Stalking to poważne przestępstwo. Czym jest i jak się bronić? Oto, co warto wiedzieć
Stalking może przybierać różne formy – niekiedy nieoczywiste. To poważny problem, o którym (na szczęście) mówi się coraz więcej. Wyjaśniamy, czym jest stalkowanie, kim jest stalker i co mu grozi. Co więcej, tłumaczymy, jak bronić się przed nękaniem w prawdziwym życiu oraz przestrzeni wirtualnej.
W tym artykule: Stalking – co to jest? Jakie są formy stalkowania? Cyberstalking – co to? Kim jest stalker? Dlaczego to robi? Stalking w Kodeksie Karnym. Co grozi za stalkowanie? Stalking – jak się bronić? Najsłynniejsze przypadki stalkingu Stalking to bardzo poważny problem, który należy rozpatrywać w kategoriach przestępstwa. Kiedyś był niemal całkowicie ignorowany czy bagatelizowany. Wiele osób nie zdawało sobie bowiem sprawy z tego, z jak dużym niebezpieczeństwem może wiązać się stalkowanie (nazywane również uporczywym nękaniem). Gdy temat zaczął pojawiać się w przestrzeni publicznej, mówiło się o nim głównie w kontekście gwiazd. Natomiast już teraz wiadomo, że stalking może dotyczyć dosłownie każdej osoby. Niezależnie od jej wieku, statusu materialnego czy popularności (albo jej braku). W dużej mierze przyczynił się do tego serial „Reniferek”, który wiosną 2024 zadebiutował na platformie Netflix. Twórca produkcji (Richard Gadd) nie tylko opowiedział swoją poruszającą historię, ale również wystąpił w roli głównej. Po premierze serialu wiele internautek i internautów (na czele z tymi, którzy korzystają z TikToka) zaczęli dzielić się własnymi doświadczeniami. Co więcej, pokazali, jak wygląda ich codzienność ze stalkerami. To (w końcu) rzuciło światło na te kwestie. Wyjaśniamy, na czym polega stalking, czym różni się od cyberstalkingu, co grozi za uporczywe nękanie i podpowiadamy, jak się bronić. Stalking – co to jest? Jakie są formy stalkowania? Jak zdefiniować stalking? Co to znaczy stalkować kogoś? Zazwyczaj posługujemy się tym terminem, gdy chcemy opisać zachowania, które mają charakter powtarzalnego nękania, prześladowania czy naprzykrzania się, co wywołuje u osoby stalkowanej poczucie niepokoju i obawy o własne życie. Nierzadko stalking występuje w parze z innymi czynami karalnymi. Osoby dopuszczające się nękania mogą np. niszczyć mienie czy stosować przemoc fizyczną wobec swojej ofiary, a także osób z jej otoczenia (np. członków rodziny czy znajomych). "Nigdy nie znajdziesz nikogo lepszego niż ja. Beze mnie jesteś nikim". 4 sygnały, że twój partner stosuje przemoc psychiczną Jej skutki nie są tak wyraźnie widoczne, jak w przypadku przemocy fizycznej, ale to nie znaczy, że jej nie ma. Mowa o przemocy psychicznej w związku. W tym artykule omówimy, czym jest przemoc psychiczna, co się do niej zalicza i jak ją rozpoznać. Można wyodrębnić różne formy i rodzaje stalkingu. W niektórych przypadkach stalkerzy szukają możliwości bezpośredniego kontaktu fizycznego ze swoją ofiarą. Wyładowują na niej złość, nie szczędzą ostrych słów, zastraszają, dopuszczają się przemocy. Inni ograniczać się mogą do stalkingu telefonicznego, w ten sposób realizując swoją potrzebę kontaktu z ofiarą. Warto dodać, że rozwój technologiczny w pewnym sensie sprzyja prześladowcom – daje im bowiem narzędzia, które mogą posłużyć w nękaniu innych ludzi. Stalking w Internecie jest tego dobrym przykładem. Stalkerzy chętnie przenoszą się do sieci, która daje poczucie anonimowości i sprawdza się zwłaszcza w tych sytuacjach, gdy prześladowcę i jego ofiarę dzieli duża odległość. Cyberstalking – co to? Cyberstalking jest właśnie odmianą stalkingu w internecie. Stalkerzy coraz sprawniej poruszają się w przestrzeni wirtualnej – w mediach społecznościowych, na czele z Facebookiem, Instagramem i TikTokiem. Nękają swoje ofiary, dzwoniąc do nich, wysyłając im wiadomości, publikując komentarze oraz inne materiały (np. przerobione zdjęcia czy nagrane z ukrycia wideo). W przypadku cyberstalkingu mowa o regularnych, wręcz nieprzerwanych próbach kontaktu przez internet. Zdarza się, że stalkerzy wysyłają swoim ofiarom kilkadziesiąt czy nawet kilkaset wiadomości dziennie. Jeśli blokowanie ich kont w social mediach nie pomaga, zakładają nowe. I tak w kółko. To samo dotyczy kolejnych adresów e-mailowych. Kim jest stalker? Dlaczego to robi? Zjawisko stalkingu prowokuje do postawienia pytania o portret psychologiczny prześladowcy. Kim jest stalker i dlaczego decyduje się na nękanie innej osoby? Psychologia nie jest bezradna wobec takich pytań. Od wielu lat prowadzi się badania, dzięki którym coraz więcej wiemy na temat mechanizmów związanych ze zjawiskiem stalkowania. Kłamie, manipuluje, jest impulsywny i nie ma wyrzutów sumienia? Możesz być w związku z socjopatą Socjopata w związku - czy to w ogóle możliwe? W końcu socjopatia to stan, który wielu z nas kojarzy z przerażającymi postaciami z filmów i książek. Jednak socjopaci istnieją i mogą być częścią naszego życia. Warto zrozumieć, kim są i jaki mają na nas wpływ. Nękanie może być wynikiem różnych zdarzeń. Bardzo często dotyka ono osoby, które zdecydowały się na rozstanie z partnerem. Odrzucony, zazdrosny człowiek może nie pogodzić się ze stratą i za wszelką cenę pragnie wznowić relację z partnerem, a w razie niepowodzeń – uniemożliwić mu normalne funkcjonowanie. Stalker jest osobą egocentryczną, skupioną tylko na sobie, nie potrafiącą zdobyć się na empatię, a jednocześnie czerpiącą przyjemność z zadawanego cierpienia. Nierzadko stalkerami są osoby o cechach psychopatycznych. Należy dodać, że innego rodzaju zaburzenia osobowości również mogą sprzyjać występowaniu zachowań noszących znamiona stalkowania. Stalking w Kodeksie Karnym. Co grozi za stalkowanie? Warto podkreślić, że stalking w Polsce jest karalny. Podstawę prawną możemy znaleźć w art. 190a Kodeksu Karnego. Według prawa uporczywe nękanie podlega karze pozbawienia wolności. W świetle przepisów stalkerzy są przestępcami, a ich czyny wiążą się z określonymi konsekwencjami prawnymi. Zaborcza miłość – na czym polega i czym się objawia w związku? Odpowiedz na 10 pytań i sprawdź, czy jesteś zaborcza/zaborczy Zaborcza miłość to miłość toksyczna, niepożądana w związku. Jak zachowuje się osoba zaborcza? Z czego to wynika? Zrób test i przekonaj się, czy dotyczy także ciebie. Co grozi za stalking? Czy kara za stalking jest wysoka? Według obowiązujących przepisów uporczywe nękanie jest zagrożone karą pozbawienia wolności do 8 lat. Jeszcze wyższą karę przewidziano w sytuacji, gdy osoba nękana zostanie doprowadzona do do próby samobójczej. Wówczas sprawca może liczyć się z karą nawet do 12 lat pozbawienia wolności. Warto dodać, że kary za stalkowanie wzrosły w ostatnich latach, co jest odpowiedzią na coraz częściej występujące przypadki nękania. Stalking – jak się bronić? Pozostaje pytanie: jak bronić się przed stalkingiem? Wsparcie dla ofiar stalkingu oferują dziś różne ośrodki pomocy, choć w dużej mierze to właśnie od nich zależy, jak szybko uda jej się uporać ze stalkerem i doprowadzić do tego, aby poniósł on konsekwencje za swoje czyny. Kluczowa jest oczywiście świadomość, iż uporczywe nękanie nie ma żadnego usprawiedliwienia, a jego sprawca dopuszcza się przestępstwa podlegającego karze. Nie należy lekceważyć stalkerów – nasza obojętność na nękanie może tylko rozzuchwalić sprawcę, który zacznie jeszcze bardziej uprzykrzać nam życie. W sytuacji, gdy np. uporczywie otrzymujemy niechciane treści (mailowe czy SMS), to stanowczo poinformujmy, iż nie godzimy się na takie zachowanie i nie życzymy sobie kolejnych wiadomości. W sytuacji bezpośredniego zagrożenia, nie bójmy się oczywiście powiadomić policji. Stalkerzy bywają nieprzewidywalni, więc gdy jesteśmy śledzeni lub zauważymy ich obecność np. w pobliżu naszego domu, to lepiej nie zwlekać z wezwaniem pomocy. Dyskryminacja ze względu na płeć - to w tych sytuacjach przekraczane są twoje granice. Wyjaśniamy, co to znaczy, że coś jest „seksistowskie” Seksizm ma się dobrze – niestety. Chociaż mamy XXI wiek, to wciąż musimy zmagać się z zachowaniami, które dyskryminują wyłącznie ze względu na płeć. Czym jest seksizm i jak się przejawia? Gdzie