Glamour
type: channel
link: https://www.glamour.pl
date: 2026-06-25T10:31:07.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Twój były zawiesił poprzeczkę bardzo wysoko? Przez ten jeden psychologiczny trik nowi znajomi wydają się potwornie nudni
items: Zespół Clérambaulta bywa niebezpieczny. Zwykłe spojrzenie lub przypadkowy gest urasta do rangi dowodu na „ukryte uczucie”
items: Jedno wspomnienie o jego byłej i nagle czujesz się zagrożona lub „zdradzona”? Tak wygląda retroaktywna zazdrość
items: Rani cię, przeprasza, znów jest pięknie, a potem wszystko zaczyna się od nowa? To nie miłość, to więź traumatyczna
items: Kłótnia z partnerem dawno się skończyła, a ty nadal ją analizujesz? Sprawdź, co może za tym stać
items: W związku ciągle pocieszasz, ratujesz, ogarniasz? To może być coś więcej, niż zwykła troska...
items: Tęsknisz za bliskością, a kiedy partner podchodzi za blisko, masz ochotę się odsunąć. Tkwisz w dylemacie jeża
items: Glimmery to nowy trend, który warto znać. Uspokajają układ nerwowy i dają uczucie ukojenia
items: Heteropesymizm to nie moda, to sposób myślenia na miarę naszych czasów. Coraz więcej kobiet go doświadcza
items: Jak zdobyć sympatię osoby, która cię nie znosi? Efekt Benjamina Franklina w praktyce
items: Srebrne rozwody odsłaniają prawdę o małżeństwie. Gdy dzieci wyfruną z gniazda zaczyna się nowe życie
items: Niedokończone sprawy nie dają ci spokoju i czujesz, że masz „przeładowaną” głowę? Jesteś pod wpływem efektu Zeigarnika
items: Biały rycerz to mit. Ten wzorzec potrafi zrujnować związek. Jak cienka jest granica między troską a dominacją?
items: Nigdy nie prosisz o pomoc? To nie tylko dlatego, że masz taki charakter. Hiperniezależność może być śladem z dzieciństwa
items: Jesteś marzycielem i często bujasz w obłokach? „Maladaptive daydreaming” może być niebezpieczne
items: „Mankeeping”, czyli niewidzialne zarządzanie męskimi emocjami. To dlatego kobiety coraz częściej wolą być singielkami
items: Zmagasz się z permanentnym lękiem i nadmiernym poczuciem obowiązku? To może być „syndrom najstarszej córki”
items: Rodzice emocjonalnie niedojrzali. Co zrobić, żeby ich zachowanie nie rządziło twoim samopoczuciem?
items: Rozszczepienie to jeden z najstarszych mechanizmów obronnych. Daje chwilową ulgę, ale kończy się emocjonalną pustką
items: Co piąty mężczyzna nie potrafi nazwać tego, co czuje. Aleksytymia bywa mylona z brakiem empatii
items: Taktyka „push and pull” to genialny trik na podryw, czy jednak podła manipulacja? Sprawdź, kiedy staje się toksyczna
items: Naukowcy potwierdzają. To najlepszy wiek na wzięcie ślubu. Ryzyko rozwodu jest najniższe
items: „Throning” to nowa moda wśród singli! Robią to, by podnieść swój status, ale niekoniecznie zbudować bliskość
items: Trójkąt dramatyczny Karpmana niszczy związki. Dopóki w nim tkwisz, nie masz szansy na szczęście!
items: Nowe języki miłości, które warto znać. Zapomnij o prezentach i słowach afirmacji. Teraz liczą się te 3 wartości!
items: Tę jedną cechę posiadają tylko naprawdę inteligentni ludzie. Naukowcy nie mają wątpliwości - wyróżnia osoby o wysokim IQ!
items: Jak zrobić idealne pierwsze wrażenie? Trzymaj się tych 5 zasad! Masz na to jedynie... 7 sekund!
items: Białe kłamstwo pojawia się w każdym związku. Mylone z czymś dobrym, może być naprawdę niebezpieczne
items: Syndrom odrzuconego dziecka potrafi zrujnować dorosłe życie. Wpływa na związki, samoocenę i zdrowie psychiczne
items: Chińczycy robią to teraz masowo. Nowy trend na radzenie sobie z rozstaniem zszokował świat!

Twój były zawiesił poprzeczkę bardzo wysoko? Przez ten jeden psychologiczny trik nowi znajomi wydają się potwornie nudni
type: item
date: 2026-06-25T10:30:21.000Z
creator: Agata Olejniczak
subject: Relacje
subject: by glamour
subject: psychologia
subject: relacje
subject: związki
description: Efekt kontrastu sprawia, że rzadko oceniamy rzeczy takimi, jakie są same w sobie. Liczy się to, co było tuż przed nimi i co stoi obok. Ten niepozorny mechanizm wpływa na to, co kupujemy, kogo uważamy za atrakcyjnego i jak myślimy o własnych osiągnięciach.
encoded: Na co dzień mamy wrażenie, że podejmujemy decyzje w miarę logicznie. Uważamy, że wiemy, jaki styl ubioru lubimy, jakich ludzi uznajemy za atrakcyjnych, kiedy coś jest warte swojej ceny. W tle cały czas działa jednak pewien psychologiczny mechanizm, który przesuwa nam skalę oceny, nawet gdy tego nie rejestrujemy. Wystarczy zmienić kontekst, aby ta sama rzecz, ta sama osoba czy ta sama sytuacja wyglądała zupełnie inaczej. W psychologii opisuje się to jako efekt kontrastu. To zjawisko nie jest jedynie ciekawostką z podręczników. Przenika zakupy, relacje, karierę i sposób, w jaki myślimy o sobie. Czym właściwie jest efekt kontrastu? Efekt kontrastu polega na tym, że oceniamy bodźce w odniesieniu do tego, co widzimy, czujemy albo pamiętamy tuż obok. To nie jest surowa, „laboratoryjna” ocena. To raczej porównywanie jednego doświadczenia z drugim. Nasz mózg działa trochę jak oko przy wychodzeniu z ciemnego kina w pełne słońce. Światło jest dokładnie to samo, ale wrażenie przez moment jest skrajnie intensywne. Zjawisko to opisuje psychofizyka, czyli dziedzina badająca, jak bodźce fizyczne przekładają się na wrażenia psychiczne. Klasyczny przykład to doświadczenie z ciężarem. Najpierw podnosisz coś bardzo ciężkiego, a zaraz potem przedmiot o średniej wadze. Ten drugi wydaje się zaskakująco lekki. Gdybyś podniosła go bez wcześniejszego „rozgrzewacza”, ocena byłaby zupełnie inna. Podobnie działa to z temperaturą. Pokój o tej samej, neutralnej temperaturze może być odczuwany jako ciepły po wyjściu z mrozu i chłodny po powrocie z upału. Ta sama zasada dotyczy nie tylko zmysłów, ale także ocen wartości, urody, jakości czy własnych kompetencji. Kontrast przesuwa punkt odniesienia, a my mamy wrażenie, że widzimy „prawdę”. Atrakcyjność w cieniu innych twarzy Jednym z najbardziej obrazowych pól działania efektu kontrastu jest postrzeganie urody. Liczne badania pokazują, że to, jak oceniamy atrakcyjność danej osoby, zależy od tego, kogo widziałyśmy tuż przed nią. Twarz, którą w oderwa…

GettyImages-1239428661-e86e3d8-e1782306247848.jpg
width: 2437
height: 1795

Zespół Clérambaulta bywa niebezpieczny. Zwykłe spojrzenie lub przypadkowy gest urasta do rangi dowodu na „ukryte uczucie”
type: item
date: 2026-06-24T12:43:39.000Z
creator: Agata Olejniczak
subject: Relacje
subject: by glamour
subject: psychologia
subject: relacje
description: W zespole Clérambaulta zwykłe spojrzenie albo przypadkowy gest urasta do rangi dowodu na „ukryte uczucie”. Osoba chora jest głęboko przekonana, że ktoś wyżej w hierarchii społecznej jest w niej zakochany, choć w rzeczywistości ten ktoś często nawet nie zna jej imienia. To jedno z najciekawszych i najbardziej dramatycznych zaburzeń urojeniowych.
encoded: W języku klinicznym urojenia to przekonania całkowicie oderwane od faktów, podtrzymywane mimo oczywistych dowodów, że coś nie ma miejsca. Brzmi sucho, ale w praktyce oznacza, że ktoś może być absolutnie pewny swojego scenariusza, choć nikt poza nim go nie widzi. Taki właśnie mechanizm stoi za zespołem Clérambaulta, znanym szerzej jako erotomania. To jedno z zaburzeń urojeniowych, opisanych w klasyfikacji DSM‑5. W centrum znajduje się nieodparte przekonanie, że określona osoba, zwykle znacznie wyżej sytuowana społecznie, ekonomicznie lub zawodowo, jest w osobie chorej zakochana. Nie chodzi o „crusha na celebrycie” czy fantazje z serialu. Mowa o głębokim, sztywnym przekonaniu, które na stałe wchodzi do codziennego życia, wpływa na zachowanie, decyzje, wybory. Urojona miłość do kogoś „ponad zasięgiem” Klasyczny obraz zespołu Clérambaulta wygląda tak: osoba, najczęściej kobieta, jest pewna, że ktoś z „wyższej półki” społecznej darzy ją uczuciem. Może to być lekarz prowadzący, wykładowca, przełożony, polityk, artysta, czasem ktoś znany wyłącznie z mediów. Różnica statusu jest wyraźna. Obiekt uczuć bywa realnie poza zasięgiem, a bywa też, że nawet nie wie o istnieniu tej osoby. Mimo to w głowie chorego powstaje bardzo spójna narracja. Każdy, nawet całkowicie neutralny gest zostaje odczytany jako sygnał miłości. Spojrzenie w tłumie, uprzejmy uśmiech, przypadkowe „dzień dobry” urastają do rangi deklaracji. Brak odzewu, odmowa kontaktu, jednoznaczne „nie” są traktowane jak kamuflaż, konieczność ukrywania związku, próba „ochrony” partnera przed konsekwencjami. Wiele osób z erotomanią jest przekonanych, że bez nich obiekt westchnień nie jest w stanie być naprawdę szczęśliwy. Jeśli jest w małżeństwie, to małżonek bywa traktowany jak przeszkoda, a sama relacja – jak coś „nieważnego”, niemal fikcyjnego. To właśnie chora osoba widzi się jako „prawdziwą” partnerkę czy partnera, przeznaczoną czy przeznaczonego niejako z góry. Od nadziei po żal i zemstę: typowy przebieg erotomanii Ga…

5-rzeczy-ktorych-zadna-kobieta-nie-powinna-tolerowac-w-zwiazku-d9e780b.jpg
width: 2309
height: 1299

