tak naprawdę na całym świecie) naprawdę pod górkę i historyczny awans naszej obecnej reprezentacji jest nie tylko wielkim sportowym sukcesem, ale też wielką nadzieją na to, że kobieca piłka nożna zajmie należne jej miejsce. Cały stadion głośno skandował imię Ewy! Kiedy weszłyśmy na trybuny, trwała rozgrzewka. Miałyśmy wiele radości, kiedy jedna przez drugą próbowałyśmy rozpoznać na boisku nasze piłkarki. Pierwsze, co nas uderzyło, to jednocześnie wielkie skupienie zawodniczek, ale też emanująca z nich radość z tego, co robią. Trybuny szybko się zapełniały, na pewno zauważalna była ogromna liczba dziewczynek, które przyszły kibicować swoim idolkom. Rozczulił mnie też starszy kibic, który dumnie nosił koszulkę z nazwiskiem Pajor na plecach! Kilka minut później piłkarki zniknęły w szatni, a za chwilę obie reprezentacje – Polski i Rumunii – wyszły na boisko. Po chwili kapitanka naszej reprezentacji Ewa Pajor odebrała pamiątkową koszulkę z okazji swojego setnego występu w barwach reprezentacji Polski. Cały stadion wstał i głośno klaskał, skandując imię Ewy. Pierwszy gwizdek i zaczął się mecz. Nie jestem komentatorką sportową, nie potrafię profesjonalnie ocenić gry Polek. Chcę i potrafię za to opisać emocje, które towarzyszyły mi i moim towarzyszkom. Widziałyśmy wspaniałe piłkarki, które na boisku dają z siebie wszystko, walczą o każdą piłkę i akcję. Za każdym razem, gdy nasze zawodniczki umieszczały piłkę w bramce Rumunek – padły trzy gole, dające nam zwycięstwo – stadion szalał, a my razem z nim. Idolki, które właśnie piszą historię Wielką przyjemnością było także obserwować w akcji selekcjonerkę naszej reprezentacji Ninę Patalon. Nie wiem, jak ona to robi, ale jej charyzma, charakter i siła były odczuwalne nawet na trybunach. Na pewno jej osobowość to ważny i mocny punkt tej drużyny. Mecz był naprawdę wspaniały, zdarłyśmy gardła, skandując: „Polska Biało-Czerwone!”, a następnego dnia ręce bolały nas od machania szalikami. Zawodniczki mimo zmęczenia po meczu rozdawały autografy, pozowały do zdjęć, rozmawiały ze swoimi fanami i fankami. Miałam nieodparte wrażenie, że to sprawia radość każdej ze stron. Dziewczynki, które marzą o piłkarskiej karierze, mają dowód, że ich pragnienia mogą się spełnić. Mają idolki, które właśnie piszą historię kobiecej piłki nożnej.
To one zrobią to po raz pierwszy! Najlepsze polskie piłkarki piszą właśnie historię!
Już od początku lipca będziemy kibicować naszej reprezentacji kobiet w piłce nożnej na finałach mistrzostw Europy. Polki pojadą na Euro po raz pierwszy w historii polskiej kobiecej piłki. Selekcjonerka Nina Patalon ogłosiła powołania.
Euro 2025 - Historyczny awans Polek Chociaż powstanie pierwszej drużyny kobiet grających w piłkę nożną w Polsce datuje się na 1921 rok, kobieca piłka powoli przebijała się do świadomości działaczy i kibiców. Były pełne pasji piłkarki, a po przeciwnej stronie bzdurne zakazy gry i opinie lekarzy o szkodliwości tego sportu w przypadku kobiet. Zmarnowano wiele lat, a przy okazji talentów. Oficjalnie dopiero od 1981 mamy kobiecą kadrę narodową. W kobiecej piłce nożnej pojawiły się gwiazdy, jak choćby Zofia Kim, pierwsza w historii kapitanka reprezentacji. Była też Luiza Pendyk czy Barbara Rembiesa, piłkarki, które jako pierwsze spośród Polek wyjechały grać w zagranicznych renomowanych klubach. Jest także Katarzyna Kiedrzynek, która jako pierwsza Polka zagrała w finale Ligi Mistrzyń. Dzisiaj dziewczynki chcące grać w piłkę nożną, karmione dawniej opowieściami o tym, że to sport nie dla nich, w końcu mają swoje idolki i dowód, że kobieca piłka to poważna sprawa. I chociaż wyżej wspomniane zawodniczki zrobiły kroki milowe dla kobiecej piłki, to dopiero historyczny awans naszej obecnej reprezentacji na Euro 2025 sprawił, że takie piłkarki jak Ewa Pajor, Ewelina Kamczyk czy Kinga Szemik są dziś gwiazdami. Nie wspominając o Ninie Patalon, selekcjonerce kadry narodowej i pierwszej Polce z licencją UEFA Pro. Euro 2025 – Powołania – Z dumą i radością ogłaszam powołania do reprezentacji Polski, która po raz pierwszy w historii zagra na mistrzostwach Europy. To wyjątkowa chwila dla całej drużyny, sztabu, naszych kibiców i wszystkich, którzy wspierali nas na tej drodze. Jestem podekscytowana i wdzięczna, że możemy tego doświadczyć – powiedziała Nina Patalon, selekcjonerka reprezentacji Polski kobiet. Oto pełny skład naszej reprezentacji na Euro 2025: Bramkarki: Natalia Radkiewicz, Kinga Szemik, Kinga Seweryn, Julia Woźniak. Obrończynie: Kayla Adamek, Paulina Dudek, Sylwia Matysiek, Małgorzata Mesjasz, Emilia Szymczak, Martyna Wiankowska, Oiwia Woś, Wiktoria Zieniewicz. Pomocniczki: Adriana Achcińska, Dominika Grabowska, Ewelina Kamczyk, Milena Kokosz, Tanja Pawollek, Klaudia Słowińska. Napastniczki: Klaudia Jedlińska, Nadia Krezyman, Natalia Padilla-Bidas, Ewa Pajor, Paulina Tomasiak, Weronika Zawistowska. Euro 2025 – gdzie oglądać UEFA Women’s EURO 2025 odbywa się w dniach 2-27 lipca w Szwajcarii. Na turnieju zmierzy się 16 najlepszych drużyn Europy, w tym reprezentacja Polski. Mecze naszych piłkarek będzie można oglądać w TVP, a informacje śledzić na bieżąco na profilu @laczynaspilkakobieca na instagramie.
Te kobiety mają moc! Miały też odwagę, by żyć i pracować na własnych zasadach
Dobra praca to nie tylko stabilność finansowa. To sposób, by lepiej poznać siebie, odkryć swoje mocne strony i zyskać poczucie wpływu.
Taka właśnie jest droga wielu kobiet w Mary Kay – pełna rozwoju, relacji i odwagi, by żyć na własnych zasadach. Iwona Kutnik Iwona Kutnik ma 48 lat. Mieszka w niewielkiej wiosce Smolarzyny, niedaleko Łańcuta. Swoją zawodową drogę w Mary Kay rozpoczęła w momencie, gdy jej dzieci opuściły dom rodzinny. Dziś prowadzi własny Beauty Room, inspiruje kobiety do działania i buduje silny, lojalny zespół. Czym zajmowałaś się, zanim trafiłaś do Mary Kay? Przez wiele lat byłam przede wszystkim mamą. Karolinę urodziłam jako osiemnastolatka, a trzy lata później na świecie pojawił się Wiktor. Studia robiłam równolegle z wychowywaniem dzieci, ale zawodowe plany odłożyłam na później – w pełni skupiłam się na rodzinie. Nie żałuję tej decyzji, bo bycie przy dzieciach w ich najważniejszych momentach było dla mnie bezcenne. Oboje trenowali zawodniczo pływanie, co wiązało się z dużym zaangażowaniem i intensywnym trybem życia. W pewnym momencie poczułam jednak, że chcę się rozwijać, pracować, być niezależna finansowo. Skończyłam ekonomię, ale szybko zrozumiałam, że to nie moja droga. Fotografia była zawsze moją pasją – dlatego zdecydowałam się aplikować na studia podyplomowe w Europejskiej Akademii Fotografii w Warszawie. To były dwa inspirujące lata, które dały mi wiatru w żagle. Po ich ukończeniu otworzyłam studio fotograficzne w Łańcucie. Niestety, prowadzenie biznesu w pojedynkę okazało się trudniejsze, niż się spodziewałam. I właśnie wtedy pojawiła się Kinga Dudzińska z Mary Kay – i świat, który całkowicie odmienił moje życie. Tak po prostu? Spotkałyśmy się na warsztatach pielęgnacyjnych u mojej siostry. Kinga od razu zrobiła na mnie ogromne wrażenie – była ciepła, pewna siebie, z klasą. Pamiętam jej różowy samochód i pasję, z jaką opowiadała o kosmetykach. Zapytała, czy nie chciałabym zorganizować takich warsztatów u siebie, z moimi przyjaciółkami. Odpowiedziałam: „Dlaczego nie?” Poznałyśmy się bliżej, a po kilku tygodniach Kinga powiedziała mi coś, co mocno zapadło mi w pamięć: „Potrzebuję ambitnych i pracowitych kobiet. Masz wokół siebie świetne przyjaciółki – może spróbujesz?” Pomyślałam wtedy: sprawdzę, czy naprawdę jestem ambitna i gotowa na coś więcej. Jak wypadł sprawdzian? Zdałam! (śmiech). Przyjęłam propozycję Kingi. Po pół roku zamknęłam studio fotograficzne, zdecydowałam się na program dyrektorski i właśnie mija 14 lat, odkąd współpracuję z Mary Kay. Okazało się, że to biznes dla mnie. Uwielbiam kontakt z ludźmi, nie znoszę rutyny. A tutaj każdego dnia coś się dzieje. Wracam do domu uśmiechnięta – i jeszcze dobrze przy tym zarabiam. Mary Kay pojawiło się w moim życiu w idealnym momencie. Moje dzieci były już samodzielne – Karolina poszła do liceum, Wiktor do gimnazjum. Mąż rozwijał swój biznes, a mnie został niedomagający biznes fotograficzny i... psy z kotem. I wtedy właśnie poznałam Kingę. Czego dowiedziałaś się o sobie, odkąd zaczęłaś pracować? Że jestem odpowiedzialna i dotrzymuję słowa. Mam w sobie dużo obowiązkowości i ludzie mi ufają. To cenne. Zrozumiałam też, że pewność siebie można zbudować – krok po kroku, dzień po dniu. W moim przypadku ogromną rolę odegrały kobiety, które we mnie uwierzyły, zanim sama do końca w siebie uwierzyłam. Dzięki nim odważyłam się sięgać po więcej i dziś mogę być tym wsparciem dla innych kobiet. Czy praca Cię zmieniła? Zdecydowanie. Przede wszystkim nauczyła mnie odwagi – tej cichej, codziennej, która pozwala podejmować decyzje i iść swoją drogą, nawet jeśli nie wszystko jest pewne. Odkryłam w sobie liderkę – nie kogoś, kto musi dominować, ale osobę, która potrafi słuchać, inspirować i być obok. Zmieniło się też moje spojrzenie na kobiecość i sukces. Dziś wiem, że największy sukces to życie w zgodzie ze sobą – ze swoimi wartościami, stylem, wrażliwością. Mary Kay dało mi przestrzeń, by to odkrywać i rozwijać. Teraz tworzę miejsce, w którym inne kobiety mogą rozkwitać – i to jest prawdziwa zmiana. Co oznacza dla Ciebie kariera? Kariera to dla mnie nie wyścig ani tytuł. To droga dojrzewania do siebie – z odwagą, pokorą i autentycznością. To proces, w którym uczę się siebie, swoich możliwości i granic. Dziś wiem, że największe sukcesy to często te, których nie widać – kiedy ktoś mówi: „Dzięki Tobie spróbowałam.” Kariera ma sens wtedy, gdy nie jesteś w niej sama. Gdy możesz iść ramię w ramię z innymi kobietami, wspierać je, inspirować, dzielić się doświadczeniem. I wiedzieć, że to, co robisz, zostawia ślad – w sercach i w relacjach. Warto o siebie dbać? Tak, bo troska o siebie to nie luksus – to czułość, którą tak często omijamy. Latami łatwo było mi dbać o wszystkich wokół – dzieci, rodzinę, bliskich. Najtrudniej było zatroszczyć się o siebie... bez poczucia winy. Dbanie o siebie to codzienne akty odwagi: że się zatrzymam, że powiem „potrzebuję”, że spojrzę w lustro i zobaczę kobietę, która daje z siebie wszystko. Czasem to chwila z kremem, czasem spokojna herbata. To sposób, by nie zgubić siebie w pędzie. To nie egoizm – to wybór. By być dla siebie przyjaciółką. Bo kobieta blisko siebie jest silna, piękna i prawdziwa. A świat tego właśnie potrzebuje. Codziennie przed wyjściem z domu mówisz do siebie: “jesteś fajna”? Może nie zawsze na głos – ale każdego dnia staram się spojrzeć na siebie z czułością. To mój wewnętrzny rytuał: spojrzeć w lustro i zobaczyć kobietę, która wiele przeszła, która daje z siebie dużo, która się boi – ale mimo to idzie dalej. Tego nauczyły mnie kobiety, które spotkałam w Mary Kay i w życiu. Dziś przekazuję to dalej – moim klientkom, moim dzieciom oraz kobietom, z którymi pracuję: że nie musimy być idealne, by być wartościowe. Że możemy być z siebie dumne, nawet jeśli nikt akurat nie patrzy. Bo to, co mówimy sobie w ciszy, buduje nas najgłębiej. Karolina