Ten nagrodzony w Cannes film Jima Jarmuscha to małe arcydziełko melancholii. W rolach głównych Bill Murray i Sharon Stone!

„Złamane kwiaty” nie są kryminałem, choć bohater próbuje rozwiązać zagadkę, ani klasycznym filmem drogi, choć większość historii spędza w samochodzie i samolotach. Don odwiedza kobiety, z którymi był związany około 20 lat wcześniej, obserwuje, jak ułożyły sobie życie, i próbuje wyłapać najmniejszą wskazówkę dotyczącą tajemniczego syna. Problem w tym, że nie potrafi zapytać ich wprost. Jim Jarmusch buduje więc napięcie z niezręcznych spotkań, urwanych rozmów i spojrzeń Billa Murraya, który przez sporą część filmu wygląda, jakby sam nie był pewien, czy naprawdę chce poznać odpowiedź.

WIDEO…

O czym są „Złamane kwiaty”?

Don Johnston ma za sobą wiele związków i wyraźnie nie pali się do budowania kolejnego. Kiedy na początku filmu opuszcza go Sherry, grana przez Julie Delpy, przyjmuje to z charakterystycznym spokojem. Chwilę później dostaje jednak anonimowy list napisany na różowym papierze. Jego autorka informuje, że około 20 lat wcześniej urodziła Donowi syna, a chłopak może teraz szukać biologicznego ojca. Don najchętniej zostawiłby sprawę w spokoju, ale jego sąsiad Winston, którego gra Jeffrey Wright, traktuje zagadkę śmiertelnie poważnie. Przygotowuje listę kobiet pasujących do dat, wyszukuje ich adresy, planuje trasę i praktycznie wypycha przyjaciela z domu. Don rusza więc do dawnych kochanek. Każda z nich jest dziś w zupełnie innym miejscu, a kolejne spotkania nie przynoszą prostych odpowiedzi. Zamiast klasycznego śledztwa dostajemy serię bardzo niezręcznych powrotów do relacji, które dla jednej strony mogły kiedyś znaczyć znacznie więcej niż dla drugiej. Im dłużej Don podróżuje, tym mniej istotne staje się samo ustalenie, kto napisał list, a coraz ważniejsze pytanie o to, co właściwie zostało z jego życia po dziesięcioleciach unikania trwałych więzi.

Bill Murray robi bardzo dużo, właściwie nic nie robiąc

Bill Murray jest tutaj idealnie obsadzony. Don Johnston nie należy do bohaterów, którzy tłumaczą swoje emocje w długich monologach. Większość czasu siedzi, patrzy, milczy i odpowiada kilkoma słowami, a mimo to dokładnie widać, kiedy kolejne spotkanie zaczyna go uwierać. Jarmusch wykorzystuje charakterystyczną ekranową melancholię Murraya i pozwala mu grać reakcjami zamiast tekstem. Don na pierwszy rzut oka sprawia wrażenie człowieka, któremu ze swoim samotnym życiem jest całkiem wygodnie. Dopiero podróż pokazuje, że pod tą obojętnością kryje się sporo niewygodnych pytań. Aktor nie próbuje robić z dawnego kobieciarza sympatycznego romantyka. Don bywa bierny, egoistyczny i emocjonalnie nieobecny, a jednocześnie łatwo zrozumieć, dlaczego nagle zaczyna wracać myślami do ludzi, których pozostawił za sobą.

Zobacz także:

Zdobył 5 najważniejszych Oscarów i po 35 latach wraca do kin. Dokonały tego tylko 3 filmy w historii

Sharon Stone, Jessica Lange i Tilda Swinton jako kobiety z przeszłości

Lista aktorek pojawiających się u boku Murraya robi wrażenie nawet 20 lat po premierze. Sharon Stone gra Laurę, Jessica Lange – Carmen, Tilda Swinton wciela się w Penny, a Frances Conroy w Dorę. W filmie pojawia się również Julie Delpy jako Sherry. Każde ze spotkań ma zupełnie inny charakter: jedno jest zaskakująco ciepłe, drugie chłodne, kolejne szybko robi się wrogie. Don przyjeżdża do tych kobiet z własnym sekretnym celem, ale one nie siedziały przez dwie dekady i nie czekały na jego powrót. Mają partnerów, rodziny, pracę i własne historie, o których on często nic nie wie. Dzięki temu podróż zaczyna działać jak szybki przegląd konsekwencji jego dawnych wyborów. Jarmusch nie potrzebuje wielkich retrospekcji, żeby pokazać, jak różnie można pamiętać ten sam związek – czasami wystarczy sposób, w jaki kobieta otwiera Donowi drzwi.