jest granica i jak na niego reagować? Przedstawiamy wam informacje, które pomogą określić, czy padłaś/padłeś ofiarą seksizmu. Dobrze jest unikać bezpośredniego kontaktu ze stalkerem i nie wchodzić z nim w dyskusję. O swoich obawach warto natomiast rozmawiać z najbliższymi – rodziną, przyjaciółmi czy sąsiadami, którzy również mogą reagować na zachowania stalkera i być świadkami jego zachowań. Ponieważ stalking jest karalny, warto zbierać wszelkie materiały obciążające sprawcę - nigdy nie należy usuwać niechcianych wiadomości, robić screeny itd. Dokumentowanie zachowań stalkera może okazać się przydatne, gdy zwrócimy się o pomoc na policję lub do prawnika. W przypadku, gdy stalkowanie wpływa znacząco na nasze życie psychiczne, pomocna może okazać się także wizyta u psychologa. Należy pamiętać, że szukanie pomocy u specjalisty czy proszenie o nią nie jest oznaką słabości. Wręcz przeciwnie. To wymaga ogromnej siły i odwagi. Stalking bywa bowiem bardzo obciążający psychicznie. Szczególnie, gdy trwa już od jakiegoś czasu. Najsłynniejsze przypadki stalkingu Jak wspomniałyśmy, ofiarą stalkingu może stać się – dosłownie – każda osoba. Natomiast najwięcej mówi się o tym problemie w kontekście osób znanych. Wiele gwiazd (zarówno w Polsce, jak i na świecie) musiało radzić sobie z prześladowcami, którzy ingerowali w ich życie i nie dawali im spokoju. 5 znaków, że twój partner ma destrukcyjny wpływ na twoją psychikę. Z takiego związku trzeba uciekać Jak poznać, że osoba, z którą jesteśmy w związku ma negatywny wpływ na nasze zdrowie psychiczne? Oto 5 znaków, które jasno wskazują, że ten związek jest destrukcyjny dla psychiki. Swego czasu głośno było o sprawie stalkera, który wprowadził dużo zamieszania do życia znanej aktorki Jennifer Anniston. Z niechcianymi listami musiała sobie radzić Uma Thurman. Bardzo poważne groźby zawierały natomiast wiadomości, jakie fanka Michaela Douglasa wysyłała jego drugiej żonie, czyli Catherine Zeta-Jones. Wszystkie te sprawy zakończyły się pomyślnie, a sprawcy zostali ukarani. W Polsce ofiarą stalkingu był m.in. Adam Nergal Darski. Wzbudzający kontrowersje artysta był przez 2 lata uporczywie nękany przez swoją fankę. Co więcej, z tematem stalkingu można spotkać się w wielu filmach i serialach. „Reniferek”, o którym pisałyśmy na początku, to tylko jeden z wielu przykładów. Kilka lat temu światło dzienne ujrzał serial „Ty” z Pennem Badgleyem w roli głównej. Produkcja stała się hitem, co doprowadziło do powstania kolejnych sezonów. Kwestie stalkingu zainteresowały również twórców „Bodyguarda”.
Maffashion i Maciej Musiał staną przed sądem. Chodzi o to, co reklamowali na Instagramie
Maffashion i Maciej Musiał mają spore kłopoty. Influencerka i aktor usłyszeli zarzuty i staną przed sądem. Mogą zostać surowo ukarani za to, co reklamowali na swoich profilach w mediach społecznościowych.
W tym artykule: Maffashion i Maciej Musiał z zarzutami Czy gwiazdy powinny reklamować napoje wyskokowe? Internauci podzieleni Maffashion i Maciej Musiał dostali zarzuty za reklamowanie alkoholu na swoich profilach w mediach społecznościowych. Wygląda więc na to, że miarka się przebrała i prokuratura zabrała się za karanie influencerek i influencerów, którzy promują wśród swojej wielotysięcznej (a czasami nawet kilkumilionowej) widowni napoje wyskokowe. Jak można się było spodziewać, sprawa popularnej celebrytki i znanego aktora zrobiła się bardzo głośna, a społeczeństwo jest podzielone. Zobaczcie o co chodzi. Maffashion i Maciej Musiał z zarzutami Obie topowe polskie gwiazdy w przeszłości podjęły się współpracy z markami alkoholowymi. I wydaje się, że nie ma w tym nic złego. W końcu oboje są dorośli, a reklama alkoholu jest legalna. Jednak kłóci się ona z Ustawą o wychowaniu w trzeźwości i o przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Prokuratura Rejonowa Warszawa-Ochota postawiła zarzuty Kuczyńskiej i Musiałowi. Z aktów oskarżenia skierowanych przez Prokuraturę Rejonową Warszawa-Ochota 18 kwietnia wynika, że Maffashion 23 czerwca 2022 roku reklamowała włoskie piwo na Instagramie, a Maciej Musiał 31 sierpnia 2021 roku i 6 lipca 2022 roku na swoim profilu promował szkocką whisky i włoskie piwo. Maffashion podejmuje kroki prawne po materiale o Sebastianie Fabijańskim w „Uwadze” TVN Julia Kuczyńska, czyli Maffashion, domaga się sprostowania informacji na swój temat, które pojawiły się w dokumencie „Uwagi”, którego bohaterem był Sebastian Fabijański. Aktor i influencerka rozstali się kilka miesięcy temu. 35-latka i 28-latek będą musieli stawić się w sądzie. Za złamanie przepisów, o których mówi wspomniana już ustawa grozi kara grzywny od 10 tysięcy do 500 tysięcy złotych. Na razie żadna ze stron nie wypowiedziała się na temat zarzutów. Proszą jedynie o to, aby publikować ich pełne imiona i nazwiska i nie ukrywać wizerunku. Dopóki nie poznamy aktu oskarżenia, nie będziemy komentować tej sprawy. Wiemy jedynie, jakich postów dotyczą zarzuty. Na razie nie będziemy wydawać oświadczeń w tej sprawie – powiedział Onetowi Dominik Borkowicz, menadżer Macieja Musiała i Maffashion. Czy gwiazdy powinny reklamować napoje wyskokowe? Internauci podzieleni Kwestia reklamowania alkoholu przez znane i popularne osoby od zawsze była kontrowersyjna. Społeczeństwo jest podzielone. Niektórzy z komentujących sprawę uważają, że zarzuty są jak najbardziej słuszne i uzasadnione, bo Polska jest krajem, w którym wystraczająco jest już problemów z alkoholizmem. Inni mówią, że zarzuty to absurd i w ogóle nie powinny mieć miejsca. Czekamy na rozwój sprawy i ewentualne komentarze Macieja Musiała i Julii Kuczyńskiej.
Shakira ma poważne kłopoty z prawem. Grozi jej nawet 8 lat więzienia! Co takiego zrobiła?
Wygląda na to, że w najbliższym czasie kolumbijską piosenkarkę czeka więcej niż jedna sprawa sądowa. Shakira została oskarżona o oszustwa podatkowe. Grozi jej nawet 8 lat więzienia i kara grzywny w wysokości 23 milionów euro!
To nie jest najlepszy czas w życiu kolumbijskiej piosenkarki. Po tym, jak w czerwcu tego roku wyszło na jaw, że wieloletni partner Shakiry, piłkarz Gerard Piqué dopuścił się zdrady, gwiazda postanowiła zakończyć trwający 12 lat związek. I choć dla dobra dzieci (dwóch synów: 7-letniego Sashy i 9-letniego Milana) para postanowiła jeszcze spędzić razem wakacje, to tylko chwilowa przerwa w ich separacji i przygotowaniach do sprawy sądowej, która ma ustalić podział opieki nad dziećmi. To jednak nie koniec problemów artystki. Teraz wyszło na jaw, że Shakira ma poważne kłopoty z prawem i grozi jej nawet 8 lat więzienia oraz grzywna w wysokości 23 milionów euro. Shakira została oskarżona o oszustwa podatkowe. Shakira oskarżona o oszustwa podatkowe. Grozi jej 8 lat więzienia! Podobno sprawa ciągnie się za Shakirą już od jakiegoś czasu. Chodzi bowiem o niezapłacenie podatku dochodowego w Hiszpanii w latach 2012-2014 – w sumie o wartości 14,5 milionów dolarów (jak podaje Reuters). Prokuratura zajmuje się nią od 2018 roku, kiedy zauważono uchybienie. Shakira jednak stanowczo odpiera stawiane jej zarzuty, argumentując, że w tamtym czasie nie mieszkała w Hiszpanii, bo zameldowana była na Bahamach, a większość czasu spędziła w Katalonii. Na jej niekorzyść działa jednak fakt, że w 2012 roku kupiła dom w Barcelonie, który następnie stał się jej domem rodzinnym. W Hiszpanii w 2013 roku przyszedł także na świat jej syn Milan. Przedstawiciele gwiazdy powiedzieli, że „jest przekonana o swojej niewinności” i uważa sprawę za „całkowite naruszenie jej praw”. Prokuratorzy patrzą jednak na to nieco inaczej. W postępowaniu Shakiry dopatrują się aż 6. przestępstw podatkowych, co według nich jest wystarczające do tego, by odbyła się w związku z tym proces sądowy. Ty bardziej, że według hiszpańskiego prawa, wystarczy w kraju spędzić 183 dni w roku, by właśnie tam objętym zostać obowiązkiem podatkowym. Co ciekawe, Shakira spłaciła już podobno większość swoich (rzekomych) zobowiązań wobec hiszpańskiego Urzędu Skarbowego, wciąż ciąży na niej zarzut uchylania się od płacenia podatków. Jak to się skończy? Zapewne dowiemy się o tym już niebawem.
