Endometrioza jest kobiecym schorzeniem polegającym na wszczepianiu się tkanki pokrywającej macicę (czyli tzw. endometrium) w inne miejsca w organizmie kobiety. Endometrium znajdujące się poza macicą reaguje na cykl hormonalny, złuszcza się i krwawi podobnie jak macica podczas trwania miesiączki. Ogromna część kobiet doskonale wie, jak nieprzyjemny potrafi być ból miesiączkowy. Jego natężenie bywa wówczas bardzo zróżnicowane, jednak dolegliwości związane z endometriozą uważa się za nieporównywalnie cięższe. Problem ten bywa na tyle poważny, że niejednokrotnie uniemożliwia on kobiecie normalne funkcjonowanie. Ból jest jednak wyłącznie jednym z wielu objawów tej choroby. Jakie są inne?
 

Główne oznaki endometriozy

Dr n. med. Tomasz Basta, ginekolog z krakowskiej Intima Clinic, zauważa, że kobiety powinny zwracać uwagę przede wszystkim na silne bóle miesiączkowe pojawiające się już na kilka dni przed miesiączką. Ból menstruacyjny u chorych na endometriozę występuje tak naprawdę już znacznie wcześniej niż u zdrowych kobiet. Co ważne inne objawy tej choroby są zazwyczaj różne i często związane z lokalizacją zmian endometrialnych. Przykładowo, jeśli endometrioza atakuje jajowody, wówczas bardzo często dochodzi do niepłodności. Jeśli zmiany usytuowane są w pobliżu jelit, wówczas kobieta może mieć przedmiesiączkowe zaparcia czy nawet krwawe stolce. Inne objawy to problemy związane z bolesnym przedmiesiączkowym oddawaniem moczu, kiedy endometrioza zlokalizowana jest w okolicy pęcherza i cewki moczowej, tłumaczy specjalista.

Warto regularnie obserwować swoje ciało, zwracać uwagę na sygnały, które od niego otrzymujemy i reagować na wszelkie niepokojące bóle w okolicy jamy brzusznej, w szczególności zaś na te, których wcześniej nie doświadczaliśmy.

Warszawskie gabinety ginekologiczne dostosowane do potrzeb kobiet z niepełnosprawnościami. Świetna inicjatywa!
 

Jakie są przyczyny endometriozy?

Dotychczas zdobyta wiedza opiera się niemalże wyłącznie na przypuszczeniach. Najbardziej prawdopodobna wydaje się teoria mówiąca o przedostawaniu się endometrium do jamy brzusznej w momencie, gdy odpływ krwi menstruacyjnej z macicy na zewnątrz jest utrudniony. Chorobę mogą powodować również różnego rodzaju zaburzenia w budowie macicy.

Ginekolog Intima Clinic podkreśla, że poza tradycyjnym modelem choroby istnieje jeszcze jeden jej rodzaj dający podobne objawy, a mianowicie endometrioza występująca w bliznach po cesarskim cięciu. Po procedurze cesarskiego cięcia endometrium może rozwijać się w bliznach po zabiegu. Dzieje się tak kiedy podczas zszywania, tkanka wyścielająca macicę zostaje przez przypadek „zaciągnięta” i wszczepia się w powłoki jamy brzusznej. Taka zmiana, obecna w bliźnie po cesarce, jest dla kobiety bardzo bolesna i również trzeba ją usunąć, wyjaśnia dr n. med. Tomasz Basta.
 

Endometrioza a płodność

Endometrioza bardzo często utrudnia, a w niektórych przypadkach wręcz uniemożliwia zajście w ciążę, choć paradoksem jest również, że to właśnie w okresie ciąży często dochodzi do spowolnienia rozwoju choroby.

Problem płodności kobiet często jest wynikiem powstawania w jajowodach zrostów endometrialnych, które doprowadzają do ich niedrożności. Zaistniały problem przyczynia się do zamknięcia drogi komórce jajowej, w wyniku czego nie dochodzi do zapłodnienia. Zmiany endometrialne niezwykle często pojawiają się w obrębie narządów płciowych, w szczególności zaś jajników, czego efektem jest powstający stan zapalny. Jego zaistnienie również niekorzystnie oddziałuje na płodność kobiety, ponieważ utrudnia on wzrastanie pęcherzyków jajnikowych, co doprowadza do degradacji komórek jajowych. Choroba wpływa również na gospodarkę hormonalną, której zachwianie utrudnia zajście w ciążę.

Aby przywrócić płodność kobiecie chorej na endometriozę, należy w pierwszej kolejności usunąć powstałe torbiele. Niestety, kiedy pacjentka decyduje się na usunięcie zmian umiejscowionych w jajniku, musi mieć ona świadomość, że podczas operacji najprawdopodobniej zostanie naruszony również sam jajnik, co osłabia jego funkcjonowanie. Kobieta u której endometrioza powstała w obrębie jajników i jajowodów ma szansę zajścia w ciążę wyłącznie wtedy, gdy jajnik nie zostanie mocno naruszony i nadal będzie produkował komórki jajowe. Aby mogło do tego dojść, ogniska endometriozy muszą zostać całkowicie usunięte, a jajowody udrożnione.