Jedno wspomnienie o jego byłej i nagle czujesz się zagrożona lub „zdradzona”? Tak wygląda retroaktywna zazdrość
type: item
date: 2026-06-23T10:22:22.000Z
creator: Agata Olejniczak
subject: Relacje
subject: by glamour
subject: psychologia
subject: relacje
description: Z zewnątrz wszystko wygląda normalnie. W środku wystarczy jedno nazwisko, jedno zdjęcie sprzed lat, żeby poczuć uderzenie paniki. Retroaktywna zazdrość nie dotyczy tego, co partner robi dziś, tylko tego, z kim był kiedyś, a mimo to potrafi rozmontować aktualny związek kawałek po kawałku.
encoded: Wiele osób zna to uczucie: partner mówi o byłej dziewczynie zupełnie neutralnie, ktoś wrzuca stare wspólne zdjęcie z wyjazdu, w feedzie wyskakuje polubione dawno temu selfie. Obiektywnie nic się nie dzieje, nikt nikogo nie zdradza, nie flirtuje, nie szuka zastępstwa. Mimo to w ciele pojawia się znajome ściśnięcie, a myśli rozpędzają się jak pociąg bez hamulców. Zazdrość kojarzy się zwykle z rywalką tu i teraz. Tymczasem istnieje jej odmiana, która żywi się wyłącznie przeszłością. W głowie uruchamia się wtedy pytanie, czy ten obecny związek na pewno jest wyjątkowy, skoro kiedyś też „było pięknie”. Social media działają tu jak lupa: udostępniają stare zdjęcia, komentarze, wspomnienia sprzed lat, które nagle stają się bardzo aktualne. Retroaktywna zazdrość, czyli kiedy główną rolę grają „byli” To, o czym mowa, bywa nazywane zazdrością retroaktywną albo zazdrością wsteczną. Nie dotyczy sytuacji, gdy eks realnie miesza się w wasze życie. Chodzi o emocje związane z tym, co wydarzyło się zanim jeszcze w ogóle się poznaliście. Dawne wyjazdy, poprzednie związki, pierwsze razy, duże gesty, wspólne plany. Badania Jessiki R. Frampton i Jesse Fox z Ohio State University, opublikowane kilka lat temu w „Social Media + Society”, pokazują, że internetowe archiwum życia prywatnego świetnie podkręca ten rodzaj zazdrości. Algorytmy chętnie podrzucają „wspomnienia sprzed pięciu lat”, przypominają wspólne zdjęcia, nie pozwalają dawnym relacjom naprawdę zniknąć. Partner może niczego nie robić, a ty i tak widzisz efekty jego wcześniejszych wyborów, bo one po prostu nie zostały skasowane z sieci. „Jak ona wygląda?”, „gdzie wyjeżdżali?”, „czy była lepsza?” U części osób takie obrazy prześlizgują się po powierzchni. Inni zatrzymują się na nich znacznie dłużej. Pojawia się pytanie, jak wyglądała poprzednia partnerka, jaką miała pracę, jakie sukcesy, gdzie spędzali wakacje. Odpowiedzi są dosłownie na wyciągnięcie ręki. Wystarczy kilka kliknięć, by zbudować z grubsza cały profil obcej osoby. Spe…

GettyImages-BC3792-001-fd572bc.jpg
width: 5051
height: 3332

Rani cię, przeprasza, znów jest pięknie, a potem wszystko zaczyna się od nowa? To nie miłość, to więź traumatyczna
type: item
date: 2026-06-23T10:16:33.000Z
creator: Agata Olejniczak
subject: Relacje
subject: by glamour
subject: psychologia
description: Więź traumatyczna pojawia się tam, gdzie ból splata się z czułością, a strach z ulgą. Jedna osoba rani, przeprasza, znów przez chwilę jest „idealnie”, po czym znowu rani. Z zewnątrz wygląda to jak toksyczny rollercoaster. Od środka przypomina „największą miłość życia”. Psychologia nazywa ten układ więzią traumatyczną. Zrozumienie tego mechanizmu pozwala przestać mylić destrukcję z bliskością i zacząć myśleć o realnym bezpieczeństwie psychicznym, a nie o iluzji naprawy.
encoded: Więź traumatyczna pojawia się tam, gdzie ból splata się z czułością, a strach z ulgą. Jedna osoba rani, przeprasza, znów przez chwilę jest „idealnie”, po czym znowu rani. Z zewnątrz wygląda to jak toksyczny rollercoaster. Od środka przypomina „największą miłość życia”. Psychologia nazywa ten układ więzią traumatyczną. Zrozumienie tego mechanizmu pozwala przestać mylić destrukcję z bliskością i zacząć myśleć o realnym bezpieczeństwie psychicznym, a nie o iluzji naprawy. Czym jest więź traumatyczna w ujęciu psychologicznym? Więź traumatyczna (trauma bond) to specyficzny typ silnego przywiązania, który powstaje między osobą doświadczającą przemocy a jej sprawcą. Nie jest to „trudny związek” ani „gorący temperament”. To konfiguracja, w której ta sama osoba jest jednocześnie źródłem cierpienia i jego ukojenia. Psychologicznie przypomina to sytuację, w której ktoś najpierw zaciska dłoń na czyjejś szyi, a potem sam podaje tlen. Ulga po odpuszczeniu nacisku jest intensywna. Mózg zapisuje: „dzięki tej osobie znów mogę oddychać”. Jednocześnie pomija fakt, że bez niej duszenie w ogóle by nie wystąpiło. W tle działają konkretne mechanizmy: utrwalone wzorce przywiązania z dzieciństwa, mechanizmy obronne (zaprzeczanie, racjonalizacja, idealizacja), a także procesy neurobiologiczne związane z układem nagrody. To nie jest kwestia „słabego charakteru”. To skutek działania systemu nerwowego w warunkach przewlekłego stresu relacyjnego. Dlaczego mózg myli więź traumatyczną z „największą miłością”? Mechanizm więzi traumatycznej pracuje podobnie jak uzależnienie od hazardu. Nagroda nie pojawia się stale, tylko rzadko, za to w bardzo intensywnej formie. W relacji oznacza to, że okresy chłodu, napięcia, krytyki albo milczenia przeplatają się z fazami czułości, zaangażowania i „miodowych miesięcy”. Po długim czasie emocjonalnego głodu pojednanie daje ogromne poczucie ulgi. Mózg rejestruje skrajny kontrast. Z wysokiego poziomu cierpienia do wysokiego poziomu ulgi. Badania nad neurobiologią z…

GettyImages-1664138855-1-c559e9e.jpg
width: 6000
height: 4000

Kłótnia z partnerem dawno się skończyła, a ty nadal ją analizujesz? Sprawdź, co może za tym stać
type: item
date: 2026-06-22T11:30:30.000Z
creator: Agata Olejniczak
subject: Relacje
subject: by glamour
subject: psychologia
subject: relacje
description: Wracasz myślami do rozmów jeszcze długo po tym, jak się skończyły, i rozbierasz na części każde słowo, gest i minę? W twojej głowie powstają dziesiątki wersji tego, co „powinnaś była powiedzieć”. To nie tylko irytujący nawyk – za takim stylem myślenia często stoi konkretny zestaw cech.
encoded: Pod prysznicem zamiast mieć w głowie tylko ciepłą wodę, odtwarzasz sprzeczkę z sąsiadem i wymyślasz błyskotliwe riposty, których wtedy zabrakło. W windzie nagle wraca niezręczny moment z pracy i czujesz, jak policzki znowu robią się gorące. Wieczorem, zamiast zasnąć, analizujesz do znudzenia minę koleżanki, gdy coś powiedziałaś, i szybko dochodzisz do wniosku, że pewnie masz ją już „przeciwko sobie”. Ten styl myślenia ma swoją nazwę (overthinking) i potrafi być wyjątkowo męczący, zwłaszcza gdy koncentruje się na relacjach z ludźmi. To nie jest po prostu „myślenie za dużo”. Chodzi o nawracające, uporczywe przeżuwanie tych samych scen, zdań i gestów. Zastanawianie się, jak można było odpowiedzieć lepiej, co rozmówca „tak naprawdę” miał na myśli, czy przypadkiem nie wyszłaś na niekompetentną, śmieszną albo niegrzeczną. Perfekcjonizm w roli wewnętrznego kata Za takim nadmiarem analiz często stoi bardzo wyśrubowana wewnętrzna poprzeczka. Wystarczy jedno niezręczne słowo, moment ciszy czy żart, który nie trafił, żeby w twojej głowie natychmiast pojawiło się oskarżenie: „zepsułam całość”. Masz wrażenie, że albo wypadasz idealnie, albo kompletnie beznadziejnie, jakby nie było miejsca na „wystarczająco dobrze”. Ten wewnętrzny krytyk jest bezlitosny. Wyłapuje każde mikropotknięcie, a kompletnie ignoruje to, co poszło dobrze. Możesz przeprowadzić długą, wartościową rozmowę, ale w pamięci zostanie jedna niezręczna reakcja. To ona będzie potem godzinami wałkowana w głowie, jakby definitywnie świadczyła o twojej wartości. Czarnowidztwo jako domyślny tryb Z takim podejściem zwykle łączy się skłonność do pisania czarnych scenariuszy. Słyszysz od kogoś „musimy porozmawiać” i w głowie od razu startuje film katastroficzny: zwolnienie, rozstanie, kompromitacja. Jedno nie do końca udane spotkanie towarzyskie łatwo urasta do przekonania, że „wszyscy teraz mają mnie dość”, nawet jeśli obiektywnie nic na to nie wskazuje. Umysł bez pytania przeskakuje do najgorszej możliwej wersji wydarzeń,…

GettyImages-909075462-0a9c6b3.jpg
width: 5486
height: 3657

W związku ciągle pocieszasz, ratujesz, ogarniasz? To może być coś więcej, niż zwykła troska...
type: item
date: 2026-06-22T11:29:04.000Z
creator: Agata Olejniczak
subject: Relacje
subject: by glamour
subject: psychologia
description: W niektórych relacjach jedna osoba spontanicznie przejmuje rolę tej bardziej odpowiedzialnej, ogarniającej i „trzymającej wszystko w ryzach”. Z czasem zaczyna to przypominać układ rodzic–dziecko, a nie partnerstwo. To też jest forma parentyfikacji, tylko rozgrywającej się już w dorosłym związku.
encoded: Parentyfikacja zwykle kojarzy się z dzieciństwem, z sytuacją, w której to dziecko przejmuje odpowiedzialność za rodzica. Ten sam schemat potrafi jednak powrócić wiele lat później, w relacji romantycznej. Tyle że tym razem nie rozgrywa się między dorosłym a dzieckiem, ale między dwiema dorosłymi osobami, które formalnie są partnerami. Z zewnątrz taka para wygląda często jak duet „silniejszy – bardziej wrażliwy”. Jedno „trzyma wszystko”, drugie „bardziej przeżywa”. W środku coraz wyraźniej widać, że równowaga została zaburzona. Jedna strona pełni funkcję kogoś w rodzaju rodzica, druga funkcjonuje bardziej jak nastolatek, który potrzebuje prowadzenia za rękę. Na czym polega parentyfikacja w związku? W związku z parentyfikacją nie chodzi o zwykłą różnicę temperamentów czy umiejętności organizacyjnych. Mowa o trwałym układzie, w którym odpowiedzialność za relację, codzienność i emocje rozkłada się bardzo nierówno. Jedna osoba przejmuje rolę tej dojrzalszej, bardziej zorganizowanej, „rozsądnej”, która ogarnia niemal wszystko. To ona pilnuje rachunków, terminów, planów, a także nastroju drugiej strony. Przewiduje wybuchy, stara się je łagodzić, pociesza po porażkach, uspokaja po kryzysach. W pewnym momencie zaczyna czuć się odpowiedzialna nie tylko za siebie, ale i za to, jak partner reaguje na świat. Druga strona stopniowo przyzwyczaja się do tego, że ktoś inny weźmie na siebie skomplikowane sprawy. Może być w tym sporo bezradności, lęku przed dorosłością, czasem też wygody. Ta osoba częściej wycofuje się z podejmowania decyzji, unika konfrontacji, wchodzi w rolę kogoś, kto przede wszystkim potrzebuje wsparcia, a rzadziej sam jest oparciem. Gdzieś w tle zaczyna powstawać relacja, w której proporcje bardziej przypominają układ rodzic–dziecko niż partnerstwo. Dlaczego tak łatwo w to wejść? Ten scenariusz rzadko pojawia się przypadkiem. Często stoi za nim historia z rodzinnego domu. Osoby, które dorastały przy niedojrzałych emocjonalnie rodzicach, mają w sobie silny nawyk br…

