Od 1 października 2026 roku na Netfliksie dostępna jest siedmioodcinkowa adaptacja słynnej powieści Johna Steinbecka. To doskonały pretekst, by przypomnieć sobie wersję sprzed 45 lat i sprawdzić, jak zmieniło się opowiadanie o rodzinnych sekretach, zazdrości i trudnych wyborach. Czy Florence Pugh potrafi dorównać niezapomnianej Jane Seymour? A może to właśnie nowa interpretacja pozwala lepiej zrozumieć jedną z najbardziej niepokojących bohaterek literatury?
WIDEO…
„Na wschód od Edenu”. Ta rodzinna saga porusza kolejne pokolenia
W centrum opowieści znajduje się rodzina Trasków, której losy rozgrywają się na przełomie XIX i XX wieku. Adam Trask marzy o spokojnym życiu, ale jego związek z Cathy Ames staje się początkiem dramatycznych wydarzeń. Piękna i tajemnicza kobieta skrywa mroczną stronę, a jej decyzje wpływają na życie kolejnego pokolenia. Równie ważna jest historia braci rywalizujących o miłość i uznanie ojca. John Steinbeck zaczerpnął inspirację z biblijnej opowieści o Kainie i Ablu, tworząc wielką sagę o zazdrości, winie i możliwości dokonania własnego wyboru. To właśnie uniwersalność tej historii sprawia, że kolejne ekranizacje znajdują nowych widzów, choć każda pokazuje bohaterów z nieco innej perspektywy.
Jane Seymour w 1981 roku. Takiej nie pamiętamy z „Doktor Quinn”
Zanim Jane Seymour stała się ukochaną lekarką telewidzów, zagrała jedną z najbardziej bezwzględnych kobiet w historii literackich ekranizacji. Jej Cathy Ames w miniserialu z 1981 roku była elegancka, opanowana i niebezpieczna. Potrafiła manipulować ludźmi, wykorzystując ich uczucia i słabości, a pozorna niewinność tylko wzmacniała niepokój. Seymour stworzyła postać, której trudno było współczuć, ale od której nie sposób oderwać wzroku. Za tę kreację otrzymała Złoty Glob w 1982 roku. Dla widzów pamiętających dawne telewizyjne sagi powrót do tej roli może być prawdziwą podróżą w czasie. Szczególnie ciekawy jest kontrast między bezwzględną Cathy a ciepłą Michaelą Quinn, którą aktorka zagrała ponad dekadę później.
Florence Pugh w 2026 roku. Nowa Cathy jest równie niebezpieczna, ale bardziej złożona
W najnowszej adaptacji Netfliksa Cathy Ames gra Florence Pugh, znana z „Małych kobietek”, „Midsommar. W biały dzień” i „Oppenheimera”. Aktorka, która pełni również funkcję producentki wykonawczej, mierzy się z postacią naznaczoną wieloma sprzecznościami. W przeciwieństwie do klasycznej interpretacji Jane Seymour nowa wersja mocniej skupia się na perspektywie samej Cathy. Twórczyni serialu Zoe Kazan chciała pokazać ją nie tylko jako symbol zła, lecz także jako człowieka ukształtowanego przez doświadczenia i własne wybory. Nie oznacza to usprawiedliwiania jej okrucieństwa. Raczej próbę zrozumienia, skąd bierze się potrzeba kontroli i odrzucania bliskości. Pugh wnosi do tej historii intensywność i emocjonalną nieprzewidywalność, podczas gdy Seymour pozostaje symbolem chłodnej, niemal hipnotyzującej tajemnicy.
Trzy odcinki kontra siedem. Dwie epoki telewizji, dwa sposoby opowiadania
Miniserial z 1981 roku wyreżyserował Harvey Hart dla amerykańskiej stacji ABC. Składał się z trzech długich części, które miały charakter klasycznej telewizyjnej sagi. Liczyły się rozbudowane dialogi, wyraziste aktorstwo i stopniowo narastające rodzinne konflikty. Nowa wersja Netfliksa obejmuje siedem odcinków, a jej twórczynią jest Zoe Kazan. Pierwsze cztery wyreżyserował Garth Davis, kolejne trzy Laure de Clermont-Tonnerre. Współczesna produkcja korzysta z bardziej filmowego języka, dopracowanych zdjęć i większej swobody w rozwijaniu psychologii bohaterów. Różnica nie sprowadza się jednak wyłącznie do długości. Wersja z 1981 roku przypomina klasyczną opowieść, w której dramat rozwija się przede wszystkim w relacjach między postaciami. Adaptacja z 2026 roku mocniej przygląda się ich wewnętrznym konfliktom i społecznym ograniczeniom.
