Pilates nie jest niczym nowym. Ten – dość charakterystyczny system ćwiczeń został wymyślony na początku ubiegłego wieku przez Josepha Pilatesa. Od lat uwielbiają go gwiazdy i modelki, które chcą wzmocnić, uelastycznić, a do tego wysmuklić ciało. Ostatnio pilates stał się szczególnie popularny w Polsce. I uchodzi za jedną z najmodniejszych aktywności fizycznych 2021 roku. Ale nie bez przyczyny. Pilates niesie za sobą mnóstwo korzyści – przekonałam się o tym na własnej skórze. A właściwie na własnym kręgosłupie i mięśniach, które są mi bardzo wdzięczne za regularne ćwiczenia na maszynach. Jeśli ty także chciałabyś rozpocząć swoją przygodę z pilatesem, świetnie się składa. O wszystko, co warto wiedzieć o tej dyscyplinie, na czele z efektami oraz przeciwskazaniami zapytałam ekspertki – dr Monikę Jaworską-Przeor, właścicielkę studia True Pilates Poland oraz Katarzynę Mierzwę, właścicielkę studia Classical Pilates.  

Pilates – co to jest?

Pilates to absolutnie wyjątkowy system ćwiczeń, za którego stworzenie odpowiada Joseph Pilates. Łączy w sobie elementy jogi, baletu, a także gimnastyki izometrycznej. Niesie za sobą wiele korzyści, np. pozwala poprawić postawę (co z całą pewnością ucieszy osoby, które pracują przed komputerem). Pilates można ćwiczyć na specjalnych maszynach albo na matach. Zajęcia powinny odbywać się pod opieką nauczyciela / nauczycielki, który / która zadba o to, by poprawnie wykonywać poszczególne sekwencje. A tym samym, by nie zrobić sobie krzywdy. 

„Pilates to wyjątkowy system ćwiczeń, którego twórcą był Joseph Pilates (1883-1967). Oparty jest na ćwiczeniach równoważących siłę i elastyczność mięśni, czego ogólnym efektem jest zbalansowane i zdrowe ciało oraz kontrola ruchu ciała” – tłumaczy dr Monika Jaworska-Przeor.

Jak dodaje dr Monika Jaworska-Przeor, najważniejszą zasadą pilatesu jest „centering”, czyli praca z centrum ciała, która skutecznie angażuje mięśnie brzucha, pośladków, przywodzicieli, jak również asekurujących kręgosłup.

„Najważniejszą zasadą pilates jest „centering” czyli praca z centrum ciała angażująca mięśnie brzucha, pośladków, przywodzicieli, asekurujących kręgosłup” – mówi nauczycielka i właścicielka True Pilates Poland.

Joseph Pilates / fot. Getty Images

Pilates – efekty

Pilates niesie za sobą mnóstwo korzyści. Pozwala m.in. poprawić postawę, wzmocnić mięśnie całego ciała, jak również poprawić kondycję. Ćwicząc na maszynach i na matach pod okiem profesjonalnego nauczyciela / nauczycielki, można także wysmuklić, a nawet optycznie wydłużyć sylwetkę. Warto jednak pamiętać, że (podobnie jak w przypadku innych form aktywności) kluczem do sukcesu jest systematyczność. Tylko regularne ćwiczenia pozwolą osiągnąć upragnione efekty. 

„Joseph Pilates wypowiedział kiedyś takie słynne słowa: „Po 10-ciu sesjach poczujesz się lepiej, po 20-stu sesjach będziesz wyglądać lepiej, a po 30-stu będziesz mieć nowe ciało”. Jest to piękne wyjaśnienie efektów jego ćwiczeń. To aktywność nastawiona na rozciąganie przykurczonych, napiętych miejsc w ciele i wzmacnianie słabości, jest bardzo budująca i istotnie poprawia samopoczucie. Nawet jedna sesja jako wysiłek angażujący całe ciało (a taki jest oryginalny pilates: mocny i kompleksowy) sprawia, że wydzielają się endorfiny i czujemy się zadowoleni!” – mówi dr Monika Jaworska-Przeor.

Dr Monika Jaworska-Przeor tłumaczy, że pierwsze efekty można zauważyć po kilku lub kilkunastu sesjach, gdy zaczyna zmieniać się postawa i sposób chodzenia osoby, która ćwiczy. Po 3-4 miesiącach regularnych ćwiczeń pod okiem wykwalifikowanej nauczycielki / nauczyciela zaczynają się natomiast wyrabiać nowe – zdrowe nawyki. 