GettyImages-958248734-a437022.jpg
width: 5616
height: 3744

Tęsknisz za bliskością, a kiedy partner podchodzi za blisko, masz ochotę się odsunąć. Tkwisz w dylemacie jeża
type: item
date: 2026-06-17T12:40:13.000Z
creator: Agata Olejniczak
subject: Relacje
subject: by glamour
subject: psychologia
subject: relacje
description: Dylemat jeża to metafora ludzi, którzy rozpaczliwie potrzebują ciepła, a jednocześnie najbardziej boją się tych, którzy mogą je dać. Ich strach zamienia się w kolce, które ranią innych i ich samych. To opowieść o lękowo‑unikającym stylu więzi, samotności i szukaniu bezpiecznego dystansu w relacjach.
encoded: Relacje rzadko są prostą opowieścią o dwóch osobach, które po prostu się spotykają i „pasują”. Często przypominają raczej skomplikowany taniec: krok w przód, krok w tył, zatrzymanie, nagłe odwrót. Szczególnie wyraźnie widać to u osób, które bardzo potrzebują czułości, ale jednocześnie najbardziej boją się zdrady, porzucenia i emocjonalnego odsłonięcia. Na zewnątrz wyglądają jak samotnicy z grubą skórą. W środku są jak jeże – delikatne, płochliwe, z grzbietem pełnym kolców. To wcale nie jest rzadki profil. W gabinetach psychologicznych często pojawiają się osoby określane jako lękowo‑unikające. Poszukują kontaktu, ale w momencie, gdy więź zaczyna się zacieśniać, uruchamiają się w nich mechanizmy obronne. Czasem przybiera to formę wycofania, chłodu, ironii. Innym razem wygląda jak obezwładniająca nieśmiałość albo ucieczka w samotniczy styl życia, trochę na wzór japońskiego zjawiska hikikomori. Z zewnątrz łatwo pomylić te osoby z kimś aspołecznym. Z wewnątrz historia wygląda inaczej: to nie niechęć do ludzi, lecz strach przed bólem. Skąd wziął się dylemat jeża? Obraz dwóch jeży szukających ciepła stworzył Arthur Schopenhauer w „Parerga i Paralipomena” z 1851 roku. Filozof opisał sytuację zimowego dnia, kiedy grupa jeżozwierzy próbuje się do siebie przytulić, żeby nie zamarznąć. Gdy zbliżają się do siebie, ich kolce zaczynają ranić pozostałe zwierzęta. Odsuwają się więc, żeby przestało boleć. Po chwili chłód zmusza je do ponownego zbliżenia. Cały proces powtarza się, aż w końcu jeże odnajdują odległość, w której jest jeszcze ciepło, ale ból kolców staje się znośny. Schopenhauer wykorzystał tę scenę jako metaforę ludzkich relacji. Zwrócił uwagę, że człowiek potrzebuje zarówno bliskości, jak i samotności. Kiedy się do kogoś zbliżamy, na powierzchnię wychodzą cechy, które bywają dla innych trudne do zniesienia: nawyki, wady, odmienne wartości. To wszystko potrafi boleśnie „kłuć”, szczególnie w życiu we dwoje. Odruchowo odsuwamy się od tego, co nas rani, ale nadmierny dysta…

GettyImages-539669095-55d7d61.jpg
width: 4690
height: 3731

Glimmery to nowy trend, który warto znać. Uspokajają układ nerwowy i dają uczucie ukojenia
type: item
date: 2026-06-12T10:01:53.000Z
creator: Agata Olejniczak
subject: Relacje
subject: by glamour
subject: psychologia
description: W ostatnich latach przyzwyczailiśmy się mówić o triggerach i wyzwalaczach stresu. Teraz coraz głośniej wybrzmiewa pojęcie z przeciwległego bieguna: glimmery. To drobne sygnały, które uspokajają układ nerwowy i przypominają, że wciąż jest do czego się podłączyć po jasnej stronie dnia.
encoded: Przyzwyczailiśmy się już do języka, w którym dominuje słowo „trigger”. Mówimy o ludziach, sytuacjach i bodźcach, które nas uruchamiają, napinają, zalewają lękiem lub złością. Taki sposób opisywania rzeczywistości ma swój sens, bo pozwala lepiej rozumieć własne reakcje. Ma jednak również efekt uboczny. Skupia uwagę niemal wyłącznie na tym, co trudne. Pojęcie glimmerów wprowadza inną perspektywę. Zamiast szukać tylko tego, co wywołuje reakcję „walcz, uciekaj albo zastygnij”, zachęca, by zauważyć sygnały, przy których ciało się rozluźnia. Glimmer to nieduży, ale wyraźnie odczuwalny bodziec, obraz, dźwięk, zapach, gest, wspomnienie, który przynosi mikroskopijną ulgę. Nie musi być spektakularny. Często jest na tyle subtelny, że mija niezauważony, dopóki ktoś nie nauczy się go rozpoznawać. Od teorii poliwagalnej do języka codzienności Źródło tej koncepcji tkwi w teorii poliwagalnej Stephena Porgesa. Ten model opisuje, jak autonomiczny układ nerwowy bez przerwy „skanuje” otoczenie w poszukiwaniu sygnałów zagrożenia i bezpieczeństwa. Proces ten nosi nazwę neurocepcji. W uproszczeniu można powiedzieć, że ciało szybciej niż świadomy umysł ocenia, czy jest bezpiecznie, czy trzeba włączać alarm. Kluczową rolę odgrywa tu nerw błędny, szczególnie jego część brzuszna, która wiąże się z poczuciem kontaktu, spokoju i regulacji. Sam termin „glimmer” wprowadziła terapeutka Deb Dana. Szukała słowa, które opisałoby krótkie momenty włączania się tej spokojniejszej części układu nerwowego. Chodziło o „iskry” doświadczenia, w których ciało dostaje informację: „tu jest bezpiecznie, możesz na chwilę odpuścić”. W ten sposób pojęcie z naukowego modelu przeniosło się do języka terapeutycznego, a potem do codziennej mowy. Glimmery i triggery: dwie strony tego samego systemu Zarówno triggery, jak i glimmery są sygnałami, które rejestruje ciało. Różni je kierunek uruchamiania reakcji. Wyzwalacz powoduje mobilizację albo zamrożenie. Serce bije szybciej, oddech się spłyca, mięśnie się napinają. Orga…

GettyImages-604176699-d9ef0cc.jpg
width: 5125
height: 3417

Heteropesymizm to nie moda, to sposób myślenia na miarę naszych czasów. Coraz więcej kobiet go doświadcza
type: item
date: 2026-06-10T13:33:13.000Z
creator: Agata Olejniczak
subject: Relacje
subject: by glamour
subject: psychologia
subject: relacje
subject: związki
description: Mit romantycznej miłości kruszeje, a coraz więcej kobiet wprost mówi, że nie liczy już na „szczęście u boku mężczyzny”. Heteropesymizm nie jest modą, lecz opisem konkretnej epoki: późnego kapitalizmu, aplikacji randkowych i rosnącej przepaści między oczekiwaniami a rzeczywistością. W tle rodzi się też męska frustracja.
encoded: Heteropesymizm to określenie postawy, w której kobieta traci wiarę, że relacja z mężczyzną jest najbardziej oczywistym źródłem szczęścia, wsparcia i bezpieczeństwa emocjonalnego. Nie musi od razu oznaczać wrogości czy deklaracji „nigdy więcej”, częściej przyjmuje formę chłodnego dystansu. Zamiast entuzjastycznego „chcę związku” pojawia się myśl „nie jestem pewna, czy warto przez to przechodzić”. W praktyce przybiera to różne kształty. Jedne kobiety zawieszają randkowanie i celowo wycofują się z aplikacji czy „sceny randkowej”. Inne utrzymują relacje, ale nie traktują ich jako projektu na życie, raczej jako epizod, który można w każdej chwili zamknąć. Jeszcze inne zostają w związkach, lecz robią to bez wielkich złudzeń, z poczuciem, że nie ma tu miejsca na romantyczne obietnice znane z filmów. Wspólnym mianownikiem jest przekonanie, że heteromiłość nie jest już automatycznie równoznaczna z „happy endem”. Miłość jak rzadkie zjawisko, nie norma Dawniej związek heteroseksualny był społecznie traktowany jako domyślny scenariusz życia kobiety. Był ściśle związany z bezpieczeństwem ekonomicznym, pozycją społeczną, możliwością posiadania dzieci. Współcześnie coraz częściej traci status oczywistości. Pojawia się poczucie, że trwała, dobra relacja to raczej coś wyjątkowego niż standard. Wiele kobiet mówi o miłości w kategoriach rzadkiego zjawiska, na które nie ma co specjalnie liczyć. Znają ją z opowieści, z popkultury, ze wspomnień pojedynczych par, ale własne doświadczenia randkowe przynoszą głównie przeciętność, powtarzające się schematy lub poczucie straty czasu. Nie chodzi o to, że uczucie nie istnieje, tylko o to, że mało kto widzi wokół siebie jego stabilne, satysfakcjonujące odmiany. Awans kobiet i zmiana punktu odniesienia Jednym z fundamentów heteropesymizmu jest transformacja pozycji kobiet. Dostęp do edukacji, własnych pieniędzy, rozwoju zawodowego i niezależności sprawia, że związek przestaje być jedynym biletem do dorosłości. Kobiety coraz częściej mogą utrzymać…

GettyImages-2215037817-9c23505.jpg
width: 6487
height: 4314

Jak zdobyć sympatię osoby, która cię nie znosi? Efekt Benjamina Franklina w praktyce
type: item
date: 2026-06-06T14:00:24.000Z
creator: Agata Olejniczak
subject: Relacje
subject: by glamour
subject: psychologia
subject: relacje
description: Zaskakująco często, żeby zjednać sobie człowieka, nie trzeba mu nic dawać – wystarczy o coś poprosić. Efekt Benjamina Franklina pokazuje, że lubimy tych, którym już pomogliśmy. Ten psychologiczny paradoks wykorzystują dziś i politycy, i marketingowcy.
encoded: Czasem trafia się ktoś, z kim po prostu trzeba żyć za pan brat: szef, który ci nie ufa, współpracownik nastawiony na wieczny konflikt, inwestor, bez którego projekt nie ruszy. Otwarta wojna nie wchodzi w grę, ale atmosfera też daleka jest od serdeczności. W takich sytuacjach intuicja zwykle podpowiada, żeby się bardziej postarać: być milszą, coś podarować, zrobić ukłon w czyjąś stronę. Psychologia podsuwa coś zupełnie odwrotnego. Efekt Benjamina Franklina opiera się na paradoksalnej zasadzie. Żeby ktoś zaczął cię lubić, nie musisz mu pomagać. O wiele skuteczniej działa... drobna prośba. To on ma zrobić coś dla ciebie. Brzmi jak zły pomysł, a jednak ten mechanizm ma solidne podstawy i w praktyce bywa zaskakująco skuteczny. Skąd wziął się efekt Benjamina Franklina? Historia zaczyna się od samego Franklina, jednego z ojców założycieli Stanów Zjednoczonych. W swoich wspomnieniach opisał sytuację, gdy miał w parlamencie wyjątkowo nieprzychylnego kolegę. Otwarta konfrontacja nie wchodziła w grę, a ignorowanie konfliktu tylko go podsycało. Franklin dowiedział się, że ten polityk ma w swojej prywatnej bibliotece rzadkie, cenne wydanie książki. Zamiast próbować go przekonywać, po prostu poprosił o możliwość pożyczenia tomu na kilka dni. Adresat prośby, pochlebiony zainteresowaniem, zgodził się.Po tym geście ich relacja wyraźnie się ociepliła. Przeciwnik stał się znacznie mniej wrogi, a z czasem kontakt zaczął przypominać normalną koleżeńską relację. To doświadczenie stało się punktem wyjścia do szerszego wniosku: ludzie zaczynają bardziej lubić tych, dla których już coś zrobili. Dlaczego lubimy tych, którym pomagamy? Z perspektywy zdrowego rozsądku to raczej osoba pomagająca powinna zdobywać naszą sympatię. Dostajemy wsparcie i automatycznie czujemy się wobec niej cieplej. Psychologia społeczna pokazała jednak, że działa także odwrotny mechanizm: „efekt wyświadczonej przysługi”. Jim Jacker i David Landrie sprawdzili to w eksperymencie. Uczestników podzielono na pary i powier…

