To najlepsza książka wszech czasów według najwybitniejszych pisarzy. Ten tytuł zmiótł konkurencję
Najlepsza książka wszech czasów wyłoniła się w niezwykłym plebiscycie. Norweski Bokklubben i Norwegian Nobel Institute poprosili 100 wybitnych pisarzy z 54 krajów o wskazanie kanonu 100 dzieł. Choć to nie miał być ranking, jeden tytuł dostał około 50% więcej nominacji niż reszta.
100 pisarzy z całego świata wskazało najlepszą książkę wszech czasów
W 2002 roku norweski klub książki Bokklubben wraz z Norwegian Nobel Institute zaprosili do wyjątkowego projektu 100 uznanych pisarzy z 54 krajów. Mieli oni za zadanie wskazać kanon 100 dzieł, które najmocniej ukształtowały historię literatury. Organizatorzy od początku podkreślali, że zestawienie nie ma być klasycznym rankingiem, a wszystkie tytuły mają pozostać równorzędne. Ten plan rozbił się jednak o siłę jednego tytułu. Gdy zebrano nominacje, okazało się, że jedna z książek zdobyła około 50% więcej wskazań niż pozostałe książki. A był to „Don Kichot” Miguela de Cervantesa. Właśnie dlatego w tym projekcie pojawiło się jedyne, wyjątkowe rozstrzygnięcie: „Don Kichot” został nazwany „najlepszym dziełem literackim wszech czasów”.
„Don Kichot” zostawił rywali daleko w tyle
O czym jest „Don Kichot”? Alonso Quijano, rozpalony lekturami opowieści rycerskich, postanawia zostać błędnym rycerzem i rusza w podróż po Hiszpanii. Ten fabularny impuls stał się dla literatury czymś więcej niż początkiem przygody: wskazywano, że historia Cervantesa zrywa z dawnymi schematami narracyjnymi i otwiera nowy rozdział w dziejach powieści. Co ważne, wyróżnienie nie wynikało z uprzejmego ukłonu w stronę klasyki. Zwracano uwagę, że mimo upływu ponad 400 lat (!!) „Don Kichot” pozostaje zaskakująco aktualny i inspirujący, a jego gra z konwencją oraz dialog z samą literaturą wciąż działają na współczesną wyobraźnię. To właśnie ta mieszanka wpływu, świeżości i rozpoznawalności sprawiła, że w plebiscycie o globalnym zasięgu wygrał nie minimalnie, lecz miażdżąco.
Jakie książki zostały wyróżnione w norweskim rankingu? To lista gigantów
Skala zestawienia robi wrażenie również wtedy, gdy odłoży się na bok zwycięzcę. W kanonie wskazywanym przez 100 pisarzy znalazły się tytuły, które dla wielu czytelników są definicją literackiej wielkości: „Wojna i pokój”, „Anna Karenina”, „Zbrodnia i kara”, „Bracia Karamazow”, „Proces”, „Wielki Gatsby”, „Ulisses”, „Sto lat samotności”, „Boska komedia”, „Duma i uprzedzenie”, „Hamlet”, „Odyseja”, „Iliada” czy „W poszukiwaniu straconego czasu”. Lista pokazuje ambicję uchwycenia historii literatury w poprzek języków i tradycji. Czytaliście którąś z nich?