Jeszcze kilkanaście lat temu Elizabeth Holmes była przedstawiana jako wizjonerka, która miała odmienić sposób wykonywania badań krwi. Jej firma Theranos obiecywała, że niewielka próbka pobrana z palca wystarczy do przeprowadzenia wielu analiz medycznych. Inwestorzy uwierzyli w tę wizję, a wartość przedsiębiorstwa rosła w zawrotnym tempie. Później dziennikarskie śledztwa i postępowania wykazały, że technologia nie działała zgodnie z publicznymi zapewnieniami firmy. Holmes została skazana za oszustwa wobec inwestorów. W filmie „Zobaczysz wszystko” twórcy otrzymują dostęp do jej życia w szczególnym momencie: tuż przed rozpoczęciem odbywania wieloletniej kary.
WIDEO…
„Zobaczysz wszystko”. O czym opowiada dokument o Elizabeth Holmes?
Film koncentruje się na Elizabeth Holmes w okresie poprzedzającym jej pobyt w więzieniu. Kobieta, która przez lata znajdowała się w centrum zainteresowania mediów, pozwala filmowcom obserwować swoje codzienne życie i relacje rodzinne. Kamera towarzyszy jej w czasie, gdy zbliża się termin rozpoczęcia odbywania kary. To sytuacja daleka od wizerunku przedsiębiorczyni występującej na konferencjach technologicznych i przekonującej inwestorów o nadchodzącej medycznej rewolucji. Tym razem Holmes musi zmierzyć się z konsekwencjami wyroku, rozłąką z bliskimi i utratą kontroli nad własną przyszłością. Dokument nie jest jednak prostą opowieścią o ostatnich dniach wolności. Sam fakt, że bohaterka zgodziła się na obecność kamer, rodzi pytania o to, jak wiele rzeczywiście chce ujawnić i jaki obraz siebie pragnie pozostawić widzom.
Elizabeth Holmes miała zrewolucjonizować medycynę. Theranos wyceniano na miliardy
Elizabeth Holmes założyła Theranos w 2003 roku, mając zaledwie 19 lat. Porzuciła studia na Uniwersytecie Stanforda i postanowiła stworzyć technologię, która miała uprościć diagnostykę medyczną. Jej pomysł zakładał wykonywanie licznych badań na podstawie bardzo małej ilości krwi. Wizja była niezwykle atrakcyjna: zamiast tradycyjnego pobierania próbek pacjent miał otrzymywać szybkie wyniki dzięki niewielkiemu urządzeniu. Holmes przekonywała do swojego przedsięwzięcia wpływowych inwestorów i znane postacie amerykańskiego biznesu. W szczytowym okresie Theranos wyceniano na około 9 miliardów dolarów, a jego założycielka pojawiała się na okładkach magazynów jako symbol nowego pokolenia przedsiębiorców. Za spektakularnym sukcesem wizerunkowym krył się jednak problem, którego firma nie potrafiła rozwiązać: obiecywana technologia nie spełniała deklarowanych możliwości.
Jedno śledztwo ujawniło prawdę. Imperium za miliardy zaczęło się rozpadać
Przełom nastąpił w 2015 roku, kiedy dziennikarz John Carreyrou opublikował w „The Wall Street Journal” ustalenia podważające zapewnienia Theranosa dotyczące skuteczności jego technologii. Śledztwo wykazało poważne rozbieżności między tym, co firma obiecywała inwestorom i pacjentom, a rzeczywistym sposobem przeprowadzania badań. Okazało się, że przedsiębiorstwo korzystało również z tradycyjnych urządzeń laboratoryjnych, choć jego publiczny wizerunek opierał się na przełomowym wynalazku. Kolejne doniesienia, kontrole i postępowania doprowadziły do upadku firmy. Theranos zakończył działalność w 2018 roku. Holmes, wcześniej przedstawiana jako jedna z najbardziej obiecujących postaci Doliny Krzemowej, znalazła się w centrum sprawy karnej. Historia przedsiębiorstwa stała się przestrogą przed bezkrytyczną wiarą w technologiczne obietnice, zwłaszcza gdy dotyczą zdrowia pacjentów i ogromnych pieniędzy inwestorów.
Skazano ją na ponad 11 lat więzienia. Za co odpowiedziała przed sądem?
W styczniu 2022 roku ława przysięgłych uznała Elizabeth Holmes za winną czterech zarzutów związanych z oszustwami wobec inwestorów Theranosa. W listopadzie tego samego roku sąd wymierzył jej karę 11 lat i trzech miesięcy pozbawienia wolności. Proces dotyczył między innymi sposobu przedstawiania możliwości technologii firmy oraz informacji przekazywanych osobom, które zdecydowały się zainwestować w przedsiębiorstwo znaczne środki. Holmes nie została natomiast uznana za winną zarzutów dotyczących oszukiwania pacjentów, które rozpatrywano w tym samym postępowaniu. W maju 2023 roku rozpoczęła odbywanie kary w federalnym zakładzie karnym w Teksasie. Dla kobiety, która jeszcze niedawno zarządzała firmą wycenianą na miliardy dolarów, oznaczało to radykalną zmianę życia. Dokument pokazuje okres, w którym ta perspektywa przestaje być odległą możliwością, a staje się nieuchronną rzeczywistością.