Mianowska Kobieta z misją, mama czwórki dzieci, mentorka, liderka i niezależna Dyrektor Mary Kay z 10-letnim doświadczeniem. Z wykształcenia pedagog, z serca wizjonerka. Zanim odkryła świat Mary Kay, pracowała m.in. w banku, ale dopiero tutaj poczuła, że może łączyć wolność, rozwój osobisty i prawdziwą misję – wspierania innych kobiet w odkrywaniu ich piękna, wartości i potencjału. Uważa, że kariera to styl życia, który daje niezależność finansową, czasową i emocjonalną. Od lat inspiruje kobiety w Polsce do wiary w siebie i budowania życia na własnych zasadach. Nieustannie się rozwija, marzy odważnie i zaraża pasją. Tworzy przestrzeń, w której kobiecość, siła i czułość idą w parze z przedsiębiorczością i wartościami. Jej motto? “Niemożliwe nie istnieje. Zawsze startujemy z pozycji zwycięzcy.” Czym zajmowałaś się, zanim trafiłaś do Mary Kay? Przed Mary Kay pracowałam w różnych miejscach, moje wykształcenie jest pedagogiczne. Tuż przed rozpoczęciem pracy w Mary Kay byłam zatrudniona w banku, gdzie przepracowałam kilka lat. Wyszłam za mąż, urodziłam dwójkę dzieci i choć z zewnątrz mogło to wyglądać na spokojne, poukładane życie – czułam, że to nie jest droga, o jakiej marzyłam. Nie wyobrażałam sobie, że całe życie będę sprzedawać ludziom kredyty. Dziś z uśmiechem myślę, że zamiast kredytów sprzedaję… marzenia. Od zawsze marzyłam o dużej rodzinie – o czwórce dzieci – i to marzenie się spełniło dzięki pracy w Mary Kay. Gdy kończył mi się urlop macierzyński w banku, stanęłam przed dylematem: wracać na etat czy zostać w domu z dwójką jeszcze wtedy dzieci. Chciałam pracować, ale nie kosztem bycia mamą. Szukałam czegoś elastycznego, czegoś mojego. Miałam za sobą dwie nieudane próby prowadzenia działalności – brakowało mi odwagi, by zaryzykować. Ale w głębi duszy wiedziałam, że nie chcę wracać do pracy na etat. Chciałam robić coś wartościowego, mieć wpływ na swoje życie, być dla siebie szefem. I wtedy trafiłam na spotkanie kosmetyczne Mary Kay, które na tamten czas było dla mnie odpowiedzią na to czego szukałam, potraktowałam tą propozycję jak znak i możliwość zmiany. Czego dowiedziałaś się o sobie, odkąd zaczęłaś pracować? Odkąd zaczęłam pracę w Mary Kay, zmieniło się wszystko – przede wszystkim ja sama. Wcześniej nie znałam świata rozwoju osobistego, a dziś wiem, że mogę wszystko, w co uwierzę. Zbudowałam wiarę w siebie, pewność siebie i poczucie własnej wartości. Filozofia Mary Kay — wiara, rodzina, kariera — była dla mnie jak światło w tunelu. Zafascynowały mnie etyka, wartości i postać Mary Kay Ash. Dzięki temu odkryłam swoją niezłomność, odwagę i to, że niemożliwe… nie istnieje. Dziś uczę moje dzieci, że zawsze warto startować z pozycji zwycięzcy. Nawet jeśli nie wszystko rozumiem — ufam. I idę dalej. Co oznacza dla Ciebie kariera? Kariera to dla mnie nie tylko sukcesy czy awanse — to styl życia, stan umysłu i przede wszystkim wolność: finansowa, czasowa, emocjonalna. To droga pełna wzlotów i upadków, codziennej pracy nad sobą, nad przekonaniami, pokorą i wdzięcznością. Kariera to nie tylko scena i blask reflektorów — to także pościerane kolana i ciche zwycięstwa. To rozwój mój i mojego zespołu. To, że sama kieruję swoim życiem i że mogę inspirować innych, by też odważyli się żyć po swojemu. Warto o siebie dbać? Zdecydowanie warto o siebie dbać — bo nikt nie zadba o nas z taką troską, czułością i miłością, jak my same. To my jesteśmy najważniejszymi osobami w swoim życiu. Wierzę, że dbanie o siebie — i wewnętrznie, i zewnętrznie — to fundament szczęścia. Kiedy ja jestem spełniona i szczęśliwa, promieniuje to na moją rodzinę, moje dzieci, małżeństwo, pracę. Jak mam wierzyć w innych, jeśli nie wierzę w siebie? Uczę kobiety, że warto zacząć od siebie — bo piękno, pewność siebie i dobro, które chcemy dawać światu, rodzą się w nas. Za co najbardziej cenisz Mary Kay? Najbardziej cenię Mary Kay za wolność — tę czasową, finansową i życiową. Za to, że mogę prowadzić swój niezależny biznes, pracować z domu, być na wszystkich przedstawieniach i wydarzeniach u moich dzieci w szkole i przedszkolu i sama decydować o swoim grafiku. To miejsce ogromnego rozwoju, pełne wartości, relacji, wsparcia i wzajemnej inspiracji. Pracuję z kobietami, które nie są moimi rywalkami, tylko towarzyszkami w drodze. Cenię za szkolenia, wyróżnienia, wyjazdy, sceny, a najbardziej — za to, jak bardzo zmieniło się moje życie. Jestem za to wszystko głęboko wdzięczna. Jak widzisz swoją karierę i życie prywatne za kilka lat? Za kilka lat widzę siebie jako spełnioną kobietę – bizneswoman pełną pokoju, radości i satysfakcji. Mam apetyt na więcej, bo wierzę w siłę marzeń i wiem, że każde z nich jest w zasięgu ręki, jeśli tylko mądrze i wytrwale po nie sięgamy. Chcę dalej się rozwijać, inspirować kobiety w Polsce i na świecie, być jedną z najlepszych w Europie. Widzę swoją karierę jako pasję i misję, a życie prywatne jako źródło harmonii i szczęścia. Wierzę, że można pięknie łączyć jedno z drugim. Gdyby nie Mary Kay, to co? To pytanie wracało do mnie wiele razy, zwłaszcza w trudniejszych momentach. I zawsze wtedy uświadamiałam sobie jedno – jeśli nie Mary Kay, to… nic. Nie widzę siebie nigdzie indziej. W tej firmie mam wszystko: niezależność, rozwój, piękno, gotowy i sprawdzony system, który działa od ponad 60 lat. Nawet gdybym rozważała własny biznes, nie dawałby mi on tego, co mam tutaj – wolności bez ryzyka, możliwości bez wielkich inwestycji, a przede wszystkim sensu i misji. Mary Kay to mój gotowy rower – wsiadam i jadę, rozwijam się i pomagam innym robić to samo. Anna Kinal Przyszła Naczelna Dyrektor Sprzedaży Mary Kay. Od ponad 13 lat z pasją rozwija swój biznes w Mary Kay, inspirując setki kobiet do życia w zgodzie z własnym potencjałem. Wielokrotna laureatka wyjazdów dla Top Dyrektorów, jeździ drugim różowym samochodem Mary Kay. Charyzmatyczna liderka, która łączy autentyczność, strategię i serce w budowaniu biznesu opartego na wartościach. Prywatnie żona Macieja – wspólnie tworzą patchworkową rodzinę i wychowują pięcioro dzieci. Wierzy, że każda kobieta może rozwinąć skrzydła – wystarczy, że zaufa sobie i zrobi pierwszy krok. Czym zajmowałaś się, zanim trafiłaś do Mary Kay? Zanim dołączyłam do Mary Kay, moje życie kręciło się wokół domu i dzieci – dosłownie 24 godziny na dobę. Choć wtedy nie traktowałam tego jako „zawód”, z perspektywy czasu widzę, że było to intensywne szkolenie z organizacji, logistyki, zarządzania czasem i wytrwałości. Bycie mamą nauczyło mnie szybkiego podejmowania decyzji, elastyczności i działania mimo zmęczenia. I właśnie wtedy – nieświadomie – rozwijałam zasoby, które dziś są kluczowe w mojej pracy z kobietami. Okazało się, że dom może być najlepszym miejscem do odkrycia swojej siły Czego dowiedziałaś się o sobie, odkąd zaczęłaś pracować? Zanim zaczęłam pracować z Mary Kay, myślałam, że idealnie odnajdę się w pracy biurowej. Okazało się, że moją prawdziwą pasją jest praca z ludźmi – inspirowanie ich, wspieranie, rozwijanie potencjału. Odkryłam, że mam dar budowania i że ogromną radość sprawia mi obserwowanie transformacji innych. Największy przełom przyniosło jednak zrozumienie, że moje dzisiejsze życie jest efektem mojego wczorajszego myślenia. Od tego momentu zaczęłam świadomie kształtować swoje myśli i tym samym swoją przyszłość. Co oznacza dla Ciebie kariera? Dla mnie kariera to realizowanie wewnętrznego potencjału, który każdy z nas nosi w sobie. To droga wzrastania – nie tylko zawodowego, ale przede wszystkim osobistego. Kariera to nie stanowisko, tylko nieustanny rozwój, dzięki któremu mogę z każdym dniem być lepszą wersją siebie. To także budowanie czegoś większego niż ja sama – wpływu, przestrzeni dla innych kobiet, które również chcą sięgać po więcej. Czy warto o siebie dbać? To, jak dbamy o siebie, jest komunikatem do świata – pokazujemy, jak inni mają nas traktować. Dbanie o siebie to nie egoizm, tylko wyraz szacunku do życia i wdzięczności za to, kim jesteśmy. W Mary Kay uczymy, że nie dajemy z pustego – dzielimy się z innymi tym, co w nas najlepsze, a to wymaga troski o siebie. Gdy czuję się dobrze we własnej skórze – dosłownie i w przenośni – mogę lepiej wspierać inne kobiety. Piękno zewnętrzne zaczyna się od wewnętrznego światła. Za co najbardziej cenisz Mary Kay? Mary Kay nie pyta, skąd jesteś ani co masz – pyta, dokąd chcesz dojść. To firma, która daje kobietom narzędzia do budowania życia na własnych zasadach. Cenię ją za misję budzenia przedsiębiorczości w kobietach i tworzenia im przestrzeni do nieograniczonego rozwoju. Mary Kay to dla mnie inkubator marzeń – miejsce, w którym każda kobieta może poczuć, że jest ważna, wystarczająca i gotowa na więcej. Jak widzisz swoją karierę i życie prywatne za kilka lat? Widzę siebie jako liderkę obszaru Mary Kay, który inspiruje kobiety do życia w zgodzie z własnymi wartościami i talentami. Mój „obszar mocy” to społeczność kobiet, które odkryły, że mogą więcej – dla siebie, swoich rodzin i otoczenia. Dzięki pracy w Mary Kay nie muszę wybierać między rodziną a karierą – tu priorytety są jasne: Bóg, rodzina, a dopiero potem praca. Marzę o podróżach, o domu w ciepłym miejscu, o tym, by moje dzieci mogły wybierać swoją drogę z pełnią wolności. I wiem, że jestem na dobrej ścieżce, by to wszystko urzeczywistnić. Gdyby nie Mary Kay, to co? Na szczęście nie muszę sobie tego pytania zadawać. Mary Kay to przestrzeń, w której czuję się bezpieczna – nikt nie może mnie z niej „zwolnić”, nikt nie wybierze innej osoby na moje miejsce. To miejsce, gdzie zasady są jasne, a wartości czytelne i wspierające dla każdej kobiety. I właśnie to poczucie stabilności – w świecie, który zmienia się tak szybko – jest dla mnie bezcenne. Mary Kay to nie tylko praca, to moje miejsce na ziemi, które daje wolność, rozwój i pewność, że to, co buduję, naprawdę zależy ode mnie.
Szczera do bólu Justyna Szyc-Nagłowska o tym, co przeszła. Ma na koncie naprawdę trudne doświadczenia
„Kiedy napisałam tę książkę, poczułam ulgę. I spełnienie. Często słyszałam, że pisanie jest formą autoterapii i rzeczywiście doświadczyłam tego” – wyznała Justyna Szyc-Nagłowska podczas rozmowy z Glamour.
Od ponad 5 lat Justyna Szyc-Nagłowska prowadzi podcasty, w których ze swoimi gośćmi i gościniami rozmawia o emocjach, zdrowiu psychicznym i wyzwaniach codziennego życia. Teraz postanowiła napisać książkę o emocjach. Przede wszystkim swoich. Jest w niej szczera, czasami aż do bólu. Opowiada o trudnych doświadczeniach ze swojego życia – jak choroba, walka z lękiem, ale też o uczuciach, które napędzają do życia – jak poczucie szczęścia czy miłość. Książka jest formą rozmowy z czytelniczką, bardzo intymną i skłaniającą do odpowiedzi na trudne pytania dotyczące naszej kondycji. Więcej o książce Justyny Szyc-Nagłowskiej „Na głosy dwa. Autobiografia emocji” dowiecie się z rozmowy Katarzyny Dąbrowskiej, redaktorki naczelnej „Glamour”, z Justyną.
Odkryłam je zimą, zostaną ze mną na lata. 12 (najlepszych) kosmetyków, które szczerze polecam
Tej zimy odkryłam prawdziwe perełki, które zostaną ze mną na długo. Aż żal ich nie polecić, a zatem: poznajcie moją kosmetyczną listę przebojów.