GettyImages-545820017-d5a7ed0-e1780495098318.jpg
width: 3640
height: 2838

Srebrne rozwody odsłaniają prawdę o małżeństwie. Gdy dzieci wyfruną z gniazda zaczyna się nowe życie
type: item
date: 2026-06-06T08:30:52.000Z
creator: Agata Olejniczak
subject: Relacje
subject: by glamour
subject: małżeństwo
subject: psychologia
subject: rozwód
subject: związki
description: Pary z siwiejącymi włosami, wspólne życie liczone w dekadach i nagle decyzja: rozwód. Zjawisko srebrnych rozwodów rośnie na całym świecie i coraz mocniej podważa wyobrażenie o małżeństwie „aż po grób”. Za tym trendem stoi zmiana pozycji kobiet, inna definicja szczęścia i odwaga, na którą wcześniej mało kto mógł sobie pozwolić.
encoded: Statystyki są jednoznaczne: wśród rozwodników szybko rośnie grupa osób 50+. Za suchymi liczbami kryje się cicha rewolucja w myśleniu o małżeństwie, lojalności i odpowiedzialności. Srebrny rozwód coraz częściej nie jest porażką, ale decyzją, by druga połowa życia wyglądała inaczej niż pierwsza. Srebrne głowy, nowe decyzje Przyzwyczailiśmy się do obrazka: para po pięćdziesiątce, wspólne świętowanie srebrnych godów, zdjęcia z wnukami, stabilność. Tymczasem w statystykach pojawia się inna informacja. Coraz więcej osób z tego pokolenia nie zamawia tortu na rocznicę, tylko składa dokumenty w sądzie. Srebrny rozwód, czyli rozstanie po wielu latach małżeństwa, przestaje być rzadkim wyjątkiem. To zjawisko, które widać już nie tylko w amerykańskich badaniach, ale także w bardziej zachowawczych kulturach. Za każdą taką decyzją stoi konkretna historia, lecz wszystkie razem układają się w opowieść o zmianie ról, oczekiwań i granic, zwłaszcza po stronie kobiet. Srebrny rozwód - co mówią liczby? W Stanach Zjednoczonych jeszcze w latach 90. osoby po pięćdziesiątce stanowiły niecałe 9 procent rozwiedzionych. Dziś ten odsetek sięga około jednej trzeciej wszystkich rozstań. Co więcej, socjologowie, którzy śledzą dane od kilku dekad, widzą stały wzrost. W ciągu dwóch dekad liczba rozwodów w grupie 50+ podwoiła się, a w kolejnych piętnastu latach trend znów przyspieszył. To nie jest wyłącznie amerykańska specyfika. Zjawisko grey divorce widać także w krajach, które jeszcze niedawno bardzo mocno trzymały się konserwatywnego modelu rodziny. Dziennikarze Reutersa, opisując falę rozstań wśród mieszkanek Korei Południowej po latach małżeństwa, użyli tytułu „Nigdy nie jest za późno”. Ten komentarz trafnie oddaje zmianę nastroju: dojrzali ludzie coraz częściej uznają, że druga część życia nie musi wyglądać tak samo jak pierwsza. Dlaczego pary 50+ rozstają się częściej? Na rosnącą liczbę srebrnych rozwodów wpływa kilka nakładających się wątków. Z jednej strony słabnie tabu wokół rozwodu. Rozsta…

GettyImages-1167224718-9e88055.jpg
width: 4288
height: 2848

Niedokończone sprawy nie dają ci spokoju i czujesz, że masz „przeładowaną” głowę? Jesteś pod wpływem efektu Zeigarnika
type: item
date: 2026-06-06T05:00:34.000Z
creator: Agata Olejniczak
subject: Relacje
subject: by glamour
subject: psychologia
description: Efekt Zeigarnik tłumaczy, dlaczego niedokończone sprawy tak uporczywie wracają w myślach. Psychika traktuje przerwane zadania jak „otwarte pętle”, które wymagają dalszej uwagi. To naturalny mechanizm, ale w świecie nadmiaru obowiązków łatwo zamienia się w źródło napięcia i przeciążenia. Zrozumienie, jak działa efekt Zeigarnik, pozwala świadomie porządkować swoje sprawy, ograniczać mentalny chaos i wykorzystywać ten mechanizm jako narzędzie motywacyjne, a nie kolejne obciążenie.
encoded: Efekt Zeigarnik opisuje skłonność umysłu do lepszego pamiętania zadań przerwanych niż zakończonych. To on stoi za uporczywym „mieleniem” w głowie spraw, których nie udało się domknąć. Z psychologicznej perspektywy jest to mechanizm służący podtrzymaniu ważnych procesów w aktywnej pamięci. Zrozumienie tego zjawiska pozwala świadomie ograniczać mentalny chaos, a także wykorzystywać efekt Zeigarnik jako narzędzie motywacyjne. Efekt Zeigarnik – definicja i psychologiczne tło zjawiska Efekt Zeigarnik został opisany w latach 20. XX wieku przez Blumę Zeigarnik, rosyjską psycholożkę pracującą wówczas w kręgu Kurta Lewina. Zjawisko polega na tym, że zadania przerwane są lepiej pamiętane i częściej przywoływane niż zadania zakończone. W języku psychologii mówi się, że zadania „otwarte” pozostają w stanie podwyższonego napięcia psychicznego, natomiast zadania „zamknięte” ulegają rozładowaniu i mogą zostać odsunięte na dalszy plan. Mechanizm ten wpisuje się w szerszą koncepcję napięcia motywacyjnego. Rozpoczęcie działania wytwarza określony poziom napięcia w systemie poznawczym. To napięcie nie znika samoistnie, tylko dąży do rozładowania poprzez domknięcie zadania. Gdy działanie zostaje przerwane, napięcie utrzymuje się i sprawia, że zadanie pozostaje mentalnie aktywne, nawet jeśli aktualnie zajmujemy się czymś innym. Jak działa efekt Zeigarnik z perspektywy pamięci i uwagi? Zjawisko to mocno wiąże się z funkcjonowaniem pamięci roboczej i uwagi. Pamięć robocza działa jak tymczasowy „bufor” na informacje, które są aktualnie przetwarzane. Efekt Zeigarnik polega na tym, że informacje związane z przerwanym zadaniem pozostają w tym buforze dłużej. Zajmują zasoby, które w innym przypadku byłyby dostępne dla nowych treści. Psychologowie poznawczy wskazują, że umysł przypisuje przerwanym zadaniom wyższy priorytet przetwarzania. Można powiedzieć, że tworzy się rodzaj „flagi” informującej, że dany proces nie został zakończony. To powoduje, że uwaga spontanicznie do niego wraca, nawet be…

GettyImages-546145633-bade49b.jpg
width: 7232
height: 4826

Biały rycerz to mit. Ten wzorzec potrafi zrujnować związek. Jak cienka jest granica między troską a dominacją?
type: item
date: 2026-06-04T10:43:36.000Z
creator: Agata Olejniczak
subject: Relacje
subject: by glamour
subject: psychologia
description: Postawa „ja cię uratuję” brzmi szlachetnie, ale w praktyce często prowadzi do emocjonalnego uzależnienia i wypalonych związków. Syndrom białego rycerza to nie tylko nadmiar troski, lecz także głęboka potrzeba kontroli i lęk przed odrzuceniem. Ten wzorzec rzadko kończy się happy endem.
encoded: Figura białego rycerza działa na wyobraźnię. Kojarzy się z kimś, kto zawsze zdąży na czas, weźmie odpowiedzialność, poniesie ciężar, uratuje tych, którzy „nie dają rady”. W kulturze zachodniej to jedna z najmocniej osadzonych opowieści o miłości i poświęceniu. W psychologii ta sama figura zyskuje jednak zupełnie inny wymiar. Syndrom białego rycerza opisuje określony styl funkcjonowania w relacjach, w którym pomaganie przestaje być wolnym wyborem, a zamienia się w wewnętrzny przymus. Z zewnątrz wygląda to jak ponadprzeciętna empatia i oddanie, od środka często jest próbą zapełnienia deficytów z przeszłości i ucieczką przed własnymi emocjami. Od średniowiecznej baśni do psychologicznego syndromu Motyw rycerza ratującego „bezradną” postać przewija się przez legendy, poematy, baśnie. Mamy tam jasny podział: ktoś silny, sprawczy, gotowy na poświęcenie i ktoś, kto potrzebuje ratunku, ochrony, prowadzenia. Taki obraz sankcjonował określony układ sił: jeden jest tym, który działa, drugi tym, na którym się działa. Współczesna psychologia sięga po tę metaforę, żeby opisać relację typu wybawca–ofiara. Nie odnosi się ona do płci, tylko do sposobu wchodzenia w relacje. Biały rycerz to osoba, która przejmuje odpowiedzialność za czyjeś życie, decyzje i konsekwencje, często całkowicie ignorując własne potrzeby. Druga strona przyjmuje z kolei rolę tej „słabszej”, kierowanej, naprawianej. W tle pojawia się silna potrzeba korygowania, prowadzenia i „wiedzenia lepiej, co dla ciebie dobre”. Taki układ może pojawić się w związku, w rodzinie, w przyjaźni czy w relacjach zawodowych. Ważny jest nie kontekst, lecz powtarzalny wzorzec: jedna osoba czuje się odpowiedzialna za to, by drugą „utrzymać przy życiu” emocjonalnie, finansowo czy organizacyjnie, a przy tym czerpie z tego poczucie sensu i znaczenia. Skąd bierze się syndrom białego rycerza? Źródłem tego wzorca bywa wczesne doświadczenie emocjonalnego braku. Dziecko, które nie otrzymuje stabilnej uwagi, czułości i akceptacji, wchodzi w do…

GettyImages-1607180087-343dc2c.jpg
width: 5969
height: 3979

Nigdy nie prosisz o pomoc? To nie tylko dlatego, że masz taki charakter. Hiperniezależność może być śladem z dzieciństwa
type: item
date: 2026-06-04T06:00:50.000Z
creator: Agata Olejniczak
subject: Relacje
subject: by glamour
subject: psychologia
subject: relacje
description: Z zewnątrz wygląda jak imponująca samowystarczalność. W środku częściej przypomina cichy, przewlekły lęk przed zranieniem. Hiperniezależność to nie tylko „siła charakteru”, ale często mechanizm obronny po doświadczeniu braku, zdrady lub porzucenia.
encoded: W kulturze, która od lat promuje samowystarczalność, łatwo pomylić zdrową niezależność z jej skrajną wersją. Hiperniezależność na pierwszy rzut oka bywa podziwiana. To ten typ osoby, która „zawsze daje radę”, nie zawraca nikomu głowy swoimi problemami, sprawnie ogarnia pracę i życie. Jeśli jednak przyjrzeć się bliżej, pod tym pancerzem często kryje się coś zupełnie innego. Zamiast spokojnego „umiem i mogę liczyć na siebie”, słychać napięte „nikogo nie potrzebuję, bo na nikogo nie można liczyć”. To już nie jest dojrzała autonomia, tylko wzorzec zbudowany na strachu, rozczarowaniu i bardzo wczesnym doświadczeniu, że proszenie o cokolwiek kończy się bólem. Gdy hiperniezależność jest echem dawnego zranienia W psychologii przywiązania mówi się o tzw. stylu unikającym. To sposób funkcjonowania, który rozwija się u dzieci, które zbyt wcześnie nauczyły się, że ich potrzeby emocjonalne nie spotkają się z odpowiedzią. Dr Michael B. Sperling, badający zaburzenia przywiązania, opisuje ten proces jako stopniowe wycofywanie się dziecka z próśb o uwagę i wsparcie. Dziecko, które wielokrotnie doświadcza chłodu, obojętności czy nieprzewidywalności ze strony opiekunów, w końcu przestaje płakać, przestaje wołać. Zaczyna zachowywać się jak „mały dorosły”, który poradzi sobie sam. Na zewnątrz wygląda to jak przedwczesna dojrzałość, w środku jest to jednak przede wszystkim rezygnacja – wniosek, że na nikogo nie można się oprzeć, więc lepiej nikogo nie dopuszczać zbyt blisko. W dorosłym życiu ten styl przywiązania często przejawia się właśnie jako hiperniezależność. To sposób, w jaki dawna rana przywiązaniowa rządzi dzisiejszymi relacjami. Inni ludzie przestają być potencjalnym źródłem wsparcia, a zaczynają być potencjalnym źródłem zagrożenia. Jak rozpoznać, że to już hiperniezależność, a nie po prostu samodzielność? Zdrowa niezależność pozwala być z kimś, nie tracąc siebie. Hiperniezależność odcina od innych w imię bezpieczeństwa. Różnica polega nie na tym, ile robisz sama, tylko na tym,…