Mata aka Skute Bobo oskarżony! Grożą mu 3 lata pozbawienia wolności. Komentarz muzyka – bezcenny
Mata usłyszał akt oskarżenia w związku z posiadaniem narkotyków. Raper, znany także pod pseudonimem Skute Bobo, zdążył już zabrać głos w tej sprawie. Z charakterystycznym dla siebie dystansem. No cóż, od zawsze był wyluzowany.
W tym artykule: Mata oskarżony o posiadanie narkotyków Mata odpowiada na akt oskarżenia. Czyżby nie bardzo się przejął? Pamiętacie, jak 27 stycznia tego roku Mata został zatrzymany za posiadanie narkotyków? W ręce policji wpadł podczas rutynowej kontroli warszawskiej dzielnicy Mokotów, gdzie mieszka. Znaleziono przy nim wówczas 1,5 grama marihuany. Nieco mniej – przy jego koledze, z którym młody raper spędzał tamten wieczór. W konsekwencji obaj trafili do aresztu. Teraz Mata zobaczył akt oskarżenia w tej sprawie. Mata oskarżony o posiadanie narkotyków Przeciwko Macie, który po tamtym zajściu lubi mówić o sobie także Skute Bobo i właśnie pod tym pseudonimem zamierza działać na rzecz depenalizacji marihuany, został skierowany właśnie do sądu akt oskarżenia ze strony Prokuratury Rejonowej Warszawa-Mokotów. Zarzuty usłyszał zresztą także jego kolega. Jak można się spodziewać, zostali oskarżeni o posiadanie środków odurzających. Grozi za to kara do trzech lat pozbawienia wolności. „Michał M. został oskarżony o to, że posiadał środek odurzający w postaci ziela konopi innych niż włókniste, o łącznej wadze 1,45 grama netto” – informuje Prokuratura. Mata odpowiada na akt oskarżenia. Czyżby nie bardzo się przejął? Co na to Mata? Wygląda na to, że całą sprawę traktuje nie całkiem serio. Akt oskarżenia postanowił skomentować bowiem z charakterystycznym dla siebie poczuciem humoru. I zrobił to wczoraj na Twiterze. Jeśli prokura nie odwoła swoich słów, spotkamy się w sądzie – napisał z (zapewne trochę udawaną) butą. Jak więc się domyślacie, nie trzeba było czekać długo na pytanie ze strony fanów – A co powiedzieli?. Że widzimy się w sądzie – żartobliwie odpowiedział raper, tym samym dając do zrozumienia, że do całej tej sytuacji nie brak mu dystansu. Najpewniej korzysta z dobrodziejstw uspokajających (legalnych!) olejków CBD. Czy coś takiego. View oEmbed on the source website
Sąd Najwyższy w USA odbierze kobietom prawo do aborcji? Amy Schumer, Olivia Munn i inne gwiazdy protestują
Zamysł Sądu Najwyższego, by unieważnić obecne prawo aborcyjne w USA, wstrząsnął Ameryką. Przed gmachem SN trwają protesty, gwiazdy biją na alarm.
W tym artykule: Roe v. Wade Phoebe Bridgers o swojej aborcji Prawo do aborcji według Amy Schumer Tracee Ellis Ross po stronie praw reprodukcyjnych Mia Farrow ostrzega, że zakaz aborcji nie ratuje życia Olivia Munn o prawie do decydowania o własnym ciele Busy Phillips o konieczności wyrażenia sprzeciwu Roe v. Wade Bezprecedensowy przeciek spowodował istne trzęsienie ziemi w Ameryce. Portal Politico ujawnił, że Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych chce uchylić swoje orzeczenie sprzed blisko 50 lat, legalizujące przerywanie ciąży. Po tym, jak prezes amerykańskiego Sądu Najwyższego potwierdził autentyczność wyciekłego dokumentu, mającego na celu zniesienie obowiązującego prawa aborcyjnego, w Stanach rozpętała się burza. Przed gmachem SN zebrali się protestujący, swoje oburzenie wyrażają influencerzy, celebryci, gwiazdy. Decyzja jeszcze nie obowiązuje, ale w Ameryce rozpętała się burza – podobnie jak stało się to w latach 70. XX wieku w związku ze sprawą Roe v. Wade (Roe przeciwko Wade). Przypomnijmy: w 1969 roku ciężarna Norma McCorvey (występująca pod pseudonimem „Jane Roe”) zaskarżyła przepisy stanu Teksasu dotyczące aborcji jako niezgodne z konstytucją (pozew złożony został przeciwko prokuratorowi okręgowemu z Dallas – Henry’emu Wade’owi). 22 stycznia 1973 Sąd Najwyższy USA wydał wyrok obalający antyaborcyjne prawa Teksasu. Uznano wówczas, że każda kobieta ma prawo do dokonania aborcji i wynika to z praw do prywatności i wolności, gwarantowanych przez 14. poprawkę do konstytucji. Aborcja została uznana w USA za legalną przez cały okres ciąży, przy czym przyzwolono poszczególnym stanom na wprowadzenie ograniczeń w drugim i trzecim trymestrze. Zastrzeżono jednak, że w trzecim trymestrze stan musi dopuszczać przerwanie ciąży, gdy ta zagraża życiu lub zdrowiu matki. Tym prawem Amerykanki cieszyły się przez prawie pół wieku. Myśl o tym, że kobiety w USA mogą to prawo stracić, wywołała falę oburzenia. To nie jest kraj do rodzenia dzieci, czyli dlaczego potrzebujemy aborcji na żądanie [opinia] Bo każdy powód jest dobry, każda sytuacja inna. I koniec. I kropka. Niestety wiele osób sobie z tego nie zdaje sprawy. Przy okazji tragicznej śmierci 37-letniej Agnieszki z Częstochowy toczy się medialna dyskusja, czy i kto zawinił. Czy wyrok pseudotrybunału przyczynił się do jej śmierci? Czy lekarski błąd? Phoebe Bridgers o swojej aborcji Muzyczka nie tylko wyraziła konieczność podtrzymania obowiązujących przepisów aborcyjnych, ale również podzieliła się informacją, że w 2021 roku sama zdecydowała się na przerwanie ciąży. „Dokonałam aborcji w październiku zeszłego roku, kiedy byłam w trasie. Poszłam do Planned Parenthood (właściwie Planned Parenthood Federation of America – amerykańska organizacja non-profit działająca na rzecz praw reprodukcyjnych – przyp. red.), gdzie dali mi pigułkę aborcyjną. To było proste. Każdy zasługuje na takie prawo" - napisała. View oEmbed on the source website Prawo do aborcji według Amy Schumer Znana stand-uperka i komiczka, prywatnie mama trzylatka, wyraziła swoje oburzenie w krótkich żołnierskich słowach. „Won od naszych ciał!" – zakomunikowała na Instagramie, oznaczając w swoim poście m.in. Tish James, prokuratorkę generalną Nowego Jorku, walczącą z pomysłami ograniczania prawa aborcyjnego w Ameryce. Tracee Ellis Ross po stronie praw reprodukcyjnych Aktorka, którą z pewnością znacie z popularnego serialu „Czarno to widzę”, wielokrotnie już zabierała głos na temat praw reprodukcyjnych. Córka Diany Ross tym razem udostępniła na Instagramie nagłówek z „New York Timesa”, w opisie dodając tylko: „Nawet nie wiem, co powiedzieć”. Mia Farrow ostrzega, że zakaz aborcji nie ratuje życia Amerykańska aktorka, aktywistka i ambasadorka dobrej woli w swoim wpisie na Twitterze odwołała się do faktów. 77-letnia dziś laureatka Złotego Globu pamięta czasy, w których przerywanie ciąży była nielegalne i nie ma wątpliwości, że zakaz aborcji nie ratuje życie, ale może je zniszczyć. „Przymusowy poród? Nie do końca. Przeżyłam lata zakazu aborcji. Faktem jest, że zakaz nie zmniejsza liczby aborcji. Kobiety będą nadal dokonywać aborcji, której potrzebują. Tyle że te aborcje nie będą bezpieczne. Wiele, wiele kobiet i dziewcząt zostanie okaleczonych lub umrze" - podkreśliła gwiazda. View oEmbed on the source website Olivia Munn o prawie do decydowania o własnym ciele Hollywoodzka aktorka, która w ubiegłym roku urodziła synka, udostępniła na Twitterze mocny cytat mówiący o tym, że o ciele kobiety może decydować tylko ona sama. Powinniśmy uchwalić prawo dotyczące bicia serca kobiety: jeśli serce kobiety bije w jej ciele, nie możesz jej mówić, co ma robić ze swoim cholernym ciałem. Kropka. View oEmbed on the source website Busy Phillips o konieczności wyrażenia sprzeciwu Aktorka, którą możecie kojarzyć m.in. z filmu „Kobiety pragną bardziej” nie przebiera w słowach. W emocjonalnym wpisie na Instagramie gwiazda gwiazda serialu komediowego „Girls5eva” , niezwykle popularnego na programie Peacock, wzywa do działania: do wyrażania sprzeciwu, oburzenia, wściekłości. Zwraca uwagę, że zamysł unieważnienia orzeczenia w sprawie Roe v. Wade jest sprzeczne z wolą społeczeństwa i nie można pozwolić na to, by poddać się bez walki. #AniJednejWięcej: akcja solidarnościowa po śmierci ofiary zaostrzenia prawa antyaborcyjnego w Polsce. Jak wziąć udział? Nie żyje kobieta, której lekarze odmówili aborcji, choć były do tego przesłanki. Czekano aż płód obumrze, nie zważając na stan ciężarnej. Tak niestety wygląda zakaz aborcji w Polsce w praktyce. Kobiety są oburzone i przerażone. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/60/2024/10/25109b4d77ea961452d57473a95f4e091db12b77-7f39d74.jpeg" width="948" height="631" alt="#AniJednejWięcej: akcja solidarnościowa po śmierci ofiary zaostrzenia prawa antyaborcyjnego w Polsce. Jak wziąć udział?" title="#AniJednejWięcej: akcja solidarnościowa po śmierci ofiary zaostrzenia prawa antyaborcyjnego w Polsce. Jak wziąć udział?" /> -- W Glamour.pl na co dzień informujemy was o trendach, stylu życia, rozrywce. Jednak w tym trudnym czasie część redakcji pracuje nad treściami skupionymi wokół sytuacji w Ukrainie. TUTAJ dowiecie się, jak pomagać, sprawdzicie, gdzie trwają zbiórki i przeczytacie, co zrobić, żeby zachować równowagę psychiczną w tych trudnych okolicznościach.
