Kilka minut ważnych dla zdrowia
Ile można zrobić w 7 minut i 34 sekundy? To czas, który często mija nam niemal niezauważalnie - podczas przeglądania telefonu, przygotowywania kawy lub oglądania rolek w mediach społecznościowych. Można go jednak wykorzystać również na coś znacznie ważniejszego: samobadanie piersi.
Właśnie na tym pomyśle opiera się przekaz kampanii Różowego Patrolu, który przypomina, że nawet krótka chwila poświęcona sobie ma znaczenie. Charakterystyczne 7:34 ma skłonić do zatrzymania się w codziennym biegu i zadania sobie prostego pytania: kiedy ostatnio zadbałam o swoje zdrowie?
Samobadanie nie zastępuje wizyty u lekarza ani badań diagnostycznych, ale pomaga poznać naturalny wygląd i strukturę piersi. Dzięki regularności łatwiej zauważyć coś, co wcześniej nie występowało. Nie chodzi o to, by żyć w niepokoju i nieustannie kontrolować swoje ciało. Chodzi o uważność, świadomość i odpowiedzialność za siebie.
Jak prawidłowo samodzielnie badać piersi?
Najważniejsze są regularność i znajomość własnego ciała. Samobadanie warto wykonywać raz w miesiącu, między 3. a 12. dniem cyklu miesiączkowego. Kobiety po menopauzie mogą wybrać jeden stały dzień w miesiącu, aby łatwiej pamiętać o tej czynności.
Badanie najlepiej przeprowadzić spokojnie, bez pośpiechu. Można wykonać je przed lustrem, a następnie dotykiem - również pod prysznicem lub w pozycji leżącej.
Krok 1. Obejrzyj piersi przed lustrem. Stań swobodnie z opuszczonymi rękami i przyjrzyj się wyglądowi obu piersi. Zwróć uwagę na ich kształt, wielkość oraz wygląd skóry i brodawek. Następnie unieś ręce nad głowę, a później oprzyj je na biodrach i ponownie obejrzyj piersi. Obserwuj, czy nie pojawiły się nowe, niepokojące zmiany.
Krok 2. Zbadaj piersi dotykiem. Opuszkami palców delikatnie, ale dokładnie przesuwaj dłoń po całej powierzchni piersi, wykonując małe, koliste ruchy. Stopniowo obejmij badaniem cały obszar, kierując się w stronę brodawki. Nie pomijaj okolicy pach, w której również znajdują się węzły chłonne. Zwróć uwagę na zgrubienia, guzki lub inne zmiany, których wcześniej nie było.
Krok 3. Powtórz badanie po drugiej stronie. W podobny sposób sprawdź drugą pierś, pamiętając o okolicy pachowej. Możesz wykonać badanie również na leżąco, co ułatwia dokładne zbadanie piersi.
Krok 4. Zwróć uwagę na brodawki. Obserwuj, czy nie zmieniły wyglądu, nie są wciągnięte i czy nie pojawia się z nich wydzielina, szczególnie krwista. Niepokojące objawy warto skonsultować z lekarzem.
Regularne samobadanie pomaga budować znajomość własnego ciała. Nie musi być idealne od pierwszego razu. Jeśli masz wątpliwości, jak przeprowadzić je prawidłowo, możesz skorzystać z materiałów instruktażowych lub wziąć udział w spotkaniu edukacyjnym Różowego Patrolu w twojej okolicy, podczas którego ambasadorki uczą badania na specjalistycznym fantomie.
Jakich zmian nie wolno ignorować?
Podczas samobadania warto zwrócić uwagę nie tylko na wyczuwalne guzki. Niepokój powinny wzbudzić również:
-
zmiana wielkości lub kształtu jednej piersi;
-
nowe zgrubienia, obrzęki lub wyczuwalne grudki;
-
zmiana koloru skóry, jej ściągnięcie, owrzodzenie lub wygląd przypominający skórkę pomarańczową;
-
wciągnięcie brodawki, którego wcześniej nie było;
-
wydzielina z brodawki, zwłaszcza krwista;
-
powiększenie węzłów chłonnych w okolicy pach lub nad obojczykami.
Ważne, by pamiętać, że nie każda zmiana oznacza raka. Nie należy jednak jej bagatelizować ani czekać, aż sama zniknie. Jeśli zauważysz coś niepokojącego, skontaktuj się z lekarzem podstawowej opieki zdrowotnej, ginekologiem lub onkologiem. Nie próbuj stawiać diagnozy na własną rękę.
Samobadanie to nie wszystko
Poznawanie własnego ciała jest ważnym elementem profilaktyki, ale nie zastępuje badań wykonywanych przez specjalistów. Nawet jeśli regularnie przeprowadzasz samobadanie i nie zauważasz żadnych zmian, pamiętaj o konsultacjach lekarskich oraz badaniach dobranych do twojego wieku, historii zdrowotnej oraz indywidualnego ryzyka.
Do podstawowych metod diagnostycznych należą badanie palpacyjne, USG piersi oraz mammografia. Wybór odpowiedniego badania i częstotliwości jego wykonywania warto omówić z lekarzem. W Polsce kobiety w wieku 45–74 lat mogą korzystać z bezpłatnej mammografii w ramach programu profilaktycznego - raz na dwa lata, bez skierowania, jeśli spełniają kryteria programu.
Warto również przyjrzeć się historii zdrowotnej swojej rodziny. Przypadki raka piersi lub raka jajnika u bliskich krewnych, szczególnie w młodym wieku, mogą mieć znaczenie przy ocenie ryzyka zachorowania. Jeśli takie przypadki występowały w twojej rodzinie, porozmawiaj o tym z lekarzem.
Nie odkładaj siebie na później
Kobiety każdego dnia troszczą się o innych. Są matkami, partnerkami, córkami, przyjaciółkami i opiekunkami. Często pamiętają o potrzebach wszystkich wokół, a własne zdrowie przesuwają na koniec listy. „Zrobię to jutro”, „kiedy będę miała więcej czasu”, „po zakończeniu tego projektu” - takie myśli łatwo zamieniają się w kolejne tygodnie, a nawet miesiące zwlekania.
Dlatego profilaktyka powinna stać się nawykiem, a nie zadaniem realizowanym wyłącznie przy okazji październikowych kampanii. Dobrym pomysłem jest wybranie jednego stałego dnia w miesiącu i zapisanie przypomnienia w kalendarzu. Można połączyć samobadanie z innym regularnym zwyczajem, aby łatwiej o nim pamiętać.
OnkoCafe - Razem Lepiej
OnkoCafe to fundacja, która od lat wspiera osoby zmagające się z chorobami nowotworowymi oraz ich bliskich. Jej misją jest nie tylko pomoc chorym w przejściu przez proces leczenia, lecz także szerzenie wiedzy na temat profilaktyki i wczesnego wykrywania nowotworów. Organizacja prowadzi liczne działania edukacyjne, społeczne i rzecznicze, tworząc przestrzeń do wymiany doświadczeń, wsparcia psychologicznego oraz budowania świadomości zdrowotnej. Jednym z jej najważniejszych projektów jest Różowy Patrol, ogólnopolska inicjatywa angażująca sieć Ambasadorek Profilaktyki, które organizują wydarzenia edukacyjne i akcje promujące profilaktykę raka piersi oraz raka szyjki macicy. Mamy ponad 100 patroli i 400 Ambasadorek, ponad 80 tys. osób które spotkały się z Ambasadorkami Różowego Patrolu Gliss na spotkaniach edukacyjnych od początku trwania projektu, a tylko w samym 2026 (do sierpnia) 53 tys. osób w ponad 319 spotkaniach w całej Polsce w tym roku.
Materiał promocyjny marki Gliss