GettyImages-2200848343-3e9dd0b.jpg
width: 4665
height: 3110

Jesteś marzycielem i często bujasz w obłokach? „Maladaptive daydreaming” może być niebezpieczne
type: item
date: 2026-06-02T09:49:38.000Z
creator: Agata Olejniczak
subject: Relacje
subject: by glamour
subject: psychologia
description: Przez lata marzycielstwo kojarzyło się z czymś niewinnym i romantycznym. Dziś coraz częściej mówi się o jego ciemnej stronie, w której wyobraźnia zamienia się w prywatną ucieczkę od świata. Tak właśnie działa maladaptive daydreaming, czyli nałogowe fantazjowanie.
encoded: Zwykłe bujanie w obłokach może pomagać w myśleniu, planowaniu i oswajaniu lęków. Istnieje jednak forma śnienia na jawie, która zaczyna izolować, dezorganizować dzień i zastępować relacje. To „maladaptive daydreaming”, zjawisko wciąż badane, ale już wywołujące wiele pytań. Czym właściwie jest maladaptive daydreaming? Marzycielstwo przez długi czas miało niemal wyłącznie pozytywny wydźwięk. Wyobrażaliśmy sobie kogoś z książką na kolanach, zapatrzonego w okno, trochę nie z tego świata, może mniej praktycznego, ale za to pełnego twórczych pomysłów. Od kilku lat ten obraz zaczyna pękać. Coraz częściej mówi się o marzeniach, które nie są już tylko przyjemnym odpoczynkiem dla głowy, lecz czymś, co potrafi wciągnąć jak serial i zająć większą część dnia. W takim właśnie kontekście pojawia się termin „maladaptive daydreaming”. Chodzi o specyficzny sposób śnienia na jawie. Fantazje są bardzo intensywne, rozbudowane, mają swoją logikę, bohaterów, ciągłość. Kluczowe jest jednak coś innego. Ten wewnętrzny świat staje się atrakcyjniejszy niż to, co dzieje się dookoła. Człowiek coraz częściej „znika” w swoich wyobrażeniach, kosztem kontaktów, obowiązków, zwykłych codziennych spraw. Marzenia przestają być delikatnym tłem, a zaczynają przypominać alternatywne życie, w którym spędza się więcej czasu niż w realnym. Od ślicznego marzyciela do niebezpiecznego nawyku Tradycyjnie marzenie na jawie romantyzowano. Postać marzyciela kojarzyła się z kimś, kto potrafi mentalnie dopisać więcej barw do szarej rzeczywistości. Współczesna dyskusja przesuwa akcent. Coraz częściej pada pytanie, co się dzieje, kiedy fantazjowanie zaczyna całkowicie odrywać od świata, zamiast go uzupełniać. Zwraca się uwagę na granicę, po której przekroczeniu ucieczka w wyobraźnię przestaje być lekkim sposobem na nudę, a zaczyna przypominać nałóg. Brytyjskie Towarzystwo Psychologiczne używa terminu maladaptive daydreaming m.in. w odniesieniu do sposobu radzenia sobie z trudnymi doświadczeniami. W tym ujęciu śnienie na …

GettyImages-2174375876-bc8c834.jpg
width: 6409
height: 4273

„Mankeeping”, czyli niewidzialne zarządzanie męskimi emocjami. To dlatego kobiety coraz częściej wolą być singielkami
type: item
date: 2026-05-29T08:29:21.000Z
creator: Agata Olejniczak
subject: Relacje
subject: by glamour
subject: psychologia
subject: relacje
description: W teorii partnerstwo, w praktyce kolejny etat: planowanie, słuchanie, uspokajanie, motywowanie. Tak właśnie wygląda „mankeeping”, czyli niewidzialne zarządzanie męskimi emocjami. I to jeden z powodów, dla których współczesne kobiety coraz częściej wolą zostać singielkami.
encoded: Na papierze wszystko wygląda dobrze. Dwoje dorosłych ludzi, partnerski układ, wspólne cele, dzielenie codzienności. W praktyce coraz częściej okazuje się, że to partnerka jest centrum sterowania całym emocjonalnym życiem pary. To ona pamięta, kto w rodzinie ma urodziny, wyjaśnia konflikty, motywuje do badań lekarskich, łagodzi napięcia po pracy. I jeszcze wysłucha, gdy „świat się wali”, choć swój własny ma już dawno na skraju przeciążenia. To właśnie ten cichy, a bardzo wymagający pakiet obowiązków badacze nazywają dziś „mankeepingiem”. Zjawiskiem, które odsłania, jak daleko nam jeszcze do prawdziwego partnerstwa, nawet w związkach, które same siebie tak określają. Czym jest mankeeping: emocjonalne zarządzanie dorosłym mężczyzną Mankeeping można opisać jako stałe doglądanie emocjonalnego dobrostanu partnera. Chodzi o codzienne, często rutynowe działania: pytanie, jak się czuje, wyciąganie z niego tego, co go gryzie, szukanie rozwiązań, kiedy przeżywa kryzys. Do tego dochodzi troska o relacje z jego rodziną, podtrzymywanie kontaktów towarzyskich, przypominanie o ważnych terminach, umawianie wizyt u lekarza. Ta praca nie ma swojej rubryki w domowym budżecie ani godzin w grafiku. Działa w tle, po cichu, zwykle wieczorami, w przerwach w pracy, „przy okazji”. Partnerzy traktują ją często jak naturalny element relacji. Zły dzień w firmie, spięcie z szefem, konflikt z kumplem – wszystko to trafia do jednej osoby. Ona ma wysłuchać, uspokoić, czasem „naprawić” sytuację, doradzić, pocieszyć. Bez pytania, czy ma na to zasoby. Mankeeping pojawia się zarówno w długoletnich małżeństwach, jak i w rozmytych układach typu situationship, gdzie nic nie jest nazwane, za to emocjonalna opieka nad mężczyzną i tak trafia do kobiety. Różnica polega tylko na tym, że w luźniejszych relacjach bywa jeszcze mniej doceniana, bo „przecież to nie jest poważny związek”. Samotność mężczyzn i recesja męskich przyjaźni Za tym, że to kobiety przejmują rolę emocjonalnych menedżerek, stoją szersze proces…

GettyImages-2196893588-59aa712.jpg
width: 4928
height: 3280

Zmagasz się z permanentnym lękiem i nadmiernym poczuciem obowiązku? To może być „syndrom najstarszej córki”
type: item
date: 2026-05-27T11:06:16.000Z
creator: Agata Olejniczak
subject: Relacje
subject: by glamour
subject: psychologia
description: Łączą nadmierne poczucie obowiązku z permanentnym lękiem, zawsze „ogarniają” i rzadko proszą o pomoc. Doświadczenie najstarszych córek nagle dostało nazwę i trafiło do masowej wyobraźni. „Syndrom najstarszej córki” nie jest diagnozą, ale dobrze opisuje, jak kolejność urodzenia i płeć splatają się w jeden, wymagający scenariusz.
encoded: Najstarsze córki od dawna noszą w rodzinach specyficzny zestaw ról. Od dziecka słyszą, że mają „świecić przykładem”, „pilnować młodszych”, „być mądrzejsze, bo są starsze”. Z czasem ten pakiet oczekiwań zamienia się w coś, co można by nazwać cichym etatem: opiekunki, koordynatorki, bufora emocjonalnego między rodzicami a resztą rodzeństwa. Przez lata pozostawało to głównie indywidualnym doświadczeniem. Teraz media społecznościowe zrobiły z niego zjawisko zbiorowe. Pod hasztagami #eldestdaughtersyndrome i #syndromnajstarszejcórki pojawiają się tysiące nagrań. Ich wspólny ton to mieszanina ironii, ulgi i zmęczenia. Z jednej strony żart, że „bycie najstarszą siostrą to dożywotni, niepłatny staż”, z drugiej – wyraźne poczucie, że coś poszło nie tak, jeśli chodzi o podział odpowiedzialności. Co kryje się pod „syndromem najstarszej córki”? W psychologicznym sensie „syndrom najstarszej córki” nie jest ani diagnozą, ani oficjalnym zaburzeniem. To raczej nazwa dla powtarzającego się wzorca: nadmiernego poczucia obowiązku, trudności z odpuszczaniem i skłonności do ustawiania cudzych potrzeb przed własnymi. Wiele kobiet opisuje, że już jako dzieci miały wrażenie, że są „wydłużonym ramieniem” rodzica. Miały patrzeć, czy brat nie wybiega na ulicę, pomóc siostrze w lekcjach, wytłumaczyć młodszym, czemu mama jest zdenerwowana. Jednocześnie oczekiwano od nich dobrych ocen, wzorowego zachowania i „bycia rozsądną”. Taki pakiet ról ma swoją cenę. Na poziomie wewnętrznym łatwo rozwija się lęk przed popełnieniem błędu i przekonanie, że wartość ma się wtedy, gdy jest się użyteczną dla innych. Dbanie o własne potrzeby schodzi na dalszy plan, bo w hierarchii domu zawsze było coś „ważniejszego”: młodsze rodzeństwo, zmęczeni rodzice, rodzinne napięcia. Co mówi o tym psychologia rozwojowa? Badania nad kolejnością urodzenia przynoszą niejednoznaczne wyniki. Część analiz sugeruje, że najstarsze dzieci częściej przejmują funkcje przywódcze i mają nieco wyższe wyniki w testach poznawczych. Inne, o…

GettyImages-1295655551-e44815c.jpg
width: 7952
height: 5304

Rodzice emocjonalnie niedojrzali. Co zrobić, żeby ich zachowanie nie rządziło twoim samopoczuciem?
type: item
date: 2026-05-25T11:43:08.000Z
creator: Agata Olejniczak
subject: Relacje
subject: by glamour
subject: psychologia
subject: relacje
description: Relacja z niedojrzałymi emocjonalnie rodzicami rzadko kończy się w momencie osiągnięcia pełnoletności. Ich nastroje, oczekiwania i oceny potrafią wpływać na dorosłe życie jeszcze przez lata. Da się jednak stopniowo wyjść z tej zależności i odzyskać prawo do własnych uczuć i decyzji.
encoded: W teorii rodzic ma być pierwszą osobą, przy której dziecko uczy się, czym jest bezpieczna więź. W praktyce bywa różnie. Niektórzy dorośli wchodzą w rolę rodzica, nie mając dostępu do własnej dojrzałości emocjonalnej. Oczekują szacunku i specjalnego traktowania, ale sami nie potrafią zaoferować uważnej obecności. Traktują dziecko jak przedłużenie siebie, a nie odrębnego człowieka. Dojrzałość emocjonalna oznacza zdolność do tworzenia relacji opartych na wzajemności i szacunku, niezależnie od tego, kim jest druga osoba. Chodzi o gotowość, by poznawać jej świat wewnętrzny, przyjmować uczucia, reagować na potrzeby, a nie jedynie wymagać. Tam, gdzie tego brakuje, dziecko dorasta w atmosferze przewlekłego osamotnienia. Fizycznie jest obok dorosłych, ale psychicznie zostaje zostawione samo sobie. Lindsay C. Gibson, psycholożka kliniczna, opisuje w swoich książkach, że emocjonalnie niedojrzali rodzice nie są zainteresowani bliskością rozumianą jako wzajemne odkrywanie się i pogłębianie zrozumienia. Takie spotkanie na poziomie przeżyć bywa dla nich krępujące lub zagrażające. Zamiast tego wolą relacje, w których to oni są w centrum, a dziecko pełni funkcję słuchacza, pocieszyciela, kogoś, kto „ma się dostosować”. Emocjonalne zawłaszczenie: gdy nastrój rodzica staje się twoją obsesją W rodzinach, w których brakuje dojrzałości emocjonalnej, często kształtuje się specyficzny system relacji. Dziecko od najmłodszych lat uczy się dostrajać do nastrojów rodzica bardziej niż do własnych odczuć. Priorytetem staje się zapobieganie wybuchom złości, łagodzenie napięcia, uspokajanie. W ten sposób powstaje nawyk, by własne potrzeby odkładać na później. Gibson opisuje to jako sytuację emocjonalnego zawłaszczenia. Dorosłe już dziecko przestaje pytać siebie, jak się czuje, a zaczyna bez przerwy monitorować stany rodzica. Jego humor, zadowolenie lub rozczarowanie stają się głównym punktem odniesienia. Jeśli rodzic jest zły – to wina dziecka. Jeśli zadowolony – zasługa dziecka. W ten sposób budu…