Ordo Iuris: będzie sprawa przeciwko matce, która „dokonała nielegalnej aborcji”. Ich zdaniem „naruszyła dobra osobiste ojca dziecka”
Instytut Ordo Iuris wyjawił swoje plany na 2022 rok. Zgodnie z zapowiedziami, prawnicy organizacji będą reprezentować w sądzie „ojca dziecka nienarodzonego” przeciwko matce, która „dokonała nielegalnej aborcji”. Miało to naruszyć to „dobra osobiste ojca dziecka polegające choćby na prawie do życia rodzinnego”– czytamy na instagramowym profilu „Legalna Aborcja. Bez kompromisów”.
W tym artykule: Ordo Iuris nie ustaje w „afirmacji życia” Przeciwko matce, która „dokonała nielegalnej aborcji” Ordo Iuris nie ustaje w „afirmacji życia” Fundacja Instytut na rzecz Kultury Prawnej Ordo Iuris nie ustaje w „afirmacji życia” i walce o „ochronę jego obrońców”. Polska fundacja z siedzibą w Warszawie utworzona w 2013 roku przez Stowarzyszenie Instytut Edukacji Społecznej i Religijnej im. ks. Piotra Skargi wysłała na początku stycznia do swoich prenumeratorów newsletter, w którym przedstawiła założenia działań na bieżący rok. Jakie plany ma organizacja konserwatywnych prawników, stojąca między innymi za projektem ustawy bezwzględnie karzącej za aborcję? Wśród zapowiedzi jest m.in. opublikowanie poradnika dla osób działających w myśl założeń „pro-life” oraz przeciwstawienie się chęciom wdrożenia Europejskiej Karty Równości. Ta ostatnia, zdaniem Ordo Iuris, jest nie do przyjęcia, gdyż opiera się na „ideologii gender” i kwestionuje istnienie płci biologicznej. Ponadto organizacja informuje, że będzie reprezentować w sądzie „ojca dziecka nienarodzonego przeciwko matce, która „dokonała nielegalnej aborcji”. Sprawa ma być precedensowa - prawnicy będą próbowali udowodnić, że decyzja kobiety naruszyła „dobra osobiste ojca dziecka”. „Legalna aborcja bez kompromisów”: co jest w projekcie ustawy? Przeciwko matce, która „dokonała nielegalnej aborcji” Jak zwracają uwagę autorzy wpisu poświęconego temu zagadnieniu na instagramowym profilu „Legalna Aborcja. Bez kompromisów”, Ordo Iuris szuka wszelkich możliwych sposobów, by doprowadzić do sytuacji, w której kobiety będą musiały rodzić. W tym celu będą wykorzystywane luki w systemem prawnym. Nie mogą działać na podstawie przepisów kodeksu karnego, bo takich nie ma - poronienie samoistne lub wywołane do 22 t.c. nie jest w Polsce karalne. Osoba w ciąży może spontanicznie poronić lub sama wywołać poronienie. Obie te sytuacje są LEGALNE! Skoro jednak nie można ścigać kobiet za aborcję, jak chcą działać prawnicy Instytutu? Otóż zamierzą wytoczyć proces cywilny, „ponieważ katalog dóbr osobistych chronionych kodeksem cywilnym jest otwarty”. Fundamentaliści będą próbowali dowieść przed sądem, że „prawo do życia rodzinnego” jest dobrem osobistym ojca i że należy mu się ochrona prawna. Według ich tezy, mężczyzna przez sam fakt zapłodnienia nabywa prawo do życia rodzinnego z kobietą i dzieckiem, a aborcja mu je odbiera”. O tym, jak bardzo absurdalne jest to założenie, może świadczyć chociażby wypowiedź Michała Kubalskiego, radcy prawnego i naczelnika wydziału prawa rodzinnego w Zespole Prawa Cywilnego Biura RPO, która została przytoczona na Instagramie projektu ustawy obywatelskiej „Legalna Aborcja. Bez kompromisów”. Zgodnie z wyjaśnieniami specjalisty (z rozmowy z OKO.press) „o tym, czy i w którym momencie mężczyzna nabywa prawa do życia w rodzinie, zależy od okoliczności i rozstrzyga o tym niezawisły sąd”. Mężczyzna domniemując, że to on zapłodnił komórkę jajową, rości sobie prawo do życia rodzinnego z kobietą i zygotą/płodem? Brzmi dokładnie tak, jak można spodziewać się po Ordo Iuris” – podsumowują pomysł autorzy wpisu na instagramowym profilu „Legalna Aborcja. Bez kompromisów”.
Trybunał Konstytucyjny orzekł, że przepis Europejskiej Konwencji Praw Człowieka jest niezgodny z konstytucją
Trybunał Julii Przyłębskiej zawyrokował, że przepis Europejskiej Konwencji Praw Człowieka w zakresie, w jakim pozwala Europejskiemu Trybunałowi Praw Człowieka na ocenę legalności wyboru sędziów polskiego TK, jest niezgodny z konstytucją. Zdaniem posła KO, w ten sposób „Polska symbolicznie zerwała z prawami człowieka”.
W tym artykule: Trybunał Konstytucyjny uznał, że nie jest sądem Orzeczenie TK. Co oznacza? Trybunał Konstytucyjny uznał, że nie jest sądem Trybunał Konstytucyjny wydał wyrok w sprawie wniosku złożonego w lipcu przez prokuratora generalnego Zbigniewa Ziobrę. Zaskarżył on przepis Europejskiej Konwencji Praw Człowieka o prawie do sądu i sprawiedliwego procesu w zakresie, w jakim daje on Europejskiemu Trybunałowi Praw Człowieka w Strasburgu kompetencje do oceny legalności wyboru sędziów polskiego Trybunału, . Mówiąc najprościej, jak to możliwe, chodziło m.in. o ustalenie, w jakim zakresie pojęcie „sąd”, występujące w zaskarżonym przepisie, dotyczy TK. Trybunał rozpatrywał sprawę w pięcioosobowym składzie pod przewodnictwem Julii Przyłębskiej i zgodził się z prokuratorem generalnym. Stwierdził, że zaskarżony przepis jest zgodny z polską konstytucją - tyle, że TK nie jest sądem, a postępowanie przed nim nie jest postępowaniem sądowym. Oznacza to, Europejski Trybunał Prawa Człowieka nie może kwestionować orzeczeń polskiego Trybunału ani powoływania jego sędziów. Jak w serwisie Prawo.pl wyjaśnia korespondentka sądowa Katarzyna Żaczkiewicz-Zborska: „Wyrok ten ma znaczenie historyczne. A jego skutki będą daleko idące, nie tylko dotyczyć będą funkcjonowania Trybunału Konstytucyjnego”. Protest po wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Maja Ostaszewska przemówiła do polityków – „Czuję się Polką, Europejką, moją ojczyzną jest Polska w Europie” Wydarzenia w Polsce ponownie zmusiły ludzi do wyjścia na ulicę. W protestach pod hasłem „Zostajemy w UE” wzięły udział dziesiątki tysięcy osób. Sprawdź, jakie ważne słowa padły na placu Zamkowym w Warszawie! Orzeczenie TK. Co oznacza? Sędzia sprawozdający Wojciech Sych zaznaczył, że orzeczenie TK nie oznacza kwestionowania orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu. „Ten element umowy międzynarodowej wiążący Polskę nadal jest częścią krajowego porządku prawnego i może być postawą skarg składanych przez polskich obywateli do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka” – twierdził. Opozycja ma jednak poważne wątpliwości. „Polska symbolicznie zerwała z prawami człowieka”- w ten sposób orzeczenie TK skomentował poseł KO Arkadiusz Myrcha, z wykształcenia prawnik. I dodał: „Trybunał całkowicie bezprawnie uznał, że dla polskiego obywatela już nie jest sądem. To kim są osoby, które tam zasiadają w togach, zawieszają sobie na szyi łańcuch z godłem Rzeczpospolitej Polskiej, które roszczą sobie prawo do wydawania wyroków?”. W podobny sposób, jako „kolejny krok do dewastacji systemu ochrony praw człowieka”, oceniła wyrok posłanka KO Kamila Gasiuk-Pihowicz. „Zaczęło się od orzeczenia dotyczącego aborcji, które zbiera śmiertelne żniwo takie, jak śmierć Izabeli z Pszczyny, potem było podważanie europejskich traktatów i obecności Polski w Unii Europejskiej, a wczoraj dołożono do tego także kwestionowanie Europejskiej Konwencji Praw Człowieka” - podsumowała Gasiuk-Pihowicz.