Timothy Bottoms czy Christopher Abbott? Tak zmienili się bohaterowie rodziny Trasków
W miniserialu z 1981 roku Adama Traska zagrał Timothy Bottoms, a jego brata Charlesa Bruce Boxleitner, późniejsza gwiazda „Stracha na wróble i pani King”. W obsadzie znaleźli się również Lloyd Bridges jako Samuel Hamilton oraz Soon-Tek Oh jako Lee. To nazwiska, które dla wielu widzów są częścią historii dawnej telewizji. W nowej wersji rolę Adama przejął Christopher Abbott, Charlesa gra Mike Faist, a Samuela Hamiltona Ciarán Hinds. Jako Lee pojawia się Hoon Lee. Obie obsady reprezentują zupełnie inne pokolenia aktorów i style gry. Starsza ekranizacja opiera się na klasycznym dramatycznym wyrazie, nowa częściej stawia na emocjonalne niedopowiedzenia. Warto zwrócić uwagę, jak różnie przedstawiono Adama: człowieka, którego marzenie o idealnej rodzinie zderza się z rzeczywistością.
A pamiętasz Jamesa Deana? „Na wschód od Edenu” ma jeszcze jedną legendarną ekranizację
Zanim Jane Seymour zagrała Cathy, a Florence Pugh podjęła się nowej interpretacji tej postaci, „Na wschód od Edenu” doczekało się słynnej ekranizacji kinowej. Film z 1955 roku wyreżyserował Elia Kazan, a w rolę Cala Traska wcielił się James Dean. Dla wielu miłośników klasycznego Hollywood to właśnie jego twarz pozostaje symbolem historii Steinbecka. Film skupiał się przede wszystkim na późniejszej części powieści i konflikcie między braćmi, podczas gdy serialowe adaptacje pozwalają szerzej przyjrzeć się wcześniejszym losom rodziny. Nowa wersja ma zresztą wyjątkowy związek z tamtym filmem. Zoe Kazan, która stworzyła serial Netfliksa, jest wnuczką Elii Kazana. Po ponad siedemdziesięciu latach ta sama literacka historia powróciła więc do rodziny reżysera.
Którą wersję „Na wschód od Edenu” warto obejrzeć? Jane Seymour czy Florence Pugh?
Jeśli pamiętasz wielkie telewizyjne sagi z lat 80. i lubisz klasyczne aktorstwo, wersja z Jane Seymour ma szczególny urok. Jej Cathy jest nieprzenikniona, a cała opowieść ma spokojniejszy, bardziej teatralny rytm. To propozycja dla tych, którzy chcą wrócić do atmosfery dawnej telewizji i przypomnieć sobie aktorów oglądanych przed laty. Z kolei „Na wschód od Edenu” z Florence Pugh może bardziej przemówić do widzów przyzwyczajonych do współczesnych seriali psychologicznych. Nowa adaptacja daje więcej miejsca kobiecej perspektywie i próbuje przyjrzeć się Cathy z innej strony. Nie trzeba jednak wybierać zwyciężczyni. Najciekawsze jest właśnie zestawienie obu kreacji: chłodnej, tajemniczej Seymour i intensywnej, niepokojącej Pugh. Dzieli je 45 lat, ale obie pokazują, jak fascynującą postać stworzył Steinbeck.
Gdzie obejrzeć „Na wschód od Edenu”? Wersja z 1981 i 2026 roku
Nowy serial „Na wschód od Edenu” z Florence Pugh jest dostępny na Netfliksie w ramach subskrypcji. Wszystkie siedem odcinków można oglądać od 1 października 2026 roku. Miniserial z 1981 roku z Jane Seymour nie ma obecnie potwierdzonej dostępności w polskich serwisach streamingowych.