GettyImages-2151866703-fabdf30.jpg
width: 8251
height: 6059

Rozszczepienie to jeden z najstarszych mechanizmów obronnych. Daje chwilową ulgę, ale kończy się emocjonalną pustką
type: item
date: 2026-05-21T12:09:47.000Z
creator: Agata Olejniczak
subject: Relacje
subject: by glamour
subject: psychologia
description: Rozszczepienie to jeden z najstarszych mechanizmów obronnych, w które wyposażona jest ludzka psychika. Dzieli świat na skrajności, żeby choć trochę uporządkować chaos emocji. U niektórych osób staje się jednak dominującym sposobem funkcjonowania, a wtedy relacje i własne wnętrze zaczynają przypominać pole minowe.
encoded: Rozszczepienie jest jednym z tych mechanizmów obronnych, które pojawiają się bardzo wcześnie. Psychika korzysta z niego, kiedy nie ma jeszcze narzędzi do udźwignięcia złożonych, sprzecznych uczuć. Zamiast próbować je połączyć, dzieli świat na proste kategorie: dobre i złe, kochające i wrogie, bezpieczne i zagrażające. W rozwoju małego dziecka to rozwiązanie bywa wręcz konieczne. Problem zaczyna się wtedy, gdy nie wygasa wraz z dojrzewaniem, tylko staje się głównym sposobem patrzenia na siebie i innych. U osób z osobowością borderline właśnie to dzieje się najczęściej. Rozszczepienie nie tyle „wyskakuje” od czasu do czasu, ile organizuje całe doświadczanie relacji. Mama dobra, mama zła: pierwsze rozcięcia w głowie Pierwsze miesiące życia to dla dziecka mieszanka przyjemności i frustracji. Raz jest ciepło, syto, blisko. Innym razem zimno, głodno, pusto. To wszystko wiąże się z jedną osobą, ale niemowlę nie umie tego jeszcze pojąć. Brak zaspokojenia potrzeb odczuwany jest jak zagrożenie, a napięcie rośnie szybciej, niż rozwija się zdolność do rozumienia sytuacji. Umysł radzi sobie w prosty, ale skuteczny na tym etapie sposób. Wyodrębnia w doświadczeniu dwa obrazy: „mamę dobrą”, która koi, karmi i przytula, oraz „mamę złą”, która znika, nie nadąża, jest niedostępna. W jednym pakiecie lądują przyjemne przeżycia, w drugim te bolesne. Ta polaryzacja dotyczy także innych ważnych osób: ojca, babci, opiekunów. Dzięki temu chaos emocji staje się bardziej znośny. Złe samopoczucie można „przypisać” złemu obiektowi, dobre – dobremu. Z biegiem czasu, przy wystarczająco stabilnej opiece, te dwa obrazy zaczynają się ze sobą łączyć. Dziecko coraz lepiej rozumie, że ten sam rodzic może być ciepły i zdenerwowany, obecny i zmęczony. Emocje stają się bogatsze, mniej zero-jedynkowe. Gdy rozszczepienie zostaje na stałe Jeżeli ten proces integracji zostanie zaburzony, rozszczepienie nie wygasa, tylko wchodzi w dorosłość jako dominujący sposób przeżywania. Wtedy rzeczywistość emocjonalna zac…

GettyImages-2222578483-9ddc0b5.jpg
width: 7807
height: 5205

Co piąty mężczyzna nie potrafi nazwać tego, co czuje. Aleksytymia bywa mylona z brakiem empatii
type: item
date: 2026-05-21T12:00:44.000Z
creator: Agata Olejniczak
subject: Relacje
subject: by glamour
subject: miłość
subject: psychologia
subject: relacje
description: Aleksytymia bywa mylona z chłodem, brakiem empatii albo „takim charakterem”. W rzeczywistości to zaburzenie emocjonalne, w którym człowiek traci dostęp do własnych uczuć i nie potrafi ich nazwać. Statystyki pokazują, że problem dotyczy zaskakująco wielu z nas i mocno komplikuje relacje.
encoded: Aleksytymia nie jest literacką metaforą, tylko konkretnym syndromem opisanym w psychologii. Dotyczy osób, które mają poważne trudności z rozpoznawaniem i nazywaniem własnych stanów emocjonalnych. Emocje dzieją się w nich jak u każdego, ale nie są „przechwytywane” przez świadomość. Zamiast „jest mi smutno” albo „czuję lęk”, pojawia się ból brzucha, kołatanie serca, sztywność karku. Ciało krzyczy, umysł nie podąża. Badania pokazują, że to nie jest rzadkość. W fińskich testach przesiewowych aleksytymię stwierdzono u około 10 procent kobiet i aż 17 procent mężczyzn. Polskie dane są zbliżone. Michael Huber z Instytutu Psychosomatyki i Psychoterapii Uniwersytetu w Kolonii podkreśla, że zjawisko to nie wybiera: pojawia się u osób młodych i starszych, z dyplomami uczelni i bez formalnego wykształcenia, u ludzi zamożnych i tych zmagających się z biedą. Jedyna wyraźna różnica to płeć – mężczyźni wypadają w tych statystykach wyraźnie częściej. Sama nazwa zdradza istotę problemu. Składa się z greckich elementów: „a” oznacza brak, „lexis” – słowo, „thymos” – uczucie. Aleksytymia to więc dosłownie „brak słów dla emocji”. Nie brak emocji. Emocjonalny analfabetyzm: gdy uczucia są jak nieznany alfabet Metafora analfabetyzmu bywa tu bardzo pomocna. Analfabeta nie jest pozbawiony inteligencji, ma sprawne oczy, funkcjonuje w świecie, ale nie umie czytać i pisać. Znaki istnieją, tylko nic mu nie mówią. Podobnie dzieje się w aleksytymii. Sygnały emocjonalne pojawiają się w ciele i psychice, lecz nie zostają nazwane ani zrozumiane. Z zewnątrz taki człowiek często sprawia wrażenie chłodnego, „lodowatego”, nadmiernie racjonalnego. Reaguje faktami, analizą, zadaniowością, zamiast mówić o tym, co czuje. Nie okazuje radości, nie pokazuje smutku, nie wyraża złości. Utrzymuje dystans, także wobec najbliższych. W środku narasta napięcie, które nie znajduje ujścia w rozmowie, płaczu, konstruktywnej złości, tylko zostaje „zapakowane” w ciało. Efektem są dolegliwości psychosomatyczne: bóle głowy, żo…

GettyImages-1326414208-1-c46a59a.jpg
width: 5019
height: 3346

Taktyka „push and pull” to genialny trik na podryw, czy jednak podła manipulacja? Sprawdź, kiedy staje się toksyczna
type: item
date: 2026-05-20T09:49:27.000Z
creator: Agata Olejniczak
subject: Relacje
subject: by glamour
subject: psychologia
subject: randki
description: W poradnikach podrywu push and pull urasta do rangi „tajnej broni”, która ma rzekomo rozkochać w tobie każdą osobę. W praktyce to po prostu naprzemienne przyciąganie i odpychanie, działające na cudze emocje jak huśtawka. Zamiast budować więź, tworzy niepewność i podważa zaufanie.
encoded: W środowisku samozwańczych trenerów uwodzenia push and pull uchodzi za jedną z najbardziej „efektywnych” taktyk. Na forach i blogach określa się ją jako metodę kreowania „iskrzenia”, „chemii” czy „różnicy napięć”, która ma sprawić, że druga osoba nie będzie umiała o tobie zapomnieć. Opis, który często się powtarza, odwołuje się do metafory napięcia elektrycznego. Emocjonalne „przebicie” między dwojgiem ludzi ma powstać nie z naturalnej bliskości, tylko z różnicy: twojej pozornej obojętności, chłodu, odmowy. Im bardziej ty się odsuwasz, tym bardziej druga strona ma się angażować, próbując odzyskać utracone ciepło. W teorii wygląda to jak błyskotliwa gra. W praktyce oznacza jeden prosty schemat: celowe mieszanie komuś w głowie po to, by zyskać poczucie przewagi. Jak działa push and pull w praktyce? Rdzeń tej taktyki jest bardzo prosty. Najpierw dajesz sporo uwagi, zainteresowania, czułości – to faza „pull”, czyli przyciągania. Potem nagle się wycofujesz, przestajesz pisać, stajesz się chłodny albo lekceważący. To faza „push”, odpychanie. Takie ruchy mogą pojawiać się w drobnych, codziennych sytuacjach. Podczas rozmowy komplementujesz, budujesz atmosferę bliskości, a chwilę później rzucasz zdystansowany tekst, żart z podtekstem, uwagi podważające drugą osobę. Na poziomie relacji wygląda to często tak: intensywna randka, długie wiadomości, wyraźne sygnały zainteresowania, a następnie niespodziewana cisza na kilka dni. Osoba po drugiej stronie, przyzwyczajona już do twojej obecności, zaczyna szukać przyczyny zmiany w sobie. Analizuje każde zdanie, zastanawia się, co „zrobiła źle”, próbuje naprawić sytuację, często wchodząc w tryb udowadniania własnej wartości. Dokładnie na tym żeruje ta taktyka. Co obiecują coachowie podrywu? W materiałach promujących push and pull powtarzają się podobne hasła. Ta technika ma rzekomo: – tworzyć „chemiczny magnes” między wami – wzmacniać twoją „pozycję lidera” w relacji – budować wrażenie, że masz „wyższy status”, bo nie jesteś cały czas …

GettyImages-497316277-e0da2fc.jpg
width: 5760
height: 3840

Naukowcy potwierdzają. To najlepszy wiek na wzięcie ślubu. Ryzyko rozwodu jest najniższe
type: item
date: 2026-05-20T09:01:33.000Z
creator: Redakcja
subject: News
subject: Relacje
subject: miłość
subject: psychologia
subject: relacje
subject: rewers
subject: ślub
subject: związki
description: Badania i opinie ekspertów sugerują, że moment na małżeństwo ma znaczenie -nie tylko emocjonalne, ale też statystyczne. Sprawdźcie, jaki przedział wieku najczęściej łączy się z najmniejszym ryzykiem rozwodu, co mówi o tym tzw. teoria Złotowłosej i dlaczego „za późno” na ślub to w praktyce mit.
encoded: Już od lat powtarza się te dwa hasła: „przed 25. rokiem życia to za wcześnie” i „po czterdziestce to już za późno”. Tymczasem z badań i obserwacji terapeutów par wynika, że najkorzystniej statystycznie wypada rozwiązanie pośrodku. Chodzi o etap życia, w którym wiele osób ma więcej samoświadomości, a jednocześnie mniej sztywności w podejściu do relacji. Jaki wiek jest najbardziej odpowiedni na ślub? Naukowcy mają odpowiedź Analizy prowadzone przez brytyjską instytucję Office for National Statistics wskazują, że najniższe ryzyko rozwodu dotyczy par, które decydują się na ślub w przedziale 28-32 lata. W tym czasie wiele osób ma już za sobą pierwsze poważne doświadczenia uczuciowe, lepiej rozumie swoje potrzeby i potrafi realniej oceniać zgodność z partnerem. Jednocześnie presja, żeby „zdążyć” jest mniejsza niż we wcześniejszych latach. Podobny wniosek podkreśla amerykańska naukowczyni Carrie Krawiec, która od lat pracuje z parami w Birmingham Maple Clinic. W jej ujęciu kluczowe jest unikanie dwóch pułapek: zbyt wczesnego wchodzenia w formalny związek, zanim człowiek dobrze pozna siebie, oraz odkładania decyzji tak długo, że zaczynają rządzić nią lęk, perfekcjonizm i narastająca niechęć do kompromisu. „To teoria Złotowłosej, która zakłada, że ​​ludzie w tym wieku nie są ani za starzy, ani za młodzi na ślub” - dodaje. W tle tej dyskusji pojawia się jeszcze jeden argument: rozwój mózgu. Z perspektywy nauki płat czołowy jest częścią, która dojrzewa jako jedna z ostatnich, a pełna dojrzałość może pojawić się dopiero około 25., a nawet 30. roku życia. To ważne, bo właśnie ta sfera odpowiada m.in. za planowanie, ocenę konsekwencji i samokontrolę. Stąd decyzje podejmowane przed 25. rokiem życia mogą częściej być mniej wyważone niż te, które zapadają później. Czy istnieje moment, w którym na ślub jest za późno? W praktyce nie da się uczciwie powiedzieć, że na ślub jest jeden odpowiedni wiek, po którym nie ma sensu się pobierać. Z czasem zwykle patrzymy na relacje mniej idealist…