Czy czeka nas zakaz rozwodów? Pojawił się niepokojący raport. Internautki komentują: „Nigdy nie wezmę ślubu!”
Rozwody są zbyt dużym kosztem dla Polski? Czy jest to powód, by ich zakazać? Brzmi jak pomysł rodem ze średniowiecza w XXI wieku? Owszem! Wyjaśniamy, o co chodzi.
Choć nie chciałabym nabijać popularności Ordo Iuris, to wymogi pisania do internetu są dość nieubłagane i musiałam skalać klawiaturę, zapisując nazwę tej międzynarodowej organizacji. Niestety, co jakiś czas wypływają na powierzchnie ich kolejne rewelacyjne pomysły mające na celu „przywrócenie naturalnego porządku” (cokolwiek to znaczy), takie jak karanie aborcji więzieniem, walka z edukacją seksualną, niedopuszczanie metody in-vitro itp. Członków (i członkinie!) tego radykalno-katolickiego zbioru fundamentalistów i fundamentalistek charakteryzuje przedziwna fiksacja na punkcie seksualności i cielesności innych ludzi. Ostatnio po raz kolejny głośno zrobiło się za ich sprawą o rozwodach i pomyśle ograniczenia dostępu do nich pod pretekstem…wysokich kosztów, jakie ponosi państwo polskie w związku z rozpadem związków małżeńskich. Powołana przez ową organizacje uczelnia Collegium Intermarium opublikowała niedawno raport pt. „Koszty rozpadu rodzin i małżeństw w Polsce”. I to w nim jest parę „kwiatków”, na które powinno się w zwrócić uwagę. Niektórzy mogą powiedzieć, że to przesada wyciągać tak daleko idące wnioski, że nie jest możliwe, by rozwody zostały zakazane. Jednak rozwój wypadków w naszym kraju (czy to dotyczący zakazu aborcji, pojawianie się „stref wolnych od LGBT”, projekty ustaw o karaniu za edukację seksualną i wiele innych) może jednak sprawiać, że można mieć uzasadnione obawy co do przyszłości rozwodów w Polsce. Zacznijmy najpierw od statystyk. GUS podaje, że w 2020 roku zawarto w Polsce 145 tysięcy małżeństw, czyli o około 38 tysięcy mniej niż w 2019. Może to oczywiście być jeden ze skutków pandemii COVID-19 i wynikającej z niej ograniczeń. Śmiem jednak twierdzić, że na taki rozwój sytuacji wpływ ma również zmiana w mentalności Polek i Polaków oraz ich (zwłaszcza tych młodych) do kościoła katolickiego w Polsce. Nie ma się w sumie czemu dziwić po tym, co ta instytucja wyczynia chociażby w sprawie ukrywania pedofil czy w stosunku do społeczności LGBTQ+. Główny Urząd Statystyczny podaje również, że w zeszłym roku ponad 50 tysięcy par rozwiodło się, a co więcej stale rośnie liczba dzieci ze związków pozamałżeńskich, które stanowią już ponad 25% wszystkich urodzonych bąbelków. Przy czym trzeba zaznaczyć, że GUS dysponuje twardymi danymi jedynie z 2019 roku, natomiast liczby z 2020 to na razie jedynie szacunki. Nie jestem w stanie pojąć, nawet w jednym procencie, czemu miałby służyć zakaz rozwodów. Sporo pomysłów znajdziemy oczywiście w owym raporcie, ale niestety nie tylko. Oprócz wspomnianego dokumentu, w styczniu zeszłego roku została zorganizowana debata „Czy czas zakazać rozwodów?”, zorganizowana przez ową organizację oraz katolicki magazyn Polonia Christiana. W opisie wydarzenia możemy przeczytać, że: Katechizm Kościoła Katolickiego stanowczo potępia rozwody, w uzasadnionych przypadkach dopuszczając co najwyżej separację. Jednakże ogromna większość tych, którzy nie widzą w danym momencie możliwości życia pod jednym dachem ze współmałżonkiem, wybiera drogę na skróty. Oto jeden z najbardziej jaskrawych przykładów rozziewu pomiędzy statystykami liczby ochrzczonych a konsekwencjami wynikającymi z wymagań wiary katolickiej. Dlaczego w kwestii tak zasadniczej – dotyczącej zarówno zbawienia wiecznego, jak i doczesnego szczęścia – poddajemy się tak łatwo? A może nadszedł czas, aby w końcu zakazać rozwodów? Wracając jedna do raportu to robi on wrażenie. Może akurat w moim przypadki nie takie, jak zakładali autorzy, ale they got my attention. Już na wstępie podoba mi się właściwie wprost powiedziane, że dzieci trzeba rodzić – a wiadomo, że tylko w małżeństwie zawartym w kościele mogą być te dzieci, bo inne się nie liczą – bo gospodarka, potęga, silne państwo etc. Co więcej, według teorii zapisanych w raporcie to rodzina, a nie jednostka stanowi podstawową komórkę społeczeństwa, to właśnie ona jest źródłem bezpieczeństwa i stabilności, również w sensie ekonomicznym. „Nie chcesz mieć dzieci? Jeszcze ci się zmieni!”, czyli czego nie mówić dziewczynom, które nie chcą mieć dzieci Czego nie powinno się mówić dziewczynom, które nie chcą mieć dzieci? Dlaczego wciąż o ciążę i dzieci pytamy niemal wyłącznie kobiety i nie rozumiemy tego czy też nie dowierzamy, że nie wszystkie z nas marzą o roli matki? Czy bezdzietność stanie się w końcu społecznie akceptowanym wyborem? Przyznam, że nawet nie wiem, od czego zacząć. Idąc tym tropem, osoby w nieformalnych związkach, samotne matki z dziećmi, samotni ojcowie, osoby starsze po stracie partnera/partnerki, czy po prostu single, o osobach LGBTQ+ już nawet nie wspominając (bo przecież takie nie istnieją, istnieje ideologia), to wszystko ludzie, którzy nie doświadczają bezpieczeństwa, stabilności, a do tego są samotni i nieszczęśliwi, a co więcej wymagają szczególnego wsparcia państwa. No po prostu gorsi, niespełnieni i stanowiący ciężar. Dalej możemy przeczytać o ofiarach rozwodów i tych, którzy nie posiadają stabilnych relacji rodzinnych. A także o tym, że złe relacje małżeńskie i w konsekwencji rozwody przyczyniają się do zwiększonego ryzyka pojawiania się problemów psychicznych u rozwodzących się małżonków i jeszcze silniej wpływają na stan psychiczny dzieci. Twórcy i twórczynie raportu „powołują się” na wielu autorów, którzy twierdzą, że negatywne skutki zdrowotne i stres wywołane przez rozwód mogą być bardziej szkodliwe dla dziecka niż śmierć jednego z rodziców. Czyli jeżeli ojciec bije matkę na oczach dziecka, to lepiej, żeby ona na tych oczach umarła, niż rozwiodła się z mężem przemocowcem. Abstrahując już od tego, jak bardzo ten raport jest wykluczający, bo ukierunkowany jedynie na klasycznie pojmowaną definicję rodziny (hetero i najlepiej 2+2). Jest on również po prostu niebezpieczny, bo z góry zakłada, że ludzie dzielą się na lepszych i gorszych. Przy czym tych definiowanych jako „gorszych” w ogóle wyklucza. Po pierwsze nie ma czegoś takiego jak jeden właściwy model rodziny. Nie można też pomijać ogromnej części społeczeństwa tylko dlatego, że nie pasuje do określonej z grupy. Świat jest kolorowy i ludzie, których codziennie spotykamy na swojej drodze są po prostu różni. Aż ciężko mi pisać takie oczywiste oczywistości, ale na szczęście coraz częściej ludzie decydują się na życie na swoich zasadach, tworząc związki odbiegające od „normy” i nie podążają wytyczonymi ścieżkami, zdając sobie sprawę, że dla każdego szczęście znaczy co innego. Jak widać jednak są osoby, które chciałyby wsadzić wszystkich w jeden schemat życia, według nich jedyny słuszny, a resztę odsiać. Autorzy raportu przekonują również, że o wiele lepszym rozwiązaniem jest rozwój mediacji i terapii małżeńskich od samych rozwodów. Nie zdziwiłabym się, gdyby ten pomysł ewoluował do przymusowych praktyk, ale czas pokaże. To w ogóle świetny pomysł dla ludzi żyjących w domach pełnych przemocy fizycznej, jak i ekonomicznej. Niestety mediacje – zwłaszcza te długotrwałe – stanowią ogromne obciążenie psychiczne dla