„Arcydzieło”, „Rewelacyjna rola Tomasza Kota”. Ten polski film widziałam wiele razy, a wciąż ściska mocno za gardło

To film, który łączy historię, napięcie i wyrazistą rolę Tomasza Kota. „Bogowie” do dziś należą do najlepiej ocenianych polskich produkcji XXI wieku i regularnie wracają w telewizji oraz streamingu.

„Bogowie”, czyli medyczny przełom, który zmienił wszystko

„Bogowie” opowiadają o profesorze Zbigniewie Relidze i jego zespole, który w latach 80. przeprowadził pierwszy w Polsce udany przeszczep serca. Był to moment przełomowy nie tylko dla krajowej medycyny, lecz także dla społecznego myślenia o granicach ingerencji w ludzkie życie. Transplantacja serca budziła wówczas ogromne kontrowersje – wielu uważało ją za przekroczenie natury i naruszenie obowiązujących norm etycznych oraz religijnych. Film pokazuje czas, w którym toczyła się intensywna debata o definicji śmierci biologicznej i odpowiedzialności lekarzy. Religa, wspierany przez młody zespół, zdecydował się działać wbrew autorytetom i obowiązującym schematom. Jego walka dotyczyła nie tylko braków sprzętowych czy finansowych, ale przede wszystkim oporu środowiska i niechęci do zmian. Zdjęcia do filmu realizowano w 2013 roku, głównie w warszawskim Szpitalu Wolskim, który na potrzeby produkcji odtwarzał klinikę w Zabrzu. W rolę profesora Religi wcielił się Tomasz Kot. W obsadzie znaleźli się również Piotr Głowacki jako Marian Zembala, Szymon Piotr Warszawski jako Andrzej Bochenek, Władysław Kowalski jako Jan Moll oraz Marian Opania jako Jan Nielubowicz – pionier polskiej transplantologii. Na ekranie pojawiają się także Jan Englert, Zbigniew Zamachowski, Kinga Preis, Marek Siudym, Magdalena Czerwińska i Wojciech Solarz.

„Bogowie”: surowość szpitalnych wnętrz i realia lat 80.

Reżyser Łukasz Palkowski prowadzi narrację dynamicznie, skupiając się na codzienności pracy lekarzy. Operacje pokazane są w sposób bezpośredni. Kamera nie unika medycznych detali, oddając napięcie i fizyczny wymiar zabiegów. Film nie zatrzymuje się na długich, podniosłych scenach; akcja rozwija się szybko, a wątki dramatyczne przeplatają się z momentami humoru. Choć pojawiają się sceny dotykające granicy sentymentalizmu, nie dominują one tonu całej opowieści. Twórcy starają się zachować równowagę między emocjami a faktami. Scenariusz Krzysztofa Raka opiera się na wyrazistych dialogach i krótkich, celnych ripostach, które budują charakter Religi i jego współpracowników. Dużą rolę odgrywa warstwa wizualna. Zdjęcia Piotra Sobocińskiego jr podkreślają surowość szpitalnych wnętrz i realia lat 80., jednocześnie nadając filmowi spójny rytm.

„Bogowie” nie ograniczają się do relacjonowania kolejnych operacji. Film porusza kwestie etyczne związane z transplantologią. Pojawiają się wątpliwości rodzin dawców oraz obawy pacjentów, którzy muszą zdecydować, czy przyjąć organ od innego człowieka. Jedna ze scen pokazuje rozmowę o tym, czy po przeszczepie człowiek pozostaje sobą – czy serce jest wyłącznie organem, czy także symbolem uczuć i tożsamości. W ten sposób historia Religi staje się nie tylko opowieścią o medycznym przełomie, ale też o granicach odpowiedzialności lekarza i o decyzjach, które wykraczają poza czysto techniczny wymiar operacji.

„Bogowie”: Tomasz Kot jako Zbigniew Religa

Tomasz Kot w roli młodego Zbigniewa Religi stworzył postać, która zapada w pamięć nie tylko ze względu na fizyczne podobieństwo do pierwowzoru. Aktor odtworzył charakterystyczne gesty profesora, sposób poruszania się, przygarbioną sylwetkę i nawykowe palenie papierosów. Jego Religa jest przekonujący w każdej scenie. Kot pokazuje jednak nie tylko determinację lekarza, lecz także jego trudniejszą stronę. Na ekranie widać impulsywność, zmęczenie, skłonność do alkoholu oraz napięcie wynikające z ciągłej presji. Film nie pomija również ceny, jaką Religa płaci za zawodową pasję tj. odsunięcie życia rodzinnego na dalszy plan. Dzięki temu postać nie jest jednowymiarowa, lecz pełna sprzeczności i ludzkich słabości.

Jak film „Bogowie” przyjęli widzowie?

„Bogowie” od premiery zbierają bardzo mocne oceny i do dziś utrzymują wysoką średnią w serwisach filmowych. Wśród opinii powtarza się przede wszystkim zachwyt nad rolą Tomasza Kota i sposobem pokazania realiów PRL-u. „Film ten jest arcydziełem! A Tomasz Kot w roli Zbigniewa Religii był niesamowity” — napisał jeden z widzów. „Wybitny Film przedstawiający realia PRL-u Kot jako Religa rewelacja” — podkreśla kolejny. „Może bardziej za historię niż za film, ale z pełnym przekonaniem” — czytamy w innej opinii. Widzowie zwracają uwagę nie tylko na aktorstwo, ale też na ton produkcji: „Dawno nie oglądałam tak dobrego filmu z tak doskonałym aktorstwem i to absolutnie wszystkich osób. Świetnie i autentycznie opowiedziana historia. Brawo”. Pojawiają się też głosy doceniające równowagę między dramatem a humorem: „Nie wyprodukowano w 2014 roku komedii, na której uśmiałabym się tak jak na tym filmie. Wielkie dzieło upamiętniające wielkiego człowieka i wielka rola Kota”. W opiniach powraca też temat odwagi i kontekstu systemowego: „Niepokorny geniusz kontra durny biurokratyczny system” czy „Polak Polakowi to nawet porażki zazdrości”. Historia Religi dla wielu stała się opowieścią nie tylko o medycynie, ale o walce z mentalnością i ograniczeniami epoki. Tak duża liczba entuzjastycznych komentarzy pokazuje, że „Bogowie” nie funkcjonują wyłącznie jako film biograficzny. Dla widzów to przede wszystkim historia o determinacji, która wciąż rezonuje także po wielu latach od premiery.

Gdzie obejrzeć „Bogów”?

Film „Bogowie” jest dostępny w serwisach streamingowych oraz w opcji wypożyczenia online. W modelu subskrypcyjnym można go znaleźć na Playerze (ok. 25 zł miesięcznie) oraz w HBO Max (od 29,99 zł miesięcznie, w zależności od pakietu). Dla osób, które wolą jednorazowy seans, dostępna jest opcja wypożyczenia m.in. w Play Now (10 zł), Moje eKino (10 zł) oraz w serwisie Kino Pod Baranami (15 zł w jakości HD).