Co w przypadku, jeśli na samą myśl o rozmowie lub spotkaniu z rodzicami zaczynasz odczuwać negatywne emocje? Jak rozpoznać, czy masz z nimi toksyczną relację? W jaki sposób się od niej odciąć? Czy można to zrobić tak, aby nie sprawić im zawodu? Podpowiadamy.

Odcięcie emocjonalnej pępowiny, czyli jak uwolnić się z toksycznej relacji z rodzicami?

Podobno dzieciństwo kończy się wtedy, kiedy zaczynamy rozumieć, że nasi rodzice to nie święci, a nasze życie nie jest od nich uzależnione. Sama ta wiedza może być dla nas bardzo oczyszczająca, jednak często zdarza się, że mimo opuszczenia domu rodzinnego, czujemy się przytłoczeni relacją z ojcem lub matką. Czasami samo oczekiwanie na spotkanie lub telefon wzbudza w nas niepokój lub strach, a wspomnienie rodziców w głowie wywołuje w nas negatywne emocje. Jeśli tego typu uczucia pojawiają się w nas przy każdej konfrontacji, możliwe, że powinniśmy pomyśleć o „odcięciu pępowiny". 

Niestety, o wiele łatwiej jest nam uświadomić sobie, że coś w relacji z rodzicami nie działa, niż podjąć kroki, aby ją rozluźnić. Najprawdopodobniej bierze się to z uczucia, że ojciec lub matka po prostu sobie bez nas nie poradzą. Skąd bierze się w nas poczucie odpowiedzialności za swoich rodziców? Najczęściej jest ono spowodowane rzeczami, które słyszeliśmy w okresie dorastania, takimi jak:

- obwinianie nas o niepowodzenia w życiu (na przykład: „kiedy się urodziłeś, musiałam zrezygnować z pracy”, „jak przyszłaś na świat, musieliśmy się przeprowadzić”),

- zrzucanie na nas swoich frustracji („przez ciebie nie mogę wyjść na spotkanie”, „przez ciebie kłócę się z matką”),

- zwierzanie się z nieprzepracowanych traum (takich jak niepowodzenia w związku z drugim rodzicem).

Niestety, tak jak wszystkie toksyczne zachowania, zazwyczaj otrzymują je w prezencie od swoich rodziców, czyli naszych dziadków. Jeśli twoi rodzice dorastali w podobnych warunkach, utrzymywanie tego typu relacji jest dla nich kompletnie naturalną koleją rzeczy, i może być im trudno zrozumieć, dlaczego po latach zaczynasz mieć z nią problem.

Zobacz także:

Dlaczego powinieneś się usamodzielnić jak najszybciej?

Pozbycie się emocjonalnej pępowiny, jest jedną z najważniejszych rzeczy dla twojego rozwoju. Nie jesteś w stanie czuć się ze sobą stuprocentowo dobrze, jeśli blokują cię frustrujące zobowiązania i wygórowane oczekiwania względem twojej osoby, które często nie pokrywają się z twoją wizją świata. Utrzymywanie w życiu relacji, które wysysają z ciebie energię, będzie miało bezpośredni wpływ na twoje zaangażowanie w karierę zawodową i związek z drugą osobą. Co więcej, trwanie w tego typu toksycznym schemacie, może przełożyć się na twoją relację z dziećmi, kiedy sam założysz rodzinę.

Jeśli dalej czujesz się winny ze swoją potrzebą usamodzielnienia, pamiętaj, że:

- nie jesteś swoimi rodzicami, nie odpowiadasz za ich traumy i nieprzepracowane emocje,

- nie jesteś w stanie zmienić swoich rodziców, bez względu na to, jak mocno się postarasz,

- twoi rodzice nie muszą się zmieniać, żebyś czuł się dobrze w życiu,

- schowane urazy i gniew będą o sobie przypominać i utrudniać ci bycie szczęśliwym,

- nie musisz lubić spotykać się i rozmawiać z rodzicami, aby dalej móc ich kochać i być do nich przywiązanym,

- jeśli nie będziesz pracować nad zredukowaniem ilości sytuacji, które są dla ciebie frustrujące, o wiele trudniej będzie ci osiągnąć równowagę emocjonalną we wszystkich dziedzinach twojego życia,

- jeśli zostaniesz w toksycznej relacji emocjonalnej, nie będziesz w stanie wyjść ze schematu, który dziadkowie przekazali twoim rodzicom, i w konsekwencji możesz skrzywić w ten sam sposób swoje potomstwo.