doświadczających przemocy. Osoby, których to dotyka ze strony partnera/partnerki (a także rodzica), powinny być natychmiast otoczone odpowiednią opieką z możliwością absolutnej izolacji od przemocowego człowieka. Pomysł mediacji to nie tylko wystawianie ofiar na ogromny stres, ale także okazja na złagodzenie kary dla sprawcy. Do tego dochodzi zaproponowana przymusowa separacja, która miałaby skłaniać do refleksji nad rozwodem. W raporcie znajdziemy także rekomendacje, aby postawić na rozwój, profesjonalizację i upowszechnianie praktyk mających na celu przygotowanie do sakramentu małżeństwa. Znając zainteresowania autorów dokumentu, śmiało można przyjąć, że chodzi o nauki w duchu kościoła katolickiego, czyli te raczej średnio progresywne i niepozostawiające pola do dyskusji. Według organizacji takie działania mogą sprzyjać spadkowi ilości rozwodów. Leczenie niepłodności usunięte z Narodowego Programu Zdrowia Liczba urodzeń w naszym kraju z roku na rok spada a społeczeństwo się starzeje. Mimo tego rząd nie zachęca nas do rodzenia – słaba opieka okołoporodowa czy zaostrzenie zakazu aborcji sprawiają, że Polki i Polacy coraz rzadziej decydują się na dzieci. W dodatku teraz osoby, które borykają się z niepłodnością, nie będą mogły liczyć na państwowe wsparcie, ponieważ cele operacyjne w Narodowym Programie Zdrowia na lata 2021-2025 nie zawierają dotychczas realizowanego punktu, czyli poprawy zdrowia prokreacyjnego. Chciałabym móc napisać, że rozumiem różne poglądy, a przynajmniej akceptuję, że można mieć inne przekonania. Ale nie wtedy, kiedy te przekonania próbuje się narzucić wszystkim, ograniczyć cudzą wolność. I tak, jak nie pojmuję zakazu aborcji i tego, co się wyprawia w naszym kraju w kontekście ludzkiej seksualności, praw reprodukcyjnych, praw mniejszości etc., tak samo debata nad rozwodami i teoretycznym ich zakazem jest dla mnie niezrozumiała. Również argument, że kiedyś to się pracowało nad związkami, a teraz to już tylko wymienia partnerów na nowych przy byle kryzysie, do mnie nie przemawia. Śmiem twierdzić, że to osławione „pracowanie nad związkiem” to w wielu przypadkach było zwyczajne odpuszczanie. W dzisiejszych czasach, kiedy małżeństwo nie jest jedyną przepustką do opuszczenia domu rodzinnego i gwarancją zabezpieczenia finansowego dla kobiety, pozostawanie w związku, który nie spełnia oczekiwań dla samego bycia w nim jest zbyteczne. Warto też przypomnieć autorom antyrozwodowych pomysłów, że istnieje złota zasada – im bardziej się czegoś zabrania, tym bardziej jest to pożądane. W przypadku rozwodów może to zadziałać nieco inaczej, chociaż na podobnej zasadzie – spadanie zapewne liczba zawieranych małżeństw. Na koniec tego newsa mam tylko jeden krótki komunikat podsumowujący. Zapewne nie trafi on do osób, do których powinien, ale nadzieja umiera ostatnia. Weźcie się wszyscy odczepcie i dajcie ludziom żyć. Niech każdy we własnym sumieniu podejmuje decyzje dotyczące swojej osoby i ewentualnego partnera/partnerki. Świat nie jest czarno-biały, a każdy ma prawo do wolności, szacunku i miłości.
Glamour Girlboss Podcast: Joanna Parafianowicz radzi, jak się bronić przed mobbingiem w pracy
Posłuchaj nowego odcinka podcastu Glamour Girlboss, w którym adwokatka i mediatorka Joanna Parafianowicz odpowiada na najważniejsze pytania związane z mobbingiem!
W nowym odcinku Glamour Girlboss Podcast goszczę Joannę Parafianowicz, którą możesz kojarzyć z mediów społecznościowych jako Panią od Pokoju. Z adwokatką, mediatorką i autorką książki „Jeżeli chodzi o prawo,to mogę doczytać” rozmawiamy o jej karierze i aktywności w mediach społecznościowych, a także poruszamy ważny, a zarazem bardzo trudny temat mobbingu w miejscu pracy. Czym właściwie jest mobbing? Jak się przed nim bronić i co zrobić, gdy padnie się jego ofiarą? Posłuchaj nowego odcinka podcastu Glamour Girlboss na Glamour.pl albo na platformie streamingowej Spotify. Glamour Girlboss Podcast: Kasia Borkowska zdradza, jak wygląda praca w branży PR W nowym odcinku podcastu Glamour Girlboss rozmawiam z Kasią Borkowską, która od kilku lat zajmuje się PR-em i dba o wizerunek polskich marek, jak również osób publicznych. Jak wygląda jej praca na co dzień? Posłuchaj nowego odcinka Glamour Girlboss Podcast z Joanną Parafianowicz:
Ojcowie zobowiązani do pokrycia połowy kosztów ciąży. Nowe prawo ma wspierać ciężarne osoby
W amerykańskim stanie Utah według nowych przepisów prawnych biologiczni ojcowie będą zobowiązani do pokrycia połowy kosztów ciąży. Ma nieść korzyści według pomysłodawców, choć ustawa budzi też kontrowersje.
Kika dni temu świat obiegła informacja, że Utah będzie pierwszym stanem w USA, które za pośrednictwem przepisów prawnych zapewni osobom ciąży wsparcie ze strony biologicznego ojca. Warto zauważyć, że choćby takie stany jak Wisconsin czy Nowy Jork mają już zasady, dzięki którym można wyegzekwować od ojców wsparcie finansowe. Jak jednak miałoby to wyglądać w Utah? Biologiczny ojciec dziecka miałby partycypować w kosztach ponoszonych w trakcie ciąży, m.in. dokładać się do składek na ubezpieczenie zdrowotne czy do innych kosztów związanych z szeroko pojętą opieką medyczną w okresie prenatalnym. W przypadku, gdy są wątpliwości co do ojcostwa, wsparcie finansowe byłoby wstrzymane do czasu wyjaśnienia sprawy. Ojciec miałby też ponosić część opłat za aborcję, jeśli byłaby ona konieczna, aby ratować życie osoby w ciąży lub ciąża byłaby wynikiem gwałtu. Oczywiście tego typu rozwiązania wydają się dobrym pomysłem, jednak niekoniecznie wszelkie intencje, które za nimi stoją. Chodzi mianowicie o zmniejszenie liczby aborcji, co podkreślał republikanin Brady Brammer, który optował za nową ustawą. Nazwała ją jednym ze sposobów chronienia życia. Oczywiście na część z nich osoby w ciąży decydują się z przyczyn ekonomicznych, jednak nie dlatego, że koszty ciąży są wysokie, lecz przede wszystkim tego, że wychowanie dziecka wiąże się z dużymi nakładami finansowymi, na które wielu osób zwyczajnie nie stać. Rzeczniczka sieci Planned Parenthood, Katrina Barker, zabrała głos w sprawie nowych przepisów w Utah. Z jednej strony przyznała, że nowa ​​ustawa rzeczywiście może zapewnić kobietom w ciąży większe wsparcie finansowe. Z drugiej jednak według niej są lepsze sposoby pomocy i nie można zastępować w ten sposób innych koniecznych rozwiązań, jak zapewnienie dostępu do pomocy medycznej, edukacji seksualnej, antykoncepcji czy płatnego urlopu macierzyńskiego. Dodajmy, że w Utah w zeszłym roku zaostrzono prawo aborcyjne. Gdyby Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych uchylił orzeczenie o legalności aborcji w całym kraju (obowiązuje od 1973 roku po słynnej sprawie Roe vs Wade), to w Utah aborcja byłaby nielegalna z wyjątkami: kiedy ciąża jest wynikiem gwałtu lub kazirodztwa czy zagraża życiu matki. MY BODY, MY CHOICE? O tym, jak mężczyźni odbierają nam prawo do decydowania o sobie a dystopia Margaret Atwood spełnia się na naszych oczach
Zakaz i co dalej. Adwokatka komentuje, co zmieniło się po zaostrzeniu prawa antyaborcyjnego
„Niezgoda na zaostrzenie ustawy antyaborcyjnej łączy przeróżne środowiska. To początek nowej dyskusji na temat aborcji” – mówi adwokatka Sylwia Gregorczyk-Abram. Pytamy ją o to, co zmieniło się po publikacji wyroku.