Jak pachnie wagina? Czy nieprzyjemny zapach z pochwy powinien nas niepokoić?

Dr Tomasz Basta uczula, że w niektórych przypadkach endometrioza przebiega niemalże bezobjawowo, a mimo to może pojawić się problem z zajściem w ciążę. Warto wtedy sprawdzić, czy to właśnie ta choroba nie jest przyczyną niepłodności. Warto również dodać, że kobiety cierpiące na tę chorobę, chcące mieć w przyszłości dzieci, powinny jak najszybciej zdecydować się na potomstwo, aby ogniska choroby tego nie uniemożliwiły.
 

Jak zdiagnozować endometriozę?

Jeśli tylko zauważamy u siebie jakiekolwiek objawy choroby, należy bezzwłocznie zgłosić się do ginekologa, który powinien wykonać badanie USG. Z reguły choroba może zostać wstępnie potwierdzona już na etapie badania, podczas którego powinny się uwidocznić charakterystyczne torbiele wypełnione treścią endometrialną. Należy również wykonać badanie CA-125 - marker nowotworowy, który bywa podwyższony również na skutek endometriozy. Choć oba te badania pomogą nam w diagnostyce, zlokalizowanie przyczyny problemu jest możliwe dopiero po wykonaniu badania laparoskopowego podczas którego lekarz sprawdza, czy torbiele rzeczywiście wystąpiły. Kolejnym etapem jest ich usunięcie i poddanie badaniu histopatologicznemu. Badanie to stanowi ostateczne potwierdzenie, czy w danym przypadku mamy do czynienia ze zmianami endometrialnymi.
 

Jak leczyć endometriozę?

Choć współczesna medycyna pozwala na usunięcie opisanych zmian w sposób mało inwazyjny, to endometriozy niestety nie można wyleczyć całkowicie. Choroba przestaje się rozwijać w organizmie kobiety dopiero wraz z zatrzymaniem się cyklu owulacyjnego, czyli w okresie menopauzy. Do tego czasu można jednak doprowadzić do zatrzymania bądź znacznego spowolnienia rozwoju choroby.

Dr n. med. Tomasz Basta z Intima Clinic od kilku lat poleca dostępne na rynku leki hormonalne, przeznaczone specjalnie dla pacjentek z endometriozą. Wpływają one na zmniejszenie rozrostu błony śluzowej macicy, a przez to również na rozmiary torbieli endometrialnych. Leczniczo działają również hormony zawarte w różnego rodzaju wkładkach domacicznych, krążkach dopochwowych, implantach podskórnych czy w tabletkach, czyli hormonalnych środkach antykoncepcyjnych. Właśnie z powodu skuteczności terapii hormonalnych, bardzo korzystny wpływ na chorobę ma również sama ciąża. W jej trakcie (a także w okresie karmienia piersią) jajniki nie produkują estrogenów (tak, jak w okresie menopauzy), choroba wprowadzona jest więc w stan uśpienia i nowe zmiany w tym czasie nie powstają, tłumaczy specjalista.

Wkładka domaciczna to refundowana przez NFZ forma antykoncepcji. Co zrobić, gdy lekarz odmówi jej założenia?

W niektórych przypadkach okazuje się, że terapia hormonalna jest niewystarczającym sposobem leczenia. Z taką sytuacją mamy do czynienia wówczas, gdy z komórek endometrium powstaje torbiel. Tego typu zmiany usuwa się laparoskopowo w sposób niezwykle precyzyjny i mało inwazyjny. Aparatura ta umożliwia lekarzowi wykonanie kilku drobnych nacięć, które pozwalają na dotarcie do wnętrza ciała pacjentki, aby następnie obejrzeć powiększone narządy na monitorze i przeprowadzić operację. Są to zatem zabiegi małoinwazyjne po których praktycznie nie występują powikłania, a co istotniejsze – są one bardzo dokładne.

Zobacz także:Jak poprawić swoje doznania seksualne? Istnieją zabiegi, które pomogą nam rozwiązać niektóre problemy

Dr n. med. Tomasz Basta - Absolwent Collegium Medium Uniwersytetu Jagiellońskiego, posiadający specjalizację z ginekologii i położnictwa. Wykładowca Polskiego Towarzystwa Ginekologii Plastycznej (PTGP) oraz Polskiego Towarzystwa Ginekologii Estetycznej i Rekonstrukcyjnej. Autor wielu badań i publikacji naukowych w tych dziedzinach.

Założyciel krakowskiej Intima Clinic (www.intimaclinic.pl) zajmujące się w holistyczny sposób zdrowiem intymnym kobiet. Miejsce oferuje ponad 50 zabiegów i konsultacji z zakresu ginekologii i położnictwa, ginekologii plastycznej, ginekologii estetycznej, laseroterapii, chirurgii naczyniowej i ogólnej, endokrynologii, diabetologii, hipertensjologii, angiologii, dietetyki, psychologii i seksuologii.