Czas na „rozwód" z rodzicami

W niektórych przypadkach jedyną słuszną opcją jest całkowite zerwanie kontaktu z rodzicami. Dzieje się tak szczególnie w sytuacjach, w których wypracowanie emocjonalnych granic nie zadziałało albo w relacji pojawia się psychiczna lub fizyczna przemoc. Często jest ona związana z rodzicami agresywnymi lub skłonnymi do uzależnień. Niestety, zerwanie kontaktu nie będzie proste i może wiązać się z uczuciem silnego smutku oraz zaburzonym poczuciem bezpieczeństwa. Pamiętaj, że nawet w momentach największego załamania, nie jesteś sam. Problem toksycznej relacji z rodziną dotyczy ogromnej ilości osób, opisy podobnych sytuacji możesz znaleźć na specjalistycznych forach o tym temacie. Jeśli masz taką możliwość, poinformuj swojego przyjaciela lub partnera o tym, że możesz przechodzić teraz przez trudny okres i będziesz potrzebować wsparcia. Nie bój się wizyty u psychoterapeuty, który pomoże ci zrozumieć wszystkie kłębiące się w tobie emocje.

Pamiętaj, że odcięcie się od rodziców nie zawsze musi stanowić całkowite zerwanie z nimi kontaktu. Najczęściej pomaga wypracowanie w sobie świadomości, że ich zachowania nie muszą wywierać na tobie kompletnie żadnego wpływu. Spróbuj zdystansować się emocjonalnie do słów słyszanych od swoich bliskich, zawsze je racjonalizuj i dokładnie przemyśl, zanim weźmiesz je sobie do serca. Nie zapominaj, że negatywne emocje, które twoi rodzice kierują w twoją stronę, wynikają z ich problemów, a nie twoich. Naucz się stawiać granice w kwestii ilości odwiedzin i telefonów. Spróbuj być asertywnym, jeśli nie masz ochoty na rozmowę, lub idzie ona w kierunku, który ci się nie podoba. Odcinanie pępowiny to żmudny i długotrwały proces, jednak jest on niezbędny, jeśli chcesz dążyć do utrzymywania w swoim życiu tylko zdrowych relacji.

Czy odcięcie się od rodziców sprawi im zawód?

To, w jaki sposób twoi rodzice zareagują na stawianie granic, zależy przede wszystkim od ich charakteru, jednak zazwyczaj pogodzenie się z taką koleją rzeczy nie przychodzi im zbyt łatwo. W początkowym okresie toksyczne zachowania mogą zdarzać się jeszcze częściej: rodzice będą próbowali wymusić na tobie utrzymanie kontaktu na ich warunkach, metodami, które są im znane, i które wcześniej stosowali. Często jednak zdarza się, że odcięcie pępowiny przez dziecko zachęca ich do głębszego dialogu wewnętrznego i dostrzeżenia swoich błędów, co daje im pole do pracy nad swoim charakterem.

Pamiętaj, że nawet jeśli próba „rozwodu” z rodzicami będzie dla nich bardzo bolesna i sprawi im zawód, nie powinno to wzbudzać w tobie wątpliwości względem planu. Jeśli postanowisz tkwić w toksycznej i frustrującej relacji z innymi osobami, o wiele trudniej będzie ci znaleźć przestrzeń do pracy nad sobą i wytworzenia równowagi emocjonalnej. Reakcja twoich rodziców jest tylko i wyłącznie ich sprawą, w żadnym wypadku nie powinieneś się za nią obwiniać.

Jak rozpoznać, czy twoja relacja z rodzicami jest toksyczna?

Określenie „toksyczna relacja” nie ma sztywnych ram i schematów. Chodzi w nim przede wszystkim o to, czy czujesz się komfortowo podczas konfrontacji z członkami swojej rodziny. Czy rozmowy oraz spotkania z bliskimi kojarzą ci się pozytywnie, czy bardziej przyprawiają cię o ból głowy? Jak rozpoznać, czy twoi rodzice są wampirami energetycznymi? Zwracaj uwagę na te charakterystyczne zachowania:

- dramatyzowanie i robienie scen,

- używanie szantażu emocjonalnego,

- ostra krytyka i porównywanie z innymi osobami,

- obwinianie cię za sytuacje i niepowodzenia, które spotykają ich w życiu,

- nadmierne kontrolowanie twojego życia i wścibstwo,

- lekceważenie twoich potrzeb i emocji,

- wzbudzanie winy i „granie” ofiary,

- obrażanie się i „karanie milczeniem”

- niezdolność do przyznania się do błędu i powiedzenia słowa przepraszam,

- stawianie wobec ciebie zbyt wysokich i nierealistycznych wymagań,

- naruszanie twoich emocjonalnych i fizycznych granic.

Jeśli zaznaczyłeś chociaż kilka punktów z powyższej listy, relacja, którą masz ze swoimi rodzicami, może być gorsza dla twojej równowagi psychicznej, niż ci się wydaje. Jeśli czujesz, że mimo udzielonych przez nas rad, nie jesteś w stanie odciąć emocjonalnej pępowiny, rozważ wizytę u wykwalifikowanego psychoterapeuty. Specjalista będzie wiedział, w jaki sposób (krok po kroku), poprowadzić cię w stronę zakończenia tej toksycznej relacji.