200520261779260572.jpeg
width: 980
height: 654

„Throning” to nowa moda wśród singli! Robią to, by podnieść swój status, ale niekoniecznie zbudować bliskość
type: item
date: 2026-05-19T10:00:39.000Z
creator: Agata Olejniczak
subject: Relacje
subject: by glamour
subject: psychologia
subject: randki
description: W czasach, gdy power couples dominują w social mediach, coraz więcej osób wybiera związki, które „dobrze wyglądają”. Throning to randkowanie po to, by podnieść swój status i ego, a niekoniecznie zbudować bliskość. Czasem ta gra daje profity, częściej jednak zostawia pustkę.
encoded: Współczesne randkowanie coraz częściej przypomina kuratorowanie własnego wizerunku. Profile na aplikacjach domykają to, co widać już w social mediach: estetyczne zdjęcia, lista osiągnięć, lifestyle na pokaz. W tym świecie coraz wyraźniej widać zjawisko, które nazwano throningiem. W tym trendzie partner staje się czymś w rodzaju żywej wizytówki, prestiżowym dodatkiem, który ma wzmocnić pozycję osoby „obsadzającej na tronie”. Taki układ można porównać do współpracy wizerunkowej. Jedna osoba wnosi kontakty, pieniądze, rozpoznawalność, status. Druga liczy, że dzięki tej relacji sama zyska więcej wpływów, atrakcyjności i społecznej widoczności. Emocje nie znikają całkowicie, ale przestają być głównym kryterium wyboru. Czym jest throning: status zamiast romantycznego „kliknięcia” Throning to sposób randkowania, w którym priorytetem staje się społeczny i wizerunkowy zysk z relacji. Partner lub partnerka są postrzegani jako ktoś, kto „podnosi poprzeczkę” w oczach otoczenia: jest zamożny, wpływowy, popularny, dobrze znany w określonym środowisku albo po prostu „instagramowo” atrakcyjny. Związek ma wtedy funkcję podbicia własnego wizerunku. W tej dynamice relacja bywa planowana trochę jak projekt: ma potencjał, przynosi określone korzyści, jest „opłacalna” wizerunkowo. Zamiast pytania „czy jest między nami chemia” pojawia się raczej „czy razem tworzymy odpowiedni obraz, czy to się dobrze prezentuje”. Mówimy więc o związku, który bardziej przypomina kolaborację marek niż klasyczną historię miłosną. Stare zjawisko w nowym opakowaniu Choć słowo „throning” brzmi jak świeży wynalazek, sam mechanizm ma długą historię. W literaturze naukowej funkcjonuje pojęcie hipergamii, opisujące wchodzenie w związek z osobą o wyższym statusie społecznym. Przez wieki, szczególnie dla kobiet, była to realna strategia awansu: małżeństwo dawało dostęp do innej klasy, pieniędzy i wpływów. Dziś formalne podziały klasowe są mniej wyraziste, ale idea „pójścia w górę” nadal działa. Zmieniły się tylko wal…

GettyImages-1135148431-f1393ff.jpg
width: 5500
height: 3667

Trójkąt dramatyczny Karpmana niszczy związki. Dopóki w nim tkwisz, nie masz szansy na szczęście!
type: item
date: 2026-05-19T09:52:56.000Z
creator: Agata Olejniczak
subject: Relacje
subject: by glamour
subject: psychologia
subject: relacje
subject: związki
description: Trójkąt dramatyczny Karpmana opisuje powtarzalny układ ról, w który wchodzimy w relacjach, często zupełnie nieświadomie. Raz czujemy się ofiarą, innym razem wybawcą albo prześladowcą, a scenariusz i tak pozostaje ten sam. Zrozumienie tego mechanizmu bywa pierwszym krokiem do realnej zmiany.
encoded: Trójkąt dramatyczny Karpmana jest jednym z tych modeli, które na pierwszy rzut oka wydają się zaskakująco proste. Dopiero po chwili widać, jak głęboko wchodzą w codzienne mechanizmy relacji. To koncepcja opisująca powtarzalny układ ról, w których ludzie potrafią funkcjonować latami, nie mając poczucia, że tak naprawdę realizują w kółko ten sam scenariusz. Ten schemat bardzo często ma swój początek w domu rodzinnym. Dziecko uczy się określonego sposobu reagowania na napięcie, konflikt czy krytykę i zabiera te nawyki w dorosłość. W efekcie, nawet jeśli zmienia partnerów, pracę czy środowisko, psychologiczna gra pozostaje ta sama. Zmieniają się tylko dekoracje. Na czym polega trójkąt dramatyczny Karpmana? Stephen Karpman, amerykański psychiatra i terapeuta, opisał dynamiczny układ trzech ról, które pojawiają się w relacjach obciążonych napięciem i brakiem odpowiedzialności za własne życie. Te role to: ofiara, prześladowca i wybawca. Nie chodzi o obiektywną sytuację życiową, tylko o subiektywną pozycję psychiczną, z jakiej ktoś funkcjonuje w relacji. Ofiara czuje się bezradna i zależna, przekonana, że nie ma wpływu na to, co ją spotyka. Wewnętrzny przekaz ofiary koncentruje się na bezsilności i potrzebie, aby ktoś inny ją uratował, podjął decyzję, rozwiązał problem. Prześladowca funkcjonuje z pozycji oskarżenia i krytyki. Stara się wywołać zmianę poprzez presję, zawstydzanie, wzbudzanie poczucia winy albo strachu. Wybawca natomiast wchodzi w sytuację z pozornie „pomocową” energią, lecz w praktyce przejmuje odpowiedzialność za życie drugiej osoby i tym samym wzmacnia jej zależność. Ten model pokazuje emocjonalną dynamikę, a nie faktyczną obiektywną krzywdę czy winę. Ktoś może mieć obiektywnie trudną sytuację, ale niekoniecznie przyjmuje pozycję ofiary w znaczeniu opisanym przez Karpmana. Kluczowe jest to, jak dana osoba postrzega siebie i jakie decyzje podejmuje w odpowiedzi na swoje doświadczenia. Dlaczego trójkąt dramatyczny tak mocno wciąga? Trójkąt dramatyczny dostar…

GettyImages-542743273-826ae22.jpg
width: 4252
height: 2809

Nowe języki miłości, które warto znać. Zapomnij o prezentach i słowach afirmacji. Teraz liczą się te 3 wartości!
type: item
date: 2026-05-18T11:59:49.000Z
creator: Zuzanna Zasada
subject: News
subject: Relacje
subject: miłość
subject: psychologia
subject: relacje
subject: rewers
subject: związki
description: Koncepcja Gary’ego Chapmana przez lata pomagała parom nazwać to, jak okazują uczucia. Tyle że dziś relacje zaczynają się często online, a tempo randkowania jest inne niż w latach 90. Eksperci zwracają uwagę na trzy nowe języki miłości, które coraz częściej decydują o tym, czy między dwojgiem ludzi naprawdę zaiskrzy i czy związek ma szansę dojrzeć.
encoded: Jeśli interesujesz się psychologią związków, niemal na pewno znasz pojęcie „języki miłości” Gary’ego Chapmana. I choć to narzędzie nadal bywa przydatne, pojawia się pytanie: czy pomysł z 1992 roku w pełni pasuje do świata, w którym relacje coraz częściej zaczynają się w aplikacjach? Pięć języków miłości w klasycznej wersji nadal pomaga, ale nie jest już na tyle aktualne Gary Chapman opisał pięć sposobów, w jakie ludzie najczęściej okazują uczucia i w jaki sposób najłatwiej je przyjmują. Te kategorie do dziś robią wrażenie prostych i trafnych, bo porządkują codzienne nieporozumienia: jedna osoba czeka na słowa, druga pokazuje troskę działaniem. W wielu parach to wciąż działa jak instrukcja obsługi bliskości. W ujęciu Chapmana miłość wyraża się (i jest odbierana) w pięciu obszarach. Najczęściej mówi się o nich jako o dominujących preferencjach - zwykle mamy jeden lub dwa, które działają na nas najmocniej. słowa afirmacji, komplementy, akty werbalne dotyk/kontakt fizyczny drobne gesty wspólnie spędzany (jakościowy) czas otrzymywanie prezentów Choć od premiery książki minęły dekady, te kategorie nadal są przydatne. Dają też możliwość zrozumienia, że nie każdy musi kochać w ten sam sposób, ale warto wiedzieć, czego oczekuje od ciebie partner lub partnerka i co jest dla niego/niej najważniejsze. Trenerka zdrowia emocjonalnego i autorka bestsellerów, Roxie Nafousi, zwraca uwagę, że rozpoznanie własnego stylu okazywania uczuć potrafi odblokować związek. Według niej kluczowe jest zrozumienie, że różnice nie muszą oznaczać braku miłości - często oznaczają tylko inny punkt widzenia. Gdy jedna strona potrzebuje jakościowego czasu razem, a druga afirmacji, łatwiej planować dzień tak, by każdy dostał coś ważnego. Pięć języków miłości a współczesne randkowanie - dlaczego to nie działa już tak dobrze, jak kiedyś? Ekspertka Emma Hathorn przekonuje, że klasyczna lista języków miłości brzmi dziś jak opis relacji sprzed ery aplikacji randkowych. W XXI wieku randkowanie jest bardziej zł…

Christian-Vierig-Getty--8ea371c.jpg
width: 6000
height: 4000

Tę jedną cechę posiadają tylko naprawdę inteligentni ludzie. Naukowcy nie mają wątpliwości - wyróżnia osoby o wysokim IQ!
type: item
date: 2026-05-17T05:02:20.000Z
creator: Agata Olejniczak
subject: Lifestyle
subject: by glamour
subject: nauka
subject: psychologia
description: Inteligencja zwykle kojarzy się z doskonałą pamięcią i umysłem, który wychwytuje każdy szczegół. Badania mózgu pokazują jednak zupełnie inny obraz. Naukowcy wskazali jedną, zaskakującą cechę, która szczególnie wyróżnia osoby o wysokim IQ.
encoded: Rozmyślanie nad tym, jak rozpoznać inteligentną osobę, stało się już internetową dyscypliną. W sieci krążą testy IQ, szybkie łamigłówki i psychologiczne quizy, które mają odsłonić nasz potencjał. Ostatecznie i tak najwięcej mówią o nas konkretne zachowania oraz drobne elementy osobowości, które powtarzają się w codziennych sytuacjach. Już wcześniej opisywano kilka charakterystycznych cech osób o wysokim IQ, a nawet typowe zdania, które często padają z ich ust. Teraz badacze poszli o krok dalej i zwrócili uwagę na jedną, wyjątkowo zaskakującą właściwość. Na pierwszy rzut oka trudno byłoby ją uznać za zaletę, a jednak ma silny związek z inteligencją. Zaskakujący wniosek badań: inteligentni częściej… zapominają Portal chillizet.pl sięgnął do wyników badań nad pamięcią i działaniem ludzkiego mózgu. Wnioski, które z nich płyną, trudno nazwać oczywistymi. Osoby o wyższym IQ częściej wykazują skłonność do zapominania, i to niekoniecznie z powodu roztargnienia, lecz z powodu sposobu, w jaki ich mózg selekcjonuje informacje. Tego typu obserwacje nie są nowe. Już w XIX wieku niemiecki psycholog Hermann Ebbinghaus opisał tzw. krzywą zapominania. Pokazał, jak szybko z naszej pamięci znikają informacje, jeśli ich nie powtarzamy ani nie używamy. Współcześni naukowcy z Uniwersytetu w Toronto wrócili do tego tematu, badając zależność między poziomem inteligencji a zapominaniem. Ich ustalenia są spójne z dawnymi pracami: osoby z wyższym IQ częściej pozbywają się z pamięci części codziennych danych. Dlaczego zapominalstwo może świadczyć o sprytnym mózgu? Zapominanie zwykle odbieramy jak coś negatywnego. Kojarzy się z brakiem organizacji, chaosem, a w skrajnych przypadkach z poważnymi zaburzeniami. Tymczasem w kontekście zdrowego mózgu pełni ważną, bardzo praktyczną funkcję. Nasz układ nerwowy każdego dnia jest bombardowany informacjami: wiadomościami, bodźcami z otoczenia, drobnymi szczegółami rozmów i obowiązków. Mózg nie jest w stanie przechować wszystkiego. Dlatego część danych po…