Trybunał Konstytucyjny orzekł, że przepis pozwalający na przerwanie ciąży, gdy badania prenatalne lub inne przesłanki medyczne wskazują na duże prawdopodobieństwo ciężkiego i nieodwracalnego upośledzenia płodu albo nieuleczalnej choroby, jest sprzeczny z konstytucją. W styczniu opublikowano uzasadnienie wyroku i w końcu sam wyrok. Co to zmieniło? Uzasadnienie z prawnego punktu widzenia nie wpływa na treść orzeczenia. Najpierw ogłoszono wyrok, potem bardzo długo czekaliśmy na opublikowanie orzeczenia, i tego samego dnia pojawiło się uzasadnienie. Interpretacja strony rządowej była taka, że należało tak zrobić, ale co do zasady wszystkie wyroki Trybunału Konstytucyjnego publikuje się niezwłocznie. Zakładam, że na opóźnienie publikacji miały wpływ kwestie polityczne oraz reakcja społeczeństwa na uznanie, że przerywanie ciąży ze względów embriopatologicznych jest sprzeczne z polską konstytucją. Możliwe, że ta zwłoka miała też związek, z przygotowywaniem gruntu do ewentualnych zmian w przyszłości. Nie wykluczam takiego scenariusza, że pojawi się jakiś projekt z prawej strony sceny politycznej, który będzie próbą rozwiązania problemu – może wróci przesłanka do usuwania ciąży z powodu nieuleczalnych wad płodu, ale o tym będzie wtedy decydowało pięciu wąsatych panów w dwóch komisjach. Czyli tak naprawdę nic się nie zmieni. W Polsce w 2018 roku odbyło się oficjalnie 1100 zabiegów usunięcia płodu, w tym z powodów embriopatologicznych usunięto 1074 ciąże. Dzisiaj można usunąć płód, o ile zagraża on życiu kobiety w ciąży. Ale kto będzie to stwierdzał? Do tej pory aborcję można było w Polsce przeprowadzić, jeżeli w grę wchodziły trzy przesłanki – ciąża była wynikiem przestępstwa, płód miał ciężkie i nieodwracalne wady, istniało zagrożenie dla zdrowia lub życia kobiety w ciąży. I teraz tak – nie ma skutecznego mechanizmu weryfikującego w tym ostatnim przypadku. Oczywiście wcześniej stwierdzał to lekarz prowadzący ciążę albo inny specjalista, ale przecież zagrożenie dla życia lub zdrowia kobiety można też rozważać w aspekcie psychicznym. Rozumiemy to tak, że grożąca kobiecie depresja, myśli samobójcze również wchodzą w tę przesłankę zagrożenia dla życia lub zdrowia i wtedy mógłby to stwierdzić lekarz psychiatra, i dać takie zaświadczenie lekarzowi prowadzącemu ciążę, który mógłby wykonać zabieg. Najgorsze jest to, że poruszamy się w strefie domysłów, interpretacji i nie mam wątpliwości co do tego, że lekarze w Polsce będą się teraz bardzo, bardzo bali wykonywania zabiegów przerywania ciąży, nawet w przypadku zagrożenia dla zdrowia lub życia kobiety. Pamiętamy przecież sprawę Alicji Tysiąc, w przypadku której wskazaniem do aborcji było to, że groziła jej ślepota. I nie zgodzono się na usunięcie ciąży. W Polsce zawsze było bardzo trudno korzystać z tej przesłanki. I tak, ona technicznie została, ale już wiemy, że uzasadnienie jej będzie karkołomne. Lekarze mają dzisiaj podstawy do tego, żeby się bać i odmawiać zabiegu, nawet jeżeli wiedzą, że życie kobiety w ciąży jest zagrożone? Konsekwencje, które grożą lekarzom, pielęgniarkom, które by im pomagały, personelowi medycznemu asystującemu w zabiegu to do trzech lat pozbawienia wolności. Do tego dochodzą konsekwencje dyscyplinarne, czyli np. zawieszenie prawa do wykonywania zawodu, kara finansowa. Lekarze będą się bać. Wyobrażam sobie taką sytuację,w której lekarz decyduje o terminacji ciąży ze względu na zagrożenie zdrowia i życia kobiety, wszczynane jest postępowanie karne i dyscyplinarne weryfikujące jego decyzję. W tym czasie, a może to trwać latami, może on być zawieszony w wykonywaniu zawodu. Ryzyko jest bardzo duże. Lekarze, którzy wypowiadają się w mediach, mówią wprost, że nikt nie będzie chciał brać na siebie tego ryzyka. I chociaż pozostała taka przesłanka do terminacji ciąży, to lekarze już odsyłają kobiety, które miały zaplanowane zabiegi, robili to już w październiku, jeszcze zanim orzeczenie zostało opublikowane. Jeżeli kobieta sama przerywa ciążę, to nie grożą jej konsekwencje karne, ale jeśli jej partner kupi jej tabletki aborcyjne, może być skazany za pomocnictwo... Gdyby udzielił jej jakiegokolwiek innego wsparcia w tym zakresie, również może być za nie skazany. Kodeks karny w Polsce bardzo szeroko to pomocnictwo w przestępstwie interpretuje. Jeżeli nawet zabieg zostanie wykonany za granicą, a do pomocnictwa doszło w Polsce, nadal jest ono karalne. Wsparcie, rada, również jest pomocnictwem. Kara za nie wynosi do trzech lat pozbawienia wolności. Efekt będzie taki, że przestaniemy zachodzić w ciążę i rodzić dzieci. Kobiety w Polsce będą się bały zachodzić w ciążę, bo nie chcą być torturowane, zmuszane do heroizmu, bohaterstwa i traum na całe życie. Myślę, że to już zaczyna się obracać przeciwko rządzącym, bo skala protestów, największych od 2017 roku, pokazała, że niezgoda na zaostrzenie ustawy antyaborcyjnej łączy przeróżne środowiska. To obrazuje nie tylko, jak ważny społecznie jest ten temat, lecz także, jak wielka jest skala krzywd wywołanych zabraniem przesłanki embriopatologicznej. Część środowisk konserwatywnych również uznała to za torturę. Jesteśmy na początku nowej dyskusji na temat aborcji. Myślę, że strona rządząca pracuje nad jakimś pseudokompromisowym rozwiązaniem, i dopuszczeniem aborcji w określonych przypadkach. Ale w jakiej formie zostanie to przedstawione oraz zrealizowane, nie mam dzisiaj pojęcia. EKSPERTKA: Sylwia Gregorczyk-Abram Adwokatka. Specjalizuje się w postępowaniach sądowych, prawie cywilnym i karnym. Jest współtwórczynią inicjatywy obywatelskiej „Wolne Sądy” oraz członkinią zarządu Stowarzyszenia im. Profesora Zbigniewa Hołdy. Artykuł ukazał się pierwotnie w marcowym wydaniu magazynu Glamour (nr 3/2021) dostępnym na stronie kultowy.pl.
Jakub Żulczyk oskarżony o znieważenie Andrzeja Dudy. Pisarz poinformował na Facebooku, że grozi mu do 3 lat więzienia
Autor bestsellerowej powieści „Ślepnąc od świateł”, znany ze swoich ciętych wpisów w mediach społecznościowych, w tym krytykujących PiS, poinformował, że został oskarżony o znieważenie Andrzeja Dudy. O wszystkim dowiedział się z jednego portali internetowych.
Wczoraj wieczorem pisarz Jakub Żulczyk poinformował za pośrednictwem swojego konta na Facebooku, że Prokuratura Rejonowa Warszawa Śródmieście Północ skierowała do Sądu Okręgowego Warszawa akt oskarżenia przeciwko niemu z artykułu 135 kodeksu karnego, czyli znieważenia głowy Państwa. Chodzi o facebookowy wpis Żulczyka odnoszący się do wyborów w USA, w którym napisał, że „Andrzej Duda jest debilem”. Pisarz był obruszony, że prezydent Polski nie pogratulował Joe Bidenowi zwycięstwa, a jedynie udanej kampanii wyborczej. Jakubowi Żulczykowi grozi do 3 lat więzienia za wpis o Dudzie Istotne jest, że pisarz i jego pełnomocnik dowiedzieli się o sprawie nie w sposób oficjalny, ale z portalu wPolityce. Prawdopodobnie sprawa jest zapoczątkowana z inicjatywy osoby prywatnej. Co istotne, pisarzowi grozi za znieważenie głowy państwa do 3 lat pozbawienia wolności. Jestem, podejrzewam, pierwszym od bardzo dawna pisarzem w tym kraju, który stanie przed sądem za to, co napisał - skomentował na Facebooku sprawę Żulczyk. Generalnie jednak pisarz dodał również, że nie zamierza ustosunkowywać się do tego, czy wysuwane wobec niego zarzuty są słuszne, czy nie. Dziś jednak Jakub Żulczyk postanowił jeszcze dodać jeden komentarz do całej sprawy. Mianowicie odniósł się do tego, że za codzienne prześladowania osób LGBT, które mają miejsce w naszym kraju, nikt nie odpowiada przed sądem. „13 czerwca 2020 roku ubiegający się o reelekcję Andrzej Duda, na spotkaniu z wyborcami w Brzegu, wypowiedział słynne już zdanie "LGBT to nie ludzie, to ideologia" - odczłowieczając przy tym w paskudny sposób miliony Polaków, którzy na co dzień i tak narażeni są w Polsce na przemoc, fizyczną i werbalną, oraz pozbawieni wielu praw człowieka, takich jak prawo do zalegalizowania związku, wspólnego rozliczania podatków, dostępu do informacji o stanie zdrowia partnera, etc. Pobicia i napaści na osoby LGBT są w Polsce na porządku dziennym. Jak dotąd, żadna prokuratura nie wystosowała przeciwko prezydentowi Dudzie żadnego aktu oskarżenia.”
Jest decyzja w sprawie ustawy antyaborcyjnej. Co dalej z projektem Godek?
Sejm podjął decyzję w sprawie projektu Kai Godek „Zatrzymaj aborcję”. Jakie były wyniki głosowania posłów i co dalej z projektem?