Jim Jarmusch robi film drogi po swojemu

W rękach innego reżysera historia anonimowego listu i poszukiwania dorosłego syna mogłaby szybko zmienić się w sentymentalny dramat z wielkim finałem. Jarmusch wybiera niemal przeciwny kierunek. Don podróżuje przez kolejne amerykańskie przedmieścia, wynajmuje podobne samochody, śpi w hotelach i odbywa rozmowy, które często urywają się dokładnie wtedy, kiedy chcielibyśmy usłyszeć więcej. Suchy humor miesza się z melancholią, a sama zagadka pozostaje tylko pretekstem do oglądania człowieka, który po raz pierwszy od dawna musi spojrzeć na własne życie trochę z boku. „Złamane kwiaty” nie próbują też na siłę wyciągnąć z Dona wielkiej przemiany. Jarmusch zostawia sporo miejsca na niepewność i właśnie dlatego film nie traci siły po pierwszym seansie. Wiemy, czego Don szuka, ale znacznie trudniej powiedzieć, co tak naprawdę znajduje.

Grand Prix w Cannes dla „Złamanych kwiatów”

Film miał światową premierę w maju 2005 roku i został bardzo dobrze przyjęty na festiwalu w Cannes, gdzie Jim Jarmusch zdobył Grand Prix. Polska premiera kinowa odbyła się 16 września 2005 roku. To wyróżnienie dobrze pasuje do charakteru filmu, bo „Złamane kwiaty” są typowym przykładem kina, które nie próbuje przypodobać się widzowi serią efektownych wydarzeń. Całość opiera się na prostym pomyśle, aktorach i kolejnych spotkaniach, w których ważne są rzeczy wypowiedziane i te, których bohaterowie celowo nie mówią. Jarmusch wykorzystuje podróż Dona do przyglądania się samotności, starzeniu się i życiu człowieka, który długo traktował relacje jako coś tymczasowego, a nagle musi zmierzyć się z możliwością, że jedna z nich pozostawiła znacznie trwalszy ślad.

Dlaczego „Złamane kwiaty” nadal dobrze się ogląda?

Przede wszystkim dlatego, że film nie próbuje opowiedzieć widzowi, co dokładnie powinien czuć. Nie ma tu wielkiej muzycznej kulminacji, przemowy o straconych latach ani łatwego rozliczenia bohatera z przeszłością. Don jedzie od domu do domu i powoli przekonuje się, że ludzie, których kiedyś znał, dawno ruszyli dalej. Jednocześnie sam zaczyna patrzeć na swoją samotność trochę inaczej. Bill Murray potrafi sprzedać tę zmianę jednym spojrzeniem, a Jarmusch nie psuje efektu dodatkowymi wyjaśnieniami. Jeśli lubisz kino spokojne, lekko dziwne i takie, w którym wiele rzeczy zostaje bez jasnej odpowiedzi, „Złamane kwiaty” nadal mają sporo do zaoferowania.

Gdzie obejrzeć „Złamane kwiaty”?

Na moment przygotowywania tekstu „Złamane kwiaty” nie mają stabilnej, szeroko dostępnej oferty streamingowej w Polsce. Aktualna karta VOD filmu nie wskazuje konkretnej platformy, na której można byłoby od razu rozpocząć seans, dlatego najlepiej śledzić katalogi serwisów – prawa do starszych filmów regularnie się zmieniają i tytuł może ponownie pojawić się w abonamencie albo w wypożyczeniu. Jeśli zależy ci właśnie na tym filmie, warto co jakiś czas sprawdzać jego dostępność zamiast zakładać, że znajduje się na jednej ze stałych platform.

Fot. materiały prasowe