GettyImages-684641103-3f87c4c.jpg
width: 5616
height: 3744

Jak zrobić idealne pierwsze wrażenie? Trzymaj się tych 5 zasad! Masz na to jedynie... 7 sekund!
type: item
date: 2026-05-14T10:53:04.000Z
creator: Zuzanna Zasada
subject: News
subject: Relacje
subject: psychologia
subject: relacje
subject: rewers
subject: związki
description: Jak zrobić dobre pierwsze wrażenie? Badania pokazują, że rozmówca ocenia nas błyskawicznie - i to w wielu obszarach naraz. Na szczęście są konkretne rzeczy, które możesz poprawić jeszcze przed spotkaniem: od stroju i mowy ciała, po sposób mówienia i uważność.
encoded: Pierwsze wrażenie powstaje szybciej, niż myślisz. Choć wszyscy znamy hasło o nieocenianiu po pozorach, w praktyce często oceniamy po prostu automatycznie. I co ważne: dotyczy to również nas, nie tylko osób, które spotykamy. Dlatego, jeśli zależy ci na dobrym starcie (prywatnie albo zawodowo), warto wiedzieć, na co druga strona zwraca uwagę zaledwie w pierwszych sekundach. Dobre pierwsze wrażenie. Na czym polega zasada 7/11? Według obserwacji dr. Michaela Solomona z New York University w pierwszych siedmiu sekundach kontaktu z nowo poznaną osobą potrafimy przypisać jej ocenę w aż jedenastu kategoriach. Brzmi absurdalnie, ale właśnie tak działa szybkie wnioskowanie: opiera się na schematach, skojarzeniach i tym, co podpowiadają nam kultura oraz doświadczenia z domu. W tych pierwszych sekundach ludzie próbują odczytać m.in.: poziom wykształcenia, status ekonomiczny, wiarygodność, uczciwość i kompetencje, poziom zaufania, wyrafinowanie rozumiane jako kultura osobista, zgodność zachowania z normami przypisywanymi płci, odniesiony sukces, poglądy polityczne, poglądy religijne, tło etniczne oraz zadowolenie społeczne, seksualne i zawodowe. I chociaż taki „błyskawiczny skan” bywa niesprawiedliwy, jedno jest pewne: wymazanie złego startu zwykle kosztuje znacznie więcej energii niż przygotowanie dobrego. Co najpierw rzuca się w oczy, gdy poznajesz nową osobę? W pierwszych sekundach nie wygrywa ten, kto ma najciekawszą historię do opowiedzenia, tylko ten, kto daje sygnał: „jestem bezpieczny/a, ogarnięty/a i mogę cię wysłuchać”. Najmocniej w oczy rzucają się rzeczy niewerbalne: postawa i otwartość ciała, mimika oraz uśmiech, kontakt wzrokowy, ton głosu, tempo mówienia, uścisk dłoni (jeśli jest częścią powitania), ogólna schludność i dopasowanie wyglądu do sytuacji. To właśnie dlatego czasem ktoś mówi niewiele, a i tak od razu wydaje się pewny siebie. I odwrotnie: można mieć świetne kompetencje, ale zgubić je przez nerwowe gesty, brak spojrzenia w oczy czy wrażenie nieprzygotowa…

140520261778749070.jpeg
width: 980
height: 654

Białe kłamstwo pojawia się w każdym związku. Mylone z czymś dobrym, może być naprawdę niebezpieczne
type: item
date: 2026-05-02T04:40:37.000Z
creator: Łucja Jelonek
subject: News
subject: Relacje
subject: miłość
subject: psychologia
subject: relacje
subject: rewers
subject: związki
description: Białe kłamstwo bywa nazywane „prospołecznym”, bo ma chronić cudze emocje i oszczędzać przykrości. Tyle że w relacjach partnerskich granica między troską a unikaniem szczerości potrafi się niebezpiecznie przesunąć. Jak rozpoznać białe kłamstwa, skąd się biorą i kiedy zaczynają szkodzić?
encoded: Everybody lies (ang. Wszyscy kłamią) - to hasło, które dr House nosił na t-shircie w serialu. I choć brzmi prowokacyjnie, trudno udawać, że temat nas nie dotyczy: większości osób przynajmniej raz zdarzyło się powiedzieć coś nie do końca zgodnego z faktami, czasem w imię „świętego spokoju”, a czasem z troski o drugiego człowieka. Na czym polega białe kłamstwo i dlaczego bywa akceptowane? Białe kłamstwo to drobna nieprawda, która ma „zadziałać łagodząco”: nie urazić, nie zawstydzić, nie zepsuć komuś dnia. Zwykle dotyczy spraw małych, często wręcz błahych, dlatego łatwo je usprawiedliwić. W relacji partnerskiej przybiera formę grzecznościowych odpowiedzi, omijania trudnych tematów albo delikatnego podkolorowania rzeczywistości, by nie wywołać napięcia. Kłamiemy z różnych powodów i w różnym celu, a intencje często przedstawiamy jako szlachetne. Właśnie temu postanowili przyjrzeć się naukowcy z Instytutu Psychologii Uniwersytetu SWPS: dr Katarzyna Cantarero, prof. Katarzyna Byrka i prof. dr hab. Dariusz Doliński. Badali „preferencje wobec prawdy i kłamstwa w sytuacji, w której kłamstwo przynosi korzyści drugiemu człowiekowi”. Badania nad białym kłamstwem. Co pokazały wyniki? W eksperymencie wzięło udział 317 kobiet i 127 mężczyzn (ośmiu uczestników nie podało swojej płci) w wieku między 19. do 70. rokiem życia. Badanych poproszono m.in., by wyrazili swoją opinię na temat kiepskiego dania wykonanego przez nieznaną im osobę; wiadomo było jednak, że autor dania pozna ich opinię i że zostanie ona opublikowana w mediach społecznościowych. Uczestnicy badania mieli do wyboru dwie opcje: mogli powiedzieć przykrą prawdę albo wybrać tzw. mniejsze zło, czyli kłamstwo prospołeczne - czytamy na stronie swps.pl. Wyniki nie są jednoznaczne, ale dobrze pokazują mechanizm działania białych kłamstw. 54 proc. osób badanych postawiło na szczerość. Jednocześnie uczestnicy częściej wybierali kłamstwo w sytuacji, gdy mieli przekonanie, że oceniana osoba gorzej znosi porażkę, a do zadania podes…

270420261777279134.jpeg
width: 980
height: 654

Syndrom odrzuconego dziecka potrafi zrujnować dorosłe życie. Wpływa na związki, samoocenę i zdrowie psychiczne
type: item
date: 2026-04-27T13:39:36.000Z
creator: Agata Olejniczak
subject: Relacje
subject: by glamour
subject: psychologia
subject: relacje
subject: związki
description: W psychologii mówi się o schematach, czyli utrwalonych wzorcach myślenia, odczuwania i reagowania, które powstają szczególnie intensywnie w pierwszych latach życia. Syndrom odrzuconego dziecka to właśnie taki schemat. Jest rezultatem sytuacji, w których mały człowiek doświadcza braku bliskości, niedostatecznej opieki emocjonalnej albo poczucia pozostawienia samemu sobie. Zdarza się, że nie ma tu spektakularnej przemocy czy jawnego porzucenia. Częściej chodzi o serię drobnych, powtarzających się doświadczeń ignorowania, niezauważania, bagatelizowania emocji.
encoded: Syndrom odrzuconego dziecka rzadko bywa nazywany wprost. Objawia się raczej tym, że człowiek żyje w ciągłym napięciu, nie wierzy w swoją wartość, boi się bliskości albo trzyma się jej kurczowo. Podłoże często leży we wczesnych relacjach z opiekunami, zwłaszcza tam, gdzie zabrakło autentycznej uwagi, czułości i emocjonalnej dostępności. Psychologia pokazuje jednak, że nawet bardzo stare schematy da się stopniowo modyfikować. Skąd bierze się syndrom odrzuconego dziecka? Kontakt dziecka z głównym opiekunem zaczyna się jeszcze przed urodzeniem. Układ nerwowy płodu reaguje na głos, poziom stresu i rytm dnia osoby, która je nosi. Po narodzinach organizm noworodka jest biologicznie zaprogramowany na bliskość i regulowanie się przez kontakt z drugim człowiekiem. W praktyce chodzi o kojący głos, powtarzalność rytuałów, czuły dotyk, przewidywalne reagowanie na sygnały z ciała. To nie musi być idealne, wystarczy wystarczająco dobre. Kiedy źródła bezpieczeństwa zaczyna brakować, system alarmowy dziecka uruchamia się częściej. Przedłużona rozłąka po porodzie, pobyt w inkubatorze, komplikacje medyczne czy inne sytuacje, w których noworodek długo nie ma dostępu do opiekuna, potrafią zaburzyć początkową więź. Nie jest to jeszcze wyrok, bo więź ma zdolność do naprawy. Jednak jeśli po takim doświadczeniu dziecko trafia do środowiska, w którym główny dorosły jest stale zmęczony, obciążony własnymi problemami, emocjonalnie nieobecny, szansa na odbudowę maleje. Równie dotkliwa bywa sytuacja, w której rodzic jest w domu fizycznie, lecz jego uwaga i emocje są gdzie indziej. Zdarza się, że ktoś zapewnia dziecku właściwą opiekę medyczną i materialną, ale nie ma przestrzeni, żeby regulować z nim emocje. Płacz jest traktowany jak przeszkoda, radość jak nadmierne pobudzenie, lęk jak fanaberia. Dziecko przestaje mieć poczucie, że jego wnętrze kogokolwiek interesuje. To tak, jakby mówiło w języku, którego nikt nie chce zrozumieć. W gabinetach psychologicznych wielokrotnie powtarza się opowieść o…

depresja-fcde9e2.jpg
width: 7008
height: 4672

Chińczycy robią to teraz masowo. Nowy trend na radzenie sobie z rozstaniem zszokował świat!
type: item
date: 2026-04-24T13:18:16.000Z
creator: Agata Olejniczak
subject: Relacje
subject: by glamour
subject: psychologia
subject: relacje
subject: związki
description: Na chińskich platformach społecznościowych użytkownicy po rozstaniu robią coś, co dla wielu osób w Polsce brzmi jak scenariusz science fiction. Byli partnerzy zaczynają o sobie pisać w sposób, który przypomina połączenie ogłoszenia matrymonialnego i referencji do pracy. Ten trend wygląda jak... żart, ale w rzeczywistości odsłania bardzo konkretne mechanizmy psychologiczne.
encoded: W internetowych relacjach dominują dziś filtry, podkoloryzowane opisy i starannie dobrane wizualnie kadry. Na tym tle trend z Chin działa jak kontrast. Po rozstaniu użytkownicy publikują posty, w których o byłych partnerach mówią jasno, konkretnie i bez demonizowania. To nowa forma opowiadania o zakończonych związkach, która rzuca światło na to, jak młode pokolenie rozumie lojalność, odpowiedzialność i szacunek po rozstaniu. Na czym polega chiński trend po rozstaniu? Na chińskich portalach społecznościowych młodzi dorośli opisują swoich byłych partnerów w formie rozbudowanego profilu. Pojawiają się wiek, wzrost, zawód, miasto, styl bycia, zainteresowania, mocne strony i drobne wady ujęte z humorem. Autor dopisuje także powód rozstania. Najczęściej coś w rodzaju różnych planów na przyszłość, związku na odległość albo tego, że obie strony były na innym etapie życia. Całość przypomina jednocześnie CV, ogłoszenie randkowe i krótki raport z kilku wspólnych lat. Zamiast dramatycznych wyznań i gorzkich aluzji pojawia się spokojny opis. Ton jest zazwyczaj życzliwy. Były partner nie jest przedstawiany jako wróg, ale jako ktoś, kto po prostu nie był odpowiednią osobą dla autora, choć może być dobrą osobą dla kogoś innego. Z psychologicznego punktu widzenia to forma rekonstrukcji narracji o relacji. Po rozstaniu umysł i tak buduje historię: kim byliśmy, co się stało, czyja to „wina”. Ten trend zamienia prywatną opowieść w publiczny, uporządkowany komunikat z naciskiem na to, że koniec związku nie przekreśla wartości żadnej ze stron. Co mówi o nas ten sposób mówienia o byłych? To zjawisko łączy kilka dobrze znanych mechanizmów psychologicznych. Pierwszy z nich to odejście od myślenia w kategoriach czerni i bieli. Widać dwa skrajne style przeżywania rozstania. Albo były partner długo pozostaje „jedyną prawdziwą miłością”, albo natychmiast zamienia się w „toksyczną pomyłkę”. W chińskich postach pojawia się trzecia opcja. Były partner jest osobą z konkretnymi zaletami, ograniczeni…

syndrom-odroczonego-szczescia-779f32c.jpg
width: 2120
height: 1415