Mroźne powietrze, wiatr, gwałtowne zmiany temperatur i premanentny brak słońca – nie da się ukryć, że zima wystawia naszą skórę i włosy na próbę. W tym wyjątkowo nieprzyjemnym czasie szukam kosmetyków, które skutecznie poradzą sobie w trudnych warunkach. W minionym sezonie jesienno-zimowym odkryłam kilka prawdziwych hitów, które sprawdziły mi się w stu procentach. Niektóre z nich to totalne nowości, pozostałe to absolutne klasyki. Wszystkie równie mocno wam polecam. Najlepsze kosmetyki: pięlęgnacja twarzy i ciała Regenerujący krem do twarzy Drunk Elephant Lala Retro™ Whipped Cream Moje cudo, prawdziwy ratunek dla suchej skóry. Lala Retro™ Whipped Cream to regenerujący krem, który szybko, skutecznie, a przede wszystkim odczuwalnie przywraca skórze komfort i nawilżenie, wzmacnia barierę ochronną skóry, chroniąc ją przed szkodliwymi czynnikami zewnętrznymi. Jego aplikacja to czysta przyjemność – jest puszysty, lekki i nietłusty. View Burdaffi on the source website Serum Clarins Double Serum Light Texture (nowa wersja) Bestseller marki Clarins w nowej wersji, czyli Double Serum Light Texture z podwójną, hydrolipidową formułą 9. generacji. Stworzone specjalnie dla osób poszukujących lżejszej, ale równie skutecznej konsystencji (czyli na pewno dla mnie!). Idealne do skóry mieszanej i tłustej. Pięknie pachnie, gładko rozprowadza się po skórze, natychmiast się wchłania i nie pozostawia uczucia tłustego filmu. Idealne na dzień i na noc. View Burdaffi on the source website Rozświetlający żel pod prysznic YOPE myBody Nowe żele YOPE myBody łączą w sobie delikatne oczyszczanie z zaawansowaną pielęgnacją znaną dotąd głównie z kosmetyków do twarzy. Innowacyjne formuły zawierają skuteczne składniki aktywne stosowane w pielęgnacji twarzy, czyli m.in. peptydy, niacynamid, czy kwas hialuronowy. Moim faworytem jest żel rozświetlający z witaminą C o kuszącym zapachu Summer Margarita, który pięknie wyrównuje koloryt i nadaje skórze zdrowego blasku. Krem do ciała Kiehl’s Ultra Body Mega Moisture Squalane Cream Ultra Body Mega Moisture Squalane Cream, czyli jeden z moich ulubionych kremów Kiehl’s w wersji do ciała. Genialna nowość z gamy Ultra Facial, której będę używać przez kolejne miesiące. Bezzapachowy, świetnie się wchłania, jest odpowiedni dla wszystkich typów skóry, w tym wrażliwej i problematycznej. W składzie Glacial Glycoprotein, który działa natychmiastowo, wypełniając luki między komórkami skóry i zapobiegając utracie wody. Sięgam po niego po (praktycznie każdym) prysznicu. Top. View Burdaffi on the source website Najlepsze kosmetyki: pielęgnacja i stylizacja włosów Serum ochronne do regeneracji skóry głowy Kérastase Specifique Serum Potentialiste Świetne serum ochronne do regeneracji skóry głowy. Ma prebiotyczną formułę, która wzmacnia naturalną barierę skóry, chroniąc ją przed podrażnieniami i czynnikami zewnętrznymi. Lekka, szybko wchłaniająca się konsystencja koi, nawilża i przywraca komfort, a przy regularnym stosowaniu wspiera zdrowy mikrobiom skóry głowy. Efekt? Mocniejsze, bardziej odporne włosy od nasady aż po końce. Idealne do codziennej pielęgnacji, niezależnie od rodzaju włosów. View Burdaffi on the source website Suchy szampon do włosów Authentic Beauty Concept Odkrycie forever. Żaden inny suchy szampon nie zapewnia aż tak naturalnego efektu. Nie pozostawia po sobie białego nalotu i nie wysusza. Pachnie wspaniale, a do tego lekko utrwala włosy. Co ważne, można go wielokrotnie reaplikować w ciągu dnia. Najlepsze kosmetyki: makijaż Tusz do rzęs Lancôme Lash Idôle Flutter Extension Tusz Lancôme Lash Idôle Flutter Extension to połączenie innowacyjnej, lekkiej formuły z precyzyjną szczoteczką. Maskara perfekcyjnie otula i podkreśla każdą rzęsę od nasady aż po same końce, zapewniając spektakularne wydłużenie i perfekcyjne rozdzielenie – bez grudek i bez efektu obciążenia. Stożkowa szczoteczka 3D unosi rzęsy już od pierwszego pociągnięcia, gwarantując efekt otwartego, hipnotyzującego spojrzenia. Po prostu świetny. View Burdaffi on the source website Żel modelujący do brwi NARS Brow Shaping Gel Perfekcyjnie wymodelowane brwi przez cały dzień? Tylko NARS Brow Shaping Gel. To trwały, wodoodporny żel, który utrzymuje włoski w ryzach aż do 12 godzin. Ma lekką, nieklejącą formułę wzbogaconą olejem arganowym i wodą różaną, dzięki czemu odżywia i pielęgnuje brwi. Innowacyjna, skośnie ścięta szczoteczka ułatwia precyzyjną aplikację, pozwalając na idealne rozczesanie. Moim zdaniem to must-have w każdej kosmetyczce. View Burdaffi on the source website Tint do ust i policzków TirTir Moje odkrycie zimy to zdecydowanie sekcja beauty na Zalando. To tam znalazłam Waterism Glow Tint stworzony przez markę TirTir (tę od superpopularnych podkładów w czerwonym opakowaniu). Tint zapewnia mocne nawilżenie i gwarantuje plump effect bez nieprzyjemnego pieczenia. Jest cudownie błyszczący, nie klei się i nie ściera. Dostępny w aż 30 odcieniach, a więc na bank znajdziecie ten idealny dla siebie. Do tego, cena- marzenie – kosztuje tylko 39 zł. Jest to hit. Paleta cieni do powiek Charlotte Tilbury Charlotte's Palette of Beautifying Eye Trends Charlotte udowadnia, że efektowny makijaż oczu to nie rocket science. Marka wypuściła niedawno palety z dziewięcioma ultrapigmentowanymi cieniami, które pozwalają stworzyć dziesiątki looków – od subtelnego dziennego makijażu po wieczorowy glam. Z cieniami pracuje się świetne – dobrze się blendują i nie osypują. Kombinacje kolorów inspirowane są teorią barw, by podkreślać naturalne piękno każdej tęczówki. Zielonookim polecam wersję Sensual Sunset. View Burdaffi on the source website Najlepsze kosmetyki: perfumy Source Adage Monto'ac Skóra, mech dębowy, piżmo, szałwia, zielone winogrona i zielone liście tytoniu. Pachnę nim każdego dnia, stał się moim signature scent. Zapach Monto'ac przenosi mnie myślami na nadmorskie wzgórza, do serca tajemniczego lasu. To szalenie wyrafinowana kompozycja, pełna cudownych, zielonych nut. Tworzy harmonijną całość, którą uwielbiam się otaczać. Znajdziecie go w moim zapachowym raju, czyli perfumeriach Mood Scent Bar. Kilian Paris Angels’ Share Paradis Zapach, który otula i hipnotyzuje. Angels’ Share Paradis to najbardziej skoncentrowane perfumy w historii marki Kilian Paris, łączące w sobie akordy koniaku, fasoli tonka, cynamonu i dębu z intensywną malinową nutą likierową. To jedna z najpiękniejszych kompozycji unisex, jakie odkryłam w tym roku.
Julia Rocka przez lata tkwiła w pułapce perfekcjonizmu: „Sama siebie nie lubiłam”
Przed Julią Rocką ważny moment – premiera 2. albumu. W nowych utworach rozlicza się trudnymi doświadczeniami z przeszłości. Mówi o nich także w Glamour Sound On. O strachu przed porażką. O perfekcjonizmie. O wspierającej mamie i nieobecnym tacie. „Poczucie winy i wieczne obwinianie się mam mocno wpisane w moją naturę” – wyznaje.
Nie bez powodu Julia Rocka zatytułowała swój drugi album „Gorset”. Przez lata miała bowiem wrażenie, że sama go nosi. I że jest on coraz ciaśniej zawiązywany przez bliskich, przez nauczycieli, a także przez nią samą. Tuż przed premierą płyty artystka odwiedziła nasze studio, by opowiedzieć o swoich przeżyciach. Bo właśnie one zainspirowały ją do napisania najnowszych utworów. Muzyka ma dla mnie sens terapeutyczny – mówi młoda gwiazda w 28. odcinku Glamour Sound On. – Mam prawo powiedzieć to, co uważam, o czym myślę. Dziś autorka takich hitów jak „Oficjalna wersja zdarzeń” czy „Blow-Up” nie ucieka od samej siebie. Patrzy na siebie z większą czułością. Potrafi przytulić samą siebie.
Oto współczesna generacja idoli. Zetki zbuntowały się i wyznaczyły nowe standardy dla autorytetów
Idol pocieszy, idol doradzi, idol nigdy cię nie zdradzi? W czasach nadmiaru informacji, politycznej polaryzacji i sprzecznych pomysłów na dobre życie być może potrzebujemy ich bardziej, niż kiedykolwiek wcześniej. Tylko jak obchodzić się z idolem, żeby nie zrobić sobie krzywdy?
Każdy jakiegoś miał, każdy – niezależnie od tego, ile ma lat – kogoś podziwia. Choć zmieniają się miejsca, w których szukamy idoli, wartości, które robią na nas wrażenie, a i pewnie sama relacja z podziwianym obiektem jest dziś trochę inna. W erze bezlitosnej cancel culture i internetowych samosądów być może cierpimy bardziej, gdy nasi idole okazują się ludźmi z krwi i błędów, a nie herosami z kryształu. Jakkolwiek to zabrzmi: idol, który na pewno nigdy nas nie zawiedzie, to idol martwy (choć i zgon nie daje stuprocentowej gwarancji, zawsze można wymieść spod dywanu kompromitujące autorytet paprochy). Dawniej to tradycyjne media, jak magazyny, telewizja i radio, lansowały największych idoli i idolki, te bożyszcza, do których wzdychały tłumy – siłą rzeczy zbiór dostępnych gwiazd, za którymi można było podążać, był ograniczony. Dziś, gdy algorytmy platform społecznościowych ścigają się w kreowaniu efemerycznych mikrotrendów, w idolach i idolkach można przebierać. Czy każde pokolenie wybiera idoli inaczej? Niekoniecznie. Na pewno jednak o tym, kto obecnie może zostać wzorem cnót, decydują generalne społeczne tendencje, takie jak zmęczenie przesadnym egotyzmem branży rozrywkowej czy głód redefinicji norm społecznych. Nie jest łatwo być dzisiaj idolem, nawet jeśli nie świadczy o tym toksyczne powodzenie patoinfluencerów. Ale może jeszcze trudniej być fanką? Marcysia Ryskala wspomina operację nosa i hejt, z którym musiała się zmierzyć: „Masa negatywnych komentarzy i porównania do Michaela Jacksona” Jak latarnia, która oświetla drogę Potrzeba jest uniwersalna. Dobry idol czy odpowiednia idolka skutecznie wspomagają rozwój osobisty, kształtują nasz gust, wpływają na światopogląd, może nawet na poczucie bezpieczeństwa i przynależenia, jeśli wokół lubianej osoby wytwarza się wspierająca wspólnota, jak np. ta, którą zbudowały sobie fanki Taylor Swift. – Młoda osoba szuka idola czy idolki, bo potrzebuje wzoru do naśladowania, ale takich drogowskazów pragną ludzie na różnych etapach życia – zaznacza doktorka Joanna Gutral, psycholożka, psychoterapeutka i autorka psychoedukacyjnego podcastu „Gutral Gada”. – Po prostu nie zawsze nazywamy ich idolami. To nasze autorytety, mistrzowie, mentorki. Reprezentują standardy, do których chcielibyśmy dążyć. Wartości, które są nam bliskie. Pomysły, projekty, obszary, w których chcielibyśmy się realizować. Idol czy autorytet jest naszym punktem odniesienia na mapie. Bo marzymy, żeby wieść takie życie jak on. Bo chcemy wykonywać swoją pracę tak jak on czy ona. Idol czy idolka to latarnia, która oświetla drogę. Trzeba tylko pamiętać, że trasa, którą chcemy podążać, może się z czasem zmienić. Pewnie wielu i wiele z nas w dorosłych latach ma innych idoli niż