Sejm podjął decyzję w sprawie projektu Kai Godek „Zatrzymaj aborcję” Od kilku dni Polki żyły w niepewności. Mimo, że kilkukrotnie protestowały już przeciwko niemu, do Sejmu wrócił projekt zaostrzenia ustawy antyaborcyjnej, który zakazuje aborcji w przypadku uszkodzenia płodu i zagrożenia jego płodu. (Ponowne) pierwsze czytanie projektu „Zatrzymaj aborcję” zainicjowanego przez Kaję Godek odbyło się w środę, 15 kwietnia 2020 roku. Ponieważ jednak odbywało się w godzinach wieczornych, zadecydowano o przerwie w obradach Sejmu i dopiero dziś, tj. w czwartek 16 kwietnia przeprowadzono głosowanie w jego sprawie. Jaką decyzję podjęto? Projekt Kai Godek „Zatrzymaj aborcję” trafił do komisji Projekt nie został całkowicie odrzucony, na co liczyło wiele kobiet – za jego odrzuceniem głosowało 187 posłów, przeciw – 254, a od głosu wstrzymało się 10. Na szczęście nie został też skierowany do drugiego czytania (głosowało za tym 68. posłów, podczas gdy 375. było przeciw, a 7 się wstrzymało). Tym samym decyzją posłów projekt Godek trafił do komisji polityki społecznej i rodziny, co potocznie można nazwać „sejmową zamrażarką”. No cóż, to wiadomość i dobra i zła. Bo choć projekt nie przeszedł do drugiego czytania, zapewne za jakiś czas powróci. I znów ulice zapełnią się transparentami „I Can't Believe I Still Have To Protest This Fucking Shit”... Jakie jest obecne prawo w sprawie aborcji? Gdyby projekt Godek przeszedł, Polki byłyby zmuszone do rodzenia martwych lub zdeformowanych płodów. Według obecnej Ustawy o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży, obowiązującej od 1993 roku, aborcja w powyższych przypadkach jest legalna. Podobnie jak w przypadku zagrożenia życia matki, a także w przypadku ciąży z gwałtu. W dwóch pierwszych przypadkach dopuszcza się ją aż do osiągnięcia przez płód zdolności do samodzielnego życia poza organizmem matki, w przypadku gwałtu – jeśli od początku ciąży nie upłynęło więcej niż 12 tygodni. Nastolatka w Górowie Iławeckim przerwała ciążę. Aborcyjny Dream Team: przerwanie własnej ciąży jest legalne >>>
Planujecie ślub kościelny? Musicie przygotować się na te zmiany
Zmieniają się przepisy dotyczące przygotowań do ślubu kościelnego. Jak przygotować się do ślubu kościelnego w 2020 roku i jakie dokumenty są wymagane? Rozwiewamy wątpliwości.
Nowe przepisy dotyczące ślubu kościelnego! Jak teraz przygotować się do sakramentu małżeństwa? W 2020 roku planujecie ślub i sakramentalne „tak” chcecie wypowiedzieć przed ołtarzem? Podpowiadamy, jak przygotować się do ślubu kościelnego. Zwłaszcza, że w połowie roku czekają nas zmiany – od 1 czerwca 2020 roku będą obowiązywać nowe zasady przygotowań do sakramentu małżeństwa. Co się zmieni? Przede wszystkim przyszli małżonkowie będą musieli podpisać nowy protokół przedślubny, który będzie gwarancją, że decyzję o wstąpieniu w związek małżeński podejmują z własnej woli, świadomie i odpowiedzialnie. Zmiany będą dotyczyć głównie sposobu spisywania protokołu przedmałżeńskiego przez księży. Dotychczas była to czysta formalność –teraz spisywanie dokumentu, które zwyczajowo odbywa się w kancelarii parafialne, ma być „spotkaniem duszpasterskim, podczas którego ksiądz wprowadza młodych w to, co się będzie działo”, wyjaśni, czym dokładnie jest sakrament małżeństwa i przygotowuje młodych do tego wydarzenia”. Wagę podejmowanej decyzji ma podkreślić przysięga, którą przyszli małżonkowie będą musieli złożyć na początku takiego spotkania. Każda ze stron będzie musiała odpowiedzieć na pytania, które mają na celu wykluczyć jakiekolwiek przeszkody dla zawarcia związku małżeńskiego. Pytań jest więcej niż dotychczas, ujednolicony został także wzór formularza. Disney wypuści kolekcję sukien ślubnych inspirowanych waszymi ulubionymi księżniczkami >>> Jak przygotować się do ślubu kościelnego w 2020 roku? Jakie dokumenty są wymagane, by wziąć ślub kościelny? Jakie jeszcze dokumenty oprócz nowego protokołu przedślubnego będą potrzebne do wzięcia ślubu kościelnego? Tu zmian nie będzie. Przyszli małżonkowie, chcąc wziąć ślub kościelny, muszą dostarczyć do wybranej parafii: akty chrztu, akty bierzmowania, dowody osobiste, dokument o odbytych naukach przedmałżeńskich, a także dokument z Urzędu Stanu Cywilnego, stwierdzający brak przeszkód do zawarcia związku cywilnego. Na której ręce nosi się obrączkę? >>>
Sklepy nie będą już marnować żywności. Oddadzą ją potrzebującym albo... zapłacą karę
Nowy zapis ustawy o przeciwdziałaniu marnowania żywności. Od 1 marca sklepy będą zobowiązane, by niesprzedaną żywność oddać potrzebującym. W przeciwnym razie zapłacą karę.
Sklepy nie będą już marnować żywności. Nowy zapis ustawy zobowiązuje je do przekazania jej potrzebującym Zastanawialiście się kiedyś, ile jedzenia marnuje się w supermarketach, jeśli nie zostanie sprzedane? Nie jesteście jedyni. Stąd właśnie nowy zapis ustawy o przeciwdziałaniu marnowania żywności, zgodnie z którym od 1 marca 2020 roku sklepy zobowiązane są niesprzedane, a wciąż nadające się do jedzenia produkty przekazać potrzebującym. A konkretnie podpisać umowę z wybraną organizacją pozarządową, która przekaże jedzenie we właściwe ręce. Przepis dotyczy na razie placówek o powierzchni powyżej 400 m2, z czasem ma być jednak rozszerzony o mniejsze obiekty. Robisz zakupy online? Zanim zwrócisz ubrania, zastanów się dwa razy. Zdziwisz się, dlaczego >>> Dla sklepów, które pomimo podpisanej z organizacją pozarządową umowy, wciąż będą wyrzucać jedzenie, przewidziane są kary finansowe. Za każdy kilogram zmarnowanego jedzenia sklep będzie musiał zapłacić 10 groszy na rzecz organizacji partnerskiej. Jeśli zaś sklep unikać będzie podpisania umowy w ogóle, nie dość, że zapłaci za każdy kilogram wyrzuconego jedzenia, to jeszcze poniesie karę finansową w wysokości 5 tysięcy złotych. W tym przypadku jednak pieniądze trafią na konto wojewódzkiego funduszu ochrony środowiska i gospodarki wodnej. W praktyce może oznaczać to także, że super- i hipermarkety chętniej niż dotychczas organizować będą wyprzedaże produktów z krótką datą ważności, w tym niesprzedanych przez kilka dni warzyw i owoców, mięsa czy ryb (podobną inicjatywę w ramach projektu „Kupuję, nie marnuję” w życie wprowadził już choćby Lidl). Wszystkim powinno wyjść więc to na dobre. Podoba wam się ten pomysł? Carrefour wprowadza bawełniane woreczki zamiast plastikowych toreb. To w nie zapakujecie owoce i warzywa >>>
Zmiany w płatności kartą. PIN podamy nawet przy kwocie mniejszej niż 50 złotych
Płatność kartą nie będzie już taka szybka jak dotychczas. Teraz częściej będziemy musieli wpisywać PIN!
Banki jeszcze bardziej restrykcyjnie będą podchodzić do kwestii bezpieczeństwa swoich klientów. Od połowy września zaczną obowiązywać nas wytyczne europejskiej dyrektywy o usługach płatniczych (PSD2). Zobowiązują one banki do zapewnienia większej kontroli dla transakcji zbliżeniowych z wykorzystaniem kart płatniczych. Klienci będą zmuszeni podać PIN przy piątej z rzędu płatności zbliżeniowej kartą, niezależnie od jej wartości. Następnie licznik transakcji wyzeruje się, a my przez kolejne cztery razy będziemy mogli płacić kartą bez dodatkowej autoryzacji. Zmian jest jednak jeszcze więcej. Zmiany w płatności kartą - na co musimy się przygotować? Maksymalna kwota pojedynczej transakcji, jaką zapłacimy bezstykowo, będzie wynosić 50 euro, czyli ok. 210 złotych. Suma transakcji następujących po sobie nie będzie mogła z kolei przekroczyć 150 euro, ok. 640 złotych. Natomiast, nie będzie to dotyczyć usług związanych z parkowaniem i płatnościami na autostradach. Pojawiły się również doniesienia o zmianie wysokości kwoty, która przy płaceniu zbliżeniowo, wymagałaby wpisania kodu PIN. Zakładano, że limit z 50 na 100 zł uda się zmienić jeszcze w tym roku, ale najprawdopodobniej stanie się to dopiero w drugim kwartale 2020 roku. Banki tłumaczą, że nie chcą wprowadzać zbyt wielu nowych przepisów jednocześnie. Sejm uchwalił ustawę o niemarnowaniu żywności!>>> Wdrożenie dyrektywy, wymusi na bankach szereg zmian dotyczących bezpieczeństwa. Będą one musiały przewidzieć sytuacje, w których np. podczas logowania będzie potrzebne dodatkowe uwierzytelnienie- możemy zostać poproszeni mi.in o użycie czytnika linii papilarnych w naszych smartfonach. Celem zmian poza zwiększeniem bezpieczeństwa, jest również zmniejszenie ilości transakcji z użyciem kart płatniczych. Nowe zasady zostaną wprowadzone w życie do 14 września b.r.