„Mięśnie – na skutek pracy ze sprężynami – stają się mocne (szybko zauważymy silniejsze mięśnie brzucha i pośladków), a sylwetka bardziej sportowa. W technice pilates pracujemy w pełnym zakresie ruchu w stawach, co sprawia, że mięśnie podczas ćwiczeń nie tylko wzmacniają się, ale i rozciągają. Dzięki temu ciało staje się smuklejsze. Pamiętajmy jednak, że o sylwetce decyduje również odpowiedni sposób odżywiania się” – wyjaśnia dr Monika Jaworska-Przeor.

Warto również dodać, że pilates ma właściwości terapeutyczne. Jak mówi dr Monika Jaworska-Przeor, regularne ćwiczenia zmniejszają, a nawet całkowicie niwelują bóle w kręgosłupie oraz stawach. 

Co więcej, dr Monika Jaworska-Przeor i Katarzyna Mierzwa zgodnie przyznają, że pilates wpływa korzystnie nie tylko na sylwetkę, ale również na samopoczucie. Podczas ćwiczeń uwalniają się bowiem endorfiny, czyli tak zwane „hormony szczęścia”. 

Pilates – dla kogo są te ćwiczenia? Czy istnieją przeciwwskazania?

Pilates nie jest najłatwiejszą aktywnością fizyczną. Warto jednak pamiętać, że ćwiczenia – zarówno ich intensywność, jak i rodzaje są dopasowane przez nauczyciela / nauczycielkę do indywidualnych umiejętności, stanu zdrowia i kondycji jego / jej podopiecznych. W związku przeciwwskazania właściwie nie istnieją, o czym mówi Katarzyna Mierzwa. Tego rodzaju system ćwiczeń sprawdzi się u osób młodszych, a także starszych. Co więcej, pilates może pomóc w rekonwalescencji po wypadku czy urazach ortopedycznych. 

„Nie ma przeciwwskazań do pilatesu, bardzo ważne jest natomiast to, by nauczyciel albo nauczycielka potrafiła dopasować ćwiczenia do potrzeb i kondycji osoby, którą ma pod opieką, a także odpowiednio modyfikowała ćwiczenia. Dzięki temu przyniosą one oczekiwane rezultaty” – tłumaczy Katarzyna Mierzwa. – „Indywidualne podejście jest bardzo ważne. Dostosowując przebieg oraz intensywność sesji, warto brać również pod uwagę samopoczucie osoby, która ćwiczy danego dnia – dodaje ekspertka. 

Jeśli masz jakiekolwiek wątpliwości, zanim pójdziesz na pierwszą sesję pilatesu, skonsultuj się z lekarzem / lekarką pierwszego kontaktu bądź z ortopedą / ortopedką. I pamiętaj, żeby powiadomić swojego nauczyciela / nauczycielkę o ewentualnych urazach czy problemach zdrowotnych. Dzięki temu ćwiczenia zostaną dopasowane do możliwości twojego organizmu. 

„Nie wolno ćwiczyć z ostrym bólem ciała (chyba, że nauczyciel / nauczycielka ma przygotowanie terapeutyczne). Co więcej, osoby chore przewlekle powinny skonsultować pomysł ćwiczeń z lekarzem. Nauczyciele i nauczycielki po najlepszych szkoleniach potrafią pracować techniką pilates nawet z kontuzjowanymi klientami” – wyjaśnia dr Monika Jaworska-Przeor.

Pilates – jak często ćwiczyć?

Jak często ćwiczyć pilates, aby osiągnąć upragnione efekty? Odpowiedź na to pytanie nie jest jednoznaczna i jest uzależniona m.in. od możliwości fizycznych oraz psychicznych osoby, która ćwiczy. Dr Monika Jaworska-Przeor rekomenduje jednak sesje 2 lub 3 razy w tygodniu. Dzięki temu ciało otrzyma odpowiednio silne bodźcie, które zapoczątkują w nim zmiany (na lepsze, oczywiście).

„Istnieją dwa aspekty determinujące efekty ćwiczeń. Pierwszy jest fizjologiczny i polega na tym, jak często ćwiczymy. Sesje raz w tygodniu mogą okazać się zbyt słabym bodźcem dla ciała do zmiany. Zdecydowane efekty osiągniemy, ćwicząc dwa albo trzy razy w tygodniu. Jednak wiele zależy od determinacji i zaangażowania w osoby, która przychodzi na sesje. I tu mamy drugi aspekt – psychologiczny. Nawet jedna sesja w tygodniu może być efektywna dla kogoś, kto bardzo angażuje się w ćwiczenia i wdraża wskazówki, jak również korekty nauczyciela w swoje codzienne zachowania (np. bardziej napina brzuch podczas chodzenia lub opuszcza barki pracując przy komputerze) – wyjaśnia dr Monika Jaworska-Przeor.

Pilates – ćwiczenia na macie czy na maszynach. Co wybrać?