ci z czasów nastoletnich – mówi. I dodaje, że o ile młodej osobie idol może wskazać ścieżkę kariery – rozbudzić marzenia o sławie docenianego sportowca albo o sukcesach celebrowanej reżyserki – o tyle w późniejszym wieku ta funkcja się nieco zmienia. Już nie chcemy być naszymi idolkami, ale chcemy bywać takie jak one? – Osoby nastoletnie najczęściej wybierają swoich idoli i idolki spośród osób popularnych. Wcześniej były to głównie gwiazdy muzyki czy kina, dziś również gwiazdy internetu. W przypadku osób znanych i lubianych działa efekt autorytetu, ale i blasku. Kiedy ktoś zdobywa akceptację społeczną i podziw za swoje osiągnięcia, chcemy brać z niego przykład, bo zwłaszcza gdy jesteśmy młodymi osobami, bardzo zależy nam na akceptacji grupy. Budujemy naszą tożsamość społeczną przez relacje z innymi ludźmi – wyjaśnia Joanna Gutral. Vanessa Aleksander szczerze o kobiecej sile i solidarności: „Jestem typową «girl’s girl» – lojalną wobec dziewczyn, walczącą o ich prawa" Idole zmieniają świat? To niesprawiedliwie upraszczające stwierdzić, że kiedyś kręcił nas pusty blichtr, a dziś wreszcie oczekujemy od idoli treści. W końcu idolkami kobiet z pokolenia baby boomers, które wchodziło w dorosłość na przełomie lat 60. i 70., były wielokrotnie aktywistki feministyczne, jak chociażby Susan Sontag, przenikliwa intelektualistka, która cieszyła się wielką estymą w środowiskach akademickich, ale i gościła na okładkach kolorowych pism z amerykańskim „Vogiem” na czele. Idolem generacji X czy starszych milenialsów, których gust muzyczny nabierał kształtów w latach 90., był Kurt Cobain, lider zespołu Nirvana, zdeklarowany liberał, autentyczny sojusznik wyemancypowanych kobiet, nieprzejednany przeciwnik bigoterii. O tym, kto zostaje idolem czy idolką, decydują indywidualne potrzeby każdej fanki i fana, ale też ogólny społeczny apetyt. Jakich idoli i idolek potrzebujemy więc dziś? Okazuje się, że przede wszystkim takich, którzy wchodzą w dyskusję z niezdrową relacją idol – fan i zachowują dystans do popularności, bo ewidentnie zmęczyło nas słuchanie oświeconych życiowych prawd samozwańczych ekspertów. Idolką nowego typu jest na pewno Chappell Roan, amerykańska wokalistka pop, która zainspirowała zataczającą coraz szersze kręgi dyskusję o tym, ile gwiazda jest winna swoim wielbicielom i wielbicielkom. „Gdy gram koncert lub udzielam wywiadów, wtedy jestem w pracy. W każdych innych okolicznościach nie jestem winna wymiany energii, czasu czy uwagi ludziom, których nie znam i którym nie ufam, tylko dlatego, że wyrazili swój podziw dla mnie”. Jeśli coś łączy osoby, które dziś cieszą się największą atencją czy które wyróżnia charyzma wpisana w definicję idola, to ich sprawczość w inspirowaniu zmiany. Chappell Roan broni granic i prawa do prywatności, a do tego głośno mówi o zdrowiu psychicznym muzyczek i muzyków oraz potrzebie stworzenia działającego systemu wsparcia w ramach branży. Charli XCX ze swoją uwielbianą i docenianą płytą „Brat” weszła w dyskusję z wybrzmiewającym z Instagramu i TikToka przymusem doskonałości – i za to pokochały ją dziewczyny, którym czasem nie wychodzi perfekcyjne życie. Paul Mescal świadomie wybiera role, które pozwalają mu łamać stereotypowe przekonania na temat męskości. Jest też jedną z tych gwiazd, które chronią swoją prywatność, dystansują się od sławy, zamiast korzystać z płynących z niej przywilejów. Polska młodzież również ma idoli i idolki nowej generacji. Bedoes świetnie rozprawia się z prymatem maczyzmu w muzyce hiphopowej, a Young Leosia pokazuje, na czym polega praktyka siostrzeństwa, wspierając kariery innych raperek. Generacja Z, która – jak pokazują badania – żyje dużo zdrowiej i spokojniej niż poprzednie pokolenia (nie nadużywa alkoholu, nie imprezuje, nie kręci jej przygodny seks), z rzadka już wybiera na swoich idoli czy idolki rozhulanych w bezrefleksyjnej zabawie hedonistów, a częściej podziwia osoby, które walczą o przyzwoitą przyszłość, jak aktywistki i aktywistów klimatycznych. Idole nigdy nie musieli być wyłącznie fotogeniczni i utalentowani, ale może dziś potrzeba, by błyszczeli nieskalaną moralnością, jest większa? I jak wobec tego wytłumaczyć popularność w internecie takich postaci jak Andrew Tate, przestępca seksualny i mizogin? Idol, jako figura wpisana w kulturę popularną, jest zupełnie neutralny, ale można mieć takich, którzy będą inspirować do samodoskonalenia, takich, którzy namieszają nam w głowach, albo takich, którzy zmuszą nas do konfrontacji z własnymi przekonaniami. Hi Hania czuła się przytłoczona. Opowiedziała o kontroli, nauce odpuszczania i marzeniach: „Wszystko siedzi w głowie” Jak żyć, gdy mentor zawiedzie? Bo idole lubią upadać. Co się dzieje, gdy nasz nieomylny autorytet zbłądzi? – W psychologii społecznej nazywamy to dylematem hipokryzji moralnej – mówi Joanna Gutral. – Idol może okazać się kimś innym niż osoba, za którą chcieliśmy go uważać. Bo deklaruje, że jest miłośnikiem zwierząt, a znęca się nad zwierzętami. Bo twierdzi, że jest osobą niepijącą, a potem policja go zatrzymuje, gdy prowadzi samochód pod wpływem alkoholu. Jeśli ktoś mówi jedno, a coś innego robi, osłabia to naszą wiarę w jego autorytet, ale też powoduje dysonans poznawczy. Żeby zredukować związane z tym napięcie, odcinamy się i zaczynamy całkowicie podważać autorytet idola – wyjaśnia ekspertka. A co, jeśli osoba, którą podziwiamy, nie łamie prawa, ale robi coś, co nie mieści się w naszym kodeksie właściwego postępowania? – Zależy, jak silnie byliśmy związani z naszym autorytetem. Albo będziemy racjonalizować i wypierać fakty, które stoją w sprzeczności z naszym obrazem osoby; tłumaczyć sobie, że to media sprzysięgły się przeciwko naszemu idolowi lub że zazdrośni ludzie mu złorzeczą. Albo całkowicie ten obraz zniszczymy, choć oczywiście najlepszą drogą byłaby droga środka. Weźmy przykład Andrew Hubermana (amerykański neurobiolog, autor bardzo popularnego podcastu „Huberman Lab” – przyp. red.). Gdy ukazał się artykuł o jego nieoczywistych relacjach z kobietami, zaczęto podważać cały autorytet naukowca. Ale czy Huberman kształtował się na wzór partnera? A może po prostu jest naukowcem, który prowadzi jakieś życie osobiste, które może nam się nie podobać, ale nie ma wpływu na jego kompetencje naukowe? Oczekiwaliśmy od Hubermana, że będzie nieskazitelny, bo fajnie jest widzieć kogoś spójnie. Świetny naukowiec, dobry partner. Typowy przykład efektu aureoli. Jeśli uważamy, że ktoś jest bardzo inteligentny albo atrakcyjny, to od razu zakładamy, że będzie też dobry i moralny, a przecież wcale nie musi tak być – przypomina psycholożka. Można nierozsądnie wybrać idola lub idolkę, zdarza się najlepszym. Ale jak nie zabrnąć w szkodliwą relację z autorytetem? I przede wszystkim skąd wiedzieć, że relacja może być szkodliwa? – Sprawdzajmy, co się w nas odzywa, gdy czytamy nieprzychylne komentarze na temat naszego idola. Czy jesteśmy w stanie uznać go za osobę ludzką, która popełnia błędy? Czy umiemy być krytyczni? Czy to autorytet narzucony przez media, czy nasz wybór? Bo niestety media też potrafią idoli i autorytety sztucznie kształtować, przyznając nagrody, dając błysk jupiterów – odpowiada Joanna Gutral. – Dobrze jest fragmentaryzować autorytet. Nie chcę być jak Adele pod każdym względem, ale chcę śpiewać jak Adele. Imponują mi jej umiejętności wokalne, ale to nie oznacza, że muszę być ślepo posłuszna i odtwarzać całą postać, bo inspiruje mnie wybrana umiejętność, ścieżka kariery, zasób, który posiada – mówi. I kiedy już rozbierzemy autorytet na części pierwsze, wciąż warto pamiętać, że idol w kawałkach także może okazać się kawałem… niefajnej osoby. Artykuł ukazał się w kwietniowym magazynu GLAMOUR.
Vanessa Aleksander szczerze o kobiecej sile i solidarności: „Jestem typową «girl’s girl» – lojalną wobec dziewczyn, walczącą o ich prawa"
Przy okazji premiery filmu „Klątwa” Vanessa Aleksander opowiedziała o szeroko rozumianej dziewczyńskości. Co więcej, otworzyła się na tematy związane z terapią, a także budowaniem bliskości z samą sobą.
Asia Twaróg: Masz więcej szczęścia czy pecha w swoim życiu? Vanessa Aleksander: Mam zdecydowanie więcej szczęścia. Raczej nie upatruję swoich niepowodzeń w kategorii pecha. Lubię brać odpowiedzialność za to, co dzieje się w moim życiu i myśleć o sobie jako o osobie sprawczej. Czyli wierzysz, że masz wpływ na swój los, a nie w to, że wszystko jest zapisane w gwiazdach? Tak. Nie chciałabym oddawać swojego losu jakiejś sile wyższej. Oczywiście, na linii mojego życia dochodzi do przypadków, w tym do nieoczekiwanych spotkań, które doprowadzają mnie do różnych miejsc. Prawdopodobnie nie mogłabym uprawiać swojego zawodu w takiej intensywności, w jakiej to robię, gdyby nie szanse, które otrzymałam od innych. To z kolei nie do końca było zależne ode mnie. Ale to Ty potrafisz te szanse wykorzystywać. I to już Twoja zasługa. Mam nadzieję, że tak. Jestem bardzo pracowitą i oddaną osobą. Zarówno w życiu prywatnym, jak i zawodowym daję sto procent z siebie. To mogło w jakimś stopniu przyczynić się do tego, w jakim miejscu się znajduję. Natomiast te nieplanowane spotkania, o których wspomniałam, mogły wiele zmienić. Jestem prawie pewna, że gdybym nie zerwała się z lekcji angielskiego, żeby pójść na casting do „Wojennych dziewczyn”, nie rozmawiałybyśmy teraz ze sobą. Bo nie zrobiłabym swojego pierwszego serialu. Mój kumpel spotkał producenta w centrum handlowym. Dzięki temu, że niechcący przypomniał mu o sobie, zaproszono go na casting do roli, którą finalnie dostał. Na takie przypadkowości nie mamy wpływu, ale rzeczywiście staram się wykorzystywać prezenty, które daje mi los. Nie pytam Cię o to bez powodu. Twoja bohaterka w filmie „Klątwa” ma ogromnego pecha i dowiaduje się, że może to być spowodowane klątwą, którą rzucono na jej rodzinę. Co ujęło Cię w tej historii? Dlaczego zdecydowałaś się na udział w tej produkcji? Chciałam zweryfikować swoje umiejętności komediowe w innym formacie niż mockument. Widzowie mogli poznać mnie od tej strony tylko w „The Office PL”. Te produkcje są skrajnie różne, w związku z czym „Klątwa” stanowiła dla mnie interesujące wyzwanie. Była także szansą na spotkanie ze świetnymi aktorkami. Jestem typową „girl’s girl” – lojalną wobec dziewczyn, walczącą o ich prawa. Bardzo lubię pracować z kobietami. Dodatkowo ten scenariusz mnie bawił. Nie znałam jeszcze takiej historii o dziewczyńskiej rodzinie, która ma takiego pecha. Na papierze wydawała się naprawdę fajna. Obsada to jeden z najsilniejszych elementów „Klątwy”. Czułaś kobiecą solidarność na planie? Absolutnie tak. Pani Danusia Stenka to moja idolka z lat nastoletnich. Oglądałam wszystko, w czym