Kamery w domu skazanej bizneswoman. Dlaczego zgodziła się na filmowanie?
Najbardziej intrygującym elementem dokumentu jest decyzja Holmes o dopuszczeniu filmowców do swojej prywatności. Przez lata jej publiczny wizerunek był starannie budowany wokół opowieści o młodej wizjonerce, która rzuciła studia, by zmienić medycynę. Po upadku Theranosa ten obraz zastąpiły doniesienia o oszustwach, procesie i wyroku. Zgoda na filmowanie ostatnich tygodni wolności daje Holmes możliwość pokazania siebie w zupełnie innym otoczeniu: nie na scenie konferencji ani w sali sądowej, lecz w domu, wśród najbliższych. Nie oznacza to jednak, że kamera automatycznie odsłania całą prawdę. Widz musi sam ocenić, gdzie kończy się spontaniczna obserwacja, a zaczyna świadome kreowanie własnego wizerunku. W przypadku osoby, której działalność biznesowa opierała się na przekonywaniu innych do określonej wizji rzeczywistości, to pytanie nabiera szczególnego znaczenia.
Nathan Fielder i Lance Oppenheim za kamerą. Dokument o prawdzie i manipulacji
Za reżyserię „Zobaczysz wszystko” odpowiadają Nathan Fielder i Lance Oppenheim. Fielder jest znany przede wszystkim z produkcji, które badają granice między autentycznym zachowaniem a sytuacją stworzoną na potrzeby kamery. W serialu „Próba generalna” eksperymentował z odtwarzaniem codziennych wydarzeń i przygotowywaniem ludzi do trudnych rozmów poprzez niezwykle rozbudowane inscenizacje. Oppenheim z kolei specjalizuje się w dokumentach poświęconych nietypowym środowiskom i bohaterom, których życie często wydaje się bardziej zaskakujące niż fikcja. Ich wspólne zainteresowanie sposobem przedstawiania rzeczywistości sprawia, że historia Holmes staje się czymś więcej niż kolejnym podsumowaniem afery Theranosa. Twórcy obserwują kobietę, która przez lata potrafiła przekonywać innych do swojej wizji, a teraz sama staje się bohaterką opowieści kontrolowanej również przez filmowców.
Ostatnie tygodnie wolności. Elizabeth Holmes musi pożegnać się z rodziną
W czasie poprzedzającym rozpoczęcie odbywania kary Holmes była matką dwojga małych dzieci. Perspektywa wieloletniego pobytu w więzieniu oznaczała więc nie tylko utratę swobody, lecz także rozłąkę z rodziną. Ten prywatny wymiar historii wyraźnie różni się od wcześniejszych medialnych obrazów założycielki Theranosa. Zamiast prezentacji dla inwestorów i wystąpień o przyszłości medycyny pojawiają się codzienne sprawy oraz świadomość zbliżającego się terminu rozpoczęcia kary. Obserwowanie Holmes w roli matki i partnerki może budzić u widzów współczucie, ale nie zmienia ustaleń sądu dotyczących jej działalności biznesowej. Dokument stawia odbiorcę w niełatwej sytuacji: pozwala zobaczyć osobistą stronę osoby skazanej za poważne przestępstwa finansowe, jednocześnie przypominając, że za upadkiem Theranosa stały konkretne decyzje i ludzie, którzy ponieśli ich konsekwencje.
Historia, którą zna cały świat. Dlaczego sprawa Theranosa wciąż budzi emocje?
Afera Theranosa doczekała się już książek, podcastów i ekranizacji. Szczególnie głośny był serial „The Dropout”, w którym Elizabeth Holmes zagrała Amanda Seyfried. Historia młodej przedsiębiorczyni fascynuje, ponieważ łączy spektakularny sukces finansowy, obietnicę medycznego przełomu i jeden z najbardziej nagłośnionych upadków w świecie nowych technologii. Dokument „Zobaczysz wszystko” przyjmuje jednak inną perspektywę niż produkcje rekonstruujące drogę Holmes od studenckiego pomysłu do sali sądowej. Skupia się na momencie, w którym wyrok już zapadł, a bohaterka musi przygotować się do jego wykonania. Zamiast pytać wyłącznie o to, jak Theranos zdołał zdobyć zaufanie inwestorów, film kieruje uwagę na sposób, w jaki Holmes opowiada o sobie po utracie reputacji. To szczególnie interesujący punkt wyjścia w historii kobiety, która przez lata była jedną z najbardziej rozpoznawalnych twarzy amerykańskiego biznesu technologicznego.
Gdzie obejrzeć „Zobaczysz wszystko”?
Dokument „Zobaczysz wszystko” o Elizabeth Holmes, wyreżyserowany przez Nathana Fieldera i Lance'a Oppenheima, ma trafić do polskich kin 6 listopada 2026 roku. Seanse będzie można sprawdzić w repertuarach kin.