Pilates można ćwiczyć zarówno na matach, jak i na specjalnym sprzęcie. Na jaki rodzaj sesji warto się zdecydować na początku? Jeżeli rozpoczynasz swoją przygodę z pilatesem i masz do wyboru studio, które jest wyposażone w profesjonalny sprzęt, wybierz się właśnie tam. Katarzyna Mierzwa zauważa, że wymuszają bowiem właściwą pracę ciała, a regularne ćwiczenia pozwalają wypracować zdrowe nawyki. 

„Wartość pracy na maszynach jest ogromna. Wyposażone one są w sprężyny i pasy, które zmuszają ciało do odpowiedniego wysiłku. Na macie jest tylko ciało i siła grawitacji” – zauważa Katarzyna Mierzwa. 

Ćwiczenia na macie przypadną do gustu osobom, które są bardziej zaawansowane i mają pełną kontrolę nad własnym ciałem. 

„Ćwiczenia na macie będą idealnym przełożeniem pracy na sprzęcie” – tłumaczy Katarzyna Mierzwa.

Katarzyna Mierzwa dodaje jednak, że niezależnie od tego, czy ktoś decyduje się na ćwiczenia na maszynach, czy na macie, powinien być pod opieką wykwalifikowanego nauczyciela / nauczycielki. Powinien / powinna wspierać swoją podopieczną / swojego podopiecznego i nie opuszczać go / jej nawet na krok podczas wykonywania poszczególnych sekwencji. 

Pilates – jakie studio wybrać?

Jeżeli chcesz rozpocząć swoją przygodę z pilatesem, wybierz renomowane studio, które prowadzi wykwalifikowany nauczyciel / nauczycielka. Czym się kierować, szukając odpowiedniego miejsca do ćwiczeń? Dr Monika Jaworska-Przeor radzi, by zwracać uwagę nie tylko na wyposażenie danego studia, ale również na doświadczenie i kwalifikacje osób, które w nim pracują. 

„Studio pilates to przede wszystkim nauczyciel / nauczycielka. Sam sprzęt jest ważny, ale pełni on funkcję narzędzia. Kluczowy jest więc sposób używania go i umiejętność uczenia klientów oraz klientek. A o tym wszystkim decyduje program szkoleniowy przygotowujący przyszłych nauczycieli pilates do pracy” – wyjaśnia dr Monika Jaworska-Przeor. 

Dr Monika Jaworska-Przeor tłumaczy, że najbardziej renomowane szkoły pilatesu na świecie, na czele z Romana’s Pilates, która kontynuuje misję Josepha Pilatesa, wymagają nawet 800 godzin szkoleniowych. Oferują zróżnicowane warsztaty, seminaria, a także inne formy zajęć, podczas których przyszli nauczyciele i nauczycielki obserwują pracę ekspertów oraz ekspertek, dowiadują się, jak uczyć innych, jak również praktykują. Właśnie dlatego zanim zdecydujesz się na sesję w danym studiu, pod opieką konkretnego nauczyciela / nauczycielki, upewnij się, że posiada odpowiednie kwalifikacje. To bardzo ważne – w końcu od tego w dużej mierze będzie zależało w przyszłości twoje zdrowie, kondycja, wygląd oraz samopoczucie.

„Trzeba wielu godzin różnego rodzaju seminariów, warsztatów i super-wizji ze strony doświadczonych nauczycieli, aby być dobrze przygotowanym do pracy z drugim człowiekiem. Jest to odpowiedzialność nie tylko za efekty treningów, ale w dużej mierze za zdrowie ludzi. Krótkie kursy weekendowe nie dają takich możliwości, są jedynie namiastką potrzebnej wiedzy. Najlepsze światowe szkoły przygotowują nauczycieli długimi i intensywnymi miesiącami, a nawet latami. Są to raczej studia, niż kursy. Sprawdzając certyfikat ukończenia programu szkoleniowego nauczyciela, możemy zorientować się, jakie prezentuje on umiejętności” – tłumaczy dr Monika Jaworska-Przeor.

Pilates – cena. Ile trzeba zapłacić za zajęcia? 

Z jakimi kosztami powinna liczyć się osoba, która chce zacząć swoją przygodę z pilatesem? Niestety nie ma jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie. Ceny różnią się ze względu na popularność danego studia (albo konkretnej nauczycielki / nauczyciela), a także na miejsce, w którym się ono znajduje. Zazwyczaj wahają się one od 150 do nawet kilkuset złotych za indywidualną lekcję z nauczycielem / nauczycielką pilatesu. Oczywiście tego rodzaju treningi można uznać za inwestycję w siebie i własne zdrowie. A na tym, jak wiadomo, nie warto oszczędzać!