występowała. Filmy, seriale, ale również sztuki teatralne. Nasze spotkania w pracy osadzają mnie w tym, gdzie jestem. Przypominają, że spełniają się moje marzenia. Poznałam ją na planie „Wojennych dziewczyn”. Potem grałyśmy razem w „Hejterze” Janka Komasy, czyli w moim debiucie fabularnym. Przecięłyśmy się jeszcze przy okazji innych projektów i teraz ponownie w „Klątwie”. Za każdym razem imponuje mi tym, jak bardzo uważną i pokorną jest osobą. Tak naprawdę mogę powiedzieć to o każdej kobiecie z tej obsady – o pani Ani Nehrebeckiej czy Agnieszce Więdłosze. Wydarzył nam się wyjątkowo czuły na siebie skład, co bardzo doceniam. Hasła takie jak „girl power” czy „sisterhood” zostały już wykorzystane na wszelkie możliwe sposoby, w tym te nie do końca trafne. Jednak dziewczyńskość, o której rozmawiamy, jest wspaniała i warto ją celebrować. Dostrzegasz ją w swoim życiu na co dzień? Tak naprawdę mam tylko kilku bliskich mężczyzn. Z większością z nich jestem spokrewniona. Zdecydowanie najbliższe są mi kobiety. W mojej rodzinie są one bardzo silne, wyraziste, charakterne, pełne pasji i miłości. Podziwiam moją mamę, babcię, ciocię, siostrę cioteczną... Mam wrażenie, że przez to, jaki wyciągnęłam wzór z domu, teraz nawiązuję relacje z podobnymi do nich osobami. Otaczam się wspaniałymi – dobrymi, mądrymi i utalentowanymi kobietami. Absolutnie wierzę w dziewczyńskość, w lojalność między nami i myślę, że mogę nazwać się feministką. Cieszę się, że żyjemy w czasach, w których coraz częściej mówi się o kobiecej sile. Choć masz rację, że takie pojęcia wycierają się, bo nie są wykorzystywane w adekwatny sposób, za to wciąż trywializowane. Niemniej jednak dla mnie mają ogromne znaczenie i moc. Rozmawiamy w okolicach Dnia Kobiet. Powiedz, proszę, czego z tej okazji życzysz sobie i innym? Spokój jest dla mnie niezwykle ważny. Dlatego życzę sobie oraz wszystkim kobietom, by nie tylko go czuły, ale również potrafiły same go sobie wygenerować. Chciałabym, żebyśmy pamiętały, że niezależnie od momentu, w którym jesteśmy, nie musimy przeglądać się w niczyich oczach, że jesteśmy wyjątkowe i wartościowe. Wiem, że kobiety często nie są dostrzegane, słyszane, uwzględniane... Życzę im, żeby czuły się – tylko albo aż – zauważone. Siostra Twojej bohaterki z „Klątwy”, w którą wcieliła się Agnieszka Więdłocha, wypowiada jedno piękne i bardzo potrzebne zdanie: „Ja chcę się móc choć raz rozsypać”. Dajesz sobie na to przyzwolenie? Myślę, że tak. Moja skrajna wręcz wrażliwość nie pozwoliłaby mi inaczej. Jestem dość dobrze skomunikowana z sobą i swoimi emocjami. Natomiast przyznaję, że mam trudność z tym, by nie działać w pełni swojego potencjału, żeby sobie odpuszczać i nabierać dystansu do ewentualnych niepowodzeń. Przede mną jeszcze dużo pracy. Jakiej? Co robisz, by być bliżej samej siebie? Najważniejszym narzędziem jest dla mnie terapia. Poza tym coś, co może wydawać się trywialne, co sama bagatelizowałam przez długi czas, czyli aktywność fizyczna. Oczywiście, mówienie „wyjdź na spacer”, „pobiegaj” – podanie tego w bagatelizujący, nieprzemyślany sposób może być krzywdzące dla osób w kryzysie psychicznym. Natomiast nie ukrywam, że w moim przypadku wysiłek fizyczny rzeczywiście pomaga z lękliwością. Słuchanie swojego ciała, zdrowe jedzenie, suplementacja, właściwa regeneracja również. Nie mówię, że radzę sobie z tym bezbłędnie, ale dzięki temu osadzam się bardziej w sobie i odsuwam lęki na bok. Dotykam spokoju, który kiedyś wydawał mi się czymś nieosiągalnym. O terapii mówi także Twoja bohaterka w „Klątwie”. Jako widzka, która ma za sobą tego typu doświadczenie, cieszę się, że twórcy i twórczynie normalizują ten temat. Jak to wygląda z Twojej perspektywy? Tak, absolutnie. Myślę, że przez to, co wydarzyło się w moim życiu – jak często mówiłam o terapii i zachęcałam do niej swoich odbiorców oraz odbiorczynie, to doświadczenie stało się dla mnie czymś naturalnym. Nie jest obarczone żadnym ciężarem czy tabu. Ale przyznam szczerze, że w tamtym roku znalazłam się w sytuacji, w której ważna dla mnie osoba miała trudność z przyznaniem przede mną i resztą najbliższych, że uczęszcza na terapię. I był to ktoś z naszego pokolenia. Jeśli więc ludzie widząc, że taka kwestia jest poruszana w dość lekkim, komediowym, wręcz familijnym filmie, uświadomią sobie, że terapia nie jest czymś wstydliwym, to jest to właściwy kierunek dla twórców oraz twórczyń. Nie przesadzę, jeżeli powiem, że należysz do grona najpopularniejszych, a do tego najbardziej cenionych aktorek młodego pokolenia w Polsce. Jesteś zadowolona z miejsca, w którym się teraz znajdujesz? Tak i nie. Jeśli miałabym Ci szczerze odpowiedzieć, czy jestem zadowolona z miejsca, w którym się znajduje, powiedziałabym, że w życiu prywatnym – bardzo. Nigdy wcześniej nie miałam takiej świadomości swoich potrzeb, tego, co jest dla mnie zdrowe i odpowiednie, jak mam teraz. Natomiast w sferze zawodowej są rzeczy, które chcę eksplorować. W wyniku pracy wykonanej na przestrzeni ostatnich dziesięciu lat, znalazłam się w pozycji, w której mogę czuć się dość komfortowo i bezpiecznie. Traktuję to jak przywilej. To może trwać chwilę. Biorę pod uwagę pewne zmiany, bo ten zawód charakteryzuje się brakiem stabilności. Jest jeszcze wiele ról, o których marzę. Wiele rzeczy, których nie miałam okazji nawet dotknąć, spróbować do tej pory. Ekscytuje mnie to, ponieważ wierzę, że czekają na mnie w przyszłości. Mam nadzieję, że czekają na mnie kolejne wyzwania, na pewno będę bardzo na to pracować. Nie lubię określenia „work-life balance”, ale chciałam cię zapytać, czy potrafisz rozgraniczać sfery prywatną i zawodową, a dzięki temu odpowiednio opiekować się każdą z nich? Próbuję. Wydaje mi się, że w miarę mi to wychodzi, ponieważ skutecznie oduczyłam się umierania w imię tego zawodu, składania mu wszystkiego w ofierze. Nie do końca mnie to interesuje. Wychodzę z założenia, że jeśli nie zadbam o siebie prywatnie, nie ma opcji, żebym była sprawna i skuteczna na planie albo w teatrze. Też nie przepadam za słowem balans, ale mimo wszystko staram się o niego dbać. To wynika z tego, jak niestabilny jest mój zawód. W okresach zdjęciowych, gdy spędza się kilka miesięcy w pracy – od rana do nocy, non stop, trudno mówić o jakimkolwiek balansie. Te normy pracy są ściśle określone, więc nie mam za wiele do gadania. Jednak przez ostatnie miesiące skupiam się na teatrze, audiobookach, dubbingach i innych rzeczach, którymi mogę zarządzać czasowo. Staram się stawiać na to, co dla mnie dobre i mniej myśleć o tym, czego inni chcieliby dla mnie. Czy ten rok zapowiada się dla Ciebie intensywnie pod względem zawodowym? Tak. Czekam na wejście na trzy plany filmowe. Wracam do piątego sezonu „The Office PL”. Jest bardzo dużo teatru i pracy głosowej. Kilka projektów jeszcze się klaruje. Ale wszystko wskazuje na to, że ten rok będzie tak samo intensywny jak poprzedni, co mnie cieszy, bo bardzo lubię pracować. Chcę wykorzystać ten czas, kiedy jeszcze nie mam rodziny i nie muszę się jej poświęcać, właśnie na pracę. Jednak tym razem z dużą dbałością o swój komfort i własne granice.
Hi Hania czuła się przytłoczona. Opowiedziała o kontroli, nauce odpuszczania i marzeniach: „Wszystko siedzi w głowie”
W najnowszym wywiadzie Hanna Puchalska (znana również jako Hi Hania) opowiedziała o nauce odpuszczania. Jak sama przyznała, jest „trudna, bardzo długa i złożona”. Jej słowa dają do myślenia.
Hi Hania, a właściwie Hanna Puchalska była gwiazdą okładki marcowego GLAMOUR. Na planie sesji zdjęciowej do magazynu współtwórczyni Genzie opowiedziała o tym, jak się czuje w miejscu, w którym jest – ona, jak również jej kariera. Nie ukrywa, że dużo dzieje się w jej życiu: To jest czasem wręcz przytłaczające. Co więcej, ujawniła, czy chce kontynuować swoją przygodę z aktorstwem po premierze filmu „100 dni do matury”, o czym marzy i kto jest dla niej wsparciem. Obejrzyjcie. Takiej jeszcze jej nie znacie.
Miały łączyć w pary, a oddaliły nas od siebie jeszcze bardziej. Aplikacje wyludniają się w ekspresowym tempie
Aplikacje randkowe wyludniają się w ekspresowym tempie, a z poszukiwania miłości online najczęściej rezygnują kobiety, sfrustrowane niepowodzeniami i przerażone skalą nadużyć. Jak technologia, która miała połączyć nas w pary, ostatecznie jeszcze bardziej nas od siebie oddaliła?
Obiecywano wiele. Chorobliwie nieśmiałym – komfort kontaktu na odległość, nie tak kosztownego emocjonalnie jak pierwsza rozmowa z obcą osobą twarzą w twarz. Beznadziejnie romantycznym – nieograniczony dostęp do potencjalnych osób partnerskich spełniających fantazje o ideale, te wszystkie bratnie dusze, od których miały ich dzielić dwa przesunięcia kciukiem w lewo. Wszystkim – równe, zdemokratyzowane dzięki darmowej technologii szanse na miłość. Ile z tych zamaszystych obietnic udało się zrealizować? Czy Tinder, Bumble, Hinge i inne mobilne narzędzia dla poszukujących relacji, mówiąc kolokwialnie, dowiozły? W marcu ubiegłego roku sześć osób z różnych części Stanów Zjednoczonych połączyło siły w zbiorowym pozwie przeciwko Match Group, firmie technologicznej, do której należą popularne aplikacje i serwisy randkowe, w tym wspomniane Tinder i Hinge, a także Match.com czy OkCupid. Monopolista rynku randek online został oskarżony o to, że z premedytacją wprowadza ludzi w błąd. Obiecuje miłość, a daje kolejny niezdrowy nałóg. W pozwie przeciwko Match Group próbowano wykazać, że aplikacje i serwisy randkowe są zaprogramowane tak, by uzależniać osoby, które ich używają. Stosując strategie typowe dla gier hazardowych, Match Group ma z premedytacją żerować na osobach szczególnie wrażliwych i podatnych na ten rodzaj stymulacji. Zarząd pozwanej firmy oczywiście uznał zarzuty za niedorzeczne, ale może coś jest na rzeczy? Aplikacja do kochania, algorytm do zarabiania Logika podpowiada, że w czasach przybierającej na sile epidemii samotności powinniśmy coraz tłumniej oblegać aplikacje randkowe w poszukiwaniu zasilających interakcji. Tymczasem z każdym rokiem coraz mniej osób korzysta z Tindera czy Bumble. Bo rzekomo cudowny lek na samotność okazał się niebezpieczną trucizną? „Ludzie są zmęczeni. Mają wrażenie, że aplikacje randkowe to praca na drugi etat” – tłumaczyła Lisa Portolan, australijska badaczka relacji i kształtującej je kultury internetu, autorka powieści i poradników, w podcaście „The Hook Up”. „Scrollują w nieskończoność, ale towarzyszy temu fatalistyczne przekonanie o porażce. W tym sensie korzystają z aplikacji randkowych jak z innych platform społecznościowych. Przeglądają zawartość bez emocjonalnego zaangażowania i intencji, żeby faktycznie kogoś znaleźć. A do tego czują, że są zmuszani do wykupienia subskrypcji, na którą ich nie stać”. Światowa prasa opinii – od „Forbesa” po „The Economist” – już od jakiegoś czasu pochyla się nad spadkiem zasięgów aplikacji randkowych, które notują coraz mniejsze przychody i sukcesywnie tracą użytkowników i użytkowniczki. Z niedawnego raportu agencji Ofcom wynika, że w samej Wielkiej Brytanii w ciągu zaledwie 12 miesięcy konta w aplikacjach randkowych usunęło aż 1,4 mln osób. Akcjonariusze Tindera wyprzedają udziały, a Bumble zwalnia jedną trzecią zespołu, żeby utrzymać biznes na powierzchni. I jak zgodnie potwierdzają specjalistyczne analizy, katalizatorem rynkowego fiaska aplikacji randkowych są wspomniane przez Lisę Portolan płatne subskrypcje. Wszystkie odcienie Tindera – co trzeba wiedzieć o korzystaniu z aplikacji randkowych Zawieranie znajomości przez aplikacje randkowe to już dziś standard. Wciąż jednak padają pytania, jak randkować, by znaleźć to, czego się szuka. Miłość, romans, jednonocna przygoda, przyjaźń... To wszystko czeka na Tinderze i podobnych platformach. Jak z nich korzystać? Jakie powinny być twoje pierwsze kroki na Tinderze? Aplikacje – w przeciwieństwie do tradycyjnych internetowych serwisów randkowych, tworzonych na wzór niegdysiejszych biur matrymonialnych – były tak rewolucyjne, bo nie wymagały żadnych opłat. Zrywały z dotychczasowymi zasadami gry. Nie trzeba było wypełniać parapsychologicznych testów na zgodność charakterów i płacić samozwańczym swatkom. Wystarczyło założyć konto i przesuwać. W prawo, w lewo, w lewo, w prawo. Egalitarny raj. Ale sielanka się skończyła, a algorytm został przepisany na bezwzględne narzędzie do zarabiania. Nie ma na to na razie żadnych dowodów, ale coraz więcej mówi się o tym, że aplikacje trzymają za paywallem najlepsze partie. Wykupisz subskrypcję, zyskasz dostęp do profili, które cieszą się wyjątkową popularnością. To nie bez znaczenia, że na sile tracą głównie aplikacje i serwisy randkowe adresowane do osób heteroseksualnych. Pozycja rynkowa takich platform jak Grindr jest stabilna, a prognozy – bardzo optymistyczne. Szokujące? Wcale. Kłopoty Tindera wpisują się w dużo szersze zjawisko i potwierdzają, że być może mamy do czynienia z punktem zwrotnym w kulturze relacji. Fantazje erotyczne o równości Odwrót od tego rodzaju aplikacji jest objawem wypalenia randkowego, którego doświadcza coraz więcej kobiet. Masowe rozczarowanie kontaktami z mężczyznami manifestuje się czasem w takich zjawiskach społecznych jak „boy sober”, czyli dobrowolny detoks od randek, związków oraz seksu, praktykowany przez coraz więcej młodych kobiet. A one – to średnia wyciągnięta z deklaracji – wolą stawiać na rozwój osobisty i zawodowy oraz inwestować czas i energię w siostrzeńskie relacje niż spalać się w kolejnym niezadowalającym romansie. Czasem nawet zawód heteroseksualną relacją urasta do rangi politycznego protestu – jak 4B, filozofia z radykalnych koreańskich forów internetowych, którą Amerykanki postanowiły przejąć, gdy prezydentem USA został ponownie Donald Trump, mizogin i przestępca seksualny. Koncepcja 4B zakłada rezygnację z seksu, randek i małżeństw z mężczyznami oraz dodatkowe „nie” dla rodzenia im dzieci. Kobiety odchodzą z aplikacji randkowych, bo przytłoczone pogłębiającą się przepaścią światopoglądową (one pozostają liberalne, mężczyźni stają się coraz bardziej konserwatywni), tracą wiarę w możliwość stworzenia wzorcowo partnerskiej relacji, w której druga strona uzna ich podmiotową pozycję. Nie uwierzysz, co wiedzą o tobie Tinder czy Grindr! Te informacje zbierają o nas aplikacje randkowe Już dawno skończyły się czasy, w których aplikacje wiedzą o nas tyle, ile sami byśmy chciały czy chcieli. Wielu informacji wcale nie musimy im podawać. Zaawansowane algorytmy śledzenia powodują, że nawet randkowe apki zbierają o nas takie dane, o których nie mamy pojęcia. Dopóki ktoś nie będzie chciał ich wykorzystać albo nie zostaną bez naszej zgody upublicznione. „Kobieta heteroseksualna, która nie stosuje żadnej autocenzury, nie dokonuje mniejszych czy większych zmian w sobie samej, czego wymaga tradycyjny wzorzec kobiecości, naraża tym samym na szwank swe życie uczuciowe, chyba że pozna mężczyznę, który nie boi się drwin czy ośmieszenia” – pisze feministyczna eseistka Mona Chollet w świetnej książce Wymyślić miłość na nowo. Jak patriarchat sabotuje relacje między mężczyznami a kobietami. „W myśl patriarchalnych kryteriów ten, kto wybiera równą sobie partnerkę, rezygnując w ten sposób z części władzy, którą ma prawo sprawować, zostanie w istocie rzeczy uznany za masochistę czy też oryginała, ewentualnie za zdrajcę albo wszystko to razem. Stawia się w sytuacji przynoszącej hańbę, gdyż zarezerwowanej zazwyczaj dla kobiet”. Mona Chollet powtarza za Glorią Steinem, ikoną walki na rzecz równouprawnienia, żeby przestać gonić za patriarchalną fantazją o wielkiej miłości, w którą zawsze wpisana jest podległość kobiety, i zacząć „erotyzować równość”. Może więc remedium na kryzys heteroseksualnych relacji i randek online byłaby aplikacja dla wyemancypowanych kobiet i rozumnych mężczyzn? Feministka na randce Teoretycznie taką platformą miało być Bumble, aplikacja, która debiutowała na rynku w 2014 roku właśnie jako „feministyczna odpowiedź na Tindera”. W zamyśle Bumble jednym prostym ruchem wywracało dotychczasową dynamikę tradycyjnego heteronormatywnego uwodzenia, które polega na tym, że mężczyzna zdobywa, a kobieta ewentualnie pozwala się zdobyć. Generalnie aplikacje randkowe umożliwiają kontakt dopiero po stworzeniu pary – ale nie ma znaczenia, która strona go zainicjuje. W Bumble pierwszą wiadomość musiała wysłać kobieta. Co miało dawać użytkowniczkom wzmacniające poczucie sprawczości, w kontrze do pozbawiającego kontroli czekania, aż książę się ruszy i zaklika. „Feminizm według Bumble był od początku problematyczny” – mówiła Lisa Portolan w podcaście „The Hook Up”. „W moich badaniach wyraźnie wyszło, że kobiety nie zawsze chcą inicjować kontakt. Mało tego, gdy to robiły, często nie otrzymywały odpowiedzi na swoją wiadomość, co mogło być przejawem zinternalizowanej mizoginii. Mężczyźni nie byli zainteresowani kobietami, które przejmują inicjatywę. Co w takim razie robili w Bumble? Niezła ironia”. Dziś w aplikacji, która przeszła subtelny rebranding, by ochronić swoje wpływy na kurczącym się rynku, obowiązują już inne zasady. Kobieta nie musi pisać pierwsza. Zresztą to rozwiązanie od początku było powierzchowne, świadczyło o głębokim niezrozumieniu wyzwań, z którymi mierzą się kobiety randkujące online. Dawało iluzję kontroli, ale kompletnie nie przekładało się na większe poczucie bezpieczeństwa, bo nie chroniło kobiet przed napastliwym podrywem, stalkerami i zdjęciami penisów, o które nie prosiły. Dziwne sytuacje, które mogą przytrafić się wam na Tinderze. Przeczytajcie, zanim zainstalujecie aplikację! Tinder i inne aplikacje randkowe to miejsca, gdzie można zawrzeć ciekawe znajomości, ale równie dobrze zniechęcić się do takich praktyk. Dlatego lepiej dmuchać na zimne i wcześniej poznać panujące w owych miejscach zwyczaje, niż porządnie się nie sparować, a sparzyć. Bezpieczne online, bezpieczne offline Kwestie komfortu są często zgłaszane przez kobiety rozczarowane aplikacjami do randkowania. Z niedawnego raportu Pew Research wynika, że 57 proc. kobiet uważa randkowanie online za niezbyt bezpieczne, a aż 85 proc. doświadczyło stalkingu o różnym natężeniu po tym, jak jasno zakomunikowały, że nie są zainteresowane relacją. Mogły usunąć połączenie w aplikacji, a mężczyźni i tak szukali z nimi kontaktu. Niektóre przypadki są ekstremalne. Słynny „oszust z Tindera” (powstał o nim film dokumentalny Netfliksa) wyłudzał pieniądze od kobiet, które uwodził przez aplikację. Wśród przemocowych zachowań, których dopuszczają się heteroseksualni mężczyźni, są również te najbardziej brutalne: gwałty i morderstwa. W aplikacjach nie szukają oni miłości. Polują na ofiary. Oczywiście gwałciciele są nie tylko na Tinderze, ale to prawda, że aplikacje randkowe normalizują uprzedmiotawiającą komunikację. Aplikacje randkowe sankcjonują przeświadczenie, że możliwości są nieskończone, a za rogiem na pewno czeka jeszcze lepsza opcja. Taki przekaz dehumanizuje osoby korzystające z randek online. Z kolei jeśli nie widzisz w kimś człowieka, dużo łatwiej jest potraktować go źle. Zerwać kontakt bez wyjaśnienia. Obrażać. Napastować. Wielokrotnie częściej przekroczeń doświadczają kobiety. Co robią aplikacje, by zapewnić im bezpieczeństwo? Niewiele ponad ogólnie przyjęty standard. Można zgłosić użytkownika, który zachowuje się w niewłaściwy sposób, ale w zasadzie nie wiadomo, co z takim zgłoszeniem dzieje się później. Kobieta, która poszła na randkę offline z mężczyzną poznanym przez Bumble i nie czuła się na niej bezpiecznie, może poinformować o tym administratorów aplikacji. Nie wiadomo jednak, jak przetwarzana jest taka informacja. Często użytkowniczki nie są świadome, jak mogą się chronić, bo aplikacje nie kładą wystarczającego nacisku na przejrzystą, skuteczną komunikację w tym zakresie. A porady w stylu: „Przed randką poproś o nazwisko i przekaż je bliskim wraz z lokalizacją, w której się spotykacie”, nie rozwiązują problemu bezpieczeństwa, bo po raz kolejny zrzucają odpowiedzialność na kobietę. Tymczasem kobiety nie będą bezpieczne online, dopóki nie będą bezpieczne offline. A do tego potrzebujemy zmiany kultury, nie tylko doraźnych rozwiązań w aplikacjach dla szukających miłości. Aplikacje randkowe są w końcu odbiciem rzeczywistości, dysfunkcjonalnego świata niewystarczająco ostrożnych ofiar i bezkarnych oprawców. Z Tindera, na szczęście, zawsze można się wypisać. (Nie)ludzka technologia, która udaje emocje i mistrzowsko nami manipuluje. „Śmiech czy flirtujący głos to pewnego rodzaju zabiegi” Ślub z robotem, przyjaźń z hologramem. W obliczu samotności i rozczarowań relacjami z ludźmi coraz bardziej humanizujemy AI. Ale czy sztuczna inteligencja może mieć empatię? – Na razie to wielka symulacja. Po drugiej stronie nie ma kogoś, komu na tobie zależy, kto chce dla ciebie naprawdę dobrze albo i źle. Tam jest po prostu narzędzie – mówi filozofka Aleksandra Przegalińska.
(Nie)ludzka technologia, która udaje emocje i mistrzowsko nami manipuluje. „Śmiech czy flirtujący głos to pewnego rodzaju zabiegi”
Ślub z robotem, przyjaźń z hologramem. W obliczu samotności i rozczarowań relacjami z ludźmi coraz bardziej humanizujemy AI. Ale czy sztuczna inteligencja może mieć empatię? – Na razie to wielka symulacja. Po drugiej stronie nie ma kogoś, komu na tobie zależy, kto chce dla ciebie naprawdę dobrze albo i źle. Tam jest po prostu narzędzie – mówi filozofka Aleksandra Przegalińska.
Ismena Dąbrowska: Akcja oscarowego filmu „Her” Spike’a Jonze’a sprzed 13 lat dzieje się w 2025 roku. Samotny pisarz wchodzi w relację z wirtualną asystentką. Patrząc z dzisiejszej perspektywy, na ile to, co pokazano na ekranie, się spełniło? Aleksandra Przegalińska: Zawsze lubiłam ten film, bo wydawał mi się dużo spokojniejszy niż wszystkie te straszne produkcje na temat sztucznej inteligencji, która wchodzi w konflikt z człowiekiem, mści się, chce go zniszczyć. Jonze zaproponował inną, nie dystopijną, bardziej wysubtelnioną wersję tej relacji. Żadna wizja popkulturowa nie realizuje się w 100 proc. Nie mamy więc dziś do czynienia z asystentką pokroju filmowej Samanthy, która rozwija świadomość, przez co rozmowa z nią jest praktycznie rozmową z człowiekiem. Ma jakąś formę inteligencji afektywnej, emocjonalnej, dużo bardziej rozbudowaną. Natomiast w jakimś sensie jest to film proroczy, bo rzeczywiście w 2025 mamy asystentów AI, którzy rozmawiają na poziomie człowieka. Nie mają świadomości, własnej woli, nie podejmują własnych działań, ale potrafią prowadzić konwersacje tak, że czasem łatwo zapomnieć, że chodzi o AI. Przypominamy sobie o tym, gdy pojawiają się ich ograniczenia, bo są to cały czas modele pracujące na bazie statystyki, karmione interakcjami ludzi. Mówisz, że sztuczna inteligencja nie posiada cech ludzkich, jak np. własna wola, a mimo to coraz więcej osób wchodzi w związki, zakochuje się, tworzy relacje przyjacielskie z AI. Dlaczego? Myślę, że ludzie mają bardzo głębokie potrzeby społeczne niezależnie od tego, czy są młodsi, starsi, skąd pochodzą. Jesteśmy istotami społecznymi i szukamy interakcji. Mam kilka hipotez co do tego, dlaczego ludzie to robią. Jedna to oczywiście ciekawość i pewnego rodzaju możliwość kontroli, bo możesz stworzyć sobie asystenta według własnych marzeń. Z ludźmi tak się nie da. Jasne, możesz spotkać osoby absolutnie cudowne w swoim życiu, zakochać się albo zaprzyjaźnić, ale każda z nich ma swoją suwerenność. A tutaj tworzysz sobie od podstaw coś, co według ciebie jest najlepszą możliwą wersją takiego przyjaciela. To też może wynikać z tego, że jesteśmy w kryzysie samotności, co mocno ujawnił covid. Miały łączyć w pary, a oddaliły nas od siebie jeszcze bardziej. Aplikacje wyludniają się w ekspresowym tempie Aplikacje randkowe wyludniają się w ekspresowym tempie, a z poszukiwania miłości online najczęściej rezygnują kobiety, sfrustrowane niepowodzeniami i przerażone skalą nadużyć. Jak technologia, która miała połączyć nas w pary, ostatecznie jeszcze bardziej nas od siebie oddaliła? I coraz trudniej jest nam nawiązywać relacje. Zwłaszcza że internet nie spełnił swoich obietnic odnośnie do fajnych i zdrowych interakcji. To, co dzieje się w sieci – mobbing, hejt, dokuczanie sobie nawzajem – może bardziej kierunkować ludzi w stronę asystentów, którzy są jakąś bezpieczną przystanią, gdzie nikt cię nie skrzywdzi, nie powie nieprzyjemnych, przykrych rzeczy. Te modele co do zasady są zbudowane tak, aby wspierać, pomagać, nie krzyczą na nas, nie odzywają się wulgarnie. Chyba że sobie tego życzymy. A internet, media społecznościowe okazały się dla wielu osób rozczarowaniem, gdzie kontakty są często anonimowe, zdawkowe i nieraz po prostu nieprzyjemne. Najczęściej też osoby, które zakochują się w wirtualnych asystentach, są samotne, poszukują, mają mało przyjaciół czy tzw. social anxieties. Kiedy moi studenci i studentki pytają, dlaczego ludzie w ogóle chcą randkować z takimi asystentami, podaję im za przykład posyłanie sobie listów w XIX wieku. Ludzie, nie widząc się, latami konwersowali z jakimś wyobrażeniem drugiej osoby. Pisali listy do człowieka, z którym nie mieli codziennego kontaktu, a byli w nim zakochani. Mamy więc w sobie zdolność wyobrażania sobie pewnych rzeczy, ludzie przecież zakochują się w swoich idolach. Czyli będzie to coraz bardziej popularne zjawisko? Myślę, że tak, bo ta technologia jest już dosyć sprawna jako taki towarzysz. Chociaż ostatnio słuchałam podcastu „The New York Times”, w którym jeden z dziennikarzy „zrobił” na próbę bodajże sześciu najróżniejszych AI-owych przyjaciół. I o ile na początku wyglądało to według niego fajnie, o tyle po jakimś czasie okazało się drogą donikąd. Zaczął opowiadać im jakieś głupoty, że np. postanowił zbudować sierociniec. Na co oni, że jest wspaniałą osobą, cudownie, że chce to zrobić. Potem powiedział im, że jednak chce zburzyć ten sierociniec i pieniądze przekierować na inną inwestycję. I ten wirtualny przyjaciel powiedział, że rozumie, że to przykre, ale ma prawo realizować swoje cele. Prawdziwy przyjaciel powiedziałby ci raczej, że jesteś gnojkiem (śmiech). Czy to w takim razie dobrze, że pokładamy tak duże, wręcz ludzkie nadzieje w sztucznej inteligencji? Dobrze, że mamy asystentów AI, bo pod wieloma względami mogą nas wspierać. Zawodowo, jako coache, w edukacji, nauce języków, bo to jest suma naszej kolektywnej wiedzy, taka interaktywna encyklopedia. Można sobie z ich pomocą potrenować wystąpienia publiczne, negocjacje czy ogólnie komunikację, ale nie dlatego, że z ludźmi nie da się już rozmawiać. Wręcz przeciwnie, dla mnie to narzędzie powinno być pewnego rodzaju inspiracją do tego, jak poprawić komunikację ze sobą nawzajem. Mam jednak wrażenie, że ludzie nie traktują sztucznej inteligencji jako narzędzia do poprawy rzeczywistych relacji, ale raczej ich substytut. Czy wraz z rosnącą samotnością nie sprawi to, że ludzie jeszcze bardziej wyizolują się ze społeczeństwa? Dotykamy trudnych obszarów i nie ma tu łatwych recept, ale dla mnie szkoła, rodzina, kręgi przyjacielskie są po to, by nas wspierać w budowaniu dobrych relacji. Rozumiem, że nie zawsze tak jest, ale nie mam wątpliwości, że tak powinno być. Chyba że sztuczna inteligencja kiedyś rozwinie się do poziomu generalnej inteligencji, gdy po drugiej stronie będzie jakieś czucie, empatia. Wtedy może stać się nie substytutem, ale po prostu inną formą relacji. Dzisiaj to jest wielka symulacja. Po drugiej stronie nie ma kogoś, komu na tobie zależy, kto chce dla ciebie naprawdę dobrze albo i źle. Tam jest po prostu narzędzie. Pomyśl jednak o osobach starszych, które siedzą w domu i oglądają telewizję. Jak to na nich wpływa, na ich zdolności budowania relacji? Może lepiej, żeby rozmawiali z asystentem AI, jeśli nikt ich nie odwiedza i nie mają treningu społecznego? Nie uwierzysz, co wiedzą o tobie Tinder czy Grindr! Te informacje zbierają o nas aplikacje randkowe Już dawno skończyły się czasy, w których aplikacje wiedzą o nas tyle, ile sami byśmy chciały czy chcieli. Wielu informacji wcale nie musimy im podawać. Zaawansowane algorytmy śledzenia powodują, że nawet randkowe apki zbierają o nas takie dane, o których nie mamy pojęcia. Dopóki ktoś nie będzie chciał ich wykorzystać albo nie zostaną bez naszej zgody upublicznione. Wydaje się, że wokół AI pojawiają się głównie pytania natury etycznej, jakie Ty sobie zadajesz jako naukowczyni? Zajmuję się też światem pracy i współpracy z takimi asystentami w obszarze zawodowym. Ciekawi mnie, czy gdy pracujesz z AI, produktywność, satysfakcja są większe niż podczas pracy solo, na ile takie interakcje są dla nas dziwne, na ile AI możesz traktować jako członka zespołu. Ostatnio zaczęliśmy nowy projekt badawczy dotyczący AI-mentora, czy taka rola jest dla ludzi akceptowalna. Sztuczna inteligencja pojawia się w coraz większej grupie zawodów i w związku z tym są to pytania do nas wszystkich. Czy ty, jako dziennikarka, wykorzystując AI, jesteś z tego zadowolona, czy się tego obawiasz, czy idzie to za daleko? Te pytania często mają charakter etyczny, ale jednocześnie są natury psychologicznej, czyli jak my się z tym czujemy, jaka jest nasza percepcja tych interakcji. Dużo osób boi się, że sztuczna inteligencja odbierze nam pracę. Ktoś w sieci napisał, że woli, żeby AI robiło za niego pranie albo zmywało naczynia, by mógł poświęcić ten czas na swoje hobby czy pracę, a nie odwrotnie – żeby to AI przejęło jego zawód. Dlaczego więc w ogóle humanizujemy AI? Z braku lepszego wzorca. Dlaczego tworzymy asystentów, którzy mają z nami rozmawiać? Bo to głównie robimy sami ze sobą. Dlaczego chcemy tworzyć humanoidalne, fizyczne roboty, które przypominają człowieka? Dlatego że nasz świat jest skonstruowany pod takie właśnie ciało, w którym są ręce, nogi, głowa. Możesz skonstruować robota, który będzie miał 17 nóg i wyglądał jak wielki pająk, ale nasz świat, ergonomicznie patrząc, jest skonstruowany pod nasze dwie ręce i dwie nogi. Tak więc z braku lepszego wzorca i dlatego, że to my jesteśmy tym głównym wzorcem, budujemy humanoidalne maszyny i porównujemy się do AI. Czy wykonało lepiej pracę niż my, czy jest bardziej rozwinięte niż człowiek, bardziej inteligentne? Na razie mamy asystentów, którzy czasami robią grafiki, piszą raporty, a ja chciałabym, żeby właśnie prace domowe były wykonywane przez takie systemy. Poszliśmy raczej w stronę wirtualnych asystentów. Pamiętasz bajkę „Jetsonowie”, w której było bardzo dużo fizycznych robotów funkcjonujących z człowiekiem? Był asystent robotyczny w domu, który pomaga, posprząta. Tego nie mamy. Mamy asystentów, z którymi możemy sobie pogadać, ale okien nam nie umyją. Myślę, że kolejną dużą falą technologiczną może być właśnie ta robotyka. Nowa administracja Trumpa zapowiedziała duże inwestycje w AI. Czego możemy się spodziewać? Planowane są poważne zastosowania tej technologii w medycynie – do badań nad długowiecznością, różnymi lekami, budowaniem i tworzeniem terapii, schematów lekowych itd. To wszystko ma być robione z wykorzystaniem sztucznej inteligencji. Spodziewam się, że AI wejdzie w administrację Trumpa, w różne systemy zarządzania budżetami, optymalizację w tym obszarze. Ale też wieloma rzeczami się martwię, bo AI to po prostu narowista technologia, a oni nie narzucają tutaj żadnych ograniczeń jej rozwoju. Chcą budować infrastrukturę, by stworzyć sytuację totalnej supremacji Ameryki w obszarze sztucznej inteligencji, wysłać sygnał całemu światu, że są najlepsi. Spodziewam się umacniania tego przekazu – że sztuczna inteligencja jest w administracji publicznej, na twojej poczcie, umawia cię do lekarza, że jest jej dużo, i w Stanach będzie to szybko widać.
Wszyscy wpadamy w „pułapki mindfulness”. Czyli o emocjach, które najczęściej „przyprowadzają” nas na terapię
Milena Wojnarowska (@przystanekmindfullness) zna je bardzo dobrze. I opowiada, jak się z nimi w gabinecie terapeutycznym pracuje. Oraz o tym, czy wielka wrażliwość to naprawdę zaleta?
Które emocje najczęściej prowadzą nas prosto go gabinetu terapeuty? Najczęściej są to te, które najsilniej wpływają na codzienne funkcjonowanie, czyli lęk oraz smutek – w szczególności wtedy, gdy ich nasilenie pozwala już na postawienie diagnozy zaburzeń lękowych lub depresji. Obydwie te emocje mogą nam utrudniać wykonywanie obowiązków i wywiązywanie się z zadań, więc częściej motywują ludzi do poszukiwania pomocy psychoterapeutów. Doświadczanie nadmiernego lęku jest trudne z wielu powodów. Tym, co zwykle jest najbardziej zauważalne przez osoby zmagające się z nim, to negatywne, katastroficzne myśli i obrazy oraz ciągłe zamartwianie się tym, co może pójść nie tak. W pakiecie z myślami jest też cała paleta nieprzyjemnych objawów fizjologicznych, takich jak napięcie mięśni, problemy żołądkowe czy bóle głowy. Negatywne myśli mają także wpływ na zachowanie - ludzie borykający się z nimi często unikają sytuacji, które postrzegają jako zagrażające. Smutek i przygnębienie natomiast, częściej wiążą się z negatywnymi myślami na temat swój oraz swojego życia, które także skutecznie prowadzą do unikania podejmowania aktywności. Ludzie doświadczający objawów depresji mogą nie widzieć sensu z tym, aby wstawać rano z łóżka, ich życie może wydawać się im bezcelowe. W konsekwencji, często zaniedbują relacje oraz obowiązki. I nawet jeśli poczucie braku sensu nie jest dominującym objawem, zazwyczaj trudno jest im za cokolwiek się zabrać, ponieważ nic ich nie cieszy, mogą być ciągle zmęczeni, nie mieć energii i motywacji. Co jest pierwsze – sygnał „z ciała” czy „z głowy”? To zależy. Ciało może wpływać na głowę, a głowa na ciało. W przypadku uwarunkowanych reakcji lękowych często pierwsze, co zauważymy, to doznania z ciała. Na przykład, osoba która w przeszłości została ugryziona przez psa, może w pierwszej kolejności zareagować na stojące przed sobą zwierzę napięciem w ciele, a dopiero potem ocenić, na ile stanowi ono zagrożenie. Ważne jest też aby pamiętać, że to, co jest w naszej głowie, nie zawsze jest spójne z tym, jak reaguje nasze ciało. Mogę myśleć, że pies koleżanki jest mały i przyjazny, a mimo wszystko czuć lęk. Dlaczego ludzie różnie przeżywają te same emocje? Dużą rolę odgrywa biologia i nasz temperament, z którym się rodzimy. Każdy z nas z pewnością zauważył, że niektóre dzieci od początku są bardziej impulsywne, szybciej się frustrują, silniej reagują na nieprzyjemne sytuacje i dłużej je przeżywają, a inne są z natury spokojne, ich reakcje są łagodniejsze i trwają krócej. Choć temperament jest uznawany za względnie stały przez całe życie, z wiekiem mogą zachodzić w nas pewne zmiany. Reaktywność emocjonalna często z wiekiem maleje, podobnie jak i impulsywność - zwykle im jesteśmy starsi, tym nasza zdolność do hamowania impulsywnych reakcji wzrasta, ponieważ nasza kora przedczołowa dojrzewa. Wiele z tych zmian może się też zadziać w toku psychoterapii. Osoby skłonne do mielenia przeszłych zdarzeń i dzielenia włosa na cztery, mogą nauczyć się lepiej radzić ze swoimi myślami. Kolejnym czynnikiem, który znacząco wpływa na przeżywanie emocji, są nasze przekonania na ich temat. Może to być, na przykład, założenie, że emocje są słabością, są irracjonalne, niebezpieczne, złe i nigdy się nie kończą. Problem polega na tym, że są one częścią życia i będziemy ich doświadczać, a przekonania te tylko dorzucają do pieca. Weźmy za przykład mężczyznę, który stresuje się wystąpieniem w pracy. Jeśli wierzy, że lęk jest oznaką słabości, może dodatkowo złościć się na siebie, że go doświadcza oraz podejmować próby jego stłumienia. Gdy jego wysiłki okazują się nieskuteczne, może zacząć doświadczać coraz więcej objawów lęku i czuć się coraz gorzej. I ostatecznie, istotne są także nasze doświadczenia z okresu dorastania. Nietrudno się zapewne domyślić, że znaczący wpływ na przeżywanie uczuć mogą mieć traumy, wychowanie w domach pełnych przemocy, zaniedbanie. Trauma często prowadzi do rozregulowania układu nerwowego, co znacząco wpływa na zdolność radzenia sobie z emocjami. Taki układ staje się nadreaktywny, co oznacza, że nawet niewielkie bodźce mogą wywoływać intensywne emocje, jak lęk czy złość. Osoby z rozregulowanym układem nerwowym mają trudności w powracaniu do równowagi – ich ciało dłużej pozostaje w stanie pobudzenia lub zamrożenia. O tym wszystkim piszę w mojej książce "Dogadaj sie z emocjami" <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/60/2025/01/2025-01-13-144454-Dogadaj-sie-z-emocjami.-Przewodnik-po-uczuciach-jak-lepiej-je-rozpoznawac-i-nau-75d6793.png" width="391" height="569" alt="Milena Wojnarowska "Dogadaj się z emocjami. Przewodnik po uczuciach. Jak lepiej je rozpoznawać i nauczyć się je regulować."" title="2025-01-13 14_44_54-Dogadaj się z emocjami. Przewodnik po uczuciach_ jak lepiej je rozpoznawać i nau" /> Kiedy emocje stają się problemem? Warto pamiętać, że emocje same w sobie zwykle nie są problemem. Częściej stają się nim nasze reakcje na nie oraz zachowania, które podejmujemy pod ich wpływem. Są one naturalną częścią życia i pełnią ważną funkcję – informują nas o naszych potrzebach, zagrożeniach czy tym, co dla nas ważne, motywują do działania. Problem pojawia się, gdy reagujemy na nie w sposób, który zamiast pomagać, generuje dodatkowe trudności. Pod wpływem silnych emocji często podejmujemy działania, które są mają na celu uzyskanie szybkiej ulgi czy są impulsywne, ale długofalowo mogą być destrukcyjne. Na przykład, gdy odczuwamy złość, możemy wybuchnąć krzykiem, powiedzieć coś raniącego bliskiej osobie lub wycofać się z relacji, zamiast rozwiązać problem. Z kolei osoby doświadczające smutku mogą izolować się od otoczenia, co w dłuższej perspektywie tylko pogłębia poczucie samotności i bezradności. Lęk natomiast często prowadzi do unikania sytuacji, które wydają się zagrażające – na przykład zrezygnowania z korzystania z komunikacji miejskiej, co w konsekwencji zawęża nasze życie i prowadzi do poczucia niekompetencji, pogarsza samoocenę, uniemożliwia funkcjonowanie. Innym przykładem są próby tłumienia emocji. Osoby, które uważają, że nie powinny odczuwać np. złości czy lęku, mogą angażować się w zachowania takie jak objadanie się, nadmierne korzystanie z używek czy pracoholizm, byle tylko nie dopuścić emocji do głosu. Choć takie strategie przynoszą chwilową ulgę, długofalowo prowadzą do kumulacji napięcia i mogą skutkować zarówno problemami emocjonalnymi, jak i fizycznymi. Czy możemy je niewłaściwie/ błędnie odczytywać? Zdecydowanie. Niektóre osoby mają trudności w rozpoznawaniu swoich emocji, co często wynika z braku odpowiedniej edukacji w dzieciństwie. Mogą odczuwać napięcie, drażliwość czy przygnębienie, ale nie potrafią zidentyfikować, że to np. lęk lub smutek. Zdarza się tak, że osoba zauważa jedynie, że jest zmęczona i drażliwa, ale nie ma świadomości, że odczuwa lęk związany z nadchodzącą, trudną rozmową w pracy. Ja w swojej praktyce psychoterapeutycznej często spotykam się z trudnością w rozróżnianiu wstydu i lęku, dosyć powszechne jest też maskowanie smutku złością (najczęściej u mężczyzn). W przypadku zaburzeń lękowych, dosyć częste jest też mylenie lęku z ekscytacją - osoba interpretuje pobudzenie organizmu jako niepokój. I to stanowi spory problem, bo jeśli chcemy skutecznie regulować swoje emocje, to aby sobie z nimi poradzić musimy się zająć się tym, co jest u źródła. Trudno będzie nam opanować złość na wiecznie wracającego późno do domu partnera, jeśli nie dostrzeżemy, że pod spodem może się czaić się lęk, że wycofuje się z relacji. Co więcej, wyrażenie złości utrudni nam zaspokojenie swojej potrzeby więzi i większej ilości czasu razem i ostatecznie doprowadzić do tego, czego najbardziej się obawiamy – partner faktycznie zacznie się odsuwać, jeśli będzie ciągle słyszał pretensje. Kiedy i jak „uczymy się” języka emocji? Zapewne nikogo tutaj nie zaskoczę - uczymy się go w dzieciństwie w interakcjach z dorosłymi, szczególnie z naszymi opiekunami. Jak dokładnie może wyglądać taka nauka? Wyobraźmy sobie sytuację, w której dziecko wraca z przedszkola smutne. Uważny rodzic zauważa jego emocje i podejmuje próbę zrozumienia, co się dzieje. Może powiedzieć: “Widzę, że jesteś smutny. Czy coś się stało?”. Dziecko może nie umieć jeszcze wyrazić swoich emocji, ale samo zauważenie i nazwanie uczucia przez rodzica daje mu sygnał: „to, co czuję, ma nazwę i jest ważne”. Może to być smutek, lęk, złość, czy rozczarowanie – kluczowe jest, by opiekun pomógł dziecku w odkrywaniu, co się kryje za tym stanem i co go spowodowało. Kiedy opiekun mówi też: „rozumiem, że jesteś smutny, bo kolega zabrał Ci zabawkę. To normalne, że czujesz złość. Możemy porozmawiać, co z tym zrobić?”, dziecko dostaje nie tylko język, ale też narzędzia do regulacji emocji. To jest rzecz jasna scenariusz idealny. W praktyce, dzieci uczą się języka emocji od otoczenia, słuchając rozmów i obserwując reakcje innych ludzi, czytając książki czy oglądając bajki. Ważne jednak aby pamiętać, że nawet jeśli w okresie dorastania opanowaliśmy jedynie jego podstawy, to możemy to nadrobić. Czy istnieją pułapki mindfulnessu? (jeśli tak to jakie)? Zdecydowanie. Spiritual bypassing. Ta, którą zauważam najczęściej w środowisku osób medytujących czy na moich kursach, to wykorzystywanie uważności jako formę ucieczki od trudnych emocji, czyli tak zwany spiritual bypassing. Wiele osób praktykujących mindfulness wychodzi z błędnego założenia, że chodzi przede wszystkim o zrelaksowanie się, poprawę samopoczucia i kultywowanie przyjemnych emocji. Zamiast skonfrontować się z bólem, lękiem czy złością, uciekają w pseudo duchowość, w nadziei, że to pozwoli im uniknąć konfrontacji z problemami. Z ich ust często pobrzmiewają puste słowa takie jak “pozwalaj”, “równowaga” czy “ześrodkowanie”. A to co przykre, wymaga przetworzenia i zaopiekowania, jest ignorowane lub pomniejszane - w myśl “wszystko dzieje się po coś”, “to była cenna lekcja”. Nadmierna reaktywność. Miałam niestety też okazję widzieć, jak uważność jest wykorzystywana aby unieważniać czyjeś emocje i usprawiedliwiać swoje złe zachowanie “nadmierną reaktywnością” i brakiem uważności drugiej strony. Uznaję to za pułapkę mindfulness, bo może być pochodną spiritual bypassing, ale tutaj w grę wchodzi też zwykła manipulacja. Kompulsywne naprawianie siebie. Na drugim biegunie jest kompulsyjne wykorzystywanie uważności do “zrozumienia siebie” i naprawiania. Mindfulness oczywiście pomaga nam poznać siebie lepiej, ale nie jest narzędziem do „naprawiania” ani eliminowania tego, co w nas niewygodne. Takie podejście może prowadzić do nadmiernej introspekcji i obsesyjnego analizowania swoich myśli, uczuć i zachowań. Zamiast przynosić ulgę, zostawia nas w poczuciu, że „ciągle coś jest nie tak”. Nierealne oczekiwanie. I ostatnia pułapka, to oczekiwanie, że uważność zmieni nasze życie o 180 stopni i będziemy już zawsze zrelaksowani, tryskali radością i żadna trudna sytuacja nas już nigdy nie zmiecie z planszy. Gdy osoby praktykujące usilnie do tego dążą, de facto zawiązują sobie pętlę na szyi i uzyskują efekt odwrotny do spodziewanego. Należy jednak pamiętać, że pułapki kryją się w wielu oddziaływaniach (samo)pomocowych, praktyka uważności nie jest w tym odosobniona. W indywidualnej też może mieć to miejsce, jeśli terapeuta nie jest wystarczająco uważny. Wielu pacjentów zaczyna nadmiernie polegać wsparciu emocjonalnym specjalisty i nie uczą się, jak radzić sobie samemu. Nawet sport może stać się pułapką, jeśli używamy go jako ucieczki od uczuć. Każdy kij ma dwa końce. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/60/2025/01/2025-01-13-144828-Dowiedz-sie-kim-jestem--Przystanek-mindfulness-d8d3619.png" width="303" height="381" alt="Milena Wojnarowska — psycholożka, certyfikowana nauczycielka mindfulness (MBCT-L) i psychoterapeutka poznawczo-behawioralna w trakcie specjalizacji (przystanekmindfulness.pl, @przystanekmindfulness)" title="2025-01-13 14_48_28-Dowiedz się kim jestem _) - Przystanek mindfulness" />
Nina Patalon: „Według strategii polskich trenerek ma być ponad 1000”
Pasjonaci sportu z rosnącą fascynacją patrzą na kobiecą odsłonę piłki nożnej w Polsce. Reprezentacja piłkarek awansowała właśnie na EURO 2025 w Szwajcarii. Nadchodzi jubileuszowa, XXV edycja Pucharu Tymbarku – największego w Europie turnieju piłkarskiego dla dzieci, gdzie coraz mocniejszy głos to głos damski. Poznajcie bliżej Ninę Patalon, która zmienia oblicze sportu w naszym kraju. Dziewczyny wracają do gry!
Kobiecość piłki nożnej „Moim zdaniem ten sport jest tak kobiecy, że pozwala wykazać całą naszą ekspresję. Kobiety mogą spełniać się w piłce nożnej” – stanowczo wyznaje Nina Patalon. Dokładnie wie, co mówi, ponieważ już wielokrotnie udowodniła, czym realnie jest kobieca siła i hart ducha. Pierwsza kobieta w roli selekcjonerki reprezentacji Polski w piłce nożnej. Pierwsza trenerka z licencją UEFA PRO – najwyższą możliwą kwalifikacją do uprawiania tego zawodu. Koordynatorka szkolenia piłki nożnej kobiet z ramienia Polskiego Związku Piłki Nożnej. Nieustępliwa pionierka, chodząca (a raczej biegająca!) inspiracja i spełniona mama. Przede wszystkim jednak ciekawy człowiek. Swoją historią pokazuje, że nie ma rzeczy niemożliwych, a granice są po to, żeby jednocześnie ich pilnować, ale też czasami nie bać się ich przekraczać – jeśli są przeszkodą w realizacji marzeń. Nie tylko sportowych. W rozmowie z Katarzyną Dąbrowską, redaktorką naczelną Glamour i Glamour.pl, selekcjonerka podkreśla jednak, żeby nie spoczywać na laurach. Warto nieustannie dostrzegać kolejne cele. „Nawet, gdy jesteś bardzo dojrzałym człowiekiem i kobietą, która ma swoją historię – prywatną i zawodową – trudno mówić o swoich dokonaniach jak o czymś, co można przejść i wykonać. Tak nie jest”. Nina Patalon zwraca uwagę na moc determinacji. Według niej ważne jest, by mieć plan na siebie, zwłaszcza w tym wymagającym sporcie, jakim jest piłka nożna. Wybiegane marzenia Niny Patalon To była miłość od pierwszego wejrzenia, a dokładniej pierwszego kopnięcia piłki. Pasją do tego sportu zaraził ją ojciec. Jako nastolatka wykazała się determinacją, by rozwijać karierę – przeprowadziła się do Konina, gdzie w klubie Medyk (wówczas kuźni polskich piłkarek) szlifowała swoje umiejętności. Poszło szybko i z przytupem: trzykrotny tytuł mistrzyni Polski juniorek, czterokrotne wicemistrzostwo Polski seniorek, dwukrotny brąz w tych rozgrywkach i trzykrotny Puchar Polski. W mig została dostrzeżona przez selekcjonera reprezentacji U-19. Pięciokrotnie wystąpiła z orłem na piersi. Los sportowca bywa jednak przewrotny. Z powodu (aż siedmiu!) operacji kolana, pełna zapału zawodniczka obrała kierunek trenerski. Okazało się to strzałem w dziesiątkę. Przygodę trenerską rozpoczęła w macierzystym klubie. Praktyka splotła się z wiedzą teoretyczną. Studia na Akademii Wychowania Fizycznego w Poznaniu zaowocowały licencją trenera II klasy. Skrzydła rozpostarła opiekując się drużyną juniorek Medyka Konin, a jej kariera szybko poszybowała w górę. Na zajęcia prowadzone przez trenerkę trafiła Ewa Pajor, obecna gwiazda polskiej piłki kobiet. Pasmo sukcesów nie pozostawiło złudzeń – Nina Patalon z przytupem realizowała swoje powołanie. Z wielką mocą rozkwitł też niezwykły talent selekcjonerski. Kolejny etap, trwający do dziś, to reprezentacje narodowe. Obecnie Nina wraz z całą drużyną świętuje awans do finałów mistrzostw Europy w 2025 roku. „Najważniejsze, żebyśmy się zaprezentowały z jak najlepszej strony i odpowiednio przygotowały” – opowiada trenerka. „Moje zawodniczki to są naprawdę fighterki, które nigdy się nie poddają. I nie raz to udowodniły” – dodaje z dumą. Posłuchajcie całej rozmowy i przekonajcie się, jak fascynujący potrafi być świat damskiej piłki nożnej, o którym opowiada nasza pierwsza, polska selekcjonerka. Wszyscy trzymamy kciuki za naszą drużynę, która po raz pierwszy w historii trafiła do szesnastki najlepszych drużyn w Europie! Materiał